Now, when you look at that the first time, you think, "My god. How is reality coming out of that?"	როცა თქვენ პირველად შეხედავთ მას, თქვენ ფიქრობთ, "ღმეთო ჩემო. ამისგან რეალობა როგორ იქმნება?"


But, in fact, you can start, even though we haven't trained this neocortical column to create a specific reality.	მაგრა ფაქტია რომ შეიძლება დავიწყოთ, იმ შემთხვევაშიც თუ წინასწარ არ გვისწავლებია ნეოკორტექსის სვეტისთვის როგორ შექმნას გარკვეული რეალობა.


But we can ask, "Where is the rose?"	ჩვენ შეგვიძლია დავსვათ შეკითხვა, "სად არის ვარდი?"


We can ask, "Where is it inside, if we stimulate it with a picture?"	დავსავათ შეკითხვა, "სად არის ის შიგნით, როცა ვახდენთ სტიმულირებას გამოსახულებით?"


Where is it inside the neocortex?	სად არის ის განთავსებული ნეოკორტექსში?


Ultimately it's got to be there if we stimulated it with it.	ის აუცილებლად იქ უნდა იყოს, შიგნით.


So, the way that we can look at that is to ignore the neurons, ignore the synapses, and look just at the raw electrical activity.	ამიტომაც ამაზე დაკვირვებსი საშუალება გვაქვს მაშინ თუ არ გავითვალისწინებთ ნეირონებს და სინაპსებს, და დავაკვირდებით მხოლოდ ელექტრულ აქტივობას.


Because that is what it's creating.	იმიტომ, რომ იქმნება მხოლოდ ეს.


It's creating electrical patterns.	იქმენბა ელქტრული ნიმუში.


So when we did this, we indeed, for the first time, saw these ghost-like structures: electrical objects appearing within the neocortical column.	როცა ჩვენ ამას ვაკეთებდით, სულ პირველად, ვნახეთ ეს მოჩვენების მსგავსი სტრუქტურები: ჩნდებოდა ელექტრული ობიექტბი ნეოკორტექსის სვეტში.


And it's these electrical objects that are holding all the information about whatever stimulated it.	და ეს ელექტრული ობიექტები ფლობენ სრულ ინფორმაციას იმის შესახებ თუ ითი მოხდა მათი სტიმულირება.


And then when we zoomed into this, it's like a veritable universe.	და როცა გავადიდეთ და შევედით შიგნით, ის ძალიან გავდა ნამდვილ სამყაროს.


So the next step is just to take these brain coordinates and to project them into perceptual space.	შემდეგი ნაბიჯი არის ის რომ ავიღოთ ტვინის ეს კოორდინატები და მოვახდნოთ მათი პროეცირება წარმოსახვით სივრცეში.


And if you do that, you will be able to step inside the reality that is created by this machine, by this piece of the brain.	და თუ ამას გავაკეთებთ, ჩვენ შეგვეძლება შევდგათ ნაბიჯი იმ რეალობაში რომელიც იქმნება ამ მანქანის მიერ, ტვნის ამ პატარა ნაწილის მიერ.


So, in summary, I think that the universe may have -- it's possible -- evolved a brain to see itself, which may be a first step in becoming aware of itself.	დაბოლოს, მე ვფიქრობ, რომ სამყარომ შეიძლება განავითარა ტვინი -- ეს შესაძლებელია -- ისე რომ დაინახოს თავისი თავი რაც იქნება საკუთარი თავის გაცნობიერების პირველი ნაბიჯი.


There is a lot more to do to test these theories, and to test any other theories.	ძალიან ბევრია გასაკეთებელი იმსთვის რომ შემოწმდეს ეს თეორიები, და სხვა დანარჩენი თეორიებიც რა თქმა უნდა.


But I hope that you are at least partly convinced that it is not impossible to build a brain.	მაგრამ იმედი მაქვს, რომ თქვენ ნაწილობრივ მაინც თვლით რომ ტვინის შექმნა შუძლებელი არ არის.


We can do it within 10 years, and if we do succeed, we will send to TED, in 10 years, a hologram to talk to you. Thank you.	ჩვენ ამას 10 წელიწადში შევძლებთ, და თუ მივაღწიეთ წამატებებს, TED-ზე 10 წლის შემდეგ, გამოგიგზავნით, ჰოლოგრამას, რომელიც თქვენთან ისაუბრებს, გმადლობთ.


(Applause)	(ტაში)


Good morning. How are you?	დილა მშვიდობის. როგორ ხართ?


(Audience) Good.	(სიცილი)


It's been great, hasn't it?	დიდებული კონფერენცია იყო არა?


I've been blown away by the whole thing.	უზარმაზარი შთაბეჭდილება მოახდინა ჩემზე ამ ყველაფერმა


In fact, I'm leaving.	ისე, მეც გტოვებთ ახლა.


(Laughter) There have been three themes running through the conference, which are relevant to what I want to talk about.	(სიცილი) სამი თემა ტრიალებდა კონფერენციის განმავლობაში, იმასთან დაკავშირებული რაზეც მინდა რომ გელაპარაკოთ.


One is the extraordinary evidence of human creativity in all of the presentations that we've had and in all of the people here; just the variety of it and the range of it.	პირველი არის ადამიანური შემოქმედებითობის არაჩვეულებრივი მაგალითი, ყველა პრეზენტაციაში რაც კი აქამდე გვქონდა და ყველა აქ მყოფ ადამიანში. უბრალოდ უდიდესი სხვადასხვაობა და სპექტრი ამ შემოქმედების.


The second is that it's put us in a place where we have no idea what's going to happen in terms of the future.	მეორე არის ის, რომ ამან ყველაფერმა იქამდე მიგვიყვანა, რომ წარმოდგენა არ გვაქვს, თუ რა მოხდება მომავალში,


No idea how this may play out.	წარმოდგენა არ გვაქვს, როგორ გათამაშდება ეს ყველაფერი.


I have an interest in education.	მე დაინტერესუბული ვარ განათლებით.


Actually, what I find is, everybody has an interest in education.	სხვათაშორის, ჩემი დაკვირვებით ყველა დაინტერესებულია განათლებით


Don't you?	თქვენ არა?


I find this very interesting.	მე ეს ძალზედ საინტერესოდ მიმაჩნია.


If you're at a dinner party, and you say you work in education -- actually, you're not often at dinner parties, frankly.	თუ სადმე ვახშმის წვეულებაზე ხართ და იტყვით რომ განათლების სფეროში მუშაობთ... პრინციპში სიმართლე რომ თქვათ არც ისე ხშირად ხართ წვეულებაზე.


(Laughter) If you work in education, you're not asked.	(სიცილი) თუ განათლების სფეროში მუშაობთ, არავინ გპატიჟებთ.


(Laughter) And you're never asked back, curiously. That's strange to me.	(სიცილი) და თუ სადმე მაინც იყავით კიდევ მოსვლას არავინ გთავაზობთ.


But if you are, and you say to somebody, you know, they say, "What do you do?"	ჩემდა გასაკვირად. მაგრამ თუ ხართ სადმე ასეთ გარემოში და ეტყვით ვინმეს... რომ გკითხავენ: "რას საქმიანობთ?"


and you say you work in education, you can see the blood run from their face.	და თქვენ ეტყვით, რომ განათლებაში მუშაობთ, ნახავთ როგორ უფითრდება სახე.


They're like, "Oh my God. Why me?"	ფიქრობენ: "ღმერთო ჩემო," ხომ იცით, "რატომ მე?


(Laughter) "My one night out all week."	(სიცილი) "ჩემი ერთადერთი საღამო კვირაში საზოგადოებაში."


(Laughter) But if you ask about their education, they pin you to the wall, because it's one of those things that goes deep with people, am I right?	(სიცილი) მაგრამ თუ მათ განათლებაზე შეეკითხეთ, მიგაკრავენ კედელზე. რადგან ეს ერთ-ერთი ისეთი რამ არის რაც პირადულია, არა?


Like religion and money and other things.	როგორც რელიგია, და ფული, და ა.შ.


So I have a big interest in education, and I think we all do.	მაშ, მე განათლების სფეროს დიდი ინტერესი მაქვს და ვფიქრობ ასევე ყველას ჩვენ.


We have a huge vested interest in it, partly because it's education that's meant to take us into this future that we can't grasp.	დიდი ინტერესი გვაქვს, ნაწილობრივ იმიტომ რომ, განათლებაა რამაც უნდა წაგვიყვანოს იმ მომავლისკენ, რომელიც ჯერ მიუწვდომელია.


If you think of it, children starting school this year will be retiring in 2065.	თუ კარგად დაფიქრდებით, ბავშვები რომლებიც წელს შევლენ სკოლაში, პენსიაზე გავლენ 2065 წელს.


Nobody has a clue, despite all the expertise that's been on parade for the past four days, what the world will look like in five years' time.	არავის აქვს წარმოდგენა... მიუხედავად ბოლო ოთხი დღის განმავლობაში, გამოთქმული ექსპერტული მოსაზრებებისა, თუ როგორი იქნება მსოფლიო ხუთი წლის შემდეგ.


And yet, we're meant to be educating them for it.	მიუხედავად ამისა, ჩვენ მათ განათლება უნდა მივაღებინოთ


So the unpredictability, I think, is extraordinary.	ასე რომ, ჩემის აზრით არაპროგნოზირებადობა არაჩვეულებრივია.


And the third part of this is that we've all agreed, nonetheless, on the really extraordinary capacities that children have -- their capacities for innovation.	და ამის მესამე ნაწილი არის ის, რომ მიუხედავად თქმულისა ჩვენ ყველა ვთანხმდებით, ბავშვების არაჩვეულებრივ შესაძლებლობებზე. სიახლის შექმნის უნარებზე.


I mean, Sirena last night was a marvel, wasn't she?	მაგალითად. გუშინ საღამოს, სირენა საოცრება იყო, არა?


Just seeing what she could do.	იმის ხილვა, თუ რისი კეთება შეეძლო მას.


And she's exceptional, but I think she's not, so to speak, exceptional in the whole of childhood.	და იგი განსაკუთრებულია, მაგრამ მგონი არც ისეთი გამონაკლისი მთელს ბავშვებში.


What you have there is a person of extraordinary dedication who found a talent.	ეს არის ადამიანი არაჩვეულებრივი თავდადებით, ვინც საკუთარი ნიჭი იპოვა.


And my contention is, all kids have tremendous talents, and we squander them, pretty ruthlessly.	და ჩემი მტკიცებაა, რომ ყოველ ბავშვს აქვს უშველებელი ნიჭი. და ჩვენ საკმაოდ დაუნდობლად ვფლანგავთ მათ.


So I want to talk about education, and I want to talk about creativity.	ამიტომ მინდა ვილაპარაკო განათლებაზე და მინდა ვილაპარაკო შემოქმედებაზე.


My contention is that creativity now is as important in education as literacy, and we should treat it with the same status.	ჩემი მტკიცებაა, რომ შემოქმედება განათლებაში ამჟამად ისევე მნიშვნელოვანია, როგორც წერა-კითხვა და ჩვენ ორივეს თანაბარი სტატუსი უნდა მივანიჭოთ.


(Applause) Thank you.	(აპლოდისმენტები) მადლობა.


(Applause) That was it, by the way. Thank you very much.	(აპლოდისმენტები) სულ ეს იყო, სხვათა შორის. ძალიან დიდ მადლობა.


(Laughter) So, 15 minutes left.	(სიცილი) მაშ, 15 წუთი დამრჩა.


(Laughter) "Well, I was born ... " (Laughter) I heard a great story recently -- I love telling it -- of a little girl who was in a drawing lesson.	(სიცილი) ესე იგი, მე დავიბადე... არა. (სიცილი) ჩინებული ამბავი მოვისმინე ახლახან... მიყვარს მისი მოყოლა... ერთ პატარა გოგოზე, რომელიც ხატვის გაკვეთილზე იყო.


She was six, and she was at the back, drawing, and the teacher said this girl hardly ever paid attention, and in this drawing lesson, she did.	ექვსი წლის. იჯდა საკლასო ოთახის ბოლოში და ხატავდა. მასწავლებელმა თქვა, რომ ეს გოგო იშვიათად იყო ყურადღებით, მაგრამ ამ გაკვეთილზე პირიქით.


The teacher was fascinated.	მასწავლებელი გაოგნდა,


She went over to her, and she said, "What are you drawing?"	მივიდა მასთან და ჰკითხა: "რას ხატავ?"


And the girl said, "I'm drawing a picture of God."	და გოგონამ უპასუხა: "მე ღმერთს ვხატავ."


And the teacher said, "But nobody knows what God looks like."	მასწავლებელმა უთხრა: "კი მაგრამ არავინ იცის ღმერთი როგორ გამოიყურება."


And the girl said, "They will in a minute."	და გოგნამ უპასუხა: "ერთ წუთში ეცოდინებათ."


(Laughter) When my son was four in England -- actually, he was four everywhere, to be honest.	(სიცილი) ჩემი ბიჭი ოთხი წლის რომ იყო ინგლისში... მართალი გითხრათ, ყველგან ოთხი წლის იყო


(Laughter) If we're being strict about it, wherever he went, he was four that year.	(სიცილი) ზუსტად რომ ვთქვათ, სადაც არ წავიდა, ყველგან ოთხის იყო იმ წელს.


He was in the Nativity play. Do you remember the story?	იგი მონაწილეობდა ქრისტეშობის სპექტაკლში გახსოვთ ეს ამბავი?


(Laughter) No, it was big, it was a big story.	(სიცილი) არა, ძალიან ცნობილი, ცნობილი ისტორია იყო.


Mel Gibson did the sequel, you may have seen it.	მელ გიბსონმა გადაიღო გაგრძელობა შეიძლება ნანახი გქონდეთ:


(Laughter) "Nativity II."	(სიცილი) "ქრისტეშობა ორი."


But James got the part of Joseph, which we were thrilled about.	მაგრამ ჟეიმსი თამაშობდა იოსებს, რამაც ძალიან მოგვხიბლა.


We considered this to be one of the lead parts.	ჩვენ ეს ერთ-ერთ წამყვან როლად მიგვჩნდა.


We had the place crammed full of agents in T-shirts: "James Robinson IS Joseph!"	იქაურობა გავავსეთ ადამიანებით, მაისურებში წარწერით: "ჟეიმს რობინსონი არის იოსები !"


(Laughter) He didn't have to speak, but you know the bit where the three kings come in?	(სიცილი) მას რამის თქმა არ ევალებოდა, მაგრამ ხომ იცით ის ნაწილი სამი მეფე რომ შემოდის საჩუქრებით?


They come in bearing gifts, gold, frankincense and myrrh.	მათ მოაქვთ ოქრო, საკმეველი და მირონი


This really happened.	ეს მართლა მოხდა.


We were sitting there, and I think they just went out of sequence, because we talked to the little boy afterward and said, "You OK with that?" They said, "Yeah, why? Was that wrong?"	ჩვენ ვიჯექით ვუყურებდით და მგონი თანმიმდევრობა შეცვალეს, რადგან ველაპარაკეთ პატარა ბიჭს, სპექტაკლის შემდეგ და ვკითხეთ: "კმაყოფილი ხარ?" მან გვიპასუხა: "დიახ, რა არასწორი იყო?"


They just switched.	ისინი უბრალოდ გადანაცვლდნენ.


The three boys came in, four-year-olds with tea towels on their heads.	მოკლედ სამი ბიჭი შემოვიდა, ოთხი-წლისები, თავზე მოხვეული ტილოებით


They put these boxes down, and the first boy said, "I bring you gold."	და დააწყვეს ეს ყუთები, და პირველმა თქვა: "მე მომაქვს ოქრო."


And the second boy said, "I bring you myrrh."	მეორემ თქვა: "მე მომაქვს მირონი."


And the third boy said, "Frank sent this."	და მესამემ თქვა: "ეს ფრენკმა გამომატანა."


(Laughter) What these things have in common is that kids will take a chance.	(სიცილი) ამ ისტორიებს საერთო ის აქვთ, რომ ბავშვები რისკებზე მიდიან.


If they don't know, they'll have a go.	თუ არ იციან რამე, მაინც ცდილობენ.


Am I right? They're not frightened of being wrong.	მართალი ვარ? მათ შეცდომის არ ეშინიათ.


I don't mean to say that being wrong is the same thing as being creative.	იმას არ ვამბობ, რომ შეცდომა იგივეა რაც შემოქმედება.


What we do know is, if you're not prepared to be wrong, you'll never come up with anything original -- if you're not prepared to be wrong.	რაც ჩვენ ვიცით არის, რომ თუ არ ხარ შეცდომის დასაშვებად მზად, ვერასოდეს შექმნი რამე ორიგინალურს. თუ არ ხარ მზად შეცდომის დასაშვებად.


And by the time they get to be adults, most kids have lost that capacity.	და ზრდასრული ასაკის მიღწევისას, ბავშვების უმრავლესობა კარგავს ამ უნარს.


They have become frightened of being wrong.	მათ შეცდომების დაშვების შიში უჩნდებათ.


And we run our companies like this.	და ჩვენ კომპანიებსაც ასე ვმართავთ.


We stigmatize mistakes.	ჩვენ შეცდომების სტიგმატიზებას ვახდენთ


And we're now running national education systems where mistakes are the worst thing you can make.	და ჩვენ ახლა ვმართავთ ნაციონალურ განათლების სისტემებს სადაც შეცდომის დაშვება ყველაზე უარესია.


And the result is that we are educating people out of their creative capacities.	და შედეგი არის ის, რომ ჩვენი განათლება ხალხს ართმევს მათ შემოქმედ უნარებს.


Picasso once said this, he said that all children are born artists.	პიკასომ ერთხელ თქვა, რომ ყველა ბავშვი შემოქმედად იბადება.


The problem is to remain an artist as we grow up.	პრობლემა ზრდის კვალობაზე შემოქმედად დარჩენაშია.


I believe this passionately, that we don't grow into creativity, we grow out of it.	მე ამის მხურვალედ მჯერა, რომ ჩვენ შემოქმედებად კი არ ვიზრდებით არამედ ზრდასთან ერთად ვკარგავთ ამ ნიჭს.


Or rather, we get educated out of it.	უფრო სწორად განათლების შედეგად ვკარგავთ.


So why is this?	და რატომ ხდება ეს? მე ვცხოვრობდი სტრეტფორდ-ონ-ევონში დაახლოებით ხუთი წლის წინ


In fact, we moved from Stratford to Los Angeles.	სტრატფორდიდან გადმოვედით ლოს ანჯელესში.


So you can imagine what a seamless transition this was.	ასე რომ შეგიძლიათ წარმოიდგინოთ თუ რა შეუმჩნეველი ცვლილება იყო.


(Laughter) Actually, we lived in a place called Snitterfield, just outside Stratford, which is where Shakespeare's father was born.	(სიცილი) პრინციპში ვცხოვრობდით ადგილზე სახელად სნიტერფილდი, ზუსტად სტრატფორდის გარეთ, სადაც შეკსპირის მამა დაიბადა.


Are you struck by a new thought? I was.	უცნაური აზრი არ გაგიჩნდათ?


You don't think of Shakespeare having a father, do you?	მე კი. არ გეგონათ რომ შექსპირს მამა ჰყავდა, არა?


Do you?	რადგან ძნელი წარმოსადგენია შექსპირი ბავშვობაში, არა?


Shakespeare being seven?	შექსპირი შვიდი წლის ასაკში?


I never thought of it.	არასდროს წარმომიდგენია,


I mean, he was seven at some point.	არადა იგი იყო შვიდის ერთ დროს.


He was in somebody's English class, wasn't he?	იგი იყო ვიღაცის ინგლისურის გაკვეთილზე, არა?


(Laughter) How annoying would that be?	(სიცილი) რამდენად გამაღიზიანებელი იქნებოდა?


(Laughter) "Must try harder."	(სიცილი) "უფრო უნდა ეცადო."


(Laughter) Being sent to bed by his dad, to Shakespeare, "Go to bed, now!"	(სიცილი) დასაძინებლად რომ უშვებს მამა, წარმოიდგინეთ შექსპირს: "წადი დაიძინე, ახლავე"


To William Shakespeare.	და დადე ფანქარი"


(Laughter) "And stop speaking like that."	(სიცილი) "და მორჩი ეგრე ლაპარაკს"


(Laughter) "It's confusing everybody."	(სიცილი) "ყველას აბნევ"


(Laughter) Anyway, we moved from Stratford to Los Angeles, and I just want to say a word about the transition.	(სიცილი) მოკლედ, გადავედით სტრატფორდიდან ლოს ანჯელესში, და ორი სიტყვით მინდა ვთქვა ამ გადასვლის შესახებ.


Actually, my son didn't want to come.	ჩემ ვაჟს არ უნდოდა წამოსვლა.


I've got two kids; he's 21 now, my daughter's 16.	ორი შვილი მყავს. ბიჭი 21-საა, გოგო 16-ს.


He didn't want to come to Los Angeles.	მას არ უნდოდა წამოსვლა ლოს ანჯელესში.


He loved it, but he had a girlfriend in England.	კი მოსწონდა აქაურობა, მაგრამ შეუყვარებული ჰყავდა ინგლისში.


This was the love of his life, Sarah.	იგი იყო მისი ცხოვრების სიყვარული, სარა.


He'd known her for a month.	მას ერთი თვე იცნობდა.


(Laughter) Mind you, they'd had their fourth anniversary, because it's a long time when you're 16.	(სიცილი) შეგახსენებთ მეოთხე წლისთავი აღნიშნეს, რადგან ეს დიდი დროა როცა 16 ხარ.


He was really upset on the plane.	ის ძალიან ნაწყენი იყო თვითმფრინავში.


He said, "I'll never find another girl like Sarah."	ამბობდა: "ვეღარასდროს ვნახავ სარასნაირ გოგოს."


And we were rather pleased about that, frankly -- (Laughter) because she was the main reason we were leaving the country.	და სიმართლე გითხრათ ჩვენ ეს ძალიან გვესიამოვნა. (სიცილი) რადგან ის გოგო იყო ჩვენი ქვეყნიდან წასვლის მთავარი მიზეზი.


(Laughter) But something strikes you when you move to America and travel around the world: every education system on earth has the same hierarchy of subjects.	(სიცილი) მაგრამ, რაღაც აზრი გიჩნდება ამერიკაში გადმოსვლისას და როცა მოგზაურობთ მსოფლიოში: ყველა განათლების სისტემას მსოფლიოში აქვს საგნების ერთნაირი იერარქია.


Every one. Doesn't matter where you go.	თითოეულ მათგანს. სადაც არ უნდა წახვიდეთ.


You'd think it would be otherwise, but it isn't.	იფიქრებდით რომ ასე არ უნდა იყოს, მაგრამ ასეა.


At the top are mathematics and languages, then the humanities.	უმაღლესია მათემატიკა და უცხო ენები,


At the bottom are the arts. Everywhere on earth.	შემდეგ ჰუმანიტარულები და ფსკერზე არის ხელოვნება.


And in pretty much every system, too, there's a hierarchy within the arts.	ყველგან დედამიწაზე. და თითქმის ყველა სისტემაში, იერარქიაა ასევე ხელოვნების საგნებშიც.


Art and music are normally given a higher status in schools than drama and dance.	ხატვას და მუსიკას ძირითადად აქვთ უფრო მაღალი სტატუსი სკოლებში, ვიდრე თეატრს და ცეკვას.


There isn't an education system on the planet that teaches dance every day to children the way we teach them mathematics.	პლანეტაზე არ არსებოფს განათლების სისტემა, რომელიც ბავშვებს ცეკვას ასწავლის ყოველ დღე. როგორც ჩვენ ვასწავლით მათემატიკას.


Why?	რატომ?


Why not?	რატომ არა? ჩემი აზრით ეს საკმაოდ მნიშვნელოვანია.


I think math is very important, but so is dance.	ვფიქრობ მათემატიკა მნიშვნელოვანია, მაგრამ ასევეა ცეკვაც.


Children dance all the time if they're allowed to, we all do.	ბავშვები მუდამ ცეკვავენ თუ ნება დართეთ, ჩვენ ყველანი ასევე.


We all have bodies, don't we? Did I miss a meeting?	ჩვენ ყველას გვაქვს სხეული, არა? რამე ხომ არ მეშლება?


(Laughter) Truthfully, what happens is, as children grow up, we start to educate them progressively from the waist up.	(სიცილი) სინამდვილეში ხდება ის, რომ როცა ბავშვები იზრდებიან, ჩვენ ვიწყებთ მათ განათლებას წელს ზემოდან


And then we focus on their heads.	და შემდეგ, ვკონცენტრირდებით მათ თავებზე


And slightly to one side.	და ცოტათი ერთ მხარეს.


If you were to visit education as an alien and say "What's it for, public education?"	თუ მოინახულებთ განათლების სისტემას როგორც უცხოპლანეტელი და იკითხავთ "რისთვისაა, საჯარო განათლება?"


I think you'd have to conclude, if you look at the output, who really succeeds by this, who does everything they should, who gets all the brownie points, who are the winners -- I think you'd have to conclude the whole purpose of public education throughout the world is to produce university professors.	მგონი თუ ნაყოფს შეხედავთ უნდა დაასკვნათ, რომ ვინც მართლა წარმატებულია ამით, ვინც ყველაფერს სწორად აკეთებს ამ მხრივ, ვინც იღებს ყველაზე მეტ ქულებს, ვინც გამარჯვებულია მგონი უნდა დაასკვნათ, რომ საჯარო განათლების მტელი მიზანი მთელ მსოფლიოში უნივერსიტეტის პროფესორების შექმნაა.


Isn't it?	არა?


They're the people who come out the top.	ეგენი არიან ხალხი ვინც სათავეში ექცევა.


And I used to be one, so there.	და აი მე ვიყავი ერთ-ერთი მათგანი.


(Laughter) And I like university professors, but, you know, we shouldn't hold them up as the high-water mark of all human achievement.	(სიცილი) და მე მიყვარს უნივერსიტეტის პროფესორები, მაგრამ იცით რა, ჩვენ ისინი არ უნდა გვეგონოს მთელი კაცობირიობის მიღწევების აპოთეოზი.


They're just a form of life.	ისინი უბრალოდ სიცოცხლის ფორმა არიან,


Another form of life.	ერთ-ერთი სიცოცხლის ფორმა.


But they're rather curious.	მაგრამ ისინი საკმაოდ უცნაურები არიან და ამას სიყვარულით ვამბობ.


And I say this out of affection for them: there's something curious about professors.	არის რაღაც უცნაური პროფესორებში ჩემს გამოცდილებაში.


In my experience -- not all of them, but typically -- they live in their heads.	ყველა არა, მაგრამ როგორ წესი ისინი ცხოვრობენ თავიანთ თავებში.


They live up there and slightly to one side.	ცხოვრობენ იქ ზევით და ოდნავ ერთ მხარეს.


They're disembodied, you know, in a kind of literal way.	გეგონებათ რომ უსხეულოები არიან, ხომ იცით, პირდაპირი გაგებით.


They look upon their body as a form of transport for their heads.	ისინი თავიანთ სხეულს უყურებენ, როგორც თავისთვის გადაადგილების საშუალებას


(Laughter) Don't they?	(სიცილი) არა?


It's a way of getting their head to meetings.	ეს არის მათი თავების შეხვედრებზე მიტანის საშუალება.


(Laughter) If you want real evidence of out-of-body experiences, by the way, get yourself along to a residential conference of senior academics and pop into the discotheque on the final night.	(სიცილი) თუ ნამდვილი სხეულს გარეთ ყოფნის განცდა გინდათ, მიდით სადმე უფროსი აკადემოკოსების კონფერენციაზე და მიდით ბოლო საღამოს დისკოტეკაზე.


(Laughter) And there, you will see it.	(სიცილი) და იქ ნახავთ.


Grown men and women writhing uncontrollably, off the beat.	ზრდასრულ მამაკაცებს და ქალბატონებს რომლებიც ურითმოდ იკლაკნებიან.


(Laughter) Waiting until it ends, so they can go home and write a paper about it.	(სიცილი) ელოდებიან როდის დამთავრდება ეს ყველაფერი, რომ წავიდნენ სახლში და დაწერონ ამაზე.


(Laughter) Our education system is predicated on the idea of academic ability.	(სიცილი) ჩვენი განათლების სისტემა დაფუძნებულია აკადემიური უნარის იდეაზე.


And there's a reason.	და არსებობს ამის საფუძველი.


Around the world, there were no public systems of education, really, before the 19th century.	მსოფლიოში, მართლა არ არსებობდა საჯარო განათლების სისტემა მეცხრამეტე საუკუნემდე.


They all came into being to meet the needs of industrialism.	ყველა მათგანი ინდუსტრიალიზაციის მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად შეიქმნა.


So the hierarchy is rooted on two ideas.	ასე რომ იერარქია ეფუძნება ორ იდეას.


Number one, that the most useful subjects for work are at the top.	პირველი, სამსახურისთვის ყველაზე გამოსადეგარი საგნები ზემოთაა.


So you were probably steered benignly away from things at school when you were a kid, things you liked, on the grounds you would never get a job doing that.	თქვენ ალბათ ბავშვობაში სკოლაში უწყინრად გაშორებდნენ ისეთ რამეებს რაც მოგწონდათ, რადგან მისი კეთებით სამსახურს ვერასდროს იშოვიდით არა?


Is that right?	არ გინდა მუსიკა.


"Don't do music, you're not going to be a musician; don't do art, you won't be an artist."	მუსიკოსი ხომ არ გამოხვალ; არ გინდა ხატვა. მხატვარი ხომ არ იქნები.


Benign advice -- now, profoundly mistaken.	უწყინარი რჩევა... აწმყოში, ღრმად მცდარი.


The whole world is engulfed in a revolution.	მთელი მსოფლიო ჩართულია რევოლუციაში.


And the second is academic ability, which has really come to dominate our view of intelligence, because the universities design the system in their image.	მეორე არის აკადემიური უნარი, რომელიც გვიქმნის წარმოდგენას ინტელექტზე. რადგან უნივერსიტეტბმა ეს სისტემა საკუთარ ანალოგიად შექმნეს.


If you think of it, the whole system of public education around the world is a protracted process of university entrance.	თუ დაფიქრდებით, საჯარო განათლების სისტემა მთელ მსოფლიოში, უნივერსიტეტში მოხვედრის გაწელილი პროცესი


And the consequence is that many highly talented, brilliant, creative people think they're not, because the thing they were good at at school wasn't valued, or was actually stigmatized.	და შედეგი ისაა რომ ბევრი ძალიან ნიჭიერი, ბრწყინვალე, შემოქმედი ადამიანი ფიქრობს რომ ის არაა ასეთი, რადგან ის რაშიც ძლიერები იყვნენ სკოლაში, არ ფასდება, მეტიც, ცუდ ტონად ითვლება.


And I think we can't afford to go on that way.	ვფიქრობ არ გვაქვს ფუფუნება ასე განვაგრძოთ.


In the next 30 years, according to UNESCO, more people worldwide will be graduating through education than since the beginning of history.	შემდეგ 30 წლის განმავლობაში, UNESCO-ს თანახმად, უფრო მეტი ადამიანი დაამთავრებს უნივერსიტეტს, ვიდრე მთელს ისტორიაში.


More people.	მეტი ხალხი და ეს იმ ყველაფრის კომბინაციაა რაზეც ვილაპარაკეთ.


And it's the combination of all the things we've talked about: technology and its transformational effect on work, and demography and the huge explosion in population.	ტექნოლოგია და მისი ტრანსფორმაციული გავლენა მუშაობაზე, დემოგრაფია და მოსახლეობის უზარმაზარი მყისიერი ზრდა.


Suddenly, degrees aren't worth anything.	დიპლომებს ერთბაშად ფასი დაეკარგა.


Isn't that true?	ასე არ არის?


When I was a student, if you had a degree, you had a job.	მე რომ სტუდენტი ვიყავი, დილომი თუ გქონდა, სამსახურიც გქონდა.


If you didn't have a job, it's because you didn't want one.	თუ არ გქონდა სამსახური, ეს იმიტომ რომ არ გინდოდა მუშაობა.


And I didn't want one, frankly.	და გულახდილად რომ გითხრათ, მე არც მინდოდა.


(Laughter) But now kids with degrees are often heading home to carry on playing video games, because you need an MA where the previous job required a BA, and now you need a PhD for the other.	(სიცილი) მაგრამ დღეს-დღეობით, ახალგაზრდები დიპლომებით ხშირად სახლში სხდებიან კომპიუტერზე სათამაშოდ, რადგან დღეს მაგისტრის დიპლომი გჭირდებათ, სადაც ბაკალავრი საკმარისი იყო და მაგისტრისაზე კი უკვე დოქტორის ხარისხი გჭირდებათ.


It's a process of academic inflation.	ეს არის აკადემიური გაუფასურების პროცესი.


And it indicates the whole structure of education is shifting beneath our feet.	და ის აჩვენებს, რომ მთელი განათლების სტრუქტურა


We need to radically rethink our view of intelligence.	ჩვენ ფეხქვეშ იძვრის. საჭიროა ჩვენი წარმოდგენა ინტელექტზე რადიკალურად გადავიაზროთ.


We know three things about intelligence.	სამი რამ ვიცით ინტლექტზე.


One, it's diverse.	პირველი, ის მრავალფეროვანია.


We think about the world in all the ways that we experience it.	ჩვენ ვიაზრებთ მსოფლიოს იმდენნაირად რამდენნაირადაც ვგრძნობთ მას.


We think visually, we think in sound, we think kinesthetically.	ვიაზრებთ ვიზუალურად, ვიაზრებთ ხმით, ვიაზრებთ კინესტეტიურად.


We think in abstract terms, we think in movement.	ვიაზრებთ აბსტრაქტულ ტერმინებში, ვიაზრებთ მოძრაობაში.


Secondly, intelligence is dynamic.	მეორე, ინტელექტი არის დინამიური.


If you look at the interactions of a human brain, as we heard yesterday from a number of presentations, intelligence is wonderfully interactive.	თუ ადამიანის ტვინის ურთიერთქმედებას შეხედავთ როგორც გუშინ რომდენიმე პრეზენტაციაში მოვისმინეთ, ინტელექტი საოცრად ინტერაქტიულია.


The brain isn't divided into compartments.	ტვინი არაა დაყოფილი განყოფილებებად.


In fact, creativity -- which I define as the process of having original ideas that have value -- more often than not comes about through the interaction of different disciplinary ways of seeing things.	ფაქტიურად, შემოქმედება... რასაც მე განვმარტავ როგორც ფასეულობის მქონე, ორიგინალური იდეების ქონა... მეტწილად განსხვავებული ხედვების ინტერაქტიული აქტივობის შედეგად ჩნდება.


By the way, there's a shaft of nerves that joins the two halves of the brain, called the corpus callosum.	სხვათაშორის, ნერვების გროვას, რომელიც ტვინის ორ ნახევარსფეროს აკავშირებს კოჟრიანი სხეული ჰქვია.


It's thicker in women.	ის ქალებში უფრო სქელია.


Following off from Helen yesterday, this is probably why women are better at multitasking.	ელენეს გუშინდელი თემის გაგრძელებად, ესაა ალბათ რატომაც არიან ქალები უფრო ძლიერები ბევრი საქმის ერთდროულად კეთებაში


Because you are, aren't you?	რადგან ასეც ხართ, არა?


There's a raft of research, but I know it from my personal life.	ამაზე კვლევების დასტა არსებობს, მაგრამ მე პირადი ცხოვრებიდან ვიცი.


If my wife is cooking a meal at home, which is not often ...	თუ ჩემი მეუღლე საჭმელს აკეთებს სახლში... რაც საბედნიეროდ ხშირად არ ხდება.


(Laughter) No, she's good at some things.	(სიცილი) არა, ის ძლიერია ბევრ რამეში, მაგრამ თუ საჭმელს ამზადებს,


But if she's cooking, she's dealing with people on the phone, she's talking to the kids, she's painting the ceiling -- (Laughter) she's doing open-heart surgery over here.	ხალხთან საუბრობს ტელეფონზე, ბავშვებს ელაპარაკება, ჭერს ღებავს, გულის ოპერაციას აკეთებს აქეთ.


If I'm cooking, the door is shut, the kids are out, the phone's on the hook, if she comes in, I get annoyed.	თუ მე ვამზადებ, კარები მიხურულია, ბავშვები გარეთ არიან, ტელეფონი გათიშულია, ცოლი თუ შემოვა ვღიზიანდები.


I say, "Terry, please, I'm trying to fry an egg in here."	ვეუბნები: "ტერი, გთხოვ, ხომ ხედავ კვერცხის შეწვას ვცდილობ"


(Laughter) "Give me a break."	(სიცილი) "დამაცადე"


(Laughter) Actually, do you know that old philosophical thing, "If a tree falls in a forest, and nobody hears it, did it happen?"	(სიცილი) სხვათა შორის, გახსოვთ ეს ძველი ფილოსოფიური კითხვა, ხე თუ წაიქცა ტყეში და ხმა ვერავინ გაიგო, მოხდა ეს თუ არა?


Remember that old chestnut?	გახსოვთ ეს ძველი გამოცანა?


I saw a great T-shirt recently, which said, "If a man speaks his mind in a forest, and no woman hears him, is he still wrong?"	ახლახან ვნახე მაისური წარწერით: "თუ კაცი ტყეში საკუთარ აზრს გამოთქვამს და არც ერთ ქალს არ ესმის, მაინც ცდება?"


(Laughter) And the third thing about intelligence is, it's distinct.	(სიცილი) და მესამე რამ ინტელექტის შესახებ არის, რომ ის ყველასთვის განსხვავებულია.


I'm doing a new book at the moment called "Epiphany," which is based on a series of interviews with people about how they discovered their talent.	ამჟამად ვმუშაობ ახალ წიგნზე სახელად: "Epiphany" რომელიც ეფუძნება ინტერვიუების სერიას ხალხთან, იმის შესახებ, თუ როგორ აღმოაჩინეს საკუთარი ნიჭი.


I'm fascinated by how people got to be there.	მოხიბლული ვარ იმით, თუ როგორ აღწევს ხალხი ამას.


It's really prompted by a conversation I had with a wonderful woman who maybe most people have never heard of, Gillian Lynne.	ამ ყველაფერზე ერთმა დიალოგმა მიბიძგა რომელიც ერთ შესანიშნავ ქალთან მქონდა, ვიზეც ბევრ ადამიანს შეიძლება არაფერი სმენია: ჯილიან ლინი.


Have you heard of her? Some have.	გსმენიათ მასზე?


She's a choreographer, and everybody knows her work.	ზოგიერთს. ის ქორეოგრაფია და ყველამ იცის მისი ნამუშევრები.


She did "Cats" and "Phantom of the Opera."	"კატები" და "ოპერის მოჩვენება" მისი შექმნილია.


She's wonderful.	საოცარია.


I used to be on the board of The Royal Ballet, as you can see.	მე სამეფო ბალეტის საბჭოს წევრი ვიყავი


(Laughter) Gillian and I had lunch one day. I said, "How did you get to be a dancer?"	როგორც მატყობთ. ერთი სიტყვით, მე და ჯილიანმა ერთად ვისადილეთ და მე ვკითხე: "ჯილიან, როგორ გახდი მოცეკვავე?"


It was interesting.	მან თქვა, რომ ეს საინტერესოა. როდესაც სკოლაში სწავლობდა, ძალიან უიმედო იყო


And the school, in the '30s, wrote to her parents and said, "We think Gillian has a learning disorder."	და 30-იან წლებში სკოლამ მის მშობლებს მისწერა: "ჩვენი აზრით ჯილიანს სწავლის აშლილობა აქვს"


She couldn't concentrate; she was fidgeting.	მას არ შეეძლო კონცენტრირება, მოუსვენარი ბავშვი იყო.


I think now they'd say she had ADHD.	მგონი ახლა იტყოდნენ, რომ მას ყურადღების დეფიციტის სინდრომი აქვს.


But this was the 1930s, and ADHD hadn't been invented at this point.	არა? მაგრამ ეს 30-იანები იყო და ტერმინი ყურადღების დეფიციტის სინდრომი არ არსებობდა


It wasn't an available condition.	ის ჯერ არ იყო არსებული დაავადება.


(Laughter) People weren't aware they could have that.	(სიცილი) ხალხმა არ იცოდა, რომ შეიძლება ეს სჭირდეთ.


(Laughter) Anyway, she went to see this specialist.	(სიცილი) მოკლედ, მან მიმართა სპეციალისტს.


So, this oak-paneled room, and she was there with her mother, and she was led and sat on this chair at the end, and she sat on her hands for 20 minutes, while this man talked to her mother about all the problems Gillian was having at school, because she was disturbing people, her homework was always late, and so on.	ანუ აღმოჩნდა ამ მუხით მორთულ ოთახში დედამისთან ერთად და მიიყვანეს და დასვეს სკამზე ოთახის ბოლოს, ის იჯდა ხელებ დაწყობილი 20 წუთი სანამ ის კაცი დედამისს ელაპარაკებოდა იმ პრობლემებზე, რაც ჯილიანს ჰქონდა სკოლაში. რომ ის აწუხებდა ხალხს, ამიტომ დავალების შესრულებას მუდამ აგვიანებდა და ა.შ.


Little kid of eight.	რვა წლის ბავშვი.


In the end, the doctor went and sat next to Gillian and said, "I've listened to all these things your mother's told me.	ბოლოს, ექიმი მივიდა და მიუჯდა ჯილიანს და უთხრა: "მოვუსმინე ყველაფერს რაც დედაშენმა მომიყვა


I need to speak to her privately.	მას უნდა დაველაპარაკო ცალკე ოთახში.


Wait here. We'll be back. We won't be very long," and they went and left her.	დაგველოდე, მალე დავბრუნდებით, დიდი ხანს არ მოგიწევს." გავიდნენ და დატოვეს მარტო.


But as they went out of the room, he turned on the radio that was sitting on his desk.	მაგრამ ოთახიდან გასვლისას, ექიმმა ჩართო რადიო რომელიც იქვე მაგიდაზე იდო


And when they got out of the room, he said to her mother, "Just stand and watch her."	და რომ გავიდნენ, მან უთხრა დედას: "დადექით და უყურეთ მას."


And the minute they left the room, she was on her feet, moving to the music.	და როგორც კი გავიდნენ ოთახიდან, მაშინვე ფეხზე წამოხტა და აჰყვა მუსიკას.


And they watched for a few minutes, and he turned to her mother and said, "Mrs. Lynne, Gillian isn't sick.	მათ უყურეს რამოდენიმე წუთი და ექიმმა დედამისს და უთხრა: "ქალბატონო ლინ, ჯილიანი არ არის ავად, ის მოცეკვავეა.


She's a dancer.	წაიყვანეთ საცეკვაო აკადემიაში."


Take her to a dance school."	მე ვკითხე: "მერე რა მოხდა?"


She said, "She did. I can't tell you how wonderful it was.	მან მიპასუხა: "წამიყვანა და ვერ აღგიწერ რა შესანიშნავი იყო.


We walked in this room, and it was full of people like me -- people who couldn't sit still, people who had to move to think."	შევედით ოთახში, რომელიც სავსე იყო ჩემნაირი ხალხით. ხალხით რომელსაც არ შეეძლო წყნარად ჯდომა. ვისაც ფიქრისთვის მოძრაობა სჭირდებოდა" ვისაც უნდა ემოძრავათ რო ეფიქრათ.


They did ballet, they did tap, jazz; they did modern; they did contemporary.	ისინი ცეკვავდნენ ბალეტს, ტაპს, ჯაზს, ცეკვავდნენ ახალ და თანამედროვე სტილს.


She was eventually auditioned for the Royal Ballet School.	საბოლოოდ იგი სამეფო ბალეტის სკოლისთვის გამოსცადეს.


She became a soloist; she had a wonderful career at the Royal Ballet.	სოლისტი გახდა. საოცარი კარიერა ჰქონდა სამეფო ბალეტში.


She eventually graduated from the Royal Ballet School, founded the Gillian Lynne Dance Company, met Andrew Lloyd Webber.	ბოლო-ბოლო დაამთავრა სამეფო ბალეტის სკოლა, დააარსა ჯილიან ლინ საცეკვაო კომპანია, შეხვდა ანდრიუ ლოიდ ვებერს.


She's been responsible for some of the most successful musical theater productions in history, she's given pleasure to millions, and she's a multimillionaire.	მან შექმნა რამდენიმე ყველაზე წარმატებული მუსიკალური თეატრის პროდუქცია ისტორიაში. მილიონობით ხალხს მიანიჭა სიამოვნება, და ის მულტიმილიონერია.


Somebody else might have put her on medication and told her to calm down.	ვინმე სხვას შეიძლება ის წამლებზე დაესვა და ეთქვა რომ დაწყნარებულიყო.


(Applause) What I think it comes to is this: Al Gore spoke the other night about ecology and the revolution that was triggered by Rachel Carson.	(აპლოდისმენტები) ვფიქრობ დასკვნა შემდეგშია: ელ გორმა ერთ საღამოს ილაპარაკა ეკოლოგიაზე და რევოლუციაზე, რომელიც რეიჩელ კარსონმა წამოიწყო.


I believe our only hope for the future is to adopt a new conception of human ecology, one in which we start to reconstitute our conception of the richness of human capacity.	მე მჯერა, რომ ჩვენი ერთადერთი იმედი მომავლისთვის არის ახალი ადამიანური ეკოლოგიის კონცეფციის ათვისება, რომელშიც ჩვენ დავიწყებთ მდიდარი ადამიანური უნარების კონცეპციის გადააზრეებას.


Our education system has mined our minds in the way that we strip-mine the earth for a particular commodity.	ჩვენი განათლების სისტემა ძირს უთხრის ჩვენ გონებას ისევე როგორც ჩვენ ვთხრით ძირს დედამიწას: კონკრეტული პროდუქტის ძიებაში.


And for the future, it won't serve us.	და მომავლისთვის, ჩვენ ეს არ დაგვეხმარება.


We have to rethink the fundamental principles on which we're educating our children.	ჩვენ უნდა გადავიაზროთ ის ფუნდამენტალური პრინციპები რომლებზეც ვანათლებთ ჩვენს შვილებს.


There was a wonderful quote by Jonas Salk, who said, "If all the insects were to disappear from the Earth, within 50 years, all life on Earth would end.	ჯონას სალკის ერთი შესანიშნავი ციტატაა: "თუ დედამიწაზე ყველა მწერი გაქრა, 50 წელში მთელი სიცოცხლე გაქრება.


If all human beings disappeared from the Earth, within 50 years, all forms of life would flourish."	თუ დედამიწაზე ყველა ადამიანი გაქრა, 50 წელში სიცოცხლის ყველა ფორმა აყვავდება"


And he's right.	და ის მართალია.


What TED celebrates is the gift of the human imagination.	TED-ი ადამიანის წარმოსახვის ზეიმია.


We have to be careful now that we use this gift wisely, and that we avert some of the scenarios that we've talked about.	ახლა ფრთხილად უნდა ვიყოთ, რომ ეს საჩუქარი ბრძნულად მოვიხმაროთ და თავიდან ავიცილოთ ზოგიერთი ის სცენარი, რომლებზეც ვისაუბრეთ


And the only way we'll do it is by seeing our creative capacities for the richness they are and seeing our children for the hope that they are.	და ამის ერთადერთი გზა, ჩვენი შემოქმედებითი უნარების დანახვაა მთელი იმ სიმდიდრით რაც მასშია და ჩვენი ბავშვების იმ იმედით დანახვა რანიც ისინი მართლაც არიან.


And our task is to educate their whole being, so they can face this future.	ჩვენი ამოცანაა, რომ მათი მთელი არსება გავანათლოთ, რათა მათ შეძლონ შეეგებნონ მომავალს.


By the way -- we may not see this future, but they will.	სხვათაშორის, ჩვენ ვერც ვნახოთ ეს მომავალი, მაგრამ ისინი ნახავენ.


And our job is to help them make something of it.	და ჩვენი საქმეა რომ დავეხმაროთ მათ მომავლში რამე შექმნან.


Thank you very much.	ძალიან დიდი მადლობა.


(Applause)	(აპლოდისმენტები)


A human child is born, and for quite a long time is a consumer.	ბავშვი იბადება და საკმაოდ დიდი ხნის განმავლობაში არის მომხმარებელი.


It cannot be consciously a contributor.	ის არ შეიძლება იყოს რამის გამცემი გაცნობიერებულად.


It is helpless.	ბავშვი უმწეოა.


It doesn't know how to survive, even though it is endowed with an instinct to survive.	მან ისიც კი არ იცის, თუ როგორ გადარჩეს, იმის მიუხედავად, რომ აქვს გადარჩენის თანდაყოლილი ინსტიქტი.


It needs the help of mother, or a foster mother, to survive.	გადარჩენისთვის მას სჭირდება დედის ან დედობილის დახმარება.


It can't afford to doubt the person who tends the child.	მან არ უნდა შეიტანოს ეჭვი იმ ადამიანში, რომელიც ზრუნავს მასზე.


It has to totally surrender, as one surrenders to an anesthesiologist.	ის უნდა ემორჩილებოდეს მთლიანად, ისევე უსიტყვოდ, როგორც ემორჩილება ანესთეზიოლოგს.


It has to totally surrender.	დათმოს ყველაფერი.


That implies a lot of trust.	ეს მოითხოვს უზარმაზარ ნდობას.


That implies the trusted person won't violate the trust.	ნდობით აღჭურვილ ადამიანს, რომელიც არ დაარღვევს ამ ნდობას.


As the child grows, it begins to discover that the person trusted is violating the trust.	როცა ბავშვი იზრდება, ის იწყებს იმის აღმოჩენას, რომ ადამიანი, რომელსაც ის ენდობოდა, ზუსტადაც რომ არღვევს მის ნდობას.


It doesn't know even the word "violation."	მან ისიც კი არ იცის, თუ რას ნიშნავს ”ნდობის დარღვევა”.


Therefore, it has to blame itself, a wordless blame, which is more difficult to really resolve -- the wordless self-blame.	შესაბამისად, ის ადანაშაულებს მხოლოდ საკუთარ თავს. უსიტყვო დადანაშაულება, რომელიც გაცილებით უფრო ძნელია გადასაჭრელად, უსიტყვო თვით-დადანაშაულება.


As the child grows to become an adult: so far, it has been a consumer, but the growth of a human being lies in his or her capacity to contribute, to be a contributor.	ბავშვი იზრდება და ხდება ზრდასრული ადამიანი, აქამდე ის იყო მხოლოდ მომხმარებელი, მაგრამ ადამიანის განვითარება დევს მის უნარში, რომ გასცეს, იყოს გამცემი.


One cannot contribute unless one feels secure, one feels big, one feels: I have enough.	შეუძლებელია, გასცე რაღაც, თუ თვითონ არ გრძნობ თავს უსაფრთხოდ, საკმარისად დიდად, რომ თქვა: მე მაქვს საკმარისი.


To be compassionate is not a joke.	იყო შემწყნარებელი, ეს არ არის ხუმრობა.


It's not that simple.	ეს არ არის მარტივი.


One has to discover a certain bigness in oneself.	საჭიროა, აღმოაჩინო მნიშვნელოვნება საკუთარ თავში.


That bigness should be centered on oneself, not in terms of money, not in terms of power you wield, not in terms of any status that you can command in the society, but it should be centered on oneself.	მნიშვნელოვნება, რომელიც კონცენტრირებული იქნება საკუთარ თავზე, არა ფულზე, ძალაუფლებაზე, ადგილზე საზოგადოებაში, არამედ საკუთარ თავზე მხოლოდ.


The self: you are self-aware.	შენ უნდა აცნობიერებდე შენს პიროვნებას.


On that self, it should be centered -- a bigness, a wholeness.	ამ პიროვნებაზე, მის მნიშვნლოვნებაზე, ერთიანობაზე უნდა იყოს კონცენტრირებული.


Otherwise, compassion is just a word and a dream.	სხვაგვარად, შემწყნარებლობა მხოლოდ ფუჭი სიტყვაა.


You can be compassionate occasionally, more moved by empathy than by compassion.	შენ შეიძლება შეძლო ეს შემთხვევით, რაც განპირობებული იყოს უფრო თანაგრძნობით, ვიდრე შემწყნარებლობით.


Thank God we are empathetic.	მადლობა ღმერთს, ჩვენ გვაქვს თანაგრძნობის უნარი.


When somebody's in pain, we pick up the pain.	როცა ვიღაცა გასაჭირშია, ჩვენ ვიღებთ ამ გასაჭირს.


In a Wimbledon final match, these two guys fight it out.	უიმბლდონის ფინალური მატჩი, ორი მოწინააღმდეგე იბრძვის გამარჯვებისთვის.


Each one has got two games.	თითოეულს აქვს ორი თამაში.


It can be anybody's game.	ეს არ შეიძლება იყოს სხვა რომელიმეს თამაში.


What they have sweated so far has no meaning.	ის, რომ ორივე ოფლადაა დაღვრილი, არანაირი აზრი არ აქვს.


One person wins.	იმარჯვებს მხოლოდ ერთი.


The tennis etiquette is, both the players have to come to the net and shake hands.	თამაშის ეტიკეტი მოითხოვს, რომ ორივე მოთამაშე მივიდეს ბადესთან და ჩამოართვას ხელი ერთმანეთს.


The winner boxes the air and kisses the ground, throws his shirt as though somebody is waiting for it.	გამარჯვებული ურტყამს ჰაერში და კოცნის მიწას, ისვრის მაისურს, თითქოს ვიღაც ელოდებოდეს მას.


(Laughter) And this guy has to come to the net.	სიცილი და ეს ადამიანი უნდა მივიდეს ბადესთან.


When he comes to the net, you see, his whole face changes.	როცა ის მიდის, თქვენ ხედავთ, როგორ ეცვლება სახე.


It looks as though he's wishing that he didn't win.	ისე გამოიყურება, თითქოს ეხლა ნატრულობს, რომ მას არ მოეგო.


Why? Empathy.	რატომ? თანაგრძნობა.


That's human heart.	ეს არის ადამიანის გული.


No human heart is denied of that empathy.	არცერთი ადამიანური გულის მქონე არსება არ არის მოკლებული თანაგრძნობას.


No religion can demolish that by indoctrination.	არც ერთ რელიგიას არ შეუძლია მისი აღმოფხვრა.


No culture, no nation and nationalism -- nothing can touch it because it is empathy.	ვერცერთ კულტურას, ერს, ნაციონალიზმს არ შეუძლია, შეეხოს მას. იმიტომ რომ ეს არის თანაგრძნობა.


And that capacity to empathize is the window through which you reach out to people, you do something that makes a difference in somebody's life -- even words, even time.	თანაგრძნობის უნარი არის საშუალება, რომლითაც ვაღწევთ სხვა ადამიანებს, აკეთებ რაღაც ისეთს, რაც ცვლის ვიღაცის ცხოვრებას. თუნდაც სიტყვები, დრო.


Compassion is not defined in one form.	შემწყნარებლობა არ არის განსაზღვრული რაიმე ფორმით.


There's no Indian compassion.	არ არსებობს ინდური თანაგრძნობა.


There's no American compassion.	არ არსებობს ამერიკული თანაგრძნობა.


It transcends nation, the gender, the age.	ის გადის ერის, სქესის, ასაკის მიღმა.


Why? Because it is there in everybody.	რატომ? იმიტომ, რომ ის ყველაშია.


It's experienced by people occasionally.	ადამიანები მას აკეთებენ შემთხვევითად.


Then this occasional compassion, we are not talking about -- it will never remain occasional.	ეს არის შემთხვევითი შემწყნარებლობა. ჩვენ ამაზე არ ვსაუბრობთ. ის არასდროს დარჩება შემთხვევითი.


By mandate, you cannot make a person compassionate.	შეუძლებელია, უბრძანო ადამიანს, იყოს შემწყნარებელი.


You can't say, "Please love me."	არ შეიძლება, უთხრა: ”გთხოვ, შემიყვარე”.


Love is something you discover.	სიყვარული არის ისეთი რაღაც, რასაც აღმოაჩენ.


It's not an action, but in the English language, it is also an action.	ეს არ არის მოქმედება, მაგრამ ინგლისურ ენეში ეს ასევე მოქმედებასაც აღნიშნავს.


I will come to it later.	ამას მოგვიანებებით დავუბრუნდები.


So one has got to discover a certain wholeness.	ანუ ადამიანმა უნდა აღმოაჩინოს რაღაც განსაზღვრული ერთიანობა, სისავსე.


I am going to cite the possibility of being whole, which is within our experience, everybody's experience.	მოვიყვან ამის მაგალითს, რომელიც არის თითოეული ჩვენგანის გამოცდილებაში.


In spite of a very tragic life, one is happy in moments which are very few and far between.	მიუხედავად ტრაგიკული ცხოვრებისა, ვიღაც ბედნიერია თუნდაც ძალიან მცირე ბედნიერი მომენტებით მის ცხოვრებაში.


And the one who is happy, even for a slapstick joke, accepts himself and also the scheme of things in which one finds oneself.	და ის, ვინც ბედნიერია, თუნდაც ხუმრობით, იღებს საკუთარ თავს და გარემოს, რომელშიც ის არის.


That means the whole universe, known things and unknown things.	ეს ნიშნავს მთლიან სამყაროს, ნაცნობ და უცნობ საგნებს.


All of them are totally accepted because you discover your wholeness in yourself.	ყველაფერს იღებ, იმიტომ რომ შენ აღმოაჩენ შენს ერთიანობას საკუთარ თავში.


The subject -- "me" -- and the object -- the scheme of things -- fuse into oneness, an experience nobody can say, "I am denied of," an experience common to all and sundry.	სუბიექტი, მე, და ობიექტი, საგანთა ერთობლიობა, შერწყმა ერთიანობაში, გამოცდილება, რომელზეც ვერავინ იტყვის ” მე აკრძალული მაქვს,” გამოცდილება, რომელიც საერთოა ყველასთვის და განსხვავებული.


That experience confirms that, in spite of all your limitations -- all your wants, desires, unfulfilled, and the credit cards and layoffs and, finally, baldness -- you can be happy.	ეს გამოცდილება ადასტურებს, რომ მიუხედავად ყველა შეზღუდვისა, სურვილების, ნდომის,შეუსრულებელი საქმეების და გაჭირვებისა ადამიანი შეიძლება იყოს ბედნიერი.


But the extension of the logic is that you don't need to fulfill your desire to be happy.	ლოგიკურად ეს ნიშნავს, რომ შენ არ გჭირდება ყველა შენი სურვილების შესრულება, იმისთვის რომ იგრძნო თავი ბედნიერად.


You are the very happiness, the wholeness that you want to be.	ზუსტად შენ ხარ ის ბედნიერება, ის ერთიანობა, სისავსე, რაც გინდა, რომ იყო.


There's no choice in this: that only confirms the reality that the wholeness cannot be different from you, cannot be minus you.	ამაში არ არსებობს არჩევანი. ეს უბრალოდ ადასტურებს რეალობას. რომ ერთიანობა არ შეიძლება იყოს განსხვავებული შენგან, არ შეიძლება იყოს შენს გარეშე.


It has got to be you.	ის უნდა იყო შენ თვითონ.


You cannot be a part of wholeness and still be whole.	შენ არ შეიძლება იყო ამ ერთიანობის ნაწილი და იმავდროულად ერთიანი.


Your moment of happiness reveals that reality, that realization, that recognition: "Maybe I am the whole.	შენი მომენტები ბედნიერების ამჟღავნებს რეალობას, ეს აღიარება შეიძლება მე მართალი ვარ


Maybe the swami is right.	შეიძლება შვამი არის მართალი.


Maybe the swami is right." You start your new life.	შეიძლება შვამი მართალია. შენ იწყებ ახალ ცხოვრებას.


Then everything becomes meaningful.	შემდეგ ყველაფერი ლაგდება და იძენს აზრს.


I have no more reason to blame myself.	მე არ მაქვს აღარანაირი მიზეზი, რომ დავადანაშაულო საკუთარი თავი.


If one has to blame oneself, one has a million reasons plus many.	თუ ვინმეს უნდა დაადანაშაულოს საკუთარი თავი, მას აქვს უამრავი მიზეზი.


But if I say, in spite of my body being limited -- if it is black it is not white, if it is white it is not black: body is limited any which way you look at it. Limited.	მაგრამ თუ მე ვიტყვი, მიუხედავად იმისა, რომ ჩემი სხეული არ არის სრულყოფილი, თუ ის შავია, თეთრი აღარაა, თუ თეთრია, შავი აღარაა, სხეული არასრულყოფილია ნებისმიერი კუთხიდან, რომლითაც შეხედავ.


Your knowledge is limited, health is limited, and power is therefore limited, and the cheerfulness is going to be limited.	შენი ცოდნა არის არასრულყოფილი, ჯანმრთელობა, ძალაუფლება, მხიარულება.


Compassion is going to be limited.	შემწყნარებლობაც შეზღუდულია.


Everything is going to be limitless.	ყველაფერი მიდის იქამდე, რომ იყოს შეუზღუდავი.


You cannot command compassion unless you become limitless, and nobody can become limitless, either you are or you are not. Period.	შენ არ შეგიძლია უბრძანო შემწყნარებლობა სანამ თავად არ იქნები შეზღუდვების გარეშე, ხოლო შეზღუდვების გარეშე ყოფნა არ შეუძლია არავის, იქნები შენ თუ არ იქნები.


And there is no way of your being not limitless too.	პერიოდი. და ასევე შეუძლებელია იყო შეზღუდული.


Your own experience reveals, in spite of all limitations, you are the whole.	შენი საკუთარი გამოცდილება აჩვენებს, რომ შეზღუდვების მიუხედავად, შენ ხარ ერთიანი.


And the wholeness is the reality of you when you relate to the world.	და ეს ერთიანობა არის შენი რეალობა როცა შენ უკავშირდები სამყაროს.


It is love first.	ეს არის პირველ რიგში სიყვარული.


When you relate to the world, the dynamic manifestation of the wholeness is, what we say, love.	როცა შენ უკავშირდები სამყაროს, ხდება დინამიური გაცხადება ამ ერთიანობის რაც არის უს, რასაც ჩვენ ვუძახით სიყვარულს.


And itself becomes compassion if the object that you relate to evokes that emotion.	და რაც თვითონ ხდება შემწყნარებლობა თუ ობიექტი, რომელსაც შენ უკავშირდები, აღძრავს ამ ემოციას.


Then that again transforms into giving, into sharing.	შემდეგ ეს კვლავ ტრანსფორმიდება გაცემის, გაზიარების აქტში.


You express yourself because you have compassion.	შენ გამოხატავს შენს თავს იმიტომ რომ გაქვს შემწყნრებლობა.


To discover compassion, you need to be compassionate.	იმისთვის რომ აღმოაჩინო შემწყნარებლობა, შენ გჭირდება, რომ იყო შემწყნარებელი.


To discover the capacity to give and share, you need to be giving and sharing.	რომ აღმოაჩინო უნარის გაცემის და გაზიარების, შენ უნდა გასცემდე თავად.


There is no shortcut: it is like swimming by swimming.	ეს არის როგორც ცურვა ცურვით.


You learn swimming by swimming.	შენ ცურვას სწავლობ ცურვით.


You cannot learn swimming on a foam mattress and enter into water.	შეუძლებელია ცურვის სწავლა საცურაო ლეიბით თუ შეხვალ წყალში.


(Laughter) You learn swimming by swimming. You learn cycling by cycling.	(სიცილი) ცურვას სწავლობ ცურვით. ველოსიპედზე ტარებას სწავლობ ველოსიპედის ტარებით.


You learn cooking by cooking, having some sympathetic people around you to eat what you cook.	საჭმლის კეთებას საჭმლის კეთებით, გარშემო კარგი ადამიანებით რომლებიც შეჭამენ იმას, რასაც შენ მოამზადებ.


(Laughter) And, therefore, what I say, you have to fake it and make it.	(სიცილი) მაშასადამე, რასაც მე ვამბობ, არის ის, რომ შენ უნდა გაითამაშო და გააკეთო ეს.


(Laughter) You need to.	(სიცილი) შენ ეს გჭირდება.


My predecessor meant that.	ჩემი წინამორბედი ამას გულისხმობდა.


You have to act it out.	შენ უნდა გაითამაშო ეს.


You have to act compassionately.	უნდა მოიქცე შემწყნარებლურად.


There is no verb for compassion, but you have an adverb for compassion.	არ არის შემწყნარებლობის აღმნიშვნელი ზმნა, მაგრამ არის ზმნისართი.


That's interesting to me.	ეს ჩემთვის საინტერესოა.


You act compassionately.	შემწყნარებლურად მოქცევა.


But then, how to act compassionately if you don't have compassion?	მაგრამ როგორ უნდა მოიქცე შემწყნარებლურად თუ არ გაქვს შემწყნარებლობა


That is where you fake.	სწორედ აქ ხდება როცა გიხდება თამაში.


You fake it and make it. This is the mantra of the United States of America.	შენ თამაშობ, აჩვენებ თავს და აკეთებ. ეს არის ამერიკის შეერთებული შტატების მანტრა.


(Laughter) You fake it and make it.	(სიცილი) თავს აჩვენებ და აკეთებ.


You act compassionately as though you have compassion: grind your teeth, take all the support system.	იქცევი შემწყნარებლურად თითქოს გქონდეს ის, იწყებ კბილების ღჭენას მთელ საყრდენ სისტემას იშველიებ


If you know how to pray, pray.	თუ იცი, როგორ ილოცო, ლოცულობ.


Ask for compassion.	ითხოვ შემწყნარებლობას.


Let me act compassionately.	შემწყნარებლურად მოქცევას.


Do it.	გააკეტე ეს.


You'll discover compassion and also slowly a relative compassion, and slowly, perhaps if you get the right teaching, you'll discover compassion is a dynamic manifestation of the reality of yourself, which is oneness, wholeness, and that's what you are.	შენ აღმოაჩენ შემწყნარებლობას და ასევე ნელნელა შედარებით შემწყნარებლობას, და ასევე ნელნელა თუ შენ იღებ სწორ სწავლებას აღმოაჩენ შემწყნარებლობას როგორც დინამიურ განცხადებას საკუთარი თავისას, რომელიც არის ერთიანი, სავსე და ის რაც შენ ხარ.


With these words, thank you very much.	ამ სიტყვებით დიდი მადლობა


(Applause)	(აპლოდისმენტი)


To understand the business of mythology and what a Chief Belief Officer is supposed to do, you have to hear a story of Ganesha, the elephant-headed god who is the scribe of storytellers, and his brother, the athletic warlord of the gods, Kartikeya.	იმისათვის რომ გავიგოთ თუ რა გავლენა აქვს მითოლოგიას ბიზნესზე, და თუ რას უნდა აკეთებდეს ”რწმენის მთავარი ოფიცერი”, ამისთვის უნდა მოისმინოთ ამბავი, განეშას შესახებ რომელიც იყო სპილოს თავიანი ღმერთი მეზღაპრეთა მწერალი, და ამბავი მისი ძმის, ათლეტური მხედართმთავრის, კარტიკეას შესახებ.


The two brothers one day decided to go on a race, three times around the world.	ერთ დღეს, ძმებმა გადაწყვიტეს რომ გაემართად რბოლა სამი წრე სამყაროს გარშემო.


Kartikeya leapt on his peacock and flew around the continents and the mountains and the oceans.	კარტიკეა შემოახტა ფარშევანგს და გადაუფრინა კონტინენტებს, მთებს, ოკეანეებს.


He went around once, he went around twice, he went around thrice.	გააკეთა ერთი წრე, მეორე, მესამე.


But his brother, Ganesha, simply walked around his parents once, twice, thrice, and said, "I won."	ხოლო მისმა ძმამ, განეშამ, უბრალოდ სამჯერ შემოუარა წრე თავის მშობლებს და თქვა, ”მე გავიმარჯვე”.


"How come?" said Kartikeya.	”ეგ როგორ?” თქვა კარტიკეამ.


And Ganesha said, "You went around 'the world.' I went around 'my world.'" What matters more?	და განეშამ უპასუხა, უპასუხა, ”შენ შემოუარე გარე სამყაროს”, მე კი შემოვუარე ”ჩემ სამყაროს”. რომელი უფრო მნიშვნელოვანია?


If you understand the difference between 'the world' and 'my world,' you understand the difference between logos and mythos.	თუ თქვენ გესმით რა განსხვავებაა გარე სამყაროსა და ჩემ საყაროს შორის მაშინ თქვენ გესმით რა არის ლოგოსი და მითოსი


'The world' is objective, logical, universal, factual, scientific.	გარე სამყარო არის ობიექტური ლოგიკური, უნივერსალური, ფაქტიური, მეცნიერული


'My world' is subjective.	ჩემი სამყარო კი არის სუბიექტური


It's emotional. It's personal.	ემოციური, პიროვნული


It's perceptions, thoughts, feelings, dreams.	ესაა აღქმა, აზრები, გრძნობები, ოცნებები


It is the belief system that we carry.	ესაა ის რწმენის სისტემა რომელსაც ჩვენ თან ვატარებთ


It's the myth that we live in.	ესაა ის მითები რომლებშიც ჩვენ ვცხოვრობთ.


'The world' tells us how the world functions, how the sun rises, how we are born.	გარე სამყარო გვასწავლის თუ როგორაა სამყარო მოწყობილი როგორ ამოდის მზე როგორ ვიბადებით.


'My world' tells us why the sun rises, why we were born.	ჩემი სამყარო კი გვასწავლის თუ რატომ ამოდის მზე და თუ რატომ ვიბადებით


Every culture is trying to understand itself: "Why do we exist?"	ყველა კულტურა ცდილობს რომ შეიმეცნოს თავის თავი ”რატომ ვარსებობთ?”


And every culture comes up with its own understanding of life, its own customized version of mythology.	და ყველა კულტურას აქვს ცხოვრების თავისებური გაგება, მითოლოგიის თავისებური ვერსია.


Culture is a reaction to nature, and this understanding of our ancestors is transmitted generation from generation in the form of stories, symbols and rituals, which are always indifferent to rationality.	კულტურა, ესაა რეაქცია ბუნებისადმი, და წინაპრების ეს მსოფხედველობა თაობიდან თაობას გადაეცემა ამბების, სიმბოლოებისა თუ რიტუალების ფორმით, და რაც ყოველთვის არის ინდიფერენტული რაციონალობის მიმართ.


And so, when you study it, you realize that different people of the world have a different understanding of the world.	ასე რომ, როცა ამ საკითხს სწავლობთ, აცნობიერერბთ რომ მსოფლიოს სხვადასხვა ხალხს გააჩნია სამყაროს სხვადასხვანაირი აღქმა


Different people see things differently -- different viewpoints.	სხვადასხვა ხალხი სხვადასხვანაირად ხედავს საგნებსა და მოვლენებს გააჩნიათ სხვადასხვანაირი შეხედულებები.


There is my world and there is your world, and my world is always better than your world, because my world, you see, is rational and yours is superstition.	არის ჩემი სამყარო, და არის შენი, და ჩემი სამყარო ყოველთვის ჯობია შენსას, იმიტომ რომ ჩემი სამყარო ხილულია, რაციონალური, და შენი კი ცრურწმენაა


Yours is faith.	მხოლოდ რწმენაა,


Yours is illogical.	და ლოგიკას მოკლებული.


This is the root of the clash of civilizations.	სწორედ ესაა ცივილიზაციების დაპირისპირების საფუძველი.


It took place, once, in 326 B.C.	ამას ერთხელ ადგილი ჰქონდა 326 წელს ჩვ.


on the banks of a river called the Indus, now in Pakistan.	წ. აღ-მდე მდინარე ინდუსის ნაპირებთან ეს მდინახე ახლა პაკისტანშია


This river lends itself to India's name.	სწორედ ამ მდინარის სახელიდან მოდის ინდოეთის სახელი.


India. Indus.	ინდოეთი, ინდუს.


Alexander, a young Macedonian, met there what he called a "gymnosophist," which means "the naked, wise man."	ალექსანდრე, ახალგაზრდა მაკედონელი, შეხვდა იქ ვინმე ”გიმნოსოფოსს”, რაც ნიშნავს ”შიშველ ბრძენს”.


We don't know who he was.	ჩვენ არ ვიცით თუ ვინ იყო ის.


Perhaps he was a Jain monk, like Bahubali over here, the Gomateshwara Bahubali whose image is not far from Mysore.	შეიძლება იყო მონაზონი, როგორც ბაჰუბალი, გამოსახული ამ სლაიდზე გომატეშვარა ბაჰუბალი რომლის ქანდაკებაც არსებობს მაისორთან ახლოს


Or perhaps he was just a yogi who was sitting on a rock, staring at the sky and the sun and the moon.	ან შეიძლება ეს იყო უბრალო იოგი რომელიც იჯდა ქვაზე და შეჰყურებდა ცას მზეს, მთვარეს


Alexander asked, "What are you doing?"	ალექსანდრემ ჰკითხა, ”რას აკეთებ?”


and the gymnosophist answered, "I'm experiencing nothingness."	და გიმნოსოფოსმა უპასუხა, ”მე განვიცდი არაფრობას”.


Then the gymnosophist asked, "What are you doing?"	მაშინ გიმნოსოფოსმა ჰკითხა, ”და შენს რას აკეთებ?”


and Alexander said, "I am conquering the world."	და ალექსანდრემ უპასუხა, ”მე ვიპყრობ ქვეყანას”.


And they both laughed.	და ორივეს გაეცინათ.


Each one thought that the other was a fool.	ორივე იმას ფიქრობდა თუ რა სულელი იყო მეორე.


The gymnosophist said, "Why is he conquering the world?	გიმნოსოფოსი ამბობდა ”და რაში სჭირდება ეს მსოფლიოს დაპრყობა?


It's pointless."	ეს ხომ უაზრობაა”.


And Alexander thought, "Why is he sitting around, doing nothing?	და ალექსანდრე ფიქრობდა ”რას დამჯდარა ეს კაცი და არაფერს აკეთებს?


What a waste of a life."	რა უმეცრად ხარჯვაა ცხოვრების”.


To understand this difference in viewpoints, we have to understand the subjective truth of Alexander -- his myth, and the mythology that constructed it.	იმისათვის რომ გავიგოთ ამ მსოფხედველობებს შორის განსხვავება, ჩვენ უნდა გავიგოთ ალექსანდრეს სუბიექტური ჭეშმარიტება: მისი მითები, და ის მითოლოგია რამაც ჩამოაყალიბა იგი.


Alexander's mother, his parents, his teacher Aristotle told him the story of Homer's "Iliad."	ალექსანდრეს დედა, მშობლები, მასწავლებელი არისტოტელე, უყვებოდნენ ალექსანდრეს ამბებს ჰომეროსის ”ილიადიდან”.


They told him of a great hero called Achilles, who, when he participated in battle, victory was assured, but when he withdrew from the battle, defeat was inevitable.	უყვებოდნენ ამბებს გმირ აქილევსის შესახებ. როცა აქილევსი ბრძოლაში მონაწილებდა მაშინ გამარჯვებას მოიპოვებდა, მაგრამ როგორც კი იგი ბრძოლიდან გამოდიოდა მაშინ წაგება ხდებოდა გარდაუვალი.


"Achilles was a man who could shape history, a man of destiny, and this is what you should be, Alexander."	”აქილევსი იყო ადამიანი რომელიც ქმნიდა ისტორიას, მართავდა თავის ბედს, და შენც ასეთი უნდა იყო ალექსანდრე”


That's what he heard.	- ამას ისმენდა იგი.


"What should you not be?	”აი როგორი არ უნდა იყო?


You should not be Sisyphus, who rolls a rock up a mountain all day only to find the boulder rolled down at night.	არ უნდა იყო სიზიფეს ნაირი, რომელსაც მთელი დღის განმავლობაში მძიმე ქვა ააქვს მთის მწვერვალზე მხოლოდ იმიტომ რომ ღამით ნახოს თუ როგორ გორდება იგი დაღმართში.


Don't live a life which is monotonous, mediocre, meaningless.	არ იცხოვრო მონოტონური, ჩვეულებრივი, უაზრო ცხოვრებით.


Be spectacular! -- like the Greek heroes, like Jason, who went across the sea with the Argonauts and fetched the Golden Fleece.	იყავი შთამბეჭდავი! -- როგორც ბერძენი გმირები, როგორც იასონი, რომელმაც არგონავტებთან ერთად გადაკვეთა ზღვა და მოიპოვა ოქროს საწმისი.


Be spectacular like Theseus, who entered the labyrinth and killed the bull-headed Minotaur.	იყავი შთამბეჭდავი როგორც თეზევსი, რომელიც შევიდა ლაბირინთში და მოკლა ხარისთავა მინოტავრი.


When you play in a race, win! -- because when you win, the exhilaration of victory is the closest you will come to the ambrosia of the gods."	როცა რბოლაში ხარ, გაიმარჯვე! -- იმიტომ რომ როცა იმარჯვებ, მაშინ გამარჯვების აღტკინება არის ის რითაც ყველაზე ახლოს შეგიძლია მიუახლოვდე ღმერთების ამბროზიას”.


Because, you see, the Greeks believed you live only once, and when you die, you have to cross the River Styx.	ეს იმიტომ, რომ, ხედავთ, ბერძნებს სწამდათ რომ თქვენ ერთხელ ცხოვრობთ, და როცა კვდებით, უნდა გადაკვეთოთ მდინარე სტიქსი,


And if you have lived an extraordinary life, you will be welcomed to Elysium, or what the French call "Champs-Élysées" -- (Laughter) -- the heaven of the heroes.	და თუ თქვენ არაჩვეულებრივი ცხოვრებით გიცხოვრიათ მაშინ თქვენ იქნებით მიღებული ელიზიუმში, ან რასაც ფრანგები ეძახიან ელისეების ბაღებში (სიცილი დარბაზში) -- გმირების სამოთხეში.


But these are not the stories that the gymnosophist heard.	მაგრამ ეს არაა ის ამბები რომელსაც ისმენდა გიმნოსოფოსი.


He heard a very different story.	იგი ისმენდა სულ სხვა ისტორიებს.


He heard of a man called Bharat, after whom India is called Bhārata.	იგი ისმენდა ამბავს ბჰარატის შესახებ. ამ სახელიდან მოდის ინდოეთის სახელიც - ბჰარატა.


Bharat also conquered the world.	ბჰარატიც სამყაროს იპყრობდა.


And then he went to the top-most peak of the greatest mountain of the center of the world called Meru.	და შემდეგ იგი ავიდა სამყაროს ცენტრში არსებული ყველაზე დიდი მთის, მერუს მწვერვალზე.


And he wanted to hoist his flag to say, "I was here first."	და მას უნდოდა დაესვა თავისი ალამი და ეთქვა - ”მე ვიყავი აქ პირველი”.


But when he reached the mountain peak, he found the peak covered with countless flags of world-conquerors before him, each one claiming "'I was here first' ...	მაგრამ როცა იგი ავიდა მწვერვალზე, დაინახა რომ მწვერვალი დაფარული იყო მანამდე მისული სხვა სამყაროს დამპყრობლების ურიცხვი ალმებით, და ყოველი მათგანი იჩემებდა რომ ”მე ვიყავი აქ პირველი …


that's what I thought until I came here."	…ამას ვფიქრობდი მე სანამ აქ მოვიდოდი”.


And suddenly, in this canvas of infinity, Bharat felt insignificant.	და უეცრად, ამ უსასრულობით მოცულმა ბჰარატმა თავი განიცადა უმნიშვნელოდ.


This was the mythology of the gymnosophist.	ეს იყო გიმნოსოფოსის მითოლოგია.


You see, he had heroes, like Ram -- Raghupati Ram and Krishna, Govinda Hari.	ხედავთ, მისი გმირები იყვნენ რამა - რაგუპატი რამა და კრიშნა, გოვინდა ჰარი,


But they were not two characters on two different adventures.	მაგრამ ესენი არ იყვნენ ორი ისტორიის ორი განსხვავებული გმირები.


They were two lifetimes of the same hero.	ეს იყო ერთი და იგივე გმირის ორი ცხოვრება.


When the Ramayana ends the Mahabharata begins.	როცა რამაიანა სრულდება მაჰაბჰარატა იწყება,


When Ram dies, Krishna is born.	და როცა რამა კვდება კრიშნა იბადება


When Krishna dies, eventually he will be back as Ram.	და როცა კრიშნა კვდება უეჭველად იგი დაბრუნდება როგორც რამა.


You see, the Indians also had a river that separates the land of the living from the land of the dead.	ხედავთ, ინდოელებსაც ჰქონდათ მდინარე, რომელიც ჰყოფდა ცოცხალთა და გარდაცვლილთა სამყოფებს.


But you don't cross it once.	მაგრამ ამ მდინარეს ერთხელ არ კვეთავთ.


You go to and fro endlessly.	თქვენ ამ მდინარეს გადაკვეთავთ და გადმოკვეთავთ უსასრულოდ.


It was called the Vaitarani.	ამას ერქვა ვაიტარინი.


You go again and again and again.	ამას გადიოდი ისევ და ისევ და ისევ.


Because, you see, nothing lasts forever in India, not even death.	ხედავთ, ინდოეთში არაფერი არ არსებობს უსასრულოდ, თავად სიკვდილიც კი.


And so, you have these grand rituals where great images of mother goddesses are built and worshiped for 10 days ...	ამდენად ინდოეთში თქვენ ნახავს ისეთ დიდ რიტუალებსაც სადაც ჯერ ქმნიან ქალღმერთის დიდ ქანდაკებას, თაყვანს სცემენ 10 დღის განმავლობაში …


And what do you do at the end of 10 days?	და რას აკეთებენ 10 დღის შემდეგ?


You dunk it in the river.	აგდებენ მდინარეში.


Because it has to end.	იმიტომ რომ ეს ყველაფერი უნდა დასრულდეს.


And next year, she will come back.	და შემდეგ წელს იგი კვლავ მოვა.


What goes around always comes around, and this rule applies not just to man, but also the gods.	რაც მიდის ის მოდის კიდეც, და ეს კანონი მარტო ადამიანებს კი არა ღმერთებსაც ეხებათ.


You see, the gods have to come back again and again and again as Ram, as Krishna.	ხედავთ, ღმერთებიც უნდა მოვიდნენ კიდევ და კიდევ და კიდევ, როგორც რამა, როგორც კრიშნა.


Not only do they live infinite lives, but the same life is lived infinite times till you get to the point of it all.	ისი არა მარტო უსასრულო რაოდენობის ცხოვრებებს ცხოვრობენ, არამედ ერთ ცხოვრებასაც უსასრულოდ ცხოვრობენ მანამ სანამ ცხოვრების არსი არ იქნება შემეცნებული.


"Groundhog Day."	როგორც ფილმში -”ზაზუნას დღე”.


(Laughter) Two different mythologies.	(სიცილი დარბაზში). ორი განსხვავებული მითოლოგია.


Which is right?	რომელია სწორი?


Two different mythologies, two different ways of looking at the world.	ორი განსხვავებული მითოლოგია, ორი განსხვევებული სამყაროსეული ხედვა.


One linear, one cyclical.	ერთი წრფივი და მეორე ციკლური.


One believes this is the one and only life.	ერთს სჯერა რომ ესაა ერთადერთი ცხოვრება.


The other believes this is one of many lives.	მეორეს კი სწამს რომ ესაა ერთი, მრავალი ცხოვრებათაგან.


And so, the denominator of Alexander's life was one.	ასე რომ ალექსენდრეს ცხოვრების მნიშვნელი იყო ერთი.


So, the value of his life was the sum total of his achievements.	ასე რომ მისი ცხოვრების ღირებულებაც იყო ყველა მისი მიღწევების ჯამი.


The denominator of the gymnosophist's life was infinity.	გიმნოსოფოსის ცხოვრების მნიშვნელი კი იყო უსასრულობა.


So, no matter what he did, it was always zero.	ასე რომ რაც არ უნდა ექნა მას მისი ღირებულება იყო ნულის ტოლფასი.


And I believe it is this mythological paradigm that inspired Indian mathematicians to discover the number zero.	და მე მჯერა რომ ეს მითოლოგიური პარადიგმა არის სწორედ ის რამაც მიიყვანა ინდოელი მათემატიკოსები რიცხვი ნულის აღმოჩენამდე.


Who knows?	ვინ იცის?


And that brings us to the mythology of business.	ამას მივყევართ სწორედ ბიზნესის მითოლოგიამდე.


If Alexander's belief influenced his behavior, if the gymnosophist's belief influences his behavior, then it was bound to influence the business they were in.	თუ ალექსანდრეს რწმენა განსაზღვრავდა მის ქმედებებს, თუ გიმნოსოფოსის რწმენა გასაზღვრავდა მის საქციელს, მაშინ აუცილებლად ამას ექნებოდა გავლენა იმ საქმეზე რომელშიც ისინი იმყოფებოდნენ.


You see, what is business but the result of how the market behaves and how the organization behaves?	იცით, ბიზნესი სხვა არაფერია თუ არადა რეზულტატი იმისა თუ როგორ მოქმედებს ბაზარი და როგორ იქცევა კომპანია.


And if you look at cultures around the world, all you have to do is understand the mythology and you will see how they behave and how they do business.	და თუ თქვენ უყურებთ კულტურებს მსოფლიოს გარშემო, მაშინ ისღა დაგრჩენიათ რომ გაიგოთ მითოლოგია და ამით დაინახავთ თუ როგორ იქცევიან და როგორ აწარმოებენ ბიზნესს.


Take a look.	შეხედეთ,


If you live only once, in one-life cultures around the world, you will see an obsession with binary logic, absolute truth, standardization, absoluteness, linear patterns in design.	თუკი თქვენ ცხოვრობთ ერთხელ, დაინახავთ თუ როგორი აკვიატებულია ორობითი ლოგიკა, აბსოლუტური სიმართლე, სტანდარტიზაცია, აბსოლუტურობა, დიზაინის წრფივი შაბლონები.


But if you look at cultures which have cyclical and based on infinite lives, you will see a comfort with fuzzy logic, with opinion, with contextual thinking, with everything is relative, sort of -- (Laughter) mostly.	მაგრამ თუკი თქვენ უყურებთ კულტურებს რომლებსაც აქვთ ციკლური და უსასრულო ცხოვრებისადმი რწმენა, მაშინ დაინახავთ კომფორტს არაზუსტ ლოგიკაში, შეხედულებებში, კონტექსტურ აზროვნებაში, როცა ყველაფერი არის ფარდობითი, დაახლოებით, -- (სიცილი დარბაზში) მეტ წილად.


(Laughter) You look at art. Look at the ballerina, how linear she is in her performance.	(სიცილი) შეხედეთ ხელოვნებას, შეხედეთ ბალერინას. რამდენად წრფივია იგი სცენაზე.


And then look at the Indian classical dancer, the Kuchipudi dancer, the Bharatanatyam dancer, curvaceous.	და შემდეგ შეხედეთ ინდოელ ხალხურ მოცეკვავეს, კუჩიპუდის მოცეკვავეს ან ბჰარატანატიამ მოცეკვავეს. დაკლაკნილად.


(Laughter) And then look at business.	(სიცილი) და შეხედეთ ბიზნესს.


Standard business model: vision, mission, values, processes.	სტანდარტული ბიზნეს მოდელი: ხედვა, მისია, ღირებულებები, პროცესები.


Sounds very much like the journey through the wilderness to the promised land, with the commandments held by the leader.	ისე ჩანს გეგონება ესაა თავგადასავალი უდაბნოდან აღთქმულ მიწამდე, რომელსაც უძღვებიან ლიდერები.


And if you comply, you will go to heaven.	და თუკი თქვენ დაიცავთ პრინციპებს, მაშინ შეხვალთ სამოთხეში.


But in India there is no "the" promised land.	მაგრამ ინდოეთში არ არსებობს ”აღთქმული მიწა”.


There are many promised lands, depending on your station in society, depending on your stage of life.	არსებობს ბევრი ”აღთქმული მიწები”, რაც დამოკიდებულია სოციალურ სტატუსზე, ცხოვრების ეტაპზე,


You see, businesses are not run as institutions, by the idiosyncrasies of individuals.	იცით, ბიზნესები ვერ ხორციელდებიან როგორც ინსტიტუტები, როგორც ინდივიდუალების იდიოსინკრაზია.


It's always about taste.	ეს ყოველთვის დამოკიდებული გემოვნებაზე,


It's always about my taste.	და ყოველთვის დამოკიდებულია ჩემ გემოვნებაზე.


You see, Indian music, for example, does not have the concept of harmony.	აი მაგალითად ინდურ მუსიკაში არ არსებობს ჰარმონიის ცნება.


There is no orchestra conductor.	არ არსებობს ორკესტრის დირიჟორი.


There is one performer standing there, and everybody follows.	არსებობს ერთი არტისტი და ყველა დანარჩენი მიჰყვება მას.


And you can never replicate that performance twice.	და ეს შესრულება ვერასდროს გამეორდება.


It is not about documentation and contract.	აქ ადგილი არა აქვს დოკუმენტაციას და კონტრაქტს.


It's about conversation and faith.	აქ მთავარია საუბარი და რწმენა,


It's not about compliance. It's about setting, getting the job done, by bending or breaking the rules -- just look at your Indian people around here, you'll see them smile; they know what it is.	და არა წესების დაცვა. მთავარია საქმის ბოლომდე მიყვანა, თუნდაც წესების დარღვევის ან წესებიდან გადახვევის ხარჯზე. შეხედეთ ინდოელებს რომლებიც ამ დარბაზში არიან. ნახავთ რომ მათ ეღიმებათ. მათ იციან რაზედაცაა საუბარი


(Laughter) And then look at people who have done business in India, you'll see the exasperation on their faces.	(სიცილი) და მერე შეხედეთ იმ ხალხს რომელთაც გაუკეთებიათ ბიზნესი ინდოეთში. თქვენ დაინახავთ გაღიზიანებას მათ თვალებში.


(Laughter) (Applause) You see, this is what India is today. The ground reality is based on a cyclical world view.	(სიცილი) (აპლოდისმენტები) აი ესაა ინდოეთი დღეს. რეალობის საფუძველი არის სამყაროს ციკლურობის აღქმა.


So, it's rapidly changing, highly diverse, chaotic, ambiguous, unpredictable.	ასე რომ ეს იცვლება სწრაფად, ძალიან კონტრასტულად, ქაოტურად, ორაზროვნად, დაუგეგმავად.


And people are okay with it.	და ადამიანებისთვის ეს საკმაოდ მისაღებია.


And then globalization is taking place.	შემდეგ გლობალიზაცია იკავებს თავის ადგილს.


The demands of modern institutional thinking is coming in.	შემოდის მოთხოვნა თანამედროვე ინსტიტუციონალურ აზროვნებაზე


Which is rooted in one-life culture.	რომლის ფესვები არის ერთ ცხოვრებიან კულტურაში.


And a clash is going to take place, like on the banks of the Indus.	და აქ კულტურათა შეტაკებას აქვს ადგილი, ისევე როგორც ეს მოხდა მდინარე ინდუსის ნაპირებთან.


It is bound to happen.	ამის მოხდენა გარდაუვალია.


I have personally experienced it. I'm trained as a medical doctor.	მე ეს პირადად მაქვს განცდილი. მე განათლებით ექიმი ვარ.


I did not want to study surgery. Don't ask me why.	ქირურგიის სწავლა არასდროს მინდოდა.


I love mythology too much.	არ მკითხოთ რატომ. ალბად იმიტომ რომ მითოლოგია მიყვარს ძალიან.


I wanted to learn mythology. But there is nowhere you can study.	მინდოდა მესწავლა მითოლოგია,


So, I had to teach it to myself.	ასე რომ მომიწია რომ ჩემი თავისთვის თავად მესწავლებინა.


And mythology does not pay, well, until now.	და მითოლოგიაში ფულსაც არ გიხდიან, ყოველ შემთხვევისთვის დღევანდლამდე


(Laughter) So, I had to take up a job. And I worked in the pharma industry.	(სიცილი). ასე რომ მომიწია მუშაობა. ვმუშაობდი ფარმაცეფტიკულ ინდუსტრიაში.


And I worked in the healthcare industry.	ჯანდაცვის ინდუსტრიაში.


And I worked as a marketing guy, and a sales guy, and a knowledge guy, and a content guy, and a training guy.	ვმუშაობდი მარკეტინგის, გაყიდვების, ცოდნის მართვის დარგში. ვატარებდი ტრეინინგებსაც.


I even was a business consultant, doing strategies and tactics.	ბიზნეს კონსულტანტიც ვიყავი და ვაკეთებდი სტრატეგიულ და ტაქტიკურ ანალიზებს.


And I would see the exasperation between my American and European colleagues, when they were dealing with India.	მე ვხედავდი ჩემი ამერიკელი და ევროპელი კოლეგების გაღიზიანებას როცა საქმე ეხებოდა ინდოეთს.


Example: Please tell us the process to invoice hospitals.	მაგალითად: გვითხარით, საავადმყოფოების ინვოისირების პროცედურა.


Step A. Step B. Step C. Mostly.	ნაბიჯი პირველი, მეორე, და მესამეც ხოლმე.


(Laughter) How do you parameterize "mostly"?	(სიცილი). როგორ გინდათ ამ ”ხოლმეს” პარამეტრიზაცია?


How do you put it in a nice little software? You can't.	როგორ უნდა ჩადოთ ეს ამ მშვენიერ პროგრამაში?


I would give my viewpoints to people.	ვერ შესძლებთ. ჩემ შეხედულებებს ვუზიარებდი ხალხს


But nobody was interested in listening to it, you see, until I met Kishore Biyani of the Future group.	მაგრამ მათ ჩემი მოსმენა არ უნდოდათ, სანამ არ შევხვდი კიშორე ბიანის კომპანია ”ფიუჩერზ გრუპიდან”.


You see, he has established the largest retail chain, called Big Bazaar.	მას ჰქონდა ყველაზე დიდი მაღაზიათა ქსელი რომელსაც ერქვა ”დიდი ბაზარი”.


And there are more than 200 formats, across 50 cities and towns of India.	არსებობს 200-ზე მეტი ბაზარი ინდოეთის 50 ქალაქსა და დასახლებებში.


And he was dealing with diverse and dynamic markets.	და ამ კაცს საქმე ჰქონდა განსხვავებულ და დინამიურ ხალხთან.


And he knew very intuitively, that best practices, developed in Japan and China and Europe and America will not work in India.	და მან ინტუიტიურად იცოდა რომ იაპონიის, ჩინეთი და ევროპისა და ამერიკის გამოცდილება და საუკეთესო პრაქტიკები ინდოეთში ვერ იმუშავებდა.


He knew that institutional thinking doesn't work in India. Individual thinking does.	მან იცოდა რომ ინსტიტუციონალური აზროვნება ინდოეთში ვერ იმუშავებდა.


He had an intuitive understanding of the mythic structure of India.	მხოლოდ ინდივიდუალური. მას ინდოეთის მითიური სტრუქტურის ინტუიტიური აღქმა ჰქონდა.


So, he had asked me to be the Chief Belief Officer, and said, "All I want to do is align belief."	ერთხელ მან მე მთხოვა რომ გავმხდარიყავი რწმენის მთავარი ოფიცერი და მითხრა, ”შენგან მხოლოდ ის მინდა რომ მომსახურე პერსონალის რწმენები ჩამოაყალიბო”.


Sounds so simple.	ჟღერს ისე მარტივად,


But belief is not measurable.	მაგრამ რწმენას ვერ გაზომავ.


You can't measure it. You can't manage it.	მას ვერც მართავ.


So, how do you construct belief?	ასე რომ როგორ გინდათ რომ ეს რწმენა ააშენოთ?


How do you enhance the sensitivity of people to Indian-ness.	როგორ გინდათ რომ ამ ხალხის მგრძნობელობა აამაღლოთ ინდურობის მიმართ.


Even if you are Indian, it is not very explicit, it is not very obvious.	თუნდაც, თუ ხართ ინდოელი, ეს არაა მკაფიოდ გამოხატული, ეს არაა თვალსაჩინო.


So, I tried to work on the standard model of culture, which is, develop stories, symbols and rituals.	ასე რომ დავიწყე მუშაობა იმაზე რომ შემექმნა კულტურათა სტანდარტული მოდელი, რაც ნიშნავდა ამბების, სიმბოლოების და რიტუალების გამოგონებას.


And I will share one of the rituals with you.	და ერთ ასეთ რიტუალს ახლა გაგიზიარებთ.


You see it is based on the Hindu ritual of Darshan.	ეს ემყარება ინდურ რიტუალს - დარშანს.


Hindus don't have the concept of commandments.	ინდოელ ხალხს არა აქვთ მცნებები.


So, there is nothing right or wrong in what you do in life.	ასე რომ არ არსებობს სწორი და არასწორი საქციელის კრიტერიუმი


So, you're not really sure how you stand in front of God.	და ამდენად თქვენც დარწმუნებული არ ხართ თუ როგორ წარდგებით ღმერთის წინაშე.


So, when you go to the temple, all you seek is an audience with God.	ამდენად ტაძარში ყოფნა ეს უბრალოდ აუდიენციაა ღმერთთან.


You want to see God.	თქვენ გინდათ რომ ნახოთ ღმერთი


And you want God to see you, and hence the gods have very large eyes, large unblinking eyes, sometimes made of silver, so they look at you.	და გინდათ რომ ღმერთმაც უბრალოდ შეგხედოთ. ღმერთებს კი ძალიან დიდი თვალები აქვთ რომელსაც არც კი ახამხამებენ. ხანდახან ეს თვალები ვერცხლისგანაა გაკეთებული. ასე გიყურებენ ეს თვალები,


Because you don't know whether you're right or wrong, and so all you seek is divine empathy.	და იმდენად რამდენადაც თქვენ არ იცით მართალი ხართ თუ მტყუანი, რასაც განიცდით ესაა მხოლოდ ღმერთთან სიახლოვის განცდა.


"Just know where I came from, why I did the Jugaad."	”უბრალოდ გამიგე თუ რატომაც გავაკეთე ჯუგაადი”.


(Laughter) "Why did I do the setting, why I don't care for the processes. Just understand me, please."	(სიცილი) ”რატომ ჩავიდინე ესა თუ ის საქციელი” ”მე არ ვიცი წესები, უბრალოდ გამიგე, გთხოვ”


And based on this, we created a ritual for leaders.	ამის საფუძველზე ჩვენ შევქმენით ჩვენი ლიდერებისთვის რიტუალი.


After a leader completes his training and is about to take over the store, we blindfold him, we surround him with the stakeholders, the customer, his family, his team, his boss.	როცა ლიდერი გაივლის თავის ტრინინგს და მზადაა რომ გაუძღვეს თავის მაღაზიას ჩვენ მას ავუხვევდით თვალებს, და გარშემო მოვიყვანდით კლიენტებს, ოჯახის წევრებს, მის გუნდს, მის უფროსს.


You read out his KRA, his KPI, you give him the keys, and then you remove the blindfold.	ხმამაღლა წავიკითხავდით მის შეფასებას, გადავცემდით გასაღებს და მოვხსნიდით დოლბანდს რითაც თვალები ჰქონდა ახვეული.


And invariably, you see a tear, because the penny has dropped.	და უეჭველად დაინახავდით მის თვალებში ცრემლს, იმიტომ რომ იგი მიხვდა.


He realizes that to succeed, he does not have to be a "professional," he does not have to cut out his emotions, he has to include all these people in his world to succeed, to make them happy, to make the boss happy, to make everyone happy.	მან გააცნობიერა რომ იმისათვის რომ იყო წარმატებული არაა საჭირო იყო პროფესიონალი, არაა საჭირო რომ მოიკვეთო ემოციები. მას პირიქით უნდა ჩაერთო ყველა ახლობელი, თავის საქმეში იმისთვის რომ გაემარჯვა, რომ ახლობლებიც გაეხარებინა. თავისი უფროსი რომ კმაყოფილი ყოლოდა, ყველა რომ ბედნიერი ყოლოდა.


The customer is happy, because the customer is God.	რომ კლიენტი ბედნიერი ყოფილიყო, იმიტომ რომ კლიენტი ხომ ღმერთია.


That sensitivity is what we need. Once this belief enters, behavior will happen, business will happen.	სენსიტიურობა გვჭირდება. როცა ამის გვწამს, მაშინ შესაბამისი საქციელიც ხდება და საქმეც გამოდის.


And it has.	და ასეც იყო.


So, then we come back to Alexander and to the gymnosophist.	დავუბრუნდეთ ალექსანდრეს და გიმნოსოფოსს.


And everybody asks me, "Which is the better way, this way or that way?"	ყველა მეკითხება ”რომელი გზა ჯობია, ეს თუ ის?”


And it's a very dangerous question, because it leads you to the path of fundamentalism and violence.	და ეს ძალიან საშიში შეკითხვაა. იმიტომ ამ შეკითხვას მიყევხარ ფუნდამენტალიზმთან და ძალადობასთან.


So, I will not answer the question.	ასე რომ მე ამას არ ვუპასუხებ.


What I will give you is an Indian answer, the Indian head-shake.	გიპასუხებთ ინდური პასუხით, ინდური თავის ქნევით.


(Laughter) (Applause) Depending on the context, depending on the outcome, choose your paradigm.	(სიცილი) (აპლოდისმენტები) გამომდინარე კონტექსტიდან, გამომდინარე იქედან თუ რისი მიღწევა გსურთ, აირჩიეთ თქვები პარადიგმები.


You see, because both the paradigms are human constructions.	იცით, ორივე პარადიგმა ადამიანის შექმნილია.


They are cultural creations, not natural phenomena.	ეს კულტურათა მიერ არის შექმნილი და არა ბუნების მიერ.


And so the next time you meet someone, a stranger, one request: Understand that you live in the subjective truth, and so does he.	ასე რომ როცა აწი შეხვდებით ვინმეს, უცნობს, ერთი თხოვნა: გაიგეთ რომ თქვენ ცხოვრობთ სუბიექტური ჭეშმარიტებით და ისიც ასეა.


Understand it.	გაიგეთ ეს,


And when you understand it you will discover something spectacular.	როცა ამას გაიგებთ თქვენ აღმოაჩენთ რაღაც შთამბეჭდავს.


You will discover that within infinite myths lies the eternal truth.	აღმოაჩენთ რომ მითების უსაზღვრო სამყაროში სუფევს მარადიული ჭეშმარიტება


Who sees it all?	და ვინ არის ყოვლივე ამის მჭვრეტელი?


Varuna has but a thousand eyes.	ვარუნას ათასი თვალი აქვს,


Indra, a hundred.	ინდრას ასი.


You and I, only two.	თქვენ და მე, მხოლოდ ორი.


Thank you. Namaste.	გმადლობთ


(Applause)	(აპლოდისმენტები)


Once upon a time, at the age of 24, I was a student at St. John's Medical College in Bangalore.	ერთდროს, როცა 24 წლის ვიყავი, მე წმ. იოანეს კოლეჯის სტუდენტი ვიყავი ბანგალორში.


I was a guest student during one month of a public health course.	ერთი თვის განმავლობაში ვიყავი საზოგადოებრივი ჯანდაცვის კურსის თავისუფალი მსმენელი.


And that changed my mindset forever.	და ამან სამუდამოდ შემიცვალა შეხედულებები.


The course was good, but it was not the course content in itself that changed the mindset.	კურსი კარგი იყო, მაგრამ არა თვით კურსმა შემაცვლევინა შეხედულებები,


It was the brutal realization, the first morning, that the Indian students were better than me.	არამედ იმის მწარე გაცნობიერებამ, პირველსავე დილას, რომ ინდოელი სტუდენტები მე მჯობდნენ.


(Laughter) You see, I was a study nerd.	(სიცილი) იცით, მე ბეჯითი სტუდენტი ვიყავი.


I loved statistics from a young age.	სტატისტიკა ახალგაზრდობიდან მიყვარდა.


And I studied very much in Sweden.	შვედეთში ბევრს ვსწავლობდი.


I used to be in the upper quarter of all courses I attended.	მე ყველა კურსში საუკეთესოთა მეოთხედში შევდიოდი.


But in St. John's, I was in the lower quarter.	მაგრამ წმ. იოანეს კოლეჯში, ქვედა მეოთხედში ვიყავი.


And the fact was that Indian students studied harder than we did in Sweden.	და ფაქტია, რომ ინდოელი სტუდენტები უფრო ბეჯითად სწავლობდნენ, ვიდრე შვედები.


They read the textbook twice, or three times or four times.	ისინი სახელმძღვანელოებს ორჯერ კითხულობდნენ, სამ-ოთხჯერ.


In Sweden we read it once and then we went partying.	შვედეთში ერთხელ ვკითხულობდით და საქეიფოდ მივდიოდით.


(Laugher) And that, to me, that personal experience was the first time in my life that the mindset I grew up with was changed.	(სიცილი) და ჩემთვის ის პირადი გამოცდილება პირველი იყო ჩემს ცხოვრებაში როდესაც ჩემი ცხოვრებისეული წარმოდგენები შეიცვალა.


And I realized that perhaps the Western world will not continue to dominate the world forever.	და მე მივხვდი, რომ შესაძლოა დასავლეთი აღარ განაგრძობს მსოფლიოში დომინირებას სამუდამოდ.


And I think many of you have the same sort of personal experience.	ვფიქრობ ბევრ თქვენგანს ასეთივე პირადი გამოცდილება აქვს.


It's that realization of someone you meet that really made you change your ideas about the world.	ეს შეგრძნებაა, რომ ვიღაც, ვინც ერთხელ გაიცანით, ნამდვილად ცვლის თქვენს წარმოდგენას სამყაროზე.


It's not the statistics, although I tried to make it funny.	ეს სტატისტიკა არაა, თუმცა ვცდილობდი მხიარული გამოსულიყო.


And I will now, here, onstage, try to predict when that will happen -- that Asia will regain its dominant position as the leading part of the world, as it used to be, over thousands of years.	და ახლა აქვე, სცენაზე, შევეცდები განვსაზღვრო, როდის მოხდება, რომ აზია ისევ დაიბრუნებს მთავარ პოზიციას, მსოფლიოს ლიდერის სახით, როგორც ის უკვე იყო ათასწლეულების განმავლობაში.


And I will do that by trying to predict precisely at what year the average income per person in India, in China, will reach that of the West.	და ამას მივაღწევ იმით, რომ შევეცდები ზუსტად ვიწინასწარმეტყველო, რომელ წელს იქნება საშუალო შემოსავალი სულზე ინდოეთში, ჩინეთში დასავლეთის დონეზე.


And I don't mean the whole economy, because to grow an economy of India to the size of U.K. -- that's a piece of cake, with one billion people.	და მე მთელი ეკონომიკის ზრდას არ ვგულისხმობ, რადგან ინდოეთის ეკონომიკის გაზრდა ბრიტანეთის დონემდე, ეს ის ნამცხვარია, რომელიც ერთ მილიარდ კაცს მოიცავს.


But I want to see when will the average pay, the money for each person, per month, in India and China, when will that have reached that of U.K. and the United States?	მინდა გავარკვიო, როდის იქნება საშუალო ფულადი შემოსავალი კაცზე, თვეში ინდოეთში და ჩინეთში როდის მიაღწევს იგი დიდი ბრიტანეთის და ამერიკის შეერთებული შტატების დონეს?


But I will start with a historical background.	მაგრამ მე დავიწყებ ისტორიული წარსულით.


And you can see my map if I get it up here. You know?	და თქვენ შეგიძლიათ დაინახოთ ჩემი რუკა აი აქ.


I will start at 1858.	არა? მე დავიწყებდი 1858 წელს.


1858 was a year of great technological advancement in the West.	1858 წელი დიდი ტექნოლოგიური წინსვლის დრო იყო დასავლეთში.


That was the year when Queen Victoria was able, for the first time, to communicate with President Buchanan, through the Transatlantic Telegraphic Cable.	ეს იყო წელი, როდესაც დედოფალმა ვიქტორიამ პირველად შეძლო კომუნიკაცია პრეზიდენტ ბიუკენენთან ტრანსატლანტიკური ტელეგრაფის კაბელის მეშვეობით.


And they were the first to "Twitter" transatlantically.	და მათ პირველი ტრანსატლანტიკური "Twitter"–კომუნიკაცია ჰქონდათ.


(Laughter) (Applause) And I've been able, through this wonderful Google and Internet, to find the text of the telegram sent back from President Buchanan to Queen Victoria.	(სიცილი) (აპლოდისმენტები) მე შევძელი ამ მშვენიერი Google-ის და ინტერნეტის მეშვეობით, იმ დეპეშის ტექსტი მომეძებნა, რომლითაც პრეზიდენტმა ბიუკენენმა უპასუხა დედოფალს.


And it ends like this: "This telegraph is a fantastic instrument to diffuse religion, civilization, liberty and law throughout the world."	ია მთავრდება ასე: "ეს ტელეგრაფი ფანტასტიკური ინსტრუმენტია, რათა გავრცელდეს რელიგია, ცივილიზაცია, თავისუფლება და კანონი მთელი მსოფლიოს მასშტაბით. "


Those are nice words. But I got sort of curious of what he meant with liberty, and liberty for whom.	ეს ლამაზი სიტყვებია. მაგრამ მე დავინტერესდი, რას გულისხმობდა იგი თავისუფლებაში, და თავისუფლებაში ვისთვისაც.


And we will think about that when we look at the wider picture of the world in 1858.	ჩვენ ვიფიქროთ ამაზე, როდესაც შევხედავთ მსოფლის 1858 წლის ფართო სურათს.


Because 1858 was also watershed year in the history of Asia.	იმიტომ, რომ 1858 წელი ასევე წყალგამყოფი წელი იყო აზიის ისტორიაშიც.


1858 was the year when the courageous uprising against the foreign occupation of India was defeated by the British forces.	1858 წელი, იყო წელი როცა გაბედული აჯანყება ინდოეთში, უცხოური ოკუპაციის წინააღმდეგ დაამარცხა ბრიტანეთის ძალებმა.


And India was up to 89 years more of foreign domination.	და ინდოეთი კიდევ 89 წელს იყო უცხოური ბატონობის ქვეშ.


1858 in China was the victory in the Opium War by the British forces.	1858 წელს ჩინეთში ბრიტანეთის ძალებმა გაიმარჯვა ოპიუმის ომში.


And that meant that foreigners, as it said in the treaty, were allowed to trade freely in China.	ეს იმას ნიშნავდა, რომ უცხოელებისათვის, როგორც აცხადებდა ხელშეკრულება, იქნა დაშვებული თავისუფალი ვაჭრობა ჩინეთში.


It meant paying with opium for Chinese goods.	ეს ნიშნავდა ჩინურ საქონელში ოპიუმის გადახდას.


And 1858 in Japan was the year when Japan had to sign the Harris Treaty and accept trade on favorable condition for the U.S.	1858 წელი იაპონიაში იყო წელი, როდესაც იაპონიამ ხელი მოაწერა ჰარისის ხელშეკრულებას და დაეთანხმა ვაჭრობას აშშ-სათვის ხელსაყრელი პირობებით.


And they were threatened by those black ships there, that had been in Tokyo harbor over the last year.	და მათ დაემუქრა ის შავი გემები, რომლებიც ტოკიოს ნავსადგურში იდგა უკანასკნელ წელს.


But, Japan, in contrast to India and China, maintained its national sovereignty.	თუმცა იაპონიამ, განსხვავებით ინდოეთისა და ჩინეთისაგან, შეინარჩუნა თავისი ეროვნული სუვერენიტეტი.


And let's see how much difference that can make.	ეხლა ვნახოთ, თუ რა განსხვავება შეიძლება გამოვიდეს ამის შედეგად.


And I will do that by bringing these bubbles back to a Gapminder graph here, where you can see each bubble is a country.	ამის გასაკეთებლად დავხატავ წრეებს აქ, გაპმინდერის გრაფიკზე, სადაც, როგორც ხედავთ, თითოეული წრე არის ქვეყანა.


The size of the bubble here is the population.	წრის ზომა აქ აღნიშნავს მოსახლეობის რაოდენობას.


On this axis, as I used to have income per person in comparable dollar.	ამ ღერძზე, მე გამოვიყენებ შემოსავალს კაცზე, შეფარდებით დოლარში.


And on that axis I have life expectancy, the health of people.	და იმ ღერძზე მე მოვნიშნავ ადამიანის სიცოცხლის ხანგრძლივობას, ჯანმრთელობას.


And I also bring an innovation here.	მე ასევე ინოვაციაც შემომაქვს.


I have transformed the laser beam into an ecological, recyclable version here, in green India.	მე გარდავქმნი ლაზერის სხივს ეკოლოგიურად სუფთა ვერსიად, აქ, მწვანე ინდოეთში.


(Applause) And we will see, you know.	(აპლოდისმენტები) და – ვნახოთ!


Look here, 1858, India was here, China was here, Japan was there, United States and United Kingdom was richer over there.	ნახეთ აქ, 1858 წელს, ინდოეთი იყო აქ, ჩინეთი იყო აქ, იაპონია იყო იქ, ამერიკის შეერთებული შტატები და დიდი ბრიტანეთი იყო უფრო მდიდარი.


And I will start the world like this.	მე ასე დავიწყებ მსოფლიოს.


India was not always like this level.	ინდოეთი არ იყო მუდამ ასეთი დონის.


Actually if we go back into the historical record, there was a time hundreds of years ago when the income per person in India and China was even above that of Europe.	თუ ჩვენ უკან დავიხევთ ისტორიულ დროში, იყო დრო, ასეულობით წლის წინ, როცა შემოსავალი კაცზე ინდოეთში და ჩინეთში ევროპაზე მეტიც იყო.


But 1850 had already been many, many years of foreign domination, and India had been de-industrialized.	მაგრამ 1850 წელს უკვე მრავალი წლების უცხოური ბატონობის შემდეგ, ინდოეთი იყო ინდუსტრიულად დეგრადირებული.


And you can see that the countries who were growing their economy was United States and United Kingdom.	და თქვენ ხედავთ, რომ ის ქვეყნები, რომლებშიც იზრდება ეკონომიკა, არიან ამერიკის შეერთებული შტატები და დიდი ბრიტანეთი.


And they were also, by the end of the century, getting healthy, and Japan was starting to catch up.	და ასევე ისინი საუკუნის ბოლომდე სულ უფრო მეტად ჯანმრთელნი იყვნენ. აი, იაპონია იწყებს მათ დაწევას.


India was trying down here.	ინდოეთიც ცდილობდა, აქ ქვემოთ.


Can you see how it starts to move there?	ხედავთ მას, როგორ იწყებს იქ მოძრაობას?


But really, really natural sovereignty was good for Japan.	მაგრამ, რეალურად, მართლაც ბუნებრივი სუვერენიტეტი იყო იაპონიის ხელშემწყობი.


And Japan is trying to move up there.	და იაპონია ცდილობს აიწიოს ზემოთ.


And it's the new century now. Health is getting better, United Kingdom, United States.	ეს უკვე ახალი საუკუნეა. ჯანმრთელობა უმჯობესდება, გაერთიანებული სამეფო, ამერიკის შეერთებული შტატები...


But careful now -- we are approaching the First World War.	მაგრამ ახლა ყურადღებით - ჩვენ ვუახლოვდებით პირველ მსოფლიო ომს.


And the First World War, you know, we'll see a lot of deaths and economical problems here.	და აი, პირველი მსოფლიო ომი. იცით, ჩვენ აქ დავინახავთ უამრავ გარდაცვლილს და ეკონომიკური პრობლემებს.


United Kingdom is going down.	გაერთიანებული სამეფო ჩამოიწევს ქვემოთ.


And now comes the Spanish flu also.	შემდეგ მოდის "ესპანური გრიპი".


And then after the First World War, they continue up.	მერე, პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ, ისინი კვლავ ზემოთ იწევენ.


Still under foreign domination, and without sovereignty, India and China are down in the corner.	კვლავ უცხოური ბატონობის ქვეშ და სუვერენიტეტის გარეშე, ინდოეთი და ჩინეთი არიან ქვედა კუთხეში.


Not much has happened.	დიდად არაფერი არ ხდება.


They have grown their population but not much more.	მათი მოსახლეობა იზრდება, მაგრამ სხვა არაფერი.


In the 1930's now, you can see that Japan is going to a period of war, with lower life expectancy.	ახლა1930 წელია, თქვენ შეგიძლიათ ნახოთ, რომ იაპონია მიემართება ომის პერიოდისაკენ, უფრო მცირე სიცოცხლის ხანგრძლივობით.


And the Second World War was really a terrible event, also economically for Japan.	და მეორე მსოფლიო ომი იყო მართლა საშინელი მოვლენა, იაპონიისათვის, ასევე ეკონომიკურადაც.


But they did recover quite fast afterwards.	მაგრამ შემდეგ ისინი საკმაოდ სწრაფად გამოჯანმრთელდებიან.


And we are moving into the new world.	და ახლა გადავდივართ ახალ მსოფლიოში.


In 1947 India finally gained its independence.	1947 წელს ინდოეთმა საბოლოოდ მოიპოვა დამოუკიდებლობა.


And they could raise the Indian flag and become a sovereign nation, but in very big difficulties down there.	ინდოეთი აღმართავს საკუთარ დროშას და გახდება დემოკრატიული, სუვერენული სახელმწიფო, მაგრამ ამავე დროს ძალიან დიდი სირთულეებით, აქ ქვემოთ.


(Applause) In 1949 we saw the emergence of the modern China in a way which surprised the world.	(აპლოდისმენტები) 1949 წელს ვხედავთ თანამედროვე ჩინეთის გამოჩენას ისე, რომ მსოფლიო გაკვირვებულია.


And what happened?	და რა მოხდა?


What happens in the after independence?	რა ხდება დამოუკიდებლობის შემდეგ?


You can see that the health started to improve.	თქვენ ხედავთ, რომ ჯანმრთელობამ დაიწყო გაუმჯობესება.


Children started to go to school.	ბავშვებმა დაიწყეს სკოლაში სიარული.


Health services were provided.	ჯანდაცვის მომსახურება იქნა უზრუნველყოფილი.


This is the Great Leap Forward, when China fell down.	ეს არის "დიდი ნახტომი წინ". როცა ჩინეთი დაეცა.


It was central planning by Mao Tse Tung.	ეს მაო ძე დუნის ცენტრალური დაგეგმვის გამო მოხდა.


China recovered. Then they said, "Nevermore, stupid central planning."	ჩინეთმა მოახერხა პრობლემების დაძლევა. შემდეგ კი განაცხადა, "კმარა სულელური ცენტრალური დაგეგმვა."


But they went up here, and India was trying to follow.	მაგრამ აქ ის ზემოთ წავიდა, ინდოეთი კი ცდილობს მიჰყვეს.


And they were catching up indeed.	ისინი ნამდვილად ეწევიან.


And both countries had the better health, but still a very low economy.	და ორივე ქვეყნის ჯანდაცვა ნამდვილად უკეთესია, მაგრამ მაინც ძალიან სუსტი ეკონომიკა აქვთ.


And we came to 1978, and Mao Tse Tung died, and a new guy turned up from the left.	ჩვენ მოვედით 1978 წლამდე, როცა მაო ძე დუნი გარდაიცვალა, და ახალი კაცი გამოჩნდა.


And it was Deng Xiaoping coming out here.	ეს დენ სიაოპინი გამოდის აქ.


And he said, "Doesn't matter if a cat is white or black, as long as it catches mice."	მან განაცხადა, "მნიშვნელობა არ აქვს კატა თეთრია თუ შავი, თუკი ის თაგვებს იჭერს".


Because catching mice is what the two cats wanted to do.	იმიტომ, რომ თაგვების ჭერა სურდა ამ ორ კატას.


And you can see the two cats being here, China and India, wanting to catch the mices over there, you know.	და თქვენ შეგიძლიათ ნახოთ ორი კატა, აი აქ, ჩინეთი და ინდოეთი. მათ თაგვების დაჭერა სურთ.


And they decided to go not only for health and education, but also starting to grow their economy.	და მათ გადაწყვიტეს წინსვლა არა მხოლოდ ჯანდაცვასა და განათლებაში, არამედ იწყება მათი ეკონომიკის ზრდაც.


And the market reformer was successful there.	და ბაზრის რეფორმატორი წარმატებას აღწევს.


In '92 India follows with a market reform.	92 წელს ინდოეთიც ატარებს საბაზრო რეფორმებს.


And they go quite closely together, and you can see that the similarity with India and China, in many ways, are greater than the differences with them.	ისინი საკმაოდ მჭიდროდ მიდიან ერთმანეთთან, და თქვენ ხედავთ, რომ მსგავსება ინდოეთსა და ჩინეთს შორის, სხვადასხვა კუთხით, უფრო მეტია, ვიდრე განსხვავება.


And here they march on. And will they catch up?	აქ ისინი სწრაფად მიიწევენ. და დაგვეწევიან ისინი თუ არა?


This is the big question today.	დღეს ეს დიდი კითხვის ნიშნითაა.


There they are today.	დღეს ისინი აი იქ არიან.


Now what does it mean that the -- (Applause) the averages there -- this is the average of China.	ახლა ეს რას ნიშნავს - (აპლოდისმენტები) საშუალო - ეს არის ჩინეთის საშუალო მაჩვენებლები.


If I would split China, look here, Shanghai has already catched up.	თუ მე ჩინეთს დავშლი, ეს ასე გამოიყურება, შანხაი უკვე დაგვეწია.


Shanghai is already there.	შანხაი უკვე აქაა.


And it's healthier than the United States.	და ის უფრო ჯანმრთელია, ვიდრე ამერიკის შეერთებულ შტატები.


But on the other hand, Guizhou, one of the poorest inland provinces of China, is there.	მაგრამ მეორე მხრივ, გუიჯოუ, ერთი უღარიბესი ჩინეთის შიდა პროვინცია, იქ არის.


And if I split Guizhou into urban and rural, the rural part of Guizhou goes down there.	და თუკი გუიიჯოუსაც დავშლი ქალაქად და სოფლად, სოფლის ნაწილი ქვემოთ იქნება.


You see this enormous inequity in China, in the midst of fast economic growth.	თქვენ ხედავთ ამ უზარმაზარ უთანასწორობას ჩინეთში, სწრაფი ეკონომიკური ზრდის შუაგულში.


And if I would also look at India, you have another type of inequity, actually, in India.	თუ გვინდა ასევე გადავხედოთ ინდოეთს, თქვენ ფაქტიურად სხვა ტიპის უთანასწორობას შენიშნავთ, ინდოეთში.


The geographical, macro-geographical difference is not so big.	გეოგრაფიული, მაკროგეოგრაფიული სხვაობა არც ისე დიდია.


Uttar Pradesh, the biggest of the states here, is poorer and has a lower health than the rest of India.	უტარ პრადეში, უდიდესი შტატი, არის ღარიბი და უფრო დაბალი ჯანმრთელობის ვიდრე დანარჩენი ინდოეთი.


Kerala is flying on top there, matching United States in health, but not in economy.	კერალა აქ ზემოთ დაფრინავს, უსწორდება შეერთებული შტატების ჯანდაცვას, მაგრამ არა ეკონომიკაში.


And here, Maharashtra, with Mumbai, is forging forward.	აქ კი, მაჰარაშტრა, მუმბაით, მტკიცე ნაბიჯით მიიწევს.


Now in India, the big inequities are within the state, rather than between the states.	ინდოეთში, დიდი უთანასწორობები შტატების შიგნითაა, და არა შტატებს შორის.


And that is not a bad thing, in itself.	და ეს არ არის ცუდი თავისთავად.


If you have a lot inequity, macro-geographical inequities can be more difficult in the long term to deal with, than if it is in the same area where you have a growth center relatively close to where poor people are living.	თუ თქვენ გაქვთ ბევრი უთანასწორობა, მაკროგეოგრაფიული უთანასწორობები ხანგრძლივი ვადით შეიძლება უფრო რთული დასაძლევი იყოს, იმასთან შედარებით, თუ იმავე ადგილზე, სადაც ზრდის ცენტრი არსებობს, შედარებით ახლოს ღარიბი ხალხიც ცხოვრობს.


No, there is one more inequity. Look there, United States.	არა. არის კიდევ ერთი უთანასწორობა.


(Laughter) Oh, they broke my frame.	ნახეთ აი იქ, აშშ. (სიცილი) ოჰ, მათ დაარღვიეს ჩემი ნახაზის ფარგლები.


Washington, D.C. went out here.	ვაშინგტონი გამოვიდა აქ.


My friends at Gapminder wanted me to show this because there is a new leader in Washington who is really concerned about the health system.	ჩემს მეგობრებს გაპმინდერში სურდათ ეს თქვენთვის მენახვებინა, რადგან არის ახალი ლიდერი ვაშინგტონში, რომელიც ნამდვილად შეშფოთებულია ჯანდაცვის სისტემით.


And I can understand him, because Washington, D.C.	და მე მესმის მისი, რადგან ვაშინგტონი


is so rich over there but they are not as healthy as Kerala.	იმდენად მდიდარია, თუმცა არ არის ისეთივე ჯანმრთელი, როგორც კერალა.


It's quite interesting, isn't it?	ეს საკმაოდ საინტერესოა, არა?


(Applause) I can see a business opportunity for Kerala, helping fix the health system in the United States.	(აპლოდისმენტები) აღმოვაჩინე ბიზნეს შესაძლებლობა კერალასათვის, დახმარება გაუწიოს ჯანდაცვის სისტემის გამოსწორებაში ამერიკის შეერთებულ შტატებს.


(Laughter) (Applause) Now here we have the whole world. You have the legend down there.	(სიცილი) (აპლოდისმენტები) ახლა აქ ჩვენ მთელ მსოფლიოს ვხედავთ.


And when you see the two giant cats here, pushing forward, you see that in between them and ahead of them, is the whole emerging economies of the world, which Thomas Friedman so correctly called the "flat world."	ლეგენდა აქ, ქვემოთაა. როდესაც ხედავთ წინ მიმავალ ამ ორ გიგანტურ კატას, ხედავთ, რომ მათ შორის და მათ წინ, არის მთელი მსოფლიოს განვითარებადი ქვეყნების ეკონომიკა, რომელსაც თომას ფრიდმანი ასე სწორად უწოდებს "ბრტყელ სამყაროს."