एक !  के दलाइ लामासित कुरा मिलेन ? मिलेन महाराज भुटीहरूले जोडिने कुरा

ˈ e ː k ə ! k ˈ e ː d ə l ˈ a ː ɪ l a ː m ˈ a ː s ɪ t k ˈ u ɾ a ː m ɪ l ˈ e ː n ? m ɪ l ˈ e ː n m ˌ ə h a ː ɾ ˈ a ː ɟ b ʰ ˌ u ʈ ɪ ː h ə ɾ ˈ u ː l e ː ɟ ˈ o ː ɖ ɪ n ˌ e ː k ˈ u ɾ a ː


खोजेका छन् ! श्री पाँच महाराजा धिराज सुरेन्द्र विक्रम शाह देव र जङ्गबहादुरका जेष्ठपोत्र जगतजङ्गको सवाल जवाफ भइरहे

k ʰ o ː ɟ ˈ e ː k a ː c ʰ ˈ ʌ n ! ʃ ɾ ˈ i ː p ˈ a ̃ c m ˌ ə h a ː ɾ ˈ a ː ɟ a ː d ʰ ɪ ɾ ˈ a ː ɟ s u ɾ ˈ e ː n d ɾ ə w ˈ ɪ k ɾ ə m ˌ ə ʃ ˈ a ː h ə d ˈ e ː w ə ɾ ə ɟ ˌ ə ŋ ɡ ə b ə h ˈ a ː d u ɾ ˌ ə k a ː ɟ e ː ʂ ʈ ʰ ˌ ə p ˈ o ː t ɾ ə ɟ ˌ ə ɡ ə t ə ɟ ˈ ʌ ŋ ɡ ə k ˌ o ː s ə w ˈ a ː l ɟ ə w ˈ a ː p ʰ b ʰ ˈ ʌ ɪ ɾ ˌ ə h e ː


हेको थियो। धर्मावतार भोटमा भएको यो पछिल्लो हुलढङ्गामा हाम्रा लासाका साउदहरूको एक करोड रुपियाँको धन

h ˈ e ː k o ː t ʰ ˈ ɪ j o ː d ʰ ˌ ə r r m a ː w ə t ˈ a ː ɾ ə b ʰ ˈ o ː ʈ ə m ˌ a ː b ʰ ə ˈ e ː k o ː j ˈ o ː p ə c ʰ ˈ ɪ l l l o ː h ˌ u l ə ɖ ʰ ə ŋ ɡ ˈ a ː m a ː h ˈ a ː m ɾ a ː l a ː s ˈ a ː k a ː s ˌ a ː ʊ d ˌ ə h ə ɾ ˈ u ː k o ː ˈ e ː k ə k ə ɾ ˈ o ː ɖ ɾ ˌ u p ɪ j a ̃ k ˈ o ː d ʰ ˈ ʌ n


जार फौजी जवान भोटेबर्दीमा त्यहाँ सामेल थिए । अहिले ती राष्ट्रसेनालाई जङ्गबहादुरले निरीक्षण गर्ने कार्यक्रम भएकोले टु

ɟ ˈ a ː ɾ ə p ʰ ˈ ɔ ː ɟ i ɟ ə w ˈ a ː n b ʰ ˌ o ː ʈ e ː b ə r r d ˈ ɪ ː m a ː t ː j ˈ ʌ h a ̃ s a ː m ˈ e ː l t ʰ ˈ ɪ e ː ˈ ʌ h ɪ l ˌ e ː t ˈ i ː ɾ ˈ a ː ʂ ʈ ɾ ˌ ə s e ː n ˌ a ː l a ː ˌ i ː ɟ ˌ ə ŋ ɡ ə b ə h ˈ a ː d u ɾ ˌ ə l e ː n ɪ ɾ ˈ ɪ ː k ʂ ə ɳ ɡ ˈ ʌ r r n e ː k ˈ a ː r r j ə k ɾ ˌ ə m ə b ʰ ˌ ə e ː k ˈ o ː l e ː ʈ ˈ u


टुडिखेलमा उनको सलामी तोपद्वारा हुन लागेको त्यो आवाज थियो । उन्नाइस चोटी पड्कियो । त्यो सलामीमा उपस्थित

ʈ ˌ u ɖ ɪ k ʰ ˈ e ː l ə m ˌ a ː ˈ ʊ n ə k ˌ o ː s ə l ˈ a ː m i t ˌ o ː p ə d ː w ˈ a ː ɾ a ː h ˈ u n ˈ ə l a ː ɡ ˈ e ː k o ː t ː j ˈ o ː a ː w ˈ a ː ɟ t ʰ ˈ ɪ j o ː ˈ ʊ n n ˌ a ː ɪ s c ˈ o ː ʈ i p ˈ ʌ ɖ k ɪ j ˌ o ː t ː j ˈ o ː s ˌ ə l a ː m ˈ ɪ ː m a ː ʊ p ˈ ʌ s t ʰ ɪ t


हुनका निम्ति जगत जङ्गलाई टुडिखेल जानु अति जरुरी थियो । अधैर्य पाए राजालाई त्यही कुरा सङ्केत गर्ने हेतुले उनी छटपटी

h ˈ u n ə k ˌ a ː n ˈ ɪ m t ɪ ɟ ˈ ʌ ɡ ə t ɟ ˌ ə ŋ ɡ ə l ˈ a ː i ʈ ˌ u ɖ ɪ k ʰ ˈ e ː l ɟ ˈ a ː n u ʲ ˌ u ˈ ʌ t ɪ ɟ ˈ ʌ ɾ u ɾ ˌ i ː t ʰ ˈ ɪ j o ː ə d ʰ ˈ ɛ ː r r j ə p ˈ a ː e ː ɾ ˌ a ː ɟ a ː l ˈ a ː i t ː j ˈ ʌ h i k ˈ u ɾ a ː s ə ŋ k ˈ e ː t ɡ ˈ ʌ r r n e ː h ˈ e ː t u l ˌ e ː ˈ ʊ n i c ʰ ˈ ʌ ʈ ə p ˌ ə ʈ i


माल नोक्सान भएको छ भनेर हामीले दलाई लामासित दाबी गरी पठाएका छौं । उनीहरू पाँच लाख भन्दा बढी हाल जना तिर्न

m ˈ a ː l n ˈ o ː k s a ː n b ʰ ə ˈ e ː k o ː c ʰ ˈ ə b ʰ ə n ˈ e ː ɾ ə h a ː m ˈ ɪ ː l e ː d ə l ˈ a ː i l a ː m ˈ a ː s ɪ t d ˈ a ː b i ɡ ˈ ʌ ɾ i p ˌ ə ʈ ʰ a ː ˈ e ː k a ː c ʰ ˈ ɔ ː n ʊ n ˈ ɪ ː h ə ɾ ˌ u ː p ˈ a ̃ c l ˈ a ː k ʰ b ʰ ˈ ʌ n d a ː b ˈ ʌ ɖ ʰ i h ˈ a ː l ɟ ˈ ʌ n a ː t ˈ ɪ r r n ə


न लागे जगतजङ्ग बसेर भन्न । महाराजको आज्ञा मुताविक जगतजङ्ग इतिहास सुनाउन भुइँमा बस

n ˈ ə l ˈ a ː ɡ e ː ɟ ˌ ə ɡ ə t ə ɟ ˈ ʌ ŋ ɡ ə b ə s ˈ e ː ɾ ə b ʰ ˈ ʌ n n ˌ ə m ˌ ə h a ː ɾ ˈ a ː ɟ ə k ˌ o ː ˈ a ː ɟ ɲ a ː m ˌ u t a ː w ˈ ɪ k ə ɟ ˌ ə ɡ ə t ə ɟ ˈ ʌ ŋ ɡ ə ˌ ɪ t ɪ h ˈ a ː s s u n ˈ a ː ʊ n b ʰ ˌ u i ̃ m ˈ a ː b ˈ ʌ s


मन्जुर गर्दैन । यसको सिधा मतलब हो हामीसित जोडि खोज्नु । जर्नल बम बहादुर र जर्नल धेर सम्शेर पनि

m ˈ ʌ n ɟ u ɾ ˌ ə ɡ ə r r d ˈ ɛ ː n ə j ˈ ʌ s ə k ˌ o ː s ˈ ɪ d ʰ a ː m ˈ ʌ t ə l ˌ ə b h o ː h a ː m ˈ ɪ ː s ɪ t ɟ ˈ o ː ɖ ɪ k ʰ ˈ o ː ɟ n u ʲ ˌ u ɟ ˈ ʌ r r n ə l b ˈ ʌ m ə b ə h ˈ a ː d u ɾ ˌ ə ɾ ə ɟ ˈ ʌ r r n ə l d ʰ ˈ e ː ɾ ə s ə m ʃ ˈ e ː ɾ ə p ˈ ʌ n ɪ


से। बम र धिरलाई  पनि बस्न करै पर्‍यो । नेपालको मल्लकालीन मुद्रा तिब्बतको बजारमा प्रचलित थियो ती मुद्

s ˈ e ː b ˈ ʌ m ə ɾ ə d ʰ ˌ ɪ ɾ ə l ˈ a ː i p ˈ ʌ n ɪ b ˈ ʌ s n ə k ˈ ʌ ɾ ɛ ː p ˈ ʌ ɾ j ˈ o ː n e ː p ˈ a ː l ə k ˌ o ː m ˌ ə l l l ə k a ː l ˈ ɪ ː n m ˈ u d ɾ a ː t ˈ ɪ b ː b ə t ˌ ə k o ː b ə ɟ ˈ a ː ɾ ə m ˌ a ː p ɾ ˈ ʌ c ə l ˌ ɪ t t ʰ ˈ ɪ j o ː t ˈ i ː m ˈ u d


राजसिंहासनको बायाँ पट्टि हात जोडेर खडा थिए । महाराजले फेरि बोले अस्ति सोमनाथ पनि भोटसित कुरा मि

ɾ ˌ a ː ɟ ə s ɪ ŋ h ˈ a ː s ə n ˌ ə k o ː b ˈ a ː j a ̃ p ˈ ʌ ʈ ʈ ˌ ɪ h ˈ a ː t ɟ o ː ɖ ˈ e ː ɾ ə k ʰ ˈ ʌ ɖ a ː t ʰ ˈ ɪ e ː m ˌ ə h a ː ɾ ˈ a ː ɟ ə l ˌ e ː p ʰ ˈ e ː ɾ ɪ b ˈ o ː l e ː ˈ ʌ s t ɪ s ˌ o ː m ə n ˈ a ː t ʰ p ˈ ʌ n ɪ b ʰ ˈ o ː ʈ ə s ˌ ɪ t k ˈ u ɾ a ː m ˈ ɪ


द्रा धेरै खियिसकेकाले श्री पाँच पृथ्वीनारायण शाहको पालामा नेपाली नयाँ मुद्रा तिब्बतको बजारमा चलाउन

d ɾ ˈ a ː d ʰ ˈ e ː ɾ ɛ ː k ʰ ˌ ɪ j ɪ s ˌ ə k e ː k ˈ a ː l e ː ʃ ɾ ˈ i ː p ˈ a ̃ c p ɾ ˈ ɪ t ʰ w ˈ ɪ ː n a ː ɾ ˌ a ː j ə ɳ ʃ ˈ a ː h ə k ˌ o ː p a ː l ˈ a ː m a ː n e ː p ˈ a ː l i n ˈ ʌ j a ̃ m ˈ u d ɾ a ː t ˈ ɪ b ː b ə t ˌ ə k o ː b ə ɟ ˈ a ː ɾ ə m ˌ a ː c ə l ˈ a ː ʊ n


मिलेन छ भन्ने हाम्रा हजुरमा विन्दीपातमा आएको थियो । सोमनाथ दरबारभित्रको माहापण्डित थियो । संस्कृत र

m ɪ l ˈ e ː n c ʰ ˈ ə b ʰ ˈ ʌ n n ˌ e ː h ˈ a ː m ɾ a ː h ˈ ʌ ɟ u ɾ ˌ ə m a ː w ˌ ɪ n d ɪ ː p ˈ a ː t ə m ˌ a ː a ː ˈ e ː k o ː t ʰ ˈ ɪ j o ː s ˌ o ː m ə n ˈ a ː t ʰ d ˌ ə ɾ ə b ˌ a ː ɾ ə b ʰ ˈ ɪ t ɾ ə k ˌ o ː m ˌ a ː h a ː p ˈ ʌ ɳ ɖ ɪ t t ʰ ˈ ɪ j o ː s ə n s k ɾ ˈ ɪ t ɾ ə


तिब्बतसित लेख बढी भयो तर तिब्बत सरकारले अनुमति दिएन । नेपाल र तिब्बतको बिचमा अनमान सुरु भयो ।

t ˈ ɪ b ː b ə t ˌ ə s ɪ t l ˈ e ː k ʰ b ˈ ʌ ɖ ʰ i b ʰ ˈ ʌ j o ː t ˈ a ɾ ə t ˈ ɪ b ː b ə t s ˌ ə ɾ ə k ˈ a ː ɾ ə l ˌ e ː ə n u m ˌ ə t ˌ ɪ d ˈ i j ˈ e n ə n e ː p ˈ a ː l ɾ ə t ˈ ɪ b ː b ə t ˌ ə k o ː b ˈ ɪ c ə m ˌ a ː ˌ ə n ə m ˈ a ː n s ˈ u ɾ u b ʰ ˈ ʌ j o ː


अङ्ग्रेजी दुबै भाषामा निपुन विद्वान भएकोले उसलाई जङ्गबहादुरसित युरोप भ्रमणमा जाने सौभाग्य मिलेको थियो । तर पारदए

ə ŋ ɡ ɾ ˈ e ː ɟ i d ˈ u b ɛ ː b ʰ a ː ʂ ˈ a ː m a ː n ˈ ɪ p u n w ɪ d ː w ˈ a ː n b ʰ ˌ ə e ː k ˈ o ː l e ː ˌ ʊ s ə l ˈ a ː i ɟ ˌ ə ŋ ɡ ə b ə h ˈ a ː d u ɾ ˌ ə s ɪ t j u ɾ ˈ o ː p b ʰ ɾ ˈ ʌ m ə ɳ ˌ ə m a ː ɟ ˈ a ː n e ː s ɔ ː b ʰ ˈ a ː ɡ j ə m ɪ l ˈ e ː k o ː t ʰ ˈ ɪ j o ː t ˈ a ɾ ə p ˈ a ː ɾ ə d ˌ ə e ː


अठार सय छयालिस सन् पछि तिब्बतलाई आफ्नो लक्ष्य बनाई नेपाली फौज सेखा जोङ पुगेको थियो । प्राकृतिक

ə ʈ ʰ ˈ a ː ɾ ə s ˈ ʌ j ə c ʰ ə j ˈ a ː l ɪ s s ˈ ʌ n p ˈ ʌ c ʰ ɪ t ˌ ɪ b ː b ə t ə l ˈ a ː i ˈ a ː p ʰ ː n o ː l ˈ ʌ k ʂ j ə b ə n ˈ a ː i n e ː p ˈ a ː l i p ʰ ˈ ɔ ː ɟ s ˈ e ː k ʰ a ː ɟ ˈ o ː ŋ p u ɡ ˈ e ː k o ː t ʰ ˈ ɪ j o ː p ɾ a ː k ɾ ˈ ɪ t ɪ k ˌ ə


सौन्दर्यले भारीपूर्ण भएको अत्यन्त रमणीय निकर्ष्यमाथि नेपालको राष्ट्रिय झण्डा फर फ़रिन थाल्यो । केही महिनापछि

s ˈ ɔ ː n d ə r r j ˌ ə l e ː b ʰ ˌ a ː ɾ ɪ ː p ˈ u ː r r ɳ ə b ʰ ə ˈ e ː k o ː ə t ː j ˈ ʌ n t ə ɾ ˌ ə m ə ɳ ˈ ɪ ː j ə n ˌ ɪ k ə r r ʂ j ə m ˈ a ː t ʰ ɪ n e ː p ˈ a ː l ə k ˌ o ː ɾ a ː ʃ ʈ ɾ ˈ ɪ ː j ə ɟ ʰ ˈ ʌ ɳ ɖ a ː p ʰ ˈ ʌ ɾ ə f ˈ ʌ ɾ ɪ n t ʰ ˈ a ː l j o ː k ˈ e ː h i m ˌ ə h ɪ n ˈ a ː p ə c ʰ ˌ ɪ


यसबाट घरफिर्ता आएपछि उसले जङ्गबहादुरलाई नेपालको राजनीतिक व्यवस्थामा सुधार गरेर बेलायतको संसदीय प्रणालीला

j ˌ ə s ə b ˈ a ː ʈ ɡ ʰ ˌ ə ɾ ə p ʰ ˈ ɪ r r t a ː a ː ˈ e ː p ə c ʰ ˌ ɪ ˈ ʊ s ə l ˌ e ː ɟ ˌ ə ŋ ɡ ə b ˌ ə h a ː d ˌ u ɾ ə l ˈ a ː i n e ː p ˈ a ː l ə k ˌ o ː ɾ ˌ a ː ɟ ə n ˈ ɪ ː t ɪ k ˌ ə ʋ j ˌ ə w ə s t ʰ ˈ a ː m a ː s u d ʰ ˈ a ː ɾ ə ɡ ə ɾ ˈ e ː ɾ ə b e ː l ˈ a ː j ə t ˌ ə k o ː s ˌ ə n s ə d ˈ ɪ ː j ə p ɾ ˌ ə ɳ a ː l ˈ ɪ ː l a ː


नेपाल र तिब्बतले शान्ति स्थापनाको लागि सम्झौता गरेँ । तर अर्को वर्ष तिब्बतले त्यो शान्ति सन्धि भङ्ग

n e ː p ˈ a ː l ɾ ə t ˈ ɪ b ː b ə t ˌ ə l e ː ʃ ˈ a ː n t ɪ s t ʰ ˌ a ː p ə n ˈ a ː k o ː l ˈ a ː ɡ ɪ s ə m ɟ ʰ ˈ ɔ ː t a ː ɡ ˈ ʌ ɾ e ̃ t ˈ a ɾ ə ˈ ʌ r r k o ː w ˈ ʌ r r ʂ ə t ˈ ɪ b ː b ə t ˌ ə l e ː t ː j ˈ o ː ʃ ˈ a ː n t ɪ s ˈ ʌ n d ʰ ɪ b ʰ ˈ ʌ ŋ ɡ ə


लागु गर्न अनुरोध गर्‍यो । जङ्गबहादुरलाई पण्डितको सल्लाह बिलको मान पारेन र पहिला पटक पण्डितले खप्की पाएको  दोष पाउँच पनि भएको हो ।

l ˈ a ː ɡ u ɡ ˈ ʌ r r n ə ə n u ɾ ˌ o ː d ʰ ɡ ˈ ʌ ɾ j ˈ o ː ɟ ˌ ə ŋ ɡ ə b ˌ ə h a ː d ˌ u ɾ ə l ˈ a ː i p ˈ ʌ ɳ ɖ ɪ t ˌ ə k o ː s ə l l l ˈ a ː h ə b ˈ ɪ l ə k ˌ o ː m ˈ a ː n p a ː ɾ ˈ e ː n ɾ ə p ˈ ʌ h ɪ l ˌ a ː p ˈ ʌ ʈ ə k ˌ ə p ˈ ʌ ɳ ɖ ɪ t ˌ ə l e ː k ʰ ˈ ʌ p k i p a ː ˈ e ː k o ː d ˈ o ː ʂ p a ː ˈ u ̃ c p ˈ ʌ n ɪ b ʰ ə ˈ e ː k o ː h o ː


पटकमा उसलाई नेपालको राजगाज विषयमा चाक नलिनु भन्ने आदेश भएको थियो । तर त्यो आदेशको विपरीत सोमनाथ

p ˈ ʌ ʈ ə k ˌ ə m a ː ˌ ʊ s ə l ˈ a ː i n e ː p ˈ a ː l ə k ˌ o ː ɾ ˌ a ː ɟ ə ɡ ˈ a ː ɟ w ˈ ɪ ʂ ə j ˌ ə m a ː c ˈ a ː k ə n ˈ ʌ l ɪ n ˌ u ʲ u b ʰ ˈ ʌ n n ˌ e ː a ː d ˈ e ː ʃ b ʰ ə ˈ e ː k o ː t ʰ ˈ ɪ j o ː t ˈ a ɾ ə t ː j ˈ o ː a ː d ˈ e ː ʃ ə k ˌ o ː w ˌ ɪ p ə ɾ ˈ ɪ ː t s ˌ o ː m ə n ˈ a ː t ʰ


गर्यो। फेरि १८४८ सन् मा दोस्रो पटक नेपाली फौज लड्दै भोटभित्र पस्यो । तर अज्ज तिब्बत सरकारले त्येस

ɡ ˈ ʌ r r j o ː p ʰ ˈ e ː ɾ ɪ e ː k h ˈ ə z ˈ a ː ɾ ə ˈ a ː ʈ ʰ s ˈ a j ə a ʈ ʰ c ˈ a ː l ˈ ɪ s s ˈ ʌ n m ˈ a ː d ˈ o ː s ɾ o ː p ˈ ʌ ʈ ə k ˌ ə n e ː p ˈ a ː l i p ʰ ˈ ɔ ː ɟ l ˈ ʌ ɖ d ɛ ː b ʰ ˌ o ː ʈ ə b ʰ ˈ ɪ t ɾ ə p ˈ ʌ s j o ː t ˈ a ɾ ə ˈ ʌ ɟ ɟ ˌ ə t ˈ ɪ b ː b ə t s ˌ ə ɾ ə k ˈ a ː ɾ ə l ˌ e ː t ː j ˈ e ː s


ले श्री पाँच सित सोझै लडाईँ सम्बन्धी विषयमा सम्पर्क राखेको व्यहोरा थाहा भएर अहिले जगत जङ्ग मन मनै सन्

l ˈ e ː ʃ ɾ ˈ i ː p ˈ a ̃ c s ˈ i t ə s ˈ o ː ɟ ʰ ɛ ː l ə ɖ ˈ a ː i ̃ s ə m b ˈ ʌ n d ʰ i w ˈ ɪ ʂ ə j ˌ ə m a ː s ə m p ˈ ʌ r r k ə ɾ a ː k ʰ ˈ e ː k o ː ʋ j ə h ˈ o ː ɾ a ː t ʰ ˈ a ː h a ː b ʰ ə ˈ e ː ɾ ə ˈ ʌ h ɪ l ˌ e ː ɟ ˈ ʌ ɡ ə t ɟ ˈ ʌ ŋ ɡ ə m ˈ ʌ n m ˈ ʌ n ɛ ː s ˈ ʌ n


सबै सन्धिलाई वास्तै नगरी हामीसित विपरीत आचन गरिरहेको छ । हामीले फेरि एकचोटि तिब्बतलाई पराजित गरेर सरकारको नाम

s ˈ ʌ b ɛ ː s ˌ ə n d ʰ ɪ l ˈ a ː i w ˈ a ː s t ɛ ː n ˈ ʌ ɡ ə ɾ ˌ i ː h a ː m ˈ ɪ ː s ɪ t w ˌ ɪ p ə ɾ ˈ ɪ ː t ˈ a ː c ə n ɡ ˌ ə ɾ ɪ ɾ ə h ˈ e ː k o ː c ʰ ˈ ə h a ː m ˈ ɪ ː l e ː p ʰ ˈ e ː ɾ ɪ ˌ e ː k ə c ˈ o ː ʈ ɪ t ˌ ɪ b ː b ə t ə l ˈ a ː i p ə ɾ ˈ a ː ɟ ɪ t ɡ ə ɾ ˈ e ː ɾ ə s ˌ ə ɾ ə k ˈ a ː ɾ ə k ˌ o ː n ˈ a ː m ə


हित भए । भोटमा हाम्रा व्यापारी धेरै छैनन् महारानी भित्र कोठाबाट कुरा उठाएन् । कसरी त्यहाँ एक

h ˈ ɪ t b ʰ ˈ ʌ e ː b ʰ ˈ o ː ʈ ə m ˌ a ː h ˈ a ː m ɾ a ː ʋ j a ː p ˈ a ː ɾ i d ʰ ˈ e ː ɾ ɛ ː c ʰ ˈ ɛ ː n ə n m ˌ ə h a ː ɾ ˈ a ː n i b ʰ ˈ ɪ t ɾ ə k ˌ o ː ʈ ʰ a ː b ˈ a ː ʈ k ˈ u ɾ a ː ˌ ʊ ʈ ʰ a ː ˈ e ː n k ˈ ʌ s ə ɾ ˌ i ː t ː j ˈ ʌ h a ̃ ˈ e ː k ə


गौअंकित भएको मुद्रा तिनीहरूको मुलुकमा नचलाई छाड्दैनौं । त्यहाँ बसोबास गरेका हाम्रा नेपाली प्रजालाई पनि त्यहाँको सरकारले

ɡ ɔ ː ˈ ʌ ŋ k ɪ t b ʰ ə ˈ e ː k o ː m ˈ u d ɾ a ː t ˌ ɪ n ɪ ː h ə ɾ ˈ u ː k o ː m ˈ u l u k ˌ ə m a ː n ˌ ə c ə l ˈ a ː i c ʰ ˈ a ː ɖ d ɛ ː n ˌ ɔ ː n t ː j ˈ ʌ h a ̃ b ˌ ə s o ː b ˈ a ː s ɡ ə ɾ ˈ e ː k a ː h ˈ a ː m ɾ a ː n e ː p ˈ a ː l i p ɾ ˌ ə ɟ a ː l ˈ a ː i p ˈ ʌ n ɪ t ː j ˌ ə h a ̃ k ˈ o ː s ˌ ə ɾ ə k ˈ a ː ɾ ə l ˌ e ː


करोड धनमालको नक्सार हुन सक्दछ ? राजाले रानीको समर्थनमा बोले सोमनाथ भनाइ अनुसार भोटेसित हाम्रो

k ə ɾ ˈ o ː ɖ d ʰ ˌ ə n ə m ˈ a ː l ə k ˌ o ː n ə k s ˈ a ː ɾ ə h ˈ u n ˈ ə s ˈ ʌ k d ə c ʰ ˌ ə ? ɾ a ː ɟ ˈ a ː l e ː ɾ a ː n ˈ ɪ ː k o ː s ə m ˈ ʌ r r t ʰ ə n ˌ ə m a ː b ˈ o ː l e ː s ˌ o ː m ə n ˈ a ː t ʰ b ʰ ə n ˈ a ː ɪ ə n u s ˌ a ː ɾ ˌ ə b ʰ o ː ʈ ˈ e ː s ɪ t h ˈ a ː m ɾ o ː


थिचो मिचो गरेको हामी सहन सक्दैनौ। हामी नेपाली हौं । कोहीसँग डप्ने हाम्रो परम्परा छैन । सरकारको प्रथा

t ʰ ˈ ɪ c o ː m ˈ ɪ c o ː ɡ ə ɾ ˈ e ː k o ː h ˈ a ː m i s ˈ ʌ h ə n s ə k d ˈ ɛ ː n ɔ ː h ˈ a ː m i n e ː p ˈ a ː l i h ˈ ɔ ː n k ˌ o ː h ɪ ː ʃ ˈ ʌ ̃ ɡ ɖ ˈ ʌ p n e ː h ˈ a ː m ɾ o ː p ə ɾ ˈ ʌ m p ə ɾ ˌ a ː c ʰ ˈ ɛ ː n ə s ˌ ə ɾ ə k ˈ a ː ɾ ə k ˌ o ː p ɾ ˈ ʌ t ʰ a ː


एक करोडको दाबी उचित छैन रे । किनभने त्यसपटकको दाङामा पाँच लाख भन्दा बढी नोक्सान भएको छ भनेर हा

ˈ e ː k ə k ə ɾ ˈ o ː ɖ ə k ˌ o ː d ˈ a ː b i ˈ ʊ c ɪ t c ʰ ˈ ɛ ː n ə ɾ ˈ e ː k ˈ ɪ n ə b ʰ ˌ ə n e ː t ː j ˈ ʌ s ə p ˌ ə ʈ ə k ˌ ə k o ː d a ː ŋ ˈ a ː m a ː p ˈ a ̃ c l ˈ a ː k ʰ b ʰ ˈ ʌ n d a ː b ˈ ʌ ɖ ʰ i n ˈ o ː k s a ː n b ʰ ə ˈ e ː k o ː c ʰ ˈ ə b ʰ ə n ˈ e ː ɾ ə h ˈ a ː


प ठूलो छ। जो हुकुम भने । सोमनाथले तिब्बतसित युद्ध गर्ने बारे राजदम्पतिलाई उत्साहिन गराए

p ˈ ə ʈ ʰ ˈ u ː l o ː c ʰ ˈ ə ɟ ˈ o ː h ˈ u k u m ˌ ə b ʰ ˈ ʌ n e ː s ˌ o ː m ə n ˈ a ː t ʰ ə l ˌ e ː t ˈ ɪ b ː b ə t ˌ ə s ɪ t j ˈ u d ː d ʰ ə ɡ ˈ ʌ r r n e ː b ˈ a ː ɾ e ː ɾ ˌ a ː ɟ ə d ˌ ə m p ə t ɪ l ˈ a ː i ʊ t s ˈ a ː h ɪ n ɡ ə ɾ ˈ a ː e ː


हामीले भोट सरकारलाई प्रमाण दिन सक्ने कुनै आधारै फेला पर्न सकेका छैनौ रे । त्यहाँका हाम्रा व्यापारिकको नोक्सान

h a ː m ˈ ɪ ː l e ː b ʰ ˈ o ː ʈ s ˌ ə ɾ ə k ˌ a ː ɾ ə l ˈ a ː i p ɾ ə m ˈ a ː ɳ d ˈ ɪ n s ˈ ʌ k n e ː k ˈ u n ɛ ː a ː d ʰ ˈ a ː ɾ ɛ ː p ʰ ˈ e ː l a ː p ˈ ʌ r r n ə s ə k ˈ e ː k a ː c ʰ ˈ ɛ ː n ɔ ː ɾ ˈ e ː t ː j ˌ ə h a ̃ k ˈ a ː h ˈ a ː m ɾ a ː ʋ j a ː p ˈ a ː ɾ ɪ k ˌ ə k o ː n ˈ o ː k s a ː n


को थियो । तर जगत जङ्गको गम्भीर तर्कपूर्ण‚ मर्मस्पर्सि लामो व्याख्याले राजारानीको मनमा परिवर्तन ल्यायो

k ˈ o ː t ʰ ˈ ɪ j o ː t ˈ a ɾ ə ɟ ˈ ʌ ɡ ə t ɟ ˈ ʌ ŋ ɡ ə k ˌ o ː ɡ ə m b ʰ ˈ ɪ ː ɾ ə t ˌ ə r r k ə p ˈ u ː r r ɳ ə m ˌ ə r r m ə s p ˈ ʌ r r s ɪ l ˈ a ː m o ː ʋ j ˈ a ː k ʰ j a ː l ˌ e ː ɾ ˌ a ː ɟ a ː ɾ a ː n ˈ ɪ ː k o ː m ˈ ʌ n ə m ˌ a ː p ˌ ə ɾ ɪ w ˈ ʌ r r t ə n l j ˈ a ː j o ː


भएको मूल्याङ्कनको आधारमा भन्दा ऐतिहासिक घटनालाई ध्यानमा राखेर हामीले भोट सरकारसित एक करोडको दाबी

b ʰ ə ˈ e ː k o ː m u ː l j ˈ a ː ŋ k ə n ˌ ə k o ː a ː d ʰ ˈ a ː ɾ ə m ˌ a ː b ʰ ˈ ʌ n d a ː ˌ ʌ ɪ t ɪ h ˈ a ː s ɪ k ˌ ə ɡ ʰ ˌ ə ʈ ə n a ː l ˈ a ː i d ʰ j ˈ a ː n ə m ˌ a ː ɾ a ː k ʰ ˈ e ː ɾ ə h a ː m ˈ ɪ ː l e ː b ʰ ˈ o ː ʈ s ˌ ə ɾ ə k ˈ a ː ɾ ə s ˌ ɪ t ˈ e ː k ə k ə ɾ ˈ o ː ɖ ə k ˌ o ː d ˈ a ː b i


दुई महाराज कुमार तैलुग वीर विक्रम शाहदेव र नरेन्द्र विक्रम शाहदेव । यो एकैछिन अघि मात्र बाबुको साथमा विराजमान

d ˈ u i m ˌ ə h a ː ɾ ˈ a ː ɟ k u m ˈ a ː ɾ ə t ˈ ɛ ː l u ɡ w ˈ ɪ ː ɾ ə w ˈ ɪ k ɾ ə m ˌ ə ʃ ˌ a ː h ə d ˈ e ː w ə ɾ ə n ə ɾ ˈ e ː n d ɾ ə w ˈ ɪ k ɾ ə m ˌ ə ʃ ˌ a ː h ə d ˈ e ː w ə j ˈ o ː e ː k ˈ ɛ ː c ʰ ɪ n ˈ ʌ ɡ ʰ ɪ m ˈ a ː t ɾ ə b ˈ a ː b u k ˌ o ː s ˈ a ː t ʰ ə m ˌ a ː w ˌ ɪ ɾ a ː ɟ ə m ˈ a ː n


गर्नुपरेको हो महाराज। कुन इतिहास्य घटना ? धर्मावतार यसको कुरा लामो छ । सरकारबाट भन भन्ने

ɡ ˌ ə r r n u p ə ɾ ˈ e ː k o ː h o ː m ˌ ə h a ː ɾ ˈ a ː ɟ k ˈ u n ˌ ɪ t ɪ h ˈ a ː s j ə ɡ ʰ ˈ ʌ ʈ ə n ˌ a ː ? d ʰ ˌ ə r r m a ː w ə t ˈ a ː ɾ ə j ˈ ʌ s ə k ˌ o ː k ˈ u ɾ a ː l ˈ a ː m o ː c ʰ ˈ ə s ˌ ə ɾ ə k ˌ a ː ɾ ə b ˈ a ː ʈ b ʰ ˈ ʌ n b ʰ ˈ ʌ n n ˌ e ː


न हुन आएका थिए उनीहरू पनि प्रभावित भएझैं देखिए । भन् जगत जङ्ग‚ हामीबाट त्यस निम्ति के गरी बक्सनु पर्‍यो ?

n ˈ ə h ˈ u n ˈ ə a ː ˈ e ː k a ː t ʰ ˈ ɪ e ː ʊ n ˈ ɪ ː h ə ɾ ˌ u ː p ˈ ʌ n ɪ p ɾ ˌ ə b ʰ a ː w ˈ ɪ t b ʰ ˌ ə e ː ɟ ʰ ˈ ɛ ː n d ˈ e ː k ʰ ɪ ˌ e ː b ʰ ˈ ʌ n ɟ ˈ ʌ ɡ ə t ɟ ˈ ʌ ŋ ɡ ə h ˌ a ː m ɪ ː b ˈ a ː ʈ t ː j ˈ ʌ s n ˈ ɪ m t ɪ k ˈ e ː ɡ ˈ ʌ ɾ i b ˈ ʌ k s ə n ˌ u p ˈ ʌ ɾ j ˈ o ː ?


एको हुन्छ भन्ने व्यक्त गर्छु । तर कामको विषयान्तर हुन लाग्यो । एक काममा हाजिर भएका थियौँ यहाँ अर्कै प्रसङ्ग उठयो ।

ˈ e ː k o ː h ˈ u n c ʰ ə b ʰ ˈ ʌ n n ˌ e ː ʋ j ˈ ʌ k t ə ɡ ˈ ʌ r r c ʰ u t ˈ a ɾ ə k ˈ a ː m ə k ˌ o ː w ˌ ɪ ʂ ə j ˈ a ː n t ə ɾ ˌ ə h ˈ u n ˈ ə l ˈ a ː ɡ j o ː ˈ e ː k ə k ˈ a ː m ə m ˌ a ː h ˈ a ː ɟ ɪ ɾ ˌ ə b ʰ ə ˈ e ː k a ː t ʰ ˈ ɪ j ɔ ̃ j ˈ ʌ h a ̃ ˈ ʌ r r k ɛ ː p ɾ ə s ˈ ʌ ŋ ɡ ə ˈ ʊ ʈ ʰ ə j ˌ o ː


त्यहीबेला काठमाडौँ टुडिखेलमा ध्वंग ध्वंग तोप पड्केको आवाज सुनियो । भोलि तिब्बत रवाना हुने बीस हजार

t ː j ˌ ə h ɪ ː b ˈ e ː l a ː k ˌ a ː ʈ ʰ ə m ˈ a ː ɖ ɔ ̃ ʈ ˌ u ɖ ɪ k ʰ ˈ e ː l ə m ˌ a ː d ʰ w ˈ ʌ ŋ ɡ d ʰ w ˈ ʌ ŋ ɡ t ˈ o ː p p ə ɖ k ˈ e ː k o ː a ː w ˈ a ː ɟ s ˈ u n ɪ j ˌ o ː b ʰ ˈ o ː l ɪ t ˈ ɪ b ː b ə t ɾ ə w ˈ a ː n a ː h ˈ u n e ː b ˈ ɪ ː s h ə ɟ ˈ a ː ɾ ə


तिब्बतलाई नजिती भएन ! महाराज जगत जुङ्गले बम र धिरलाई औल्याएरर निवेदन गरे, सरकारहरूबाट

t ˌ ɪ b ː b ə t ə l ˈ a ː i n ˈ ʌ ɟ ɪ t ˌ i ː b ʰ ˈ ʌ j ˈ e n ə ! m ˌ ə h a ː ɾ ˈ a ː ɟ ɟ ˈ ʌ ɡ ə t ɟ ˈ u ŋ ɡ ə l ˌ e ː b ˈ ʌ m ə ɾ ə d ʰ ˌ ɪ ɾ ə l ˈ a ː i ˈ ʌ ʊ l j a ː ˌ e ː ɾ ə ɾ ˌ ə n ɪ w ˈ e ː d ə n ɡ ˈ ʌ ɾ e ː , s ˌ ə ɾ ə k ˌ a ː ɾ ə h ˌ ə ɾ u ː b ˈ a ː ʈ


यी दुई जर्नेललाई बिदा बिदा बक्सिनु पर्‍यो । यहाँहरू भोट जान खटिएर भएको छ, भोलि बिहान सबै  हिड्नु हुन्छ । बिदा हुन

j ˈ i ː d ˈ u i ɟ ˌ ə r r n e ː l ə l ˈ a ː i b ˈ ɪ d a ː b ˈ ɪ d a ː b ˈ ʌ k s ɪ n ˌ u ʲ u p ˈ ʌ ɾ j ˈ o ː j ˌ ə h a ̃ h ˈ ʌ ɾ u ː b ʰ ˈ o ː ʈ ɟ ˈ a ː n k ʰ ˌ ə ʈ ɪ ˈ e ː ɾ ə b ʰ ə ˈ e ː k o ː c ʰ ˈ ə , b ʰ ˈ o ː l ɪ b ɪ h ˈ a ː n s ˈ ʌ b ɛ ː h ˈ ɪ ɖ n u ʲ ˌ u h ˈ u n c ʰ ə b ˈ ɪ d a ː h ˈ u n ˈ ə


बम र धिर उठे अनि जगत पनि उठे । बम बहादुर अहिले तँ र तेरु भाइ दुईजना मात्र जाने!

b ˈ ʌ m ə ɾ ə d ʰ ˈ ɪ ɾ ə ˈ ʊ ʈ ʰ e ː ˈ ʌ n ɪ ɟ ˈ ʌ ɡ ə t p ˈ ʌ n ɪ ˈ ʊ ʈ ʰ e ː b ˈ ʌ m ə b ə h ˈ a ː d u ɾ ˌ ə ˈ ʌ h ɪ l ˌ e ː t ˈ ʌ ̃ ɾ ə t ˈ e ː ɾ u b ʰ ˈ a ː ɪ d u ˈ ɪ ː ɟ ə n ˌ a ː m ˈ a ː t ɾ ə ɟ ˈ a ː n e ː !


के निकाय गरी बक्स्नु पर्‍यो ? बम बहादुरको सट्टा जङ्गबहादुरले श्री पाँचलाई उत्तर गरेँ । धिर सम्शेरको ठुलो जहान भएको

k ˈ e ː n ɪ k ˈ a ː j ə ɡ ˈ ʌ ɾ i b ˈ ʌ k s n u ʲ ˌ u p ˈ ʌ ɾ j ˈ o ː ? b ˈ ʌ m ə b ə h ˈ a ː d u ɾ ˌ ə k o ː s ˈ ʌ ʈ ʈ ˌ a ː ɟ ˌ ə ŋ ɡ ə b ə h ˈ a ː d u ɾ ˌ ə l e ː ʃ ɾ ˈ i ː p a ̃ c ˈ ʌ l a ː ˌ i ː ˈ ʊ t t ˌ ə ɾ ə ɡ ˈ ʌ ɾ e ̃ d ʰ ˈ ɪ ɾ ə s ə m ʃ ˈ e ː ɾ ə k ˌ o ː ʈ ʰ ˈ u l o ː ɟ ə h ˈ a ː n b ʰ ə ˈ e ː k o ː


रानीले बम र धिरको मुख हेरेर सोधिन् । प्रधानमन्त्रीका छोराको उपस्थिति भएको बेलामा राजारानीसित झट्ट

ɾ a ː n ˈ ɪ ː l e ː b ˈ ʌ m ə ɾ ə d ʰ ˈ ɪ ɾ ə k ˌ o ː m ˈ u k ʰ h e ː ɾ ˈ e ː ɾ ə s ˈ o ː d ʰ ɪ n p ɾ ˌ ə d ʰ a ː n ˌ ə m ə n t ɾ ˈ ɪ ː k a ː c ʰ o ː ɾ ˈ a ː k o ː ʊ p ˈ ʌ s t ʰ ɪ t ˌ ɪ b ʰ ə ˈ e ː k o ː b e ː l ˈ a ː m a ː ɾ ˌ a ː ɟ a ː ɾ a ː n ˈ ɪ ː s ɪ t ɟ ʰ ˈ ʌ ʈ ʈ ˌ ə


बोले उसलाई घरमा अलिक मुस्किल छ । सरकारको जोर्निगा । बम बहादुरलाई श्री पाँचबाट प्राप्त हुन लागेको बक्सिस जंग

b ˈ o ː l e ː ˌ ʊ s ə l ˈ a ː i ɡ ʰ ˈ ʌ ɾ ə m ˌ a ː ˈ ʌ l ɪ k ˌ ə m ˈ u s k ɪ l c ʰ ˈ ə s ˌ ə ɾ ə k ˈ a ː ɾ ə k ˌ o ː ɟ ˈ o ː r r n ɪ ɡ ˌ a ː b ˈ ʌ m ə b ˌ ə h a ː d ˌ u ɾ ə l ˈ a ː i ʃ ɾ ˈ i ː p a ̃ c ˈ ʌ b a ː ʈ p ɾ ˈ a ː p t ə h ˈ u n ˈ ə l a ː ɡ ˈ e ː k o ː b ˈ ʌ k s ɪ s ɟ ˈ ʌ ŋ ɡ


अरु भारदारले सवाल जवाफ गर्ने प्रचलित चलन नभएकोले महारानीलाई उत्तर दिनका निम्ति बमले जगत जङ्गको मुखमा

ˈ ʌ ɾ u b ʰ ˌ a ː ɾ ə d ˈ a ː ɾ ə l ˌ e ː s ə w ˈ a ː l ɟ ə w ˈ a ː p ʰ ɡ ˈ ʌ r r n e ː p ɾ ˈ ʌ c ə l ˌ ɪ t c ˈ ʌ l ə n n ˌ ə b ʰ ə e ː k ˈ o ː l e ː m ˌ ə h a ː ɾ ˌ a ː n ɪ ː l ˈ a ː i ˈ ʊ t t ˌ ə ɾ ə d ˈ ɪ n ə k ˌ a ː n ˈ ɪ m t ɪ b ˈ ʌ m ə l ˌ e ː ɟ ˈ ʌ ɡ ə t ɟ ˈ ʌ ŋ ɡ ə k ˌ o ː m ˈ u k ʰ ə m ˌ a ː


बहादुरले गर्दा धीर सम्शेरको हातमा पर्नेभएको देखेर बमको सभाबुद्ध चित्त दुख्नु पर्ने थियो । भाइ भाइमा बैमनुष

b ə h ˈ a ː d u ɾ ˌ ə l e ː ɡ ˈ ʌ r r d a ː d ʰ ˈ ɪ ː ɾ ə s ə m ʃ ˈ e ː ɾ ə k ˌ o ː h ˈ a ː t ə m ˌ a ː p ˌ ə r r n e ː b ʰ ə ˈ e ː k o ː d e ː k ʰ ˈ e ː ɾ ə b ˈ ʌ m ə k ˌ o ː s ˌ ə b ʰ a ː b ˈ u d ː d ʰ ə c ˈ ɪ t t ˌ ə d ˈ u k ʰ n u ʲ ˌ u p ˈ ʌ r r n e ː t ʰ ˈ ɪ j o ː b ʰ ˈ a ː ɪ b ʰ ˈ a ː ɪ m ˌ a ː b ˈ ɛ ː m ə n ˌ u ʂ


स्वीकृतिका निम्ति हेरे । जगत जङ्ग आफ्नै रानीसित बोल्न अग्र सर्माए। होइन सरकार हामीले भोटमाथि आक्रमण गर्ने

s w ˈ ɪ ː k ɾ ˈ ɪ t ɪ k ˌ a ː n ˈ ɪ m t ɪ h ˈ e ː ɾ e ː ɟ ˈ ʌ ɡ ə t ɟ ˈ ʌ ŋ ɡ ə ˈ a ː p ʰ ː n ɛ ː ɾ a ː n ˈ ɪ ː s ɪ t b ˈ o ː l n ə ˈ ʌ ɡ ɾ ə s ə r r m ˈ a ː e ː h ˈ o i n ˌ ə s ˌ ə ɾ ə k ˈ a ː ɾ ə h a ː m ˈ ɪ ː l e ː b ʰ ˌ o ː ʈ ə m ˈ a ː t ʰ ɪ ˈ a ː k ɾ ə m ˌ ə ɳ ɡ ˈ ʌ r r n e ː


तर त्यहाँ त्यसो भएन । धीर सम्शेरलाई निगाय भएमा हामी सबैको कल्याण छ महाराज । बम बहादुरले पनि वा

t ˈ a ɾ ə t ː j ˈ ʌ h a ̃ t ː j ˈ ʌ s o ː b ʰ ˈ ʌ j ˈ e n ə d ʰ ˈ ɪ ː ɾ ə s ˌ ə m ʃ e ː ɾ ə l ˈ a ː i n ɪ ɡ ˈ a ː j ə b ʰ ə ˈ e ː m a ː h ˈ a ː m i s ə b ˈ ɛ ː k o ː k ə l j ˈ a ː ɳ c ʰ ˈ ə m ˌ ə h a ː ɾ ˈ a ː ɟ b ˈ ʌ m ə b ə h ˈ a ː d u ɾ ˌ ə l e ː p ˈ ʌ n ɪ w ˈ a ː


ने सैनिक योजना बनाएका छौं । त्यसअनुसार जर्नेल बम बहादुर दस हजार फौजका साथ केरुङको बाटो गरी लासा आक्रमण

n ˈ e ː s ˈ ɛ ː n ɪ k ˌ ə j ˈ o ː ɟ ə n ˌ a ː b ˌ ə n a ː ˈ e ː k a ː c ʰ ˈ ɔ ː n t ː j ˌ ə s ə ə n u s ˌ a ː ɾ ˌ ə ɟ ə r r n ˈ e ː l b ˈ ʌ m ə b ə h ˈ a ː d u ɾ ˌ ə d ˈ ʌ s h ə ɟ ˈ a ː ɾ ə p ʰ ˈ ɔ ː ɟ ə k ˌ a ː s ˈ a ː t ʰ k ˈ e ː ɾ u ŋ ˌ ə k o ː b ˈ a ː ʈ o ː ɡ ˈ ʌ ɾ i l ˈ a ː s a ː ˈ a ː k ɾ ə m ˌ ə ɳ


नेको इच्छा मुताविक धीरको निम्ति माग पेश गरेँ । धीर सम्शेरको घरेलु नाउँ सान्धानी भन्ने राजालाई विदित भएकोले त्यही

n ˈ e ː k o ː ˈ ɪ c c ʰ a ː m ˌ u t a ː w ˈ ɪ k ə d ʰ ˈ ɪ ː ɾ ə k ˌ o ː n ˈ ɪ m t ɪ m ˈ a ː ɡ p ˈ e ː ʃ ɡ ˈ ʌ ɾ e ̃ d ʰ ˈ ɪ ː ɾ ə s ə m ʃ ˈ e ː ɾ ə k ˌ o ː ɡ ʰ ə ɾ ˈ e ː l u n ˈ a ː u ̃ s ˈ a ː n d ʰ a ː n ˌ i ː b ʰ ˈ ʌ n n ˌ e ː ɾ ˌ a ː ɟ a ː l ˈ a ː i w ˈ ɪ d ɪ t b ʰ ˌ ə e ː k ˈ o ː l e ː t ː j ˈ ʌ h i


गर्न अघि बढ्नुहुनेछ । जर्नेल धीर सम्शेर पनि त्यति नै फौज लिएर कुटीको बाटो गरी लासामाथि चढाई गर्दै हुनुहुन्छ ।

ɡ ˈ ʌ r r n ə ˈ ʌ ɡ ʰ ɪ b ˌ ə ɖ ʰ n u h u n ˈ e ː c ʰ ə ɟ ə r r n ˈ e ː l d ʰ ˈ ɪ ː ɾ ə s ə m ʃ ˈ e ː ɾ ə p ˈ ʌ n ɪ t ː j ˈ ʌ t ɪ n ˈ ɛ ː p ʰ ˈ ɔ ː ɟ l ɪ ˈ e ː ɾ ə k u ʈ ˈ ɪ ː k o ː b ˈ a ː ʈ o ː ɡ ˈ ʌ ɾ i l ˌ a ː s a ː m ˈ a ː t ʰ ɪ c ə ɖ ʰ ˈ a ː i ɡ ˈ ʌ r r d ɛ ː h ˌ u n u h ˈ u n c ʰ ə


उपनामको सम्बोधन गरेर नरेशले सोधे , सान्धानी त्यसकेपछि सबै साना साना छन् कि ? विवाह योगी ठूला

ˌ ʊ p ə n ˈ a ː m ə k ˌ o ː s ə m b ˈ o ː d ʰ ə n ɡ ə ɾ ˈ e ː ɾ ə n ə ɾ ˈ e ː ʃ ə l ˌ e ː s ˈ o ː d ʰ e ː , s ˈ a ː n d ʰ a ː n ˌ i ː t ː j ˌ ə s ə k ˈ e ː p ə c ʰ ˌ ɪ s ˈ ʌ b ɛ ː s ˈ a ː n a ː s ˈ a ː n a ː c ʰ ˈ ʌ n k ˈ ɪ ? w ɪ w ˈ a ː h ə j ˈ o ː ɡ i ʈ ʰ ˈ u ː l a ː


त्यही बेला फौजी निरीक्षणको काम सकेर जङ्गबहादुर त्यहाँ आइपुगे । उनलाई देख्नासाथ राजपरिवारसित बिदा भएर

t ː j ˈ ʌ h i b ˈ e ː l a ː p ʰ ˈ ɔ ː ɟ i n ɪ ɾ ˈ ɪ ː k ʂ ə ɳ ˌ ə k o ː k ˈ a ː m ə s ə k ˈ e ː ɾ ə ɟ ˌ ə ŋ ɡ ə b ə h ˈ a ː d u ɾ ˌ ə t ː j ˈ ʌ h a ̃ ˈ a ː ɪ p ˌ u ɡ e ː ˌ ʊ n ə l ˈ a ː i d ˈ e ː k ʰ n a ː s ˌ a ː t ʰ ɾ ˌ a ː ɟ ə p ˌ ə ɾ ɪ w ˈ a ː ɾ ə s ˌ ɪ t b ˈ ɪ d a ː b ʰ ə ˈ e ː ɾ ə


पनि छन् ? वीर शमशेरलाई धेरै पटक देखेको जस्तो लाग्छ । त्यो लप्तन भई सकेको छ । धेरैको सट्टा जंगबहादु

p ˈ ʌ n ɪ c ʰ ˈ ʌ n ? w ˈ ɪ ː ɾ ə ʃ ˌ ə m ə ʃ ˌ e ː ɾ ə l ˈ a ː i d ʰ ˈ e ː ɾ ɛ ː p ˈ ʌ ʈ ə k ˌ ə d e ː k ʰ ˈ e ː k o ː ɟ ˈ ʌ s t o ː l ˈ a ː ɡ c ʰ ə t ː j ˈ o ː l ˈ ʌ p t ə n b ʰ ˈ ʌ i s ə k ˈ e ː k o ː c ʰ ˈ ə d ʰ e ː ɾ ˈ ɛ ː k o ː s ˈ ʌ ʈ ʈ ˌ a ː ɟ ˌ ə ŋ ɡ ə b ə h ˈ a ː d u


प्रस्थान गर्न लागिसकेका दुवै जर्नेल रोकिए ! सैनिक ढाँचाले उभिए । राजाले प्रधानमन्त्रीलाई देख्ने बित्ति

p ɾ ə s t ʰ ˈ a ː n ɡ ˈ ʌ r r n ə l ˌ a ː ɡ ɪ s ə k ˈ e ː k a ː d u w ˈ ɛ ː ɟ ə r r n ˈ e ː l ɾ ˈ o ː k ɪ ˌ e ː ! s ˈ ɛ ː n ɪ k ˌ ə ɖ ʰ a ̃ c ˈ a ː l e ː ˈ ʊ b ʰ ɪ ˌ e ː ɾ a ː ɟ ˈ a ː l e ː p ɾ ˌ ə d ʰ a ː n ˌ ə m ə n t ɾ ɪ ː l ˈ a ː i d ˈ e ː k ʰ n e ː b ˈ ɪ t t ˌ ɪ


ले उत्तर दिए । राजारानीले फेरी आपसमा कानेखुसी गर्न लागे । धेरै बेर पछि महाराजले धीरको मुखमा दृष्टिएका

l ˈ e ː ˈ ʊ t t ˌ ə ɾ ə d ˈ ɪ e ː ɾ ˌ a ː ɟ a ː ɾ a ː n ˈ ɪ ː l e ː p ʰ ˈ e ː ɾ i ˈ a ː p ə s ˌ ə m a ː k a ː n ˈ e ː k ʰ u s ˌ i ː ɡ ˈ ʌ r r n ə l ˈ a ː ɡ e ː d ʰ ˈ e ː ɾ ɛ ː b ˈ e ː ɾ ə p ˈ ʌ c ʰ ɪ m ˌ ə h a ː ɾ ˈ a ː ɟ ə l ˌ e ː d ʰ ˈ ɪ ː ɾ ə k ˌ o ː m ˈ u k ʰ ə m ˌ a ː d ɾ ˈ ɪ ʂ ʈ ˌ ɪ e ː k ˌ a ː


तेई शाहाज्यादीको विवाहको कुरा के भयो ? भनि सोधे । धर्मअवतार काशी नरेशका समाचार गएको छ ,

t ˈ e ː i ʃ a ː h ˈ a ː ɟ j a ː d ˌ ɪ ː k o ː w ɪ w ˈ a ː h ə k ˌ o ː k ˈ u ɾ a ː k ˈ e ː b ʰ ˈ ʌ j o ː ? b ʰ ˈ ʌ n ɪ s ˈ o ː d ʰ e ː d ʰ ˌ ə r r m ə ˌ ə w ə t ˈ a ː ɾ ə k ˈ a ː ʃ i n ə ɾ ˈ e ː ʃ ə k ˌ a ː s ˌ ə m a ː c ˈ a ː ɾ ə ɡ ə ˈ e ː k o ː c ʰ ˈ ə ,


ले बोले , तैले यहाँ घरको केही धन्ना मान्नु पर्दैन । शत्रुमाथि विजय पाएस ! त लडाईँबाट फर्केर आएपछि

l ˈ e ː b ˈ o ː l e ː , t ˈ ɛ ː l e ː j ˈ ʌ h a ̃ ɡ ʰ ˈ ʌ ɾ ə k ˌ o ː k ˈ e ː h i d ʰ ˈ ʌ n n ˌ a ː m ˈ a ː n n ˌ u ʲ u p ə r r d ˈ ɛ ː n ə ʃ ˌ ə t ɾ u m ˈ a ː t ʰ ɪ w ˈ ɪ ɟ ə j ˌ ə p a ː ˈ e ː s ! t ˈ ə l ˌ ə ɖ a ː i ̃ b ˈ a ː ʈ p ʰ ə r r k ˈ e ː ɾ ə a ː ˈ e ː p ə c ʰ ˌ ɪ


उत्तर आइपुगेको छैन । जङ्ग बहादुरले विनयपूर्वक निवेदन गरे । युवराज त्रैलुक्कै उमेरमा कम भएतापनि

ˈ ʊ t t ˌ ə ɾ ə ˌ a ː ɪ p u ɡ ˈ e ː k o ː c ʰ ˈ ɛ ː n ə ɟ ˈ ʌ ŋ ɡ ə b ə h ˈ a ː d u ɾ ˌ ə l e ː w ˌ ɪ n ə j ˌ ə p u ː r r w k ˈ ʌ n ɪ w ˈ e ː d ə n ɡ ˈ ʌ ɾ e ː j ˌ u w ə ɾ ˈ a ː ɟ t ɾ ɛ ː l ˈ u k k ˌ ɛ ː ʊ m ˈ e ː ɾ ə m ˌ a ː k ˈ ʌ m ə b ʰ ˌ ə e ː t ˈ a ː p ə n ˌ ɪ


शाहजादीको विवाह वीर शमशेरसित गरिदिने हाम्रो विचार छ । वीर शमशेर र शाहजादीको विवाह हुने पक्का पक्कि

ʃ ˌ a ː h ə ɟ a ː d ˈ ɪ ː k o ː w ɪ w ˈ a ː h ə w ˈ ɪ ː ɾ ə ʃ ˌ ə m ə ʃ ˈ e ː ɾ ə s ˌ ɪ t ɡ ˈ ʌ ɾ ɪ d ˌ ɪ n e ː h ˈ a ː m ɾ o ː w ɪ c ˈ a ː ɾ ə c ʰ ˈ ə w ˈ ɪ ː ɾ ə ʃ ˌ ə m ə ʃ ˈ e ː ɾ ə ɾ ə ʃ ˌ a ː h ə ɟ a ː d ˈ ɪ ː k o ː w ɪ w ˈ a ː h ə h ˈ u n e ː p ˈ ʌ k k ˌ a ː p ˈ ʌ k k ˌ ɪ


बुद्धिमातिक सुत्थे । बहुतै होसियार । उनलाई राजाबाट त्यहाँ चलिरहेको प्रसङ्गको एक्कासि विषयान्तर भएको निको लागेर

b ˌ u d ː d ʰ ɪ m ˈ a ː t ɪ k ˌ ə s ˈ u t t ʰ e ː b ˈ ʌ h u t ˌ ɛ ː h ˌ o ː s ɪ j ˈ a ː ɾ ə ˌ ʊ n ə l ˈ a ː i ɾ ˌ a ː ɟ a ː b ˈ a ː ʈ t ː j ˈ ʌ h a ̃ c ˌ ə l ɪ ɾ ə h ˈ e ː k o ː p ɾ ə s ˈ ʌ ŋ ɡ ə k ˌ o ː ˈ e ː k k ˌ a ː s ɪ w ˌ ɪ ʂ ə j ˈ a ː n t ə ɾ ˌ ə b ʰ ə ˈ e ː k o ː n ˈ ɪ k o ː l a ː ɡ ˈ e ː ɾ ə


न र परिस्थितिलाई सम्हाल्नको लागि बोले, जङ्गे यहाँको सुरक्षाको लागि के व्यवस्था छ ? सबै फौज भोटमा गए

n ˈ ə ɾ ə p ˌ ə ɾ ɪ s t ʰ ˌ ɪ t ɪ l ˈ a ː i s ə m h ˈ a ː l n ə k ˌ o ː l ˈ a ː ɡ ɪ b ˈ o ː l e ː , ɟ ˈ ʌ ŋ ɡ e ː j ˌ ə h a ̃ k ˈ o ː s ˌ u ɾ ə k ʂ ˈ a ː k o ː l ˈ a ː ɡ ɪ k ˈ e ː ʋ j ə w ˈ ʌ s t ʰ a ː c ʰ ˈ ə ? s ˈ ʌ b ɛ ː p ʰ ˈ ɔ ː ɟ b ʰ ˈ o ː ʈ ə m ˌ a ː ɡ ˈ ʌ e ː


पालामा सुसंगठित भएको सेना अब जङ्गबहादुरको प्रधानमन्त्रीत्वो कालमा आवश्यक देखिएन । यो ठुलो फौजलाई पाली राख्न पनि

p a ː l ˈ a ː m a ː s u s ˈ ʌ ŋ ɡ ə ʈ ʰ ˌ ɪ t b ʰ ə ˈ e ː k o ː s ˈ e ː n a ː ʌ b ˈ ə ɟ ˌ ə ŋ ɡ ə b ə h ˈ a ː d u ɾ ˌ ə k o ː p ɾ ˌ ə d ʰ a ː n ˌ ə m ə n t ɾ ɪ ː t w ˈ o ː k ˈ a ː l ə m ˌ a ː a ː w ˈ ʌ ʃ j ə k ˌ ə d ˌ e ː k ʰ ɪ ˈ e ː n ə j ˈ o ː ʈ ʰ ˈ u l o ː p ʰ ˌ ɔ ː ɟ ə l ˈ a ː i p ˈ a ː l i ɾ ˈ a ː k ʰ n ə p ˈ ʌ n ɪ


गएपछि शत्रुलाई यहाँ नेपालमा हामला गर्न सजिलो हुन्छ । त्यो कुरा तैले याद गरेको छस कि छैन ? छु सरकार ! पैतिस

ɡ ə ˈ e ː p ə c ʰ ˌ ɪ ʃ ˌ ə t ɾ u l ˈ a ː i j ˈ ʌ h a ̃ n e ː p ˈ a ː l ə m ˌ a ː h ˈ a ː m ə l ˌ a ː ɡ ˈ ʌ r r n ə s ˈ ʌ ɟ ɪ l ˌ o ː h ˈ u n c ʰ ə t ː j ˈ o ː k ˈ u ɾ a ː t ˈ ɛ ː l e ː j ˈ a ː d ɡ ə ɾ ˈ e ː k o ː c ʰ ˈ ʌ s k ˈ ɪ c ʰ ˈ ɛ ː n ə ? c ʰ ˈ u s ˌ ə ɾ ə k ˈ a ː ɾ ə ! p ˈ ɛ ː t ɪ s


आर्थिक दृष्टिकोणले लाभदायक नहुने भयो । त्यसलाई बिवर्सन गर्दा पनि पाल्टनमा विद्रोह हुने सम्भावना , यही समस्या हल गर्नको लागि

ˈ a ː r r t ʰ ɪ k ˌ ə d ɾ ˈ ɪ ʂ ʈ ˌ ɪ k o ː ɳ ˌ ə l e ː l ˌ a ː b ʰ ə d ˈ a ː j ə k ˌ ə n ˈ ʌ h u n ˌ e ː b ʰ ˈ ʌ j o ː t ː j ˌ ə s ə l ˈ a ː i b ɪ w ˈ ʌ r r s ə n ɡ ˈ ʌ r r d a ː p ˈ ʌ n ɪ p ˈ a ː l ʈ ə n ˌ ə m a ː w ɪ d ɾ ˈ o ː h ə h ˈ u n e ː s ə m b ʰ ˈ a ː w ə n ˌ a ː , j ˈ ʌ h i s ə m ˈ ʌ s j a ː h ˈ ʌ l ɡ ˈ ʌ r r n ə k ˌ o ː l ˈ a ː ɡ ɪ


हजार फौज यहाँ केन्द्रमा पूरा तालिम भएर जर्नल बखत्जनको मातहत तैनाथ भएको छ। लडाईँमा गएको फौजको

h ə ɟ ˈ a ː ɾ ə p ʰ ˈ ɔ ː ɟ j ˈ ʌ h a ̃ k ˈ e ː n d ɾ ə m ˌ a ː p ˈ u ː ɾ a ː t ˈ a ː l ɪ m ˌ ə b ʰ ə ˈ e ː ɾ ə ɟ ˈ ʌ r r n ə l b ə k ʰ ˈ ʌ t ɟ ə n ˌ ə k o ː m ˈ a ː t ə h ˌ ə t t ɛ ː n ˈ a ː t ʰ b ʰ ə ˈ e ː k o ː c ʰ ˈ ə l ˌ ə ɖ a ː i ̃ m ˈ a ː ɡ ə ˈ e ː k o ː p ʰ ˈ ɔ ː ɟ ə k ˌ o ː


अघि जङ्गबहादुरले तिब्बतमाथि चढाए गरेर फौज मास्न खोजेका हुन् नत्र तिब्बतसित न्यू खोज्नु कुनै खास जरुरी थिएन ।

ˈ ʌ ɡ ʰ ɪ ɟ ˌ ə ŋ ɡ ə b ə h ˈ a ː d u ɾ ˌ ə l e ː t ˌ ɪ b ː b ə t ə m ˈ a ː t ʰ ɪ c ə ɖ ʰ ˈ a ː e ː ɡ ə ɾ ˈ e ː ɾ ə p ʰ ˈ ɔ ː ɟ m ˈ a ː s n ə k ʰ o ː ɟ ˈ e ː k a ː h ˈ u n n ˈ ʌ t ɾ ə t ˈ ɪ b ː b ə t ˌ ə s ɪ t n j ˈ u ː k ʰ ˈ o ː ɟ n u ʲ ˌ u k ˈ u n ɛ ː k ʰ ˈ a ː s ɟ ˈ ʌ ɾ u ɾ ˌ i ː t ʰ ɪ ˈ e ː n ə


मद्दतको लागि जानुपर्‍यो भने तिनीहरू अघि बढ्छन् , नत्रभने यो फौज यही सुरक्षाको काम गरी बस्ने भएको छ । माखो जङ्ग पनि

m ˈ ʌ d d ˌ ə t ə k ˌ o ː l ˈ a ː ɡ ɪ ɟ ˈ a ː n u p ˌ ə ɾ j ˈ o ː b ʰ ˈ ʌ n e ː t ɪ n ˈ ɪ ː h ə ɾ ˌ u ː ˈ ʌ ɡ ʰ ɪ b ˈ ʌ ɖ ʰ c ʰ ə n , n ˈ ʌ t ɾ ə b ʰ ˌ ə n e ː j ˈ o ː p ʰ ˈ ɔ ː ɟ j ˈ ʌ h i s ˌ u ɾ ə k ʂ ˈ a ː k o ː k ˈ a ː m ə ɡ ˈ ʌ ɾ i b ˈ ʌ s n e ː b ʰ ə ˈ e ː k o ː c ʰ ˈ ə m ˈ a ː k ʰ o ː ɟ ˈ ʌ ŋ ɡ ə p ˈ ʌ n ɪ


धेरै परिवार होइन ? हो महाराज ! जङ्गबहादुरले आफ्ना भाइ भतिजालाई पहिलानै होम्न लागेको देखेर

d ʰ ˈ e ː ɾ ɛ ː p ˌ ə ɾ ɪ w ˈ a ː ɾ ə h ˈ o i n ˌ ə ? h o ː m ˌ ə h a ː ɾ ˈ a ː ɟ ! ɟ ˌ ə ŋ ɡ ə b ə h ˈ a ː d u ɾ ˌ ə l e ː ˈ a ː p ʰ ː n a ː b ʰ ˈ a ː ɪ b ʰ ˌ ə t ɪ ɟ a ː l ˈ a ː i p ˌ ə h ɪ l ˈ a ː n ɛ ː h ˈ o ː m n ə l a ː ɡ ˈ e ː k o ː d e ː k ʰ ˈ e ː ɾ ə


भन्ने हल्ला काठमाडौँमा फैलियो । लडाइएको विरोध हुँदा जङ्गबहादुरको पनि विरोध हुन थाल्यो । ब्रम्हपुत्र पार गरेर जङ्गबहादुर बेलायत

b ʰ ˈ ʌ n n ˌ e ː h ˈ ʌ l l l a ː k ˌ a ː ʈ ʰ ə m ˌ a ː ɖ ɔ ̃ m ˈ a ː p ʰ ˈ ɛ ː l ɪ j ˌ o ː l ˌ ə ɖ a ː ɪ ˈ e ː k o ː w ɪ ɾ ˈ o ː d ʰ h u ̃ d ˈ a ː ɟ ˌ ə ŋ ɡ ə b ə h ˈ a ː d u ɾ ˌ ə k o ː p ˈ ʌ n ɪ w ɪ ɾ ˈ o ː d ʰ h ˈ u n ˈ ə t ʰ ˈ a ː l j o ː b ɾ ˌ ə m h ə p ˈ u t ɾ ə p ˈ a ː ɾ ə ɡ ə ɾ ˈ e ː ɾ ə ɟ ˌ ə ŋ ɡ ə b ə h ˈ a ː d u ɾ ˌ ə b e ː l ˈ a ː j ə t


लडाइँदा चाँडै नै चम्किने लक्षण प्रष्ट भयो । अनि महारानीको दयालु हृदयमा तरासको भाँडा लुट्यो र गहभरि आँसु

l ˌ ə ɖ a ː i ̃ d ˈ a ː c a ̃ ɖ ˈ ɛ ː n ˈ ɛ ː c ˈ ʌ m k ɪ n ˌ e ː l ˈ ʌ k ʂ ə ɳ p ɾ ˈ ʌ ʂ ʈ ˌ ə b ʰ ˈ ʌ j o ː ˈ ʌ n ɪ m ˌ ə h a ː ɾ a ː n ˈ ɪ ː k o ː d ə j ˈ a ː l u h ɾ ˈ ɪ d ə j ˌ ə m a ː t ə ɾ ˈ a ː s ə k ˌ o ː b ʰ a ̃ ɖ ˈ a ː l ˈ u ʈ ʈ j o ː ɾ ə ɡ ˈ ʌ h ə b ʰ ˌ ə ɾ ɪ a ̃ s ˈ u


पर्यो । जगत जङ्गको भोलिका निम्ति टुडिखेलमा खटन पटन गर्ने थुप्रै काम बाँकी थियो । त्यसैले उनी पछि हट्दै

p ˈ ʌ r r j o ː ɟ ˈ ʌ ɡ ə t ɟ ˈ ʌ ŋ ɡ ə k ˌ o ː b ʰ ˈ o ː l ɪ k ˌ a ː n ˈ ɪ m t ɪ ʈ ˌ u ɖ ɪ k ʰ ˈ e ː l ə m ˌ a ː k ʰ ˈ ʌ ʈ ə n p ˈ ʌ ʈ ə n ɡ ˈ ʌ r r n e ː t ʰ ˈ u p ɾ ɛ ː k ˈ a ː m ə b a ̃ k ˈ i ː t ʰ ˈ ɪ j o ː t ː j ə s ˈ ɛ ː l e ː ˈ ʊ n i p ˈ ʌ c ʰ ɪ h ˈ ʌ ʈ d ɛ ː


श्री पाँच सुरेन्द्रको प्रताप बडोस । चिरायु रहुन हाम्रा राजा ! शत्रु नाश होस् ! कृति बढोस् श्री पाँचको । भन्दैमा

ʃ ɾ ˈ i ː p ˈ a ̃ c s u ɾ ˈ e ː n d ɾ ə k ˌ o ː p ɾ ə t ˈ a ː p b ə ɖ ˈ o ː s c ɪ ɾ ˈ a ː j u ɾ ˈ ʌ h u n h ˈ a ː m ɾ a ː ɾ ˈ a ː ɟ a ː ! ʃ ˈ ʌ t ɾ u n ˈ a ː ʃ h ˈ o ː s ! k ɾ ˈ ɪ t ɪ b ə ɖ ʰ ˈ o ː s ʃ ɾ ˈ i ː p a ̃ c ˈ ʌ k o ː b ʰ ə n d ˈ ɛ ː m a ː


बाहिर निस्किए । माथि राजा रानीको आपसमा कानेखुसी चलिनै रहेको थियो । बम बहादुर , हामीबाट तलाई

b ˈ a ː h ɪ ɾ ˌ ə n ˈ ɪ s k ɪ ˌ e ː m ˈ a ː t ʰ ɪ ɾ ˈ a ː ɟ a ː ɾ a ː n ˈ ɪ ː k o ː ˈ a ː p ə s ˌ ə m a ː k a ː n ˈ e ː k ʰ u s ˌ i ː c ˈ ʌ l ɪ n ˌ ɛ ː ɾ ə h ˈ e ː k o ː t ʰ ˈ ɪ j o ː b ˈ ʌ m ə b ə h ˈ a ː d u ɾ ˌ ə , h ˌ a ː m ɪ ː b ˈ a ː ʈ t ə l ˈ a ː i


गएका हुनाले उनको जात गयो । अब उनलाई प्रधानमन्त्री मान्न हुन्न , भन्ने गाई गुई हाल्ला कट्टर धर्मावलम्बीहरूले गर्न थाले

ɡ ə ˈ e ː k a ː h u n ˈ a ː l e ː ˈ ʊ n ə k ˌ o ː ɟ ˈ a ː t ɡ ˈ ʌ j o ː ʌ b ˈ ə ˌ ʊ n ə l ˈ a ː i p ɾ ˌ ə d ʰ a ː n ə m ˈ ʌ n t ɾ i m ˈ a ː n n ˌ ə h ˈ u n n ˌ ə , b ʰ ˈ ʌ n n ˌ e ː ɡ ˈ a ː i ɡ ˈ u i h ˈ a ː l l l a ː k ˈ ʌ ʈ ʈ ˌ ə ɾ ə d ʰ ˌ ə r r m a ː w ˌ ə l ə m b ˌ ɪ ː h ə ɾ ˈ u ː l e ː ɡ ˈ ʌ r r n ə t ʰ ˈ a ː l e ː


बेलायतकी भिक्टोरिया महारानीले नेपालसित घनिष्ट मित्रता व्यक्त गर्ने अभिप्रायले जङ्गबहादुरसित स्नयपूर्वक

b e ː l ˈ a ː j ə t ˌ ə k i b ʰ ɪ k ʈ ˈ o ː ɾ ɪ j ˌ a ː m ˌ ə h a ː ɾ a ː n ˈ ɪ ː l e ː n e ː p ˈ a ː l ə s ˌ ɪ t ɡ ʰ ə n ˈ ɪ ʂ ʈ ˌ ə m ˈ ɪ t ɾ ə t ˌ a ː ʋ j ˈ ʌ k t ə ɡ ˈ ʌ r r n e ː ˌ ə b ʰ ɪ p ɾ ˈ a ː j ə l ˌ e ː ɟ ˌ ə ŋ ɡ ə b ə h ˈ a ː d u ɾ ˌ ə s ɪ t s n ˌ ə j ə p u ː r r w k ˈ ʌ


हात मिलाएकी थिइन् , संगै बसेकी थिइन् र ठट्टा मस्करी गरेकी थिइन् । जङ्गबहादुरले पनि महारानीलाई भक्तिपूर्वक

h ˈ a ː t m ˌ ɪ l a ː ˈ e ː k i t ʰ ˈ ɪ ɪ n , s ˈ ʌ ŋ ɡ ɛ ː b ə s ˈ e ː k i t ʰ ˈ ɪ ɪ n ɾ ə ʈ ʰ ˈ ʌ ʈ ʈ ˌ a ː m ˈ ʌ s k ə ɾ ˌ i ː ɡ ə ɾ ˈ e ː k i t ʰ ˈ ɪ ɪ n ɟ ˌ ə ŋ ɡ ə b ə h ˈ a ː d u ɾ ˌ ə l e ː p ˈ ʌ n ɪ m ˌ ə h a ː ɾ ˌ a ː n ɪ ː l ˈ a ː i b ʰ ˌ ə k t ɪ p u ː r r w k ˈ ʌ


अभिवादन गर्नको लागि महारानीको हातमा चुम्मन गरेर सही सम्मान प्रकट गर्नु परेको थियो । यी दृश्य देख्ने जङ्गबहादुरका सा

ˌ ə b ʰ ɪ w ˈ a ː d ə n ɡ ˈ ʌ r r n ə k ˌ o ː l ˈ a ː ɡ ɪ m ˌ ə h a ː ɾ a ː n ˈ ɪ ː k o ː h ˈ a ː t ə m ˌ a ː c ˈ u m m ˌ ə n ɡ ə ɾ ˈ e ː ɾ ə s ˈ ʌ h i s ə m m ˈ a ː n p ɾ ˈ ʌ k ə ʈ ɡ ˈ ʌ r r n u ʲ ˌ u p ə ɾ ˈ e ː k o ː t ʰ ˈ ɪ j o ː j ˈ i ː d ɾ ˈ ɪ ʃ j ə d ˈ e ː k ʰ n e ː ɟ ˌ ə ŋ ɡ ə b ə h ˈ a ː d u ɾ ˌ ə k a ː s ˈ a ː


साथमा बेलायत गएका नेपालीले जङ्गबहादुर र भिक्टोरिया महारानीको बिचमा अवैध व्यवहार भएको शंका प्रकट गरेका थिए।

s ˈ a ː t ʰ ə m ˌ a ː b e ː l ˈ a ː j ə t ɡ ə ˈ e ː k a ː n ˌ e ː p a ː l ˈ ɪ ː l e ː ɟ ˌ ə ŋ ɡ ə b ə h ˈ a ː d u ɾ ˌ ə ɾ ə b ʰ ɪ k ʈ ˈ o ː ɾ ɪ j ˌ a ː m ˌ ə h a ː ɾ a ː n ˈ ɪ ː k o ː b ˈ ɪ c ə m ˌ a ː ə w ˈ ɛ ː d ʰ ʋ j ˌ ə w ə h ˈ a ː ɾ ə b ʰ ə ˈ e ː k o ː ʃ ˈ ʌ ŋ k a ː p ɾ ˈ ʌ k ə ʈ ɡ ə ɾ ˈ e ː k a ː t ʰ ˈ ɪ e ː


त्यो निराधार शंकाको विषयलाई एक कान दुई कान गरेर मानिसले ठूलो निर्धात्मक प्रचारको रुपमा परिणत गरिदिए । फेरि महारा

t ː j ˈ o ː n ˌ ɪ ɾ a ː d ʰ ˈ a ː ɾ ə ʃ ə ŋ k ˈ a ː k o ː w ˌ ɪ ʂ ə j ə l ˈ a ː i ˈ e ː k ə k ˈ a ː n d ˈ u i k ˈ a ː n ɡ ə ɾ ˈ e ː ɾ ə m ˈ a ː n ɪ s ˌ ə l e ː ʈ ʰ ˈ u ː l o ː n ɪ r r d ʰ ˈ a ː t m ə k ˌ ə p ɾ ə c ˈ a ː ɾ ə k ˌ o ː ɾ ˈ u p ə m ˌ a ː p ˈ ʌ ɾ ɪ ɳ ˌ ə t ɡ ˈ ʌ ɾ ɪ d ˌ ɪ e ː p ʰ ˈ e ː ɾ ɪ m ə h ˈ a ː ɾ a ː


रानी भिक्टोरियाले जङ्गबहादुरलाई नाइट ग्रान्ड क्रस अफ द बाथ नामक उच्च पदक प्रदान गरेकी थिइन् । त्यो सर्वश्रेष्ठ

ɾ ˈ a ː n i b ʰ ˌ ɪ k ʈ o ː ɾ ɪ j ˈ a ː l e ː ɟ ˌ ə ŋ ɡ ə b ˌ ə h a ː d ˌ u ɾ ə l ˈ a ː i n ˈ a ː ɪ ʈ ɡ ɾ ˈ a ː n ɖ ə k ɾ ˈ ʌ s ˈ ʌ p ʰ d ˈ ə b ˈ a ː t ʰ n ˈ a ː m ə k ˌ ə ˈ ʊ c c ˌ ə p ˈ ʌ d ə k ˌ ə p ɾ ə d ˈ a ː n ɡ ə ɾ ˈ e ː k i t ʰ ˈ ɪ ɪ n t ː j ˈ o ː s ə r r w ʃ ɾ ˈ e ː ʂ ʈ ʰ ˌ ə


उच्च पदकको गौरबशाली सुनामलाई पनि जङ्गबहादुरका विरोधीहरूले काठमाडौंमा यसरी भत्सनापूर्वक अनुवाद गरिदिए।

ˈ ʊ c c ˌ ə p ˈ ʌ d ə k ˌ ə k o ː ɡ ˌ ɔ ː ɾ ə b ə ʃ ˈ a ː l i s ˌ u n a ː m ə l ˈ a ː i p ˈ ʌ n ɪ ɟ ˌ ə ŋ ɡ ə b ə h ˈ a ː d u ɾ ˌ ə k a ː w ˌ ɪ ɾ o ː d ʰ ˌ ɪ ː h ə ɾ ˈ u ː l e ː k ˌ a ː ʈ ʰ ə m a ː ɖ ˈ ɔ ː m m a ː j ˈ ʌ s ə ɾ ˌ i ː b ʰ ˌ ə t s ə n ˌ a ː p u ː r r w k ˈ ʌ ˌ ə n u w ˌ a ː d ɡ ˈ ʌ ɾ ɪ d ˌ ɪ e ː


नाइट भने राती , बाथ माने स्थानकक्षमा , ग्रान्ड माने ठुलो आनन्दसित‚ क्रसमा

n ˈ a ː ɪ ʈ b ʰ ˈ ʌ n e ː ɾ ˈ a ː t i , b ˈ a ː t ʰ m ˈ a ː n e ː s t ʰ ˌ a ː n ə k ˈ ʌ k ʂ ə m ˌ a ː , ɡ ɾ ˈ a ː n ɖ ə m ˈ a ː n e ː ʈ ʰ ˈ u l o ː a ː n ˈ ʌ n d ə s ˌ ɪ t k ɾ ˈ ʌ s ə m ˌ a ː