So we need tools to expand our range of acceptable behavior.	ასე რომ, მისაღებ ქცევათა საზღვრების გასაფართოებლად ხერხები გვჭირდება.


And I'm going to give you a set of tools today.	დღეს ვაპირებ რამდენიმე ხერხი გაგაცნოთ.


Speaking up is risky, but these tools will lower your risk of speaking up.	გაბედულება სარისკოა, მაგრამ ეს ხერხები შეამცირებენ ამ რისკებს.


The first tool I'm going to give you got discovered in negotiations in an important finding.	პირველი ხერხი, რომლსაც გაგიზიარებთ მოლაპარაკებების შესწავლის შედეგად იქნა აღმოჩენილი.


On average, women make less ambitious offers and get worse outcomes than men at the bargaining table.	მოლაპარაკების მაგიდასთან, საშუალოდ, ქალები ნაკლებად ამბიციურ შეთავაზებებს აკეთებენ და უფრო უარეს შედეგებს იღებენ ვიდრე კაცები.


But Hannah Riley Bowles and Emily Amanatullah have discovered there's one situation where women get the same outcomes as men and are just as ambitious.	მაგრამ ჰანა რაილი ბოულსმა და ემილი ამანათულამ მიაკვლიეს იმ ერთ სიტუაციას, სადაც ქალები იგივე შედეგებს იღებენ, რასაც კაცები და მათი ამბიციურობაც თანაბარია.


That's when they advocate for others.	ეს ის შემთხვევაა, როცა ისინი ვინმეს იცავენ.


When they advocate for others, they discover their own range and expand it in their own mind.	როდესაც ისინი ვინმეს იცავენ, ისინი აღწევენ საკუთარ საზღვრებამდე და აფართოებენ მათ საკუთარ გონებაში.


They become more assertive.	ისინი მეტად გამბედავნი ხდებიან.


This is sometimes called "the mama bear effect."	ამას ზოგჯერ „დედა დათვის ეფექტს" უწოდებენ


Like a mama bear defending her cubs, when we advocate for others, we can discover our own voice.	დედა დათვივით, რომელიც თავის ნაშიერებს იცავს, ვიღაცის დაცვისას, საკუთარ ხმის უფლებას აღმოვაჩენთ ხოლმე.


But sometimes, we have to advocate for ourselves.	მაგრამ ზოგჯერ, საკუთარ თავზე უნდა ვიზრუნოთ.


How do we do that?	როგორ გავაკეთოთ ეს?


One of the most important tools we have to advocate for ourselves is something called perspective-taking.	ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი იარაღი, საკუთარი თავის დასაცავად ე.წ. პერსპექტივის აღქმაა.


And perspective-taking is really simple: it's simply looking at the world through the eyes of another person.	პერსპექტივის აღქმა მარტივია: ეს ნიშნავს, სამყაროს სხვა ადამიანის თვალით შეხედო.


It's one of the most important tools we have to expand our range.	ეს ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ხერხია, რომლითაც უნდა გავაფართოვოთ ჩვენი საზღვრები.


When I take your perspective, and I think about what you really want, you're more likely to give me what I really want.	როდესაც თქვენი პერსპექტივიდან ვუყურებ და იმაზე ვფიქრობ, რაც სინამდვილეში გინდათ, უფრო დიდი შანსია ის მივიღო თქვენგან, რაც მე სინამდვილეში მინდა.


But here's the problem: perspective-taking is hard to do.	მაგრამ აქ ჩნდება პრობლემა: სხვისი პერსპექტრივის აღქმა საკმაოდ რთულია.


So let's do a little experiment.	მოდით ჩავატაროთ მცირე ექსპერიმენტი.


I want you all to hold your hand just like this: your finger -- put it up.	მინდა ყველა თქვენგანმა ხელი ასე დაიჭიროს: თქვენი თითი-აწიეთ.


And I want you to draw a capital letter E on your forehead as quickly as possible.	და დიდი E ასო დაიხატეთ შუბლზე, რაც შეიძლება სწრაფად.


OK, it turns out that we can draw this E in one of two ways, and this was originally designed as a test of perspective-taking.	კარგი, აღმოვაჩენთ რომ E-ს დახატვის ორი საშუალება არსებობს, თავდაპირველად ეს პერსპექტივის აღქმის ტესტად შეიქმნა.


I'm going to show you two pictures of someone with an E on their forehead -- my former student, Erika Hall.	მე ადამიანის 2 სურათს გაჩვენებთ, რომელსაც შუბლზე E აქვს გამოსახული. ჩემი ყოფილი სტუდენტი, ერიკა ჰოლი.


And you can see over here, that's the correct E.	აქ ხედავთ, რომ ეს სწორი E ასოა.


I drew the E so it looks like an E to another person.	მე E ისე დავხატე, რომ ის E-დ სხვამ დაინახოს.


That's the perspective-taking E because it looks like an E from someone else's vantage point.	ის არის E სხვა პერსპექტივიდან, რადგან სხვა ადამიანის თვალით ის E-ს ჰგავს.


But this E over here is the self-focused E.	მაგრამ ეს E, თვითორიენტირებული E არის.


We often get self-focused.	ჩვენ ხშირად ვფოკუსირდებით საკუთარ თავზე.


And we particularly get self-focused in a crisis.	და ჩვენ განსაკუთრებულად თვითორიენტირებულნი ვართ კრიზისის დროს.


I want to tell you about a particular crisis.	მინდა კონკრეტულ კრიზისზე გიამბოთ.


A man walks into a bank in Watsonville, California.	კაცი შედის ბანკში, უოთსონვილში, კალიფორნიაში და ამბობს:


And he says, "Give me $2,000, or I'm blowing the whole bank up with a bomb."	„მომეცით 2 000$, თირემ მთელს ბანკს ავაფეთქებ“.


Now, the bank manager didn't give him the money.	ბანკის მენეჯერმა მას ფული არ მისცა.


She took a step back.	არსებულ სიტუაციას,


She took his perspective, and she noticed something really important.	ამ კაცის პერსპექტივიდან შეხედა და რაღაც ძალიან მნიშვნელოვანი შეამჩნია.


He asked for a specific amount of money.	მძარცველმა კონკრეტული თანხა მოითხოვა.


So she said, "Why did you ask for $2,000?"	მენეჯერმა ჰკითხა: „რატომ მოითხოვეთ 2 000$?“


And he said, "My friend is going to be evicted unless I get him $2,000 immediately."	კაცმა უპასუხა: „ჩემს მეგობარს გამოასახლებენ თუ დაუყოვნებლივ 2 000$ არ გადავიხდით“.


And she said, "Oh! You don't want to rob the bank -- you want to take out a loan."	რაზეც მენეჯერმა უპასუხა: „აა, თქვენ ბანკის გაძარცვა კი არ გინდათ, არამედ სესხის აღება"


(Laughter) "Why don't you come back to my office, and we can have you fill out the paperwork."	(სიცილი) "წამოდით ჩემ ოთახში, და შესაბამის დოკუმენტებს შეგავსებინებთ."


(Laughter) Now, her quick perspective-taking defused a volatile situation.	(სიცილი) სხვისი პერსპექტივის აღქმამ, დაძაბული სიტუაცია განმუხტა.


So when we take someone's perspective, it allows us to be ambitious and assertive, but still be likable.	ასე რომ, როცა ჩვენ სიტუაციას სხვისი პერსპექტივიდან აღვიქვამთ, ეს საშუალებას გვაძლევს ვიყოთ მტკიცე და ამბიციური,


Here's another way to be assertive but still be likable, and that is to signal flexibility.	მაგრამ ამავე დროს სასიამოვნო. არის კიდევ ერთი გზა, თუ როგორ იყოთ მტკიცე, მაგრამ მაინც სასიამოვნო. ეს მოქნილობის ჩვენებით შეგიძლიათ.


Now, imagine you're a car salesperson, and you want to sell someone a car.	წარმოიდგინეთ, რომ მანქანის გამყიდველი ხართ


You're going to more likely make the sale if you give them two options.	და გინდათ ვინმეს მიყიდოთ მანქანა. უფრო დიდი შანსია გაყიდოთ ის, თუ თქვენ ორ ვარიანტს შესთავაზებთ.


Let's say option A: $24,000 for this car and a five-year warranty.	ვთქვათ, A ვარიანტია: 24 000$ მანქანა და 5 წლიანი გარანტია


Or option B: $23,000 and a three-year warranty.	ან B ვარიანტი: 23 000$ მანქანა და 3 წლიანი გარანტია.


My research shows that when you give people a choice among options, it lowers their defenses, and they're more likely to accept your offer.	ჩემი კვლევა აჩვენებს, რომ როდესაც ადამიანებს არჩევანის საშუალებას აძლევთ შეთავაზებულ ვარიანტებს შორის, ეს მათ წინააღმდეგობას ამცირებს და უფრო დიდი შანსია მიიღონ შეთავაზება.


And this doesn't just work with salespeople; it works with parents.	ეს მეთოდი არ მუშაობს მხოლოდ გამყიდველებისთვის. ის ასევე სასარგებლოა მშობლებისთვის.


When my niece was four, she resisted getting dressed and rejected everything.	როცა ჩემი ძმისშვილი 4 წლის იყო, ის ჩაცმას ეწინააღმდეგებოდა და უარს ამბობდა ყველაფერზე.


But then my sister-in-law had a brilliant idea.	შემდეგ, ჩემს რძალს ბრწყინვალე იდეა მოუვიდა.


What if I gave my daughter a choice?	რა მოხდება, ჩემს ქალიშვილს არჩევანის საშუალებას თუ მივცემ?


This shirt or that shirt? OK, that shirt.	ეს მაისური თუ მეორე?


This pant or that pant? OK, that pant.	კარგი, ის მაისური. ეს შარვალი, თუ - ის?


And it worked brilliantly.	კარგი, ეს. და ამან შესანიშნავად იმუშავა.


She got dressed quickly and without resistance.	მან სწრაფად ჩაიცვა, წინააღმდეგობის გარეშე.


When I've asked the question around the world when people feel comfortable speaking up, the number one answer is: "When I have social support in my audience; when I have allies."	როდესაც მთელ მსოფლიოში ვეკითხებოდი, თუ როდის არის კომფორტული მათთვის ხმის ამოღების გაბედვა, ნომერ პირველი პასუხი იყო: "როდესაც მხარდაჭერა მაქვს ჩემ აუდიტორიაში".


So we want to get allies on our side.	"როდესაც მყავს მოკავშირეები". ჩვენ მოკავშირეების შეძენა გვინდა.


How do we do that?	როგორ ვაკეთებთ ამას?


Well, one of the ways is be a mama bear.	ერთ-ერთი შესაძლებლობაა იყოთ "დედა დათვი".


When we advocate for others, we expand our range in our own eyes and the eyes of others, but we also earn strong allies.	როდესაც სხვას ვუჭერთ მხარს, ჩვენ ვაფართოვებთ ჩვენს საზღვრებს ჩვენი და სხვა ადამიანების თვალში და ამავე დროს ძლიერ მოკავშირეებს ვიძენთ.


Another way we can earn strong allies, especially in high places, is by asking other people for advice.	მოკავშირეების შეძენის მეორე საშუალება, განსაკუთრებით გავლენიან წრეებში, რჩევის კითხვაა.


When we ask others for advice, they like us because we flatter them, and we're expressing humility.	როდესაც ადამიანებს რჩევას ვეკითხებით, მათ ჩვენ მოვწონვართ, რადგან თვითშეფასებას ვუმაღლებთ და ჩვენს თავმდაბლობას ვამჟღავნებთ.


And this really works to solve another double bind.	და ეს ნამდვილად მუშაობს მეორე დილემის გადასაწყვეტად.


And that's the self-promotion double bind.	ეს არის თვითპოპულარიზაციის დილემა.


The self-promotion double bind is that if we don't advertise our accomplishments, no one notices.	თვითპოპულარიზაციის დილემა ისაა, რომ თუ თავად არ გავახმაურებთ ჩვენს მიღწევებს, ვერავინ შეამჩნევს მათ


And if we do, we're not likable.	და თუ ამას გავაკეთებთ ნაკლებად მოსაწონი ვხდებით.


But if we ask for advice about one of our accomplishments, we are able to be competent in their eyes but also be likeable.	მაგრამ თუ რჩევას ჩვენ ერთ-ერთ მიღწევაზე ვკითხავთ, კომპეტენტური გამოვჩნდებით მათ თვალში და სანდომიანიც.


And this is so powerful it even works when you see it coming.	ეს ხერხი იმდენად ძლიერია, რომ მაშინაც მუშაობს, როცა მას თქვენგან ელოდებიან.


There have been multiple times in life when I have been forewarned that a low-power person has been given the advice to come ask me for advice.	ცხოვრებაში რამდენჯერმე მოხდა, როდესაც წინასწარ ვიცოდი, რომ უძალაუფლებო ადამიანს ურჩიეს ჩემთან რჩევის საკითხავად მოსულიყო.


I want you to notice three things about this: First, I knew they were going to come ask me for advice.	მინდა სამი რამ გაითვალისწინოთ ამასათან დაკავშირებით: პირველი, ვიცოდი რომ ისინი აპირებდნენ ჩემთან რჩევისთვის მოსვლას.


Two, I've actually done research on the strategic benefits of asking for advice.	მეორე, მე გამოვიკვლიე რჩევის სტრატეგიული სარგებელი.


And three, it still worked!	და მესამე, ამან მაინც იმუშავა!


I took their perspective, I became more invested in their cause, I became more committed to them because they asked for advice.	მე მათი პერსპექტივიდან შევხედე. მეტად ჩავერთე მათ მოსწრაფებებში. მეტად მოვიწადინე მათი დახმარება, რადგან მათ რჩევისთვის მომმართეს.


Now, another time we feel more confident speaking up is when we have expertise.	მეორე მიზეზი, რომ თავდაჯერებულად გავბედოთ ხმის ამოღება, ჩვენი კომპეტენტურობაა.


Expertise gives us credibility.	კომპეტენცია ავტორიტეტს გვმატებს.


When we have high power, we already have credibility.	როდესაც დიდი ძალაუფლება გვაქვს ჩვენ უკვე გვაქვს ავტორიტეტი


We only need good evidence.	და დასადასტურებლად მხოლოდ კარგი მტკიცებულება გვჭირდება.


When we lack power, we don't have the credibility.	როდესაც ძალაუფლების ნაკლებობაა, ავტორიტეტიც არ გვაქვს


We need excellent evidence.	და ამ შემთხვევაში, იდეალური მტკიცებულებაა საჭირო.


And one of the ways we can come across as an expert is by tapping into our passion.	ერთ-ერთი საშუალება, რომ თავი კომპეტენტურად წარმოვაჩნოთ, ჩვენი გატაცებების აღწერაა.


I want everyone in the next few days to go up to friend of theirs and just say to them, "I want you to describe a passion of yours to me."	მინდა მომდევნო რამდენიმე დღის განმავლობაში, ყველა მივიდეს თავის მეგობართან და უთხრას: “ამიღწერე შენი გატაცება“


I've had people do this all over the world and I asked them, "What did you notice about the other person when they described their passion?"	მე მთელ მსოფლიოში ვთხოვდი ადამიანებს ეს გაკეთებინათ და შემდეგ ვეკითხებოდი: "რა შეამჩნიეთ ადამიანებს, როცა ისინი საკუთარ გატაცებებს აღწერდნენ?“


And the answers are always the same.	და მათი პასუხები ერთნაირი იყო:


"Their eyes lit up and got big."	“მათ თვალები ენთებოდათ და უფართოვდებოდათ"


"They smiled a big beaming smile."	“ისინი ფართოდ იღიმოდნენ“


"They used their hands all over -- I had to duck because their hands were coming at me."	„ისინი ხელებით ჟესტიკულირებდნენ, მე ვიხრებოდი, რომ მათი ხელი ამ მომხვედროდა“


"They talk quickly with a little higher pitch."	„ისინი სწრაფად საუბრობდნენ, ოდნავ მაღალი ტონით“.


(Laughter) "They leaned in as if telling me a secret."	(სიცილი) "ისინი ჩემსკენ იხრებოდნენ, თითქოს რამე საიდუმლოს მიმხელდნენ"


And then I said to them, "What happened to you as you listened to their passion?"	შემდეგ კი მათ ვკითხე: „რა მოგდიოდათ, როცა მათ გატაცებებს ისმენდით?“


They said, "My eyes lit up.	მათ თქვეს: "ჩემი თვალები ინთებოდა,


I smiled.	მეც ვიღიმოდი, მეც ვიხრებოდი"


When we tap into our passion, we give ourselves the courage, in our own eyes, to speak up, but we also get the permission from others to speak up.	როდესაც ჩვენს გატაცებებს ვეხებით, საკუთარ თავს ხმის ამოსაღებად გამბედაობას ვმატებთ, მაგრამ ჩვენ ამავე დროს ნებართვას ვიღებთ სხვებისგან, რომ ავლაპარაკდეთ.


Tapping into our passion even works when we come across as too weak.	ეს მაშინაც მუშაობს, როცა სუსტები და უძალაუფლებოები ვართ.


Both men and women get punished at work when they shed tears.	კაციც და ქალიც, ორივე ისჯება სამსახურში, როდესაც ტირის.


But Lizzie Wolf has shown that when we frame our strong emotions as passion, the condemnation of our crying disappears for both men and women.	მაგრამ ლიზი ვულფმა გვიჩვენა, რომ როდესაც ჩვენს ძლიერ ემოციებს გატაცებად წარმოვაჩენთ, ჩვენს ტირილს, როგორც კაცების ასევე ქალების, აღარ გმობენ.


I want to end with a few words from my late father that he spoke at my twin brother's wedding.	მინდა ეს გამოსვლა ჩემი გარდაცვლილი მამის რამოდენიმე სიტყვით დავასრულო, რომელიც მან, ჩემი ტყუპი ძმის ქორწილში თქვა.


Here's a picture of us.	ეს ჩვენი სურათია.


My dad was a psychologist like me, but his real love and his real passion was cinema, like my brother.	მამაჩემი ფსიქოლოგი იყო ჩემსავით, მაგრამ მისი ნამდვილი სიყვარული და ნამდვილი გატაცება კინო იყო, როგორც ჩემი ძმის შემთხვევაში.


And so he wrote a speech for my brother's wedding about the roles we play in the human comedy.	ჩემი ძმის ქორწილისთვის დაწერილი გამოსასვლელი სიტყვა იმ როლების შესახებ იყო, რომლებსაც ადამიანურ კომედიაში ვთამაშობთ.


And he said, "The lighter your touch, the better you become at improving and enriching your performance.	მან თქვა: "რაც უფრო ფაქიზად მიუდგები, მით უფრო გააუმჯობესებ და გაამდიდრებ შენს შესრულებას.


Those who embrace their roles and work to improve their performance grow, change and expand the self.	ისინი ვინც იღებენ როლებს და მუშაობენ საკუთარი შესრულების გასაუმჯობესებლად ზრდიან, ცვლიან და ავითარებენ საკუთარ თავებს.


Play it well, and your days will be mostly joyful."	კარგად ითამაშე ეს როლი და შენი ცხოვრება უმეტესად ბედნიერი იქნება“


What my dad was saying is that we've all been assigned ranges and roles in this world.	მამაჩემმა თქვა, რომ ჩვენ ყველას ჩვენი საზღვრები და როლები გვაქვს სამყაროში.


But he was also saying the essence of this talk: those roles and ranges are constantly expanding and evolving.	მან ასევე ამ გამოსვლის არსი თქვა: ეს როლები და საზღვრები მუდმივად ფართოვდება და ვითარდება.


So when a scene calls for it, be a ferocious mama bear and a humble advice seeker.	ასე რომ, როდესაც სცენა მოგიწოდებთ ამას, იყავით მკაცრი "დედა დათვები" და თავმდაბალი რჩევის მაძიებლები.


Have excellent evidence and strong allies.	გქონდეთ იდეალური მტკიცებულება და გყავდეთ ძლიერი მოკავშირეები.


Be a passionate perspective taker.	იყავით პერსპექტივის მგზნებარე აღმქმელი


And if you use those tools -- and each and every one of you can use these tools -- you will expand your range of acceptable behavior, and your days will be mostly joyful.	თუ თქვენ ამ საშუალებებს გამოიყენებთ... თითოეულ თქვენგანს შეუძლია მათი გამოყენება... თქვენ გააფართოებთ თქვენს მისაღებ ქცევათა საზღვრებს და თქვენი სიცოცხლე უმეტესად ბედნიერი იქნება.


Thank you.	გმადლობთ.


It's easy to forget that last night, one billion people went to sleep without access to electricity.	მარტივია დაივივიწყოთ, რომ გასულ ღამეს, ერთი მილიარდი ადამიანი ელექტროენერგიის გარეშე წავიდა დასაძინებლად.


One billion people.	ერთი მილიარდი.


Two and a half billion people did not have access to clean cooking fuels or clean heating fuels.	ორ-ნახევარ მილიარდ ადამიანს სამზარეულო საწვავსა, ან გათბობაზე წვდომა არ ჰქონდა.


Those are the problems in the developing world.	ეს ის პრობლემებია, რომლებიც განვითარებად სამყაროს აქვს


And it's easy for us not to be empathetic with those people who seem so distanced from us.	და ჩვენთვის მარტივია არ თანავუგრძნოთ იმ ადამიანებს, რომლებიც თითქოს ჩვენგან ასე შორს არიან.


But even in our own world, the developed world, we see the tension of stagnant economies impacting the lives of people around us.	მაგრამ ჩვენ სამყაროშიც, განვითარებულ სამყაროში, ვხედავთ ეკონომიკის სტაგნაციას, რომელიც ჩვენს გარშემო მყოფი ადამიანების ცხოვრებაზე გავლენას ახდენს.


We see it in whole pieces of the economy, where the people involved have lost hope about the future and despair about the present.	ეკონომიკის ყველა დარგში ვხედავთ ამას, სადაც ჩართულმა ადამიანებმა მომავლის იმედი დაკარგეს და სასოწარკვეთილები არიან აწმყოსთან მიმართებით.


We see that in the Brexit vote.	ამის მაჩვენებელია ბრექსიტი.


We see that in the Sanders/Trump campaigns in my own country.	ეს ჩანს ჩემ ქვეყანაში, სანდერს/ტრამპის კამპანიებში.


But even in countries as recently turning the corner towards being in the developed world, in China, we see the difficulty that President Xi has as he begins to un-employ so many people in his coal and mining industries who see no future for themselves.	მაგრამ იმ ქვეყნებშიც კი, რომლებიც განვითარებად სამყაროს უახლოვდებიან, მაგალითად ჩინეთში, ვხედავთ სირთულეებს, რომელიც პრეზიდენტ შის აქვს როცა ის ქვანახშირის ინდუსტრიაში დასაქმებიდან უამრავ ადამიანს ათავისუფლებს, რომლებიც საკუთარ მომავალს ვერ ხედავენ.


As we as a society figure out how to manage the problems of the developed world and the problems of the developing world, we have to look at how we move forward and manage the environmental impact of those decisions.	როცა ჩვენ, როგორც საზოგადოება ვარკვევთ თუ როგორ მოვაგვაროთ განვითარებული და განვითარებადი სამყაროს პრობლემები, ჩვენ წინ უნდა გავიხედოთ და გავაკონტროლოთ ჩვენი გადაწყვეტილებების გავლენა გარემოზე.


We've been working on this problem for 25 years, since Rio, the Kyoto Protocols.	ჩვენ ამ პრობლემაზე 25 წელია ვმუშაობთ, რიოს შემდეგ, კიოტოს ოქმით.


Our most recent move is the Paris treaty, and the resulting climate agreements that are being ratified by nations around the world.	ჩვენი უახლესი ნაბიჯი პარიზის ხელშეკრულება და შემდგომი კლიმატური შეთანხმებებია, რომელთა რატიფიკაციაც მსოფლიო ერების მიერ ხდება.


I think we can be very hopeful that those agreements, which are bottom-up agreements, where nations have said what they think they can do, are genuine and forthcoming for the vast majority of the parties.	ვფიქრობ, შეგვიძლია იმედიანად ვიყოთ, რომ ეს შეთანხმებები, რომლებიც ნებაყოფლობით შეზღუდვებზეა, სადაც ერებმა თავად თქვეს, რისი გაკეთება შეუძლიათ, მხარეების დიდი უმრავლესობისგან რეალურია და მოსალოდნელი.


The unfortunate thing is that now, as we look at the independent analyses of what those climate treaties are liable to yield, the magnitude of the problem before us becomes clear.	სამწუხარო არის ის, რომ ახლა, ეს კლიმატური შეთანხმებები რა შედეგებზე უნდა იყოს პასუხისმგებელი, ამის დამოუკიდებელ ანალიზს თუ გადავხედავთ, პრობლემის მასშტაბები ჩვენთვის ნათელი ხდება.


This is the United States Energy Information Agency's assessment of what will happen if the countries implement the climate commitments that they've made in Paris between now and 2040.	ეს შეერთებული შტატების ენერგეტიკის საინფორმაციო სააგენტოს შეფასებაა, თუ რა მოხდება, ქვეყნებმა პარიზში დადებული კლიმატთან დაკავშირებული ვალდებულებები რომ განახორციელონ, დღევანდელი დღიდან 2040 წლამდე.


It shows basically CO2 emissions around the world over the next 30 years.	ის მსოფლიოში გამოყოფილი ნახშირორჟანგის რაოდენობას აჩვენებს მომდენო 30 წლის განმავლობაში.


There are three things that you need to look at and appreciate.	სამი რამეა, რასაც უნდა შეხედოთ და შეაფასოთ.


One, CO2 emissions are expected to continue to grow for the next 30 years.	პირველი, მომდევნო 30 წლის განმავლობაში ნახშირორჟანგის გამოყოფის ზრდაა მოსალოდნელი.


In order to control climate, CO2 emissions have to literally go to zero because it's the cumulative emissions that drive heating on the planet.	კლიმატის კონტროლისთვის, ნახშირორჟანგის გამოყოფა ნულამდე უნდა დავიდეს, რადგან მათი დაგროვება იწვევს პლანეტაზე ტემპერატურის ზრდას.


This should tell you that we are losing the race to fossil fuels.	ეს აჩვენებს, რომ წიაღისეულ საწვავთან მარათონს ვაგებთ.


The second thing you should notice is that the bulk of the growth comes from the developing countries, from China, from India, from the rest of the world, which includes South Africa and Indonesia and Brazil, as most of these countries move their people into the lower range of lifestyles that we literally take for granted in the developed world.	მეორე, რაც უნდა შეამჩნიოთ არის ის, რომ გამოყოფის ძირითადი ზრდა განვითარებადი ქვეყნებიდან ჩინეთიდან, ინდოეთიდან და დანარჩენი მსოფლიოდან მომდინარეობს, რომელიც სამხრეთ აფრიკას, ინდონეზიასა და ბრაზილიას მოიცავს, რადგან ამ ქვეყნების უმეტესობა თავიანთ ხალხს დაბალი დონის ცხოვრებისკენ მიაქანებს, რაც ჩვენ, განვითარებულ ქვეყნებში, თავისთავად მოცემულობად მიგვაჩნია.


The final thing that you should notice is that each year, about 10 gigatons of carbon are getting added to the planet's atmosphere, and then diffusing into the ocean and into the land.	და ბოლო, რაც ყურადღება მისაქცევია, არის ის, რომ ყოველ წელს დაახლოებით 10 გიგატონა ნახშირბადი ემატება ატმოსფეროს და შემდეგ ოკეანესა და მიწას ერევა.


That's on top of the 550 gigatons that are in place today.	ის ემატება 550 გიგატონა უკვე არსებულ ნახშირბადს.


At the end of 30 years, we will have put 850 gigatons of carbon into the air, and that probably goes a long way towards locking in a 2-4 degree C increase in global mean surface temperatures, locking in ocean acidification and locking in sea level rise.	30 წლის შემდეგ, ჩვენ ჰაერში 850 გიგატონა ნახშირბადი გვექნება და ალბათ, გრძელი გზის გავლა მოგვიწევს, ზედაპირის გლობალური ტემპერატურის ზრდა 2-4 გრადუსამდე რომ შევზღუდოთ, შევაჩეროთ ოკეანის დაჟანგვა და ზღვის დონის ზრდა.


Now, this is a projection made by men by the actions of society, and it's ours to change, not to accept.	ეს პერსპექტივა, ადამიანის მიერაა შექმნილი, საზოგადოების ქმედებების შედეგია და ჩვენვე არ უნდა შევეგუოთ, არამედ უნდა შევცვალოთ.


But the magnitude of the problem is something we need to appreciate.	თუმცა, ამ პრობლემის მასშტაბები უნდა გვესმოდეს.


Different nations make different energy choices.	სხვადასხვა ერები ენერგიის სხვადასხვა წყაროს ირჩევენ.


It's a function of their natural resources.	ეს დამოკიდებულია მათ ბუნებრივ რესურსებზე.


It's a function of their climate.	მათ კლიმატზე.


It's a function of the development path that they've followed as a society.	განვითარების გზაზე, რომელსაც ისინი, როგორც საზოგადოებები მიჰყვებიან.


It's a function of where on the surface of the planet they are.	ასევე იმაზე, თუ პლანეტის ზედაპირის რომელ ნაწილში არიან.


Are they where it's dark a lot of the time, or are they at the mid-latitudes?	არიან ისინი იქ, სადაც უმეტეს დროს სიბნელეა, თუ არიან ისინი შუა განედებზე?


Many, many, many things go into the choices of countries, and they each make a different choice.	ბევრი რამ დამოკიდებულია ქვეყნების არჩევანზე და თითოეული მათგანი განსხვავებულ არჩევანს აკეთებს.


The overwhelming thing that we need to appreciate is the choice that China has made.	უდიდესი რამ, რაც უნდა შევაფასოთ, არის ის არჩევანი, რომელიც ჩინეთმა გააკეთა.


China has made the choice, and will make the choice, to run on coal.	ჩინეთმა მიიღო გადაწყვეტილება, რომ არჩევანს ქვანახშირზე შეაჩერებს.


The United States has an alternative.	შეერთებულ შტატებს აქვს ალტერნატივა.


It can run on natural gas as a result of the inventions of fracking and shale gas, which we have here.	ფიქლის გაზის გამოგონების შედეგად, რომელიც ჩვენ შტატებში გვაქვს. მას შეუძლია ბუნებრივ აირზე იმუშაოს,


They provide an alternative.	ეს ქმნის ალტერნატივას.


The OECD Europe has a choice.	ევროპის ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციას არჩევანი აქვს.


It has renewables that it can afford to deploy in Germany because it's rich enough to afford to do it.	მათ აღდგენადი ენერგიის წყარო აქვთ, რომელიც გერმანიაში შეუძლიათ განათავსონ, რადგან საკმარისად მდიდარია ამისათვის.


The French and the British show interest in nuclear power.	ფრანგები და ბრიტანელები ატომური ენერგიის მიმართ იჩენენ ინტერესს.


Eastern Europe, still very heavily committed to natural gas and to coal, and with natural gas that comes from Russia, with all of its entanglements.	აღმოსავლეთ ევროპა, ჯერ კიდევ, ძლიერ ერთგული რჩება ბუნებრივი აირის და ქვანახშირის მიმართ იმ ბუნებრივი აირის, რომელიც რუსეთიდან მოდის, მთელი მისი პრობლემებით.


China has many fewer choices and a much harder row to hoe.	ჩინეთს უფრო ნაკლები არჩევანი აქვს და უფრო რთული სიტუაცია პრობლემის გადასაწყეტად.


If you look at China, and you ask yourself why has coal been important to it, you have to remember what China's done.	თუ შეხედავთ ჩინეთს და ჰკითხავთ საკუთარ თავს, რატომ იყო ნახშირი მისთვის ასეთი მნიშვნელოვანი, უნდა გაიხსენოთ ჩინეთმა რა გააკეთა.


China brought people to power, not power to people.	ჩინეთმა ხალხი მიიყვანა ენერგიამდე, ენერგია კი არ მიიყვანა ხალხამდე.


It didn't do rural electrification.	მან სოფლების ელექტროფიკაცია კი არ მოახდინა,


It urbanized.	არამედ უბრანიზება განიცადა.


It urbanized by taking low-cost labor and low-cost energy, creating export industries that could fund a tremendous amount of growth.	ურბანიზება მოხდა დაბალანაზღაურებადი მუშახელისა და დაბალფასიანი ენერგიის ხარჯზე ექსპორტის ინდუსტრიის შექმნით, რომელსაც უდიდესი ზრდა შეუძლია დააფინანსოს.


If we look at China's path, all of us know that prosperity in China has dramatically increased.	თუ ჩინეთის მაგალითს შევხედავთ, ყველამ ვიცით, რომ ჩინეთში კეთილდღეობის დონე მკვეთრად გაიზარდა


In 1980, 80 percent of China's population lived below the extreme poverty level, below the level of having $1.90 per person per day.	1980 წელს ჩინეთის მოსახლეობის 80% უკიდურესი სიღარიბის ზღვარს ქვემოთ ცხოვრობდა, იმ ზღვარს ქვემოთ, როცა ადამიანზე დღეში 1.90$ მოდის.


By the year 2000, only 20 percent of China's population lived below the extreme poverty level -- a remarkable feat, admittedly, with some costs in civil liberties that would be tough to accept in the Western world.	2000 წლისთვის კი, ჩინეთის მოსახლეობის მხოლოდ 20% ცხოვრებდა უკიდურესი სიღარიბის ზღვარს ქვემოთ შესანიშნავი მიღწევაა და უნდა ვაღიაროთ, რომ გარკეული სამოქალაქო თავისუფლების ხარჯზე, რომელიც რთული მისაღები იქნებოდა დასავლურ სამყაროში.


But the impact of all that wealth allowed people to get massively better nutrition.	ამ სიმდიდრის გავლენამ, ადამიანებს საშუალება მისცა უკეთესი საკვები მიეღოთ;


It allowed water pipes to be placed.	გაეყვანათ წყლის მილები;


It allowed sewage pipes to be placed, dramatic decrease in diarrheal diseases, at the cost of some outdoor air pollution.	გაეყვანათ კანალიზაციის მილები; მკვეთრად შემცირებულიყო კუჭ-ნაწლავის დაავადებები, თუმცა გარკვეულწილად ჰაერის დაბინძურების ხარჯზე.


But in 1980, and even today, the number one killer in China is indoor air pollution, because people do not have access to clean cooking and heating fuels.	მაგრამ 1980 წელს და დღესაც, ჩინეთში ნომერ პირველი დამღუპველი შენობებს შიგნით დაბინძურებული ჰაერია, რადგან ადამიანებს წვდომა არ აქვთ სუფთა სამზარეულოსა და სათბურ საწვავზე.


In fact, in 2040, it's still estimated that 200 million people in China will not have access to clean cooking fuels.	დათვლილია, რომ 2040 წელს, ჩინეთში 200 მილიონ ადამიანს სუფთა სამზარეულო საწვავზე წვდომა ჯერ კიდევ არ ექნება.


They have a remarkable path to follow.	მათ სამაგალითო გზა აქვთ გავლილი.


India also needs to meet the needs of its own people, and it's going to do that by burning coal.	ინდოეთმა ასევე უნდა გაუსწოროს ხალხის საჭიროებებს თვალი და ის ამის გაკეთებას ქვანახშირის დაწვით აპირებს.


When we look at the EIA's projections of coal burning in India, India will supply nearly four times as much of its energy from coal as it will from renewables.	როდესაც ინდოეთში ნახშირის წვის შესახებ, EIA-ს პროგნოზებს ვუყურებთ, ინდოეთი თითქმის 4-ჯერ მეტ ენერგიას ქვანახშირისგან მოიმარაგებს, ვიდრე აღდგენადი ენერგიისაგან.


It's not because they don't know the alternatives; it's because rich countries can do what they choose, poor countries do what they must.	არა იმიტომ, რომ ალტერნატიული საშუალებები არ იციან, არამედ იმიტომ, რომ მდიდარ ქვეყნებს არჩვენის საშუალება აქვთ, ღარიბი ქვეყნები კი აკეთებენ, რაც სავალდებულოა.


So what can we do to stop coal's emissions in time?	რა შეგვიძლია გავაკეთოთ ნახშირის გამოყოფის დროზე შესაჩერებლად?


What can we do that changes this forecast that's in front of us?	რა შეგვიძლია გავაკეთოთ, რომ არსებული პროგნოზი შევცვლოთ?


Because it's a forecast that we can change if we have the will to do it.	რადგან ეს პროგნოზი შეგვიძლია შევცვალოთ, თუ ამის სურვილი გვექნება.


First of all, we have to think about the magnitude of the problem.	პირველ რიგში, პრობლემის მასშტაბზე უნდა დავფიქრდეთ.


Between now and 2040, 800 to 1,600 new coal plants are going to be built around the world.	მიმდინარე წელსა და 2040 წელს შორის, 800-დან 1600-მდე ახალი ნახშირის საწარმო იქნება აშენებული მსოფლიოში.


This week, between one and three one-gigawatt coal plants are being turned on around the world.	ამ კვირაში, ერთიდან სამამდე 1 გიგავატიანი სიმძლავრის ქვანახშირის საწარმო ირთვება მსოფლიოში.


That's happening regardless of what we want, because the people that rule their countries, assessing the interests of their citizens, have decided it's in the interest of their citizens to do that.	ეს ხდება, იმის მიუხედავად რა გვინდა, რადგან ადამიანები, რომლებიც საკუთარ ქვეყნებს მართავენ, თავისი მოქალაქეების ინტერესებიდან გამოდიან და გადაწყვიტეს, რომ ამის გაკეთება მათი მოქალაქეების ინტერესებშია


And that's going to happen unless they have a better alternative.	და ესეც მოხდება თუ მათ უკეთესი ალტერნატივა არ ექნებათ.


And every 100 of those plants will use up between one percent and three percent of the Earth's climate budget.	ყოველი 100 ასეთი ნახშირის საწარმოზე დაიხარჯება დედამიწის კლიმატის ბიუჯეტის 1%-დან 3%-მდე.


So every day that you go home thinking that you should do something about global warming, at the end of that week, remember: somebody fired up a coal plant that's going to run for 50 years and take away your ability to change it.	ასე რომ, ყოველდღე სახლში მისვლისას, როცა ფიქრობთ რა მოიმოქმედოთ გლობალურ დათბობის წინააღმდეგ, კვირის ბოლოს გახსოვდეთ, რომ ვიღაცამ ნახშირის საწარმო ჩართო, რომელიც 50 წელი იმუშავებს და მისი შეცვლის საშუალებას არ მოგცემთ.


What we've forgotten is something that Vinod Khosla used to talk about, a man of Indian ethnicity but an American venture capitalist.	ის, რაც დაგვავიწყდა არის, რაზეც ვინოდ ხოსლა საუბრობდა. ეთნიკურად ინდოელი, მაგრამ ამერიკელი კაპიტალისტი


And he said, back in the early 2000s, that if you needed to get China and India off of fossil fuels, you had to create a technology that passed the "Chindia test," "Chindia" being the appending of the two words.	მან ჯერ კიდევ ადრეულ 2000-იანებში თქვა: თუ ჩინეთის და ინდოეთის წიაღისეული საწვავისგან ჩამოშორება გინდოდათ უნდა შეგექმნათ ტექნოლოგია, რომელიც "ჩინდიოეთის" ტესტს ჩააბარებდა. "ჩინდოეთი" ორი სიტყვის შეერთებაა.


It had to be first of all viable, meaning that technically, they could implement it in their country, and that it would be accepted by the people in the country.	პირველ რიგში, ის შესრულებადი უნდა ყოფილიყო, რაც ტექნიკურად ნიშნავს, რომ მათ ამის დანერგვა თავისთან უნდა შეძლებოდათ და მათ მოსახლეობას ეს უნდა მიეღო.


Two, it had to be a technology that was scalable, that it could deliver the same benefits on the same timetable as fossil fuels, so that they can enjoy the kind of life, again, that we take for granted.	მეორე: ტექნოლოგია მასშტაბებში გაფართოებადი უნდა ყოფილიყო, რომ ისეთივე სარგებელი მოეტანა და იმავე გრაფიკით, როგორც წიაღისეულ საწვავს და შეძლებოდათ იმ ცხოვრებით ტკბობა, რომელსაც ჩვენ მოცემულობად მივიჩნევთ.


And third, it had to be cost-effective without subsidy or without mandate.	მესამე: ის ფინანსურად თვითკმარი უნდა ყოფილიყო, სუბსიდიების გარეშე.


It had to stand on its own two feet; it could not be maintained for that many people if in fact, those countries had to go begging or had some foreign country say, "I won't trade with you," in order to get the technology shift to occur.	მას საკუთარი თავის შენახვა უნდა შეძლებოდა, ის ვერ იმუშავებდა ამდენი ხალხისთვის, თუ ეს ქვეყნები თხოვნას დაუწყებდნენ, ან თუ ზოგიერთი ქვეყანა ვაჭრობაზე უარით დაემუქრებოდა, იმის სანაცვლოდ, რომ მათ ტექნოლოგია შეეცვალათ.


If you look at the Chindia test, we simply have not come up with alternatives that meet that test.	თუ "ჩინდიოეთის" ტესტს შეხედავთ, ჩვენ უბრალოდ არ მოგვიფიქრებია ალტერნატივები, რომლებიც ამ ტესტს შეესაბამება.


That's what the EIA forecast tells us.	EIA-ს პროგნოზი შემდეგს გვეუბნება:


China's building 800 gigawatts of coal, 400 gigawatts of hydro, about 200 gigawatts of nuclear, and on an energy-equivalent basis, adjusting for intermittency, about 100 gigawatts of renewables.	ჩინეთი აშენებს 800 გიგავატ ნახშირის, 400 გიგავატ ჰიდრო და დაახლოებით 200 გიგავატ სიმძლავრის ატომურ სადგურებს ასევე ენერგო ეკვივალენტურად ჩასანაცვლებლად, დაახლოებით 100 გიგავატ აღდგენადი ენერგიისას.


800 gigawatts of coal.	800 გიგავატიანი ნახშირის სადგური.


They're doing that, knowing the costs better than any other country, knowing the need better than any other country.	ამას აკეთებენ მიუხედავად იმისა, რომ ამის ხარჯი, სხვა ნებისმიერ ქვეყანაზე უკეთ იციან. ასევე ყველა სხვა ქვეყანაზე უკეთესად იციან მათი საჭიროებები,


But that's what they're aiming for in 2040 unless we give them a better choice.	მაგრამ ესაა რასაც მიზნად ისახავენ 2040 წლისთვის, თუ უკეთეს ალტერნატივას არ შევთავაზებთ.


To give them a better choice, it's going to have to meet the Chindia test.	უკეთეს ალტერნატივას, რომელიც "ჩინდოეთის" ტესტს ჩააბარებდა.


If you look at all the alternatives that are out there, there are really two that come near to meeting it.	თუ ყველა არსებულ ალტერნატივას გადახედავთ, ამ ტესტის ჩაბარების ორი რეალური კანდიდატია.


First is this area of new nuclear that I'll talk about in just a second.	პირველი, ახალ ატომურ სადგურებს ეხება, რომელზეც რამდენიმე წუთში ვიტყვი


It's a new generation of nuclear plants that are on the drawing boards around the world, and the people who are developing these say we can get them in position to demo by 2025 and to scale by 2030, if you will just let us.	ეს ატომური სადგურების ახალი თაობაა, რომლებიც შემუშავების პროცესშია მთელ მსოფლიოში და ადამიანები, ვინც ამას ქმნიან ამბობენ, რომ საცდელ მდგომარეობამდე მათი მიყვანა, 2025 წლისათვისაა შესაძლებელი და თუ ნება იქნა გაფართოებადია 2030 წლისათვის.


The second alternative that could be there in time is utility-scale solar backed up with natural gas, which we can use today, versus the batteries which are still under development.	მეორე ალტერნატივა, რომელიც დროზე მოესწრება დიდი ზომის მზის ელექტროსადგურებია, რომლებიც ბუნებრივი აირითაა დაზღვეული, რომელიც შეგვიძლია დღეს გამოვიყენოთ. ბატარეების მაგივრად, რომლებიც ჯერ კიდევ შემუშავების პროცესშია.


So what's holding new nuclear back?	მაშ, რა აფერხებს ახალ ატომურ სადგურებს?


Outdated regulations and yesterday's mindsets.	მოძველებული რეგულაციები და აზროვნება.


We have not used our latest scientific thinking on radiological health to think how we communicate with the public and govern the testing of new nuclear reactors.	ჩვენ არ გამოგვიყენებია უახლესი მეცნიერული აზროვნება რადიაციულ ჯანმრთელობაზე რომ გადავიაზრით როგორ ვესაუბრებით ამაზე საზოგადოებას და როგორ ვმართავთ ახალი ბირთვული რეაქტორების ტესტირებას.


We have new scientific knowledge that we need to use in order to improve the way we regulate nuclear industry.	ჩვენ ახალი სამიცნიერო ცოდნა გვაქვს, რომელიც ატომური ინდუსტრიის რეგულრების გასაუმჯობესებლად უნდა გამოვიყენოთ.


The second thing is we've got a mindset that it takes 25 years and 2 to 5 billion dollars to develop a nuclear power plant.	ასევე ჩვენ გვაქვს აზროვნება, რომლის თანახმადაც ატომური სადგურის აგებას, 25 წელი და 2-დან 5 მილიარდამდე დოლარი სჭირდება.


That comes from the historical, military mindset of the places nuclear power came from.	ეს ისტორიულად, სამხედრო აზროვნებიდან მომდინარეობს, ადგილებიდან სადაც ატომური ენერგია წარმოიშვა.


These new nuclear ventures are saying that they can deliver power for 5 cents a kilowatt hour; they can deliver it for 100 gigawatts a year; they can demo it by 2025; and they can deliver it in scale by 2030, if only we give them a chance.	ეს ახალი ატომური საწარმოები ამბობენ, რომ შეუძლიათ კილოვატსაათი ენერგია 5 ცენტად მოგვაწოდონ. ეს შეუძლიათ 100 გიგავატისთვის წელიწადში. მათ საცდელად ამის გაშვება 2025 წლისათვის შეუძლიათ და საშუალებას თუ მივცემთ შეუძლიათ სრულ მასშტაბებამდე 2030 წლისთვის გააფართოვონ.


Right now, we're basically waiting for a miracle.	ამ წუთს ჩვენ ფაქტიურად სასწაულს ველით


What we need is a choice.	და ის რაც გვჭირდება არჩევანის საშუალებაა.


If they can't make it safe, if they can't make it cheap, it should not be deployed.	თუ ეს ვერ მოხდება უსაფრთხოდ, თუ ეს ვერ მოხდება იაფად, მაშინ ის არ უნდა დაინერგოს.


But what I want you to do is not carry an idea forward, but write your leaders, write the head of the NGOs you support, and tell them to give you the choice, not the past.	ის რაც თქვენგან მინდა არა იდეის გავრცელებაა, არამედ ის, რომ მისწეროთ თქვენს ლიდერებს, მისწეროთ არასამთავრობო ორგანიზაციების ხელმძღვანელებს, რომლებსაც მხარს უჭერთ და უთხარით რომ თქვენ მოგცენ არჩევანის საშუალება და არა წარსულს


Thank you very much.	დიდი მადლობა.


(Applause)	(აპლოდისმენტები)


In 1987, Tina Lord found herself in quite the pickle.	1987 წელს, ტინა ლორდი საკმაოდ უსიამოვნო მდგომარეობაში აღმოჩნდა.


See, this gold digger made sure she married sweet Cord Roberts just before he inherited millions.	ხედავთ, ეს ოქროს მაძიებელი კორდ რობეტსზე დაქორწინდა, ზუსტად მის მიერ მემკვიდრეობით მილიონების მიღების წინ.


But when Cord found out Tina loved his money as much as she loved him, he dumped her.	როდესაც კორდმა აღმოაჩინა ტინას მისი ფული ისევე უყვარდა როგორც ის, მან ტინა მიატოვა.


Cord's mother Maria was thrilled until they hooked up again.	კორდის დედა, მარია, აღფრთოვანებული იყო, სანამ ისინი კვლავ შერიგდებოდნენ.


So Maria hired Max Holden to romance Tina and then made sure Cord didn't find out Tina was pregnant with his baby.	მარიამ ტინასთან რომანის გასაბმელად მაქს ჰოლდენი დაიქირავა და კორდს დაუმალა, რომ ტინა მისგან ორსულად იყო.


So Tina, still married but thinking Cord didn't love her flew to Argentina with Max.	ასე რომ, ტინა, რომელიც ჯერ კიდევ ქორწინებაში იყო, ფიქრობდა, რომ კორდს აღარ უყვარდა და არგენტინაში მაქსთან ერთად გაფრინდა.


Cord finally figured out what was going on and rushed after them, but he was too late.	კორდი საბოლოოდ მიხვდა რა ხდებოდა და მათ გაეკიდა, თუმცა, უკვე ძალიან გვიანი იყო.


Tina had already been kidnapped, strapped to a raft and sent over a waterfall.	ტინა უკვე გატაცებული, ტივზე მიბმული და ჩანჩქერში გადაგდებული იყო.


She and her baby were presumed dead.	ის და მისი ბავშვი მკვდრებად იყნენ მიჩნეულნი.


Cord was sad for a bit, but then he bounced right back with a supersmart archaeologist named Kate, and they had a gorgeous wedding until Tina, seemingly back from the dead, ran into the church holding a baby.	კორდი ცოტახანს სევდიანობდა, მაგრამ შემდეგ მდგომარეობიდან გამოვიდა, ძალიან ჭკვიანი არქეოლოგის, კეიტის მეშვეობით და მათ შესანიშნავი ქორწილი ჰქონდათ სანამ ტინა, აშკარად მკვდრეთით აღმდგარი, ბავშვით ხელში, შევარდა ეკლესიაში.


"Stop!" she screamed.	"გაჩერდით! "- დაიყვირა


"Am I too late?	"მეტისმეტად დავაგვიანე?


Cord, I've come so far.	კორდ, ისე შორიდან მოვედი.


This is your son."	ეს შენი ვაჟია."


And that, ladies and gentlemen, is how the soap opera "One Life to Live" introduced a love story that lasted 25 years.	და ეს, ქალბატონებო და ბატონებო, არის ის, თუ როგორ წარმოადგინა სიყვარულის ამბავი სერიალმა: "ერთი სიცოცხლე, რომ იცხოვრო" რომელიც 25 წელი გაგრძელდა.


(Laughter) Now, if you've ever seen a soap opera, you know the stories and the characters can be exaggerated, larger than life, and if you're a fan, you find that exaggeration fun, and if you're not, maybe you find them melodramatic or unsophisticated.	(სიცილი) თუ ოდესმე გინახავთ სერიალი, გეცოდინებათ, რომ ისტორიები და გმირები რეალობისგან განსხვავებით გაზვიადებულია. თუ თქვენ ამის მოყვარული ხართ, ეს გაბუქება გაგახალისებთ და თუ არა, ალბათ არაბუმებრივად, ან პრიმიტიულად ჩათვლით.


Maybe you think watching soap operas is a waste of time, that their bigness means their lessons are small or nonexistent.	ალბათ ფიქრობთ, რომ სერიალების ყურება დროის ფლანგვაა. რომ მათი ზომა, მათი გაკვეთილების სიმცირეს, ან არარსებობას ნიშნავს,


But I believe the opposite to be true.	მაგრამ მე პირიქით მგონია.


Soap operas reflect life, just bigger.	სერიალები ცხოვრებას აირეკლავენ, უბრალოდ, უფრო დიდ მასშტაბებში.


So there are real life lessons we can learn from soap operas, and those lessons are as big and adventurous as any soap opera storyline.	არსებობს ცხოვრებისეული გაკვეთილები, რომლებიც სერიალებიდან შეიძლება ვისწავლოთ და ეს გაკვეთილები ისეთივე დიდი და თავგადასავლებით სავსეა, როგორც რომელიმე სერიალის ამბავი.


Now, I've been a fan since I ran home from the bus stop in second grade desperate to catch the end of Luke and Laura's wedding, the biggest moment in "General Hospital" history.	სერიალების მოყვარული მას შემდეგ ვარ, რაც მეორე კლასში, ავტობუსის გაჩერებიდან სახლში მივირბინე, ლუკისა და ლაურას ქორწილის დასასრულისათვის რომ მიმესწრო. ეს უდიდესი მომენტი იყო სერიალ "მთავარი საავადმყოფო" ისტორიაში.


(Applause) So you can imagine how much I loved my eight years as the assistant casting director on "As the World Turns."	(აპლოდისმენტები) წარმოიდგინეთ რა სასიამოვნო იყო ჩემთვის ის 8 წელი, რომელიც კასტინგში რეჟისორის მოადგილედ გავატარე სერიალში "დედამიწა რაზეც დგას".


My job was watching soap operas, reading soap opera scripts and auditioning actors to be on soap operas.	ჩემი სამუშაო, სერიალების ყურება, მათი სცენარების კითხვა და სერიალებისთვის მსახიობების კასტინგი იყო.


So I know my stuff.	ასე რომ, ვიცი ჩემი საქმე.


(Laughter) And yes, soap operas are larger than life, drama on a grand scale, but our lives can be filled with as much intensity, and the stakes can feel just as dramatic.	(სიცილი) დიახ, სერიალები უფრო საინტერესოა, ვიდრე ცხოვრება ესაა დრამა გრანდიოზული მასშტაბში, მაგრამ ჩვენი ცხოვრებაც შეიძლება ასეთივე ინტენსიური, რისკები კი ასეთივე მაღალი იყოს.


We cycle through tragedy and joy just like these characters.	ჩვენ ვტრიალებთ ტრაგედიასა და სიხარულს შორის ზუსტად ისევე, როგორც გმირები.


We cross thresholds, fight demons and find salvation unexpectedly, and we do it again and again and again, but just like soaps, we can flip the script, which means we can learn from these characters that move like bumblebees, looping and swerving through life.	ვკვეთთ ზღუბლებს, ვებრძვით დემონებს და მოულოდნელად ვპოულობთ ხსნას და ამას კვლავ და კვლავ ვაკეთებთ, მაგრამ სერიალების მსგავსად, ასევე შეგვიძლია სცენარი შევცვალოთ, რაც ნიშნავს იმას, რომ შეგვიძლია ამ გმირებისგან ვისწავლოთ, რომლებიც ბზიკებივით მსგავსად, ტრიალებენ და ბრუნავენ ცხოვრებისეულ გზაზე.


And we can use those lessons to craft our own life stories.	შეგვიძლია ეს გაკვეთილები, ჩვენი ცხოვრებისეული ისტორიის შესაქმნელად გამოვიყენოთ.


Soap operas teach us to push away doubt and believe in our capacity for bravery, vulnerability, adaptability and resilience.	სერიალები გვასწავლიან განვდევნოთ ეჭვი და ვირწმუნოთ საკუთარი უნარების: სიმამაცის, დაუცველობის, მოქნილობისა და გამძლეობის.


And most importantly, they show us it's never too late to change your story.	და რაც მთავარია ისინი გვიჩვენებენ, რომ არასდროსაა გვიანი შეცვალოთ თქვენი ცხოვრება.


So with that, let's start with soap opera lesson one: surrender is not an option.	მოდით, ამით დავიწყოთ სერიალის პირველი გაკვეთილი: დანებება არჩვანი არ არის.


(Laughter) "All My Children"'s Erica Kane was daytime's version of Scarlett O'Hara, a hyperbolically self-important princess who deep down was scrappy and daring.	(სიცილი) სერიალ "ყველა ჩემი შვილის" მსახიობი ერიკა კეინი ჩვენი დროის სკარლეტ ოჰარა იყო, გადამეტებული თვითშეფასების მქონე პრინცესა, რომელიც შინაგანად შარიანი და გამბედავი იყო.


Now, in her 41 years on TV, perhaps Erica's most famous scene is her alone in the woods suddenly face to face with a grizzly bear.	41 წლის შემდეგ ტელევიზორში, ერიკას ალბათ ყველაზე ცნობილი სცენაა, როდესაც ტყეში მარტოა და უეცრად გრიზლის პირისპირ შეეჩეხება.


She screamed at the bear, "You may not do this!	მან დაუყვირა დათვს, "შენ ამას ვერ იზამ!


Do you understand me?	გესმის?


You may not come near me!	არ გაბედო ჩემთან მოახლოვება!


I am Erica Kane and you are a filthy beast!"	მე ერიკა კეინი ვარ და შენ კი ბინძური მხეცი!"


(Laughter) And of course the bear left, so what that teaches us is obstacles are to be expected and we can choose to surrender or we can stand and fight.	(სიცილი) რა თქმა უნდა, დათვი წავიდა. ეს იმას გვასწავლის, რომ დაბრკოლებები მოსალოდნელია და ჩვენ შეგვიძლია დავნებდეთ, ან წამოდგომა და ბრძოლა ვარჩიოთ.


Pandora's Tim Westergren knows this better than most.	კომპანია პანდორას ტიმ ვესტერგრინმა ეს ბევრზე უკეთ იცის.


You might even call him the Erica Kane of Silicon Valley.	შეიძლება მას სილიკონის ველის ერიკა კეინიც კი უწოდოთ.


Tim and his cofounders launched the company with two million dollars in funding.	ტიმმა და მისმა თანადამაარსებლებმა 2 მილიონი დოლარით შექმნეს კომპანია.


They were out of cash the next year.	შემდეგ წელს მათ ფული გაუთავდათ.


Now, lots of companies fold at that point, but Tim chose to fight.	ბევრი კომპანია ასეთ შემთხვევაში იხურება, მაგრამ ტიმმა ბრძოლა არჩია.


He maxed out 11 credit cards and racked up six figures in personal debt and it still wasn't enough.	მან 11 კრედიტი აიღო და ექვსციფრიანი პირადი ვალი დაიდო, მაგრამ ეს მაინც არ ეყო.


So every two weeks for two years on payday he stood in front of his employees and he asked them to sacrifice their salaries, and it worked.	ამიტომ, ყოველ ორ კვირაში, ორი წლის მანძილზე ხელფასის დღეს თანამშრომლებს სთხოვდა ემსხვერპლათ მათი ხელფასები და ამან იმუშავა.


More than 50 people deferred two million dollars, and now, more than a decade later, Pandora is worth billions.	50-ზე მეტმა ადამიანმა, 2 მილიონი დოლარი ჩადო და ახლა, 10 წელზე მეტი ხნის შემდეგ, პანდორა მილიარდობით ღირს.


When you believe that there is a way around or through whatever is in front of you, that surrender is not an option, you can overcome enormous obstacles.	როდესაც გჯერათ, რომ არსებობს გამოსავალი გაიაროთ, ან შემოუაროთ, რა დაბრკოლებაც არ უნდა იყოს თქვენს წინ, დანებება არჩევანი არ არის. შეგიძლათ გადალახოთ უზარმაზარი დაბრკოლებები,


Which brings us to soap opera lesson two: sacrifice your ego and drop the superiority complex.	რასაც სერიალის მეორე გაკვეთილამდე მივყავართ: დათმეთ თქვენი ეგო და სრულყოფილების კომპლექსი,


Now, this is scary.	ეს საშინელებაა.


It's an acknowledgment of need or fallibility.	საჭიროებების და შეცდომების აღიარება,


Maybe it's even an admission that we're not as special as we might like to think.	შეიძლება ეს იმის აღიარებაცაა, რომ არც ისეთი განსაკუთრებული ვართ, როგორც გვგონია.


Stephanie Forrester of "The Bold and the Beautiful" thought she was pretty darn special.	სტეფანი ფორესტერი სერიალ "მელოტი და ლამაზიდან" ფოქრობდა, რომ ძალიან განსაკუთრებული იყო.


She thought she was so special, she didn't need to mix with the riffraff from the valley, and she made sure valley girl Brooke knew it.	ისეთი განსაკუთრებული, რომ ხეობის ხარახურა ხალხში გარევა არ ეკადრებოდა და მან ეს აცნობა ბრუკს, გოგონას ხეობიდან.


But after nearly 25 years of epic fighting, Stephanie got sick and let Brooke in.	მაგრამ თითქმის 25 წლის ეპიკური ბრძოლების შემდეგ სტეფანი ავად გახდა და ბრუკი ახლოს მიუშვა.


They made amends, archenemies became soul mates and Stephanie died in Brooke's arms, and here's our takeaway.	მათ მოინანიეს შეცდომები და მტრები, სულიერი მეგორები გახდნენ. სტეფანი ბრუკის მკლავებში გარდაიცვალა და აი, ჩვენი გაკვეთილი:


Drop your ego.	დათმე შენი ეგო.


Life is not about you.	სამყარო შენ გარშემო არ ტრიალებს,


It's about us, and our ability to experience joy and love and to improve our reality comes only when we make ourselves vulnerable and we accept responsibility for our actions and our inactions, kind of like Howard Schultz, the CEO of Starbucks.	ის ჩვენ ყველას გვეხება და ჩვენს უნარს გამოვცადოთ სიხარული, სიყვარული და გავაუმჯობესოთ ჩვენი ცხოვრება, რომელიც მხოლოდ მაშინ მოხდება, როცა მოწყვლადები ვხდებით და ჩვენ ქმედებასა და უმოქმედობაზე პასუხისმგებლობას ვიღებთ. სტარბაკსის აღმასრულებელი დირექტორის, ჰოვარდ შულცის მსგავსად.


Now, after a great run as CEO, Howard stepped down in 2000, and Starbucks quickly overextended itself and stock prices fell.	დიდებული ხელმძღვანელობის შემდეგ, ჰოვარდი 2000 წელს გადადგა და სტარბაკსმა მალევე გადააჭარბა საკუთარ დანახარჯს და აქციის ფასები დაეცა.


Howard rejoined the team in 2008, and one of the first things he did was apologize to all 180,000 employees.	ჰოვარდი გუნდს 2008 წელს თავიდან შეუერთდა და ერთ-ერთ პირველი რაც გააკეთა, ყველა 180 000 თანამშრომელს ბოდიში მოუხადა.


He apologized.	მან ბოდიში მოიხადა


And then he asked for help, honesty, and ideas in return.	და შემდეგ ითხოვა დახმარება, გულწრფელობა და იდეები.


And now, Starbucks has more than doubled its net revenue since Howard came back.	რაც ჰოვარდი დაბრუნდა, სტარბაკსის მოგება ორზე მეტჯერ გაიზარდა.


So sacrifice your desire to be right or safe all the time.	ასე რომ, დათმეთ თქვენი სურვილი იყოთ ყოველთვის მართალი, ან უსაფრთხოდ.


It's not helping anyone, least of all you.	ეს არავის ეხმარება, ყველაზე ნაკლებად კი - თქვენ.


Sacrifice your ego.	დათმეთ თქვენი ეგო.


Soap opera lesson three: evolution is real.	სერიალის მესამე გაკვეთილი: ევოლუცია რეალურია.


You're not meant to be static characters.	არ უნდა იყოთ სტატიკური პერსონაჟი.


On television, static equals boring and boring equals fired.	ტელევიზიაში სტატიკური იგივეა რაც მოსაწყენს და მოსაწყენობა ნიშნავს დათხოვნას.


Characters are supposed to grow and change.	პერსონაჟები უნდა იზრდებოდნენ და იცვლებოდნენ.


Now, on TV, those dynamic changes can make for some rough transitions, particularly when a character is played by one person yesterday and played by someone new today.	ტელევიზიაში ეს დინამიური ცვლილებები, ზოგჯერ მკვეთრ გარდასახვებში გამოიხატება. კერძოდ, როცა მოქმედი გმირს გუშინ ერთი თამაშობდა და დღეს სხვა თამაშობს.


Recasting happens all the time on soaps.	მსახიობების შეცვლა, სერიალებში მუდმივად ხდება.


Over the last 20 years, four different actors have played the same key role of Carly Benson on "General Hospital."	უკანასკნელი 20 წლის განმავლობაში, ოთხმა სხვადასხვა მსახიობმა განასახიერა კარლი ბენსონის, ერთი და იგივე მთავარი როლი, სერიალ "მთავარ ჰოსპიტალში".


Each new face triggered a change in the character's life and personality.	ყოველმა ახალმა სახემ, პერსონაჟის ცხოვრებასა და ხასიათში ცვლილება გამოიწვია.


Now, there was always an essential nugget of Carly in there, but the character and the story adapted to whomever was playing her.	კარლს ინდივიდუალობა ყოველთვის გააჩნდა, მაგრამ პერსონაჟი და ამბავი ერგებოდა იმას, ვინც მის როლს ასრულებდა.


And here's what that means for us.	ჩვენთვის ეს იმას ნიშნავს,


While we may not swap faces in our own lives, we can evolve too.	რომ მართალია ჩვენ ცხოვრებაში სახეები შეიძლება ვერ შეიცვალოთ, მაგრამ შეიძლება განვვითარდეთ.


We can choose to draw a circle around our feet and stay in that spot, or we can open ourselves to opportunities like Carly, who went from nursing student to hotel owner, or like Julia Child.	შეიძლება ჩვენ წრეში ჩავიკეტოთ, ან შეგვიძლია შესაძლებლობებს გავუხსნათ კარი. კარლისნაირად, რომელიც ექთნის ფაკულტეტის სტუდენტობიდან სასტუმროს მფლობელი გახდა. ან ჯულია ჩაილდის მსგავსად,


Julia was a World War II spy, and when the war ended, she got married, moved to France, and decided to give culinary school a shot.	რომელიც მეორე მსოფლიო ომის დროს ჯაშუში იყო და როდესაც ომი დამთავრდა, დაქორწინდა, საფრანგეთში გადავიდა საცხოვრებლად და გადაწყვიტა კულინარიის სკოლაში ეცადა ბედი


Julia, her books and her TV shows revolutionized the way America cooks.	ჯულიამ, მისმა წიგნებმა და შოუებმა აშშ-ს კულინარიაში რევულუცია მოახდინა.


We all have the power to initiate change in our lives, to evolve and adapt.	ყველას შეგვწევს იმის ძალა, რომ ჩვენ ცხოვრებაში ცვლილებები წამოვიწყოთ, განვვითარდეთ და გარემოს მოვერგოთ.


We make the choice, but sometimes life chooses for us, and we don't get a heads up.	არჩევანს ჩვენ ვაკეთებთ, მაგრამ ზოგჯერ ცხოვრება ირჩევს ჩვენ მაგივრად, ისე რომ არ გვატყობინებს.


Surprise slams us in the face.	მოულოდნელობა სახეში გვილაწუნებს,


You're flat on the ground, the air is gone, and you need resuscitation.	მიწაზე ვენარცხებით, ჰაერი არ გვყოფნის და რეანიმირება გვჭირდება.


So thank goodness for soap opera lesson four: resurrection is possible.	მადლობა ღმერთს, სერიალის მეოთხე გაკვეთილისთვის: აღდგომა შესაძლებელია.


(Laughter) (Applause) In 1983, "Days of Our Lives"' Stefano DiMera died of a stroke, but not really, because in 1984 he died when his car plunged into the harbor, and yet he was back in 1985 with a brain tumor.	(სიცილი) (აპლოდისმენტები) 1983 წელს, სტეფანო დიმერა,"ჩვენი ცხოვრების დღეებიდან", გულის შეტევით გარდაიცვალა, მაგრამ მთლად არა, რადგან 1984 წელს ის მოკვდა, როცა მისი მანქანა ნავსადგურში ჩაიძირა და 1985 წელს კვლავ დაბრუნდა, ტვინის სიმსივნით.


(Laughter) But before the tumor could kill him, Marlena shot him, and he tumbled off a catwalk to his death.	(სიცილი) მაგრამ სანამ სიმსივნე მოკლავდა, მარლენამ ტყვია ესროლა და ის პოდიუმიდან სასიკვდილოდ გადავარდა


And so it went for 30 years.	და ასე გრძელდებოდა 30 წელი.


(Laughter) Even when we saw the body, we knew better.	(სიცილი) მაშინაც კი, როდესაც სხეული ვნახეთ, კარგად ვიცოდით.


He's called the Phoenix for a reason.	მას ფენიქსს უმიზეზოდ არ ეძახდნენ.


And here's what that means for us.	და ჩვენთვის ეს ნიშნავს,


As long as the show is still on the air, or you're still breathing, nothing is permanent.	რომ სანამ შოუ კვლავ ეთერშია, ანუ სანამ კვლავ სუნთქავთ, არაფერია სამუდამო.


Resurrection is possible.	აღდგომა შესაძლებელია.


Now, of course, just like life, soap operas do ultimately meet the big finale.	რა თქმა უნდა, ცხოვრების მსგავსად, სერიალები საბოლოოდ სრულდება.


CBS canceled my show, "As The World Turns," in December 2009, and we shot our final episode in June 2010.	2009 წლის დეკემბერში CBS-მა შეწყვიტა ჩემი შოუ "დედამიწა რაზეც დგას" და ბოლო სერია 2010 წლის ივნისში გადავიღეთ.


It was six months of dying and I rode that train right into the mountain.	ეს იყო კვდომის 6 თვე და მე ეს მატარებელი პირდაპირ მთებზე მივმართე


And even though we were in the middle of a huge recession and millions of people were struggling to find work, I somehow thought everything would be OK.	და მაშინაც კი, როდესაც შუაგულ ეკონომიკურ კრიზისში ვიყავით და მილიონობით ადამიანი წვალობდა, რომ სამსახური ეპოვა, რატომღაც ვფიქრობდი, რომ ყველაფერი კარგად იქნებოდა.


So I packed up the kids and the Brooklyn apartment, and we moved in with my in-laws in Alabama.	ბავშვებთან ერთად ბრუკლინის სახლიდან ავიბარგე და ალაბამაში, ჩემი ქმრის მშობლებთან გადავედით საცხოვრებლად.


(Laughter) Three months later, nothing was OK.	(სიცილი) სამი თვის შემდეგ, ყველაფერი ცუდად იყო.


That was when I watched the final episode air, and I realized the show was not the only fatality.	მაშინ, როდესაც ეთერში ბოლო სერიას ვუყურე, მივხვდი, შოუ არ იყო ერთადერთი მოკვდავი,


I was one too.	მეც ასეთი ვიყავი.


I was unemployed and living on the second floor of my in-laws' home, and that's enough to make anyone feel dead inside.	უმუშევარი ვიყავი და ჩემი ქმრის მშობლების სახლის მეორე სართულზე ვცხოვრობდი. ეს საკმარისია, რომ ნებისმიერმა შინაგანი სიკვდილი იგრძნოს.


(Laughter) But I knew my story wasn't over, that it couldn't be over.	(სიცილი) თუმცა, ვიცოდი, რომ ჩემი ამბავი დამთარებული არ იყო, რომ ის არ შეიძლება დამთავრებულიყო.


I just had to tap into everything I had ever learned about soap operas.	ყველაფერი უნდა გამომეყენებინა, რაც სერიალებიდან ვისწავლე.


I had to be brave like Erica and refuse to surrender, so every day, I made a decision to fight.	ერიკასავით მამაცი უნდა ვყოფილიყავი და დანებებაზე უარი მეთქვა. გადავწყვტე ყოველდღე მებრძოლა.


I had to be vulnerable like Stephanie and sacrifice my ego.	სტეოფანივით მოწყვლადი უნდა ვყოფილიყავი და დამეთმო ჩემი ეგო.


I had to ask for help a lot of times across many states.	დახმარებისთვის ბევრჯერ უნდა მიმემართა, სხვადასხვა შტატში.


I had to be adaptable like Carly and evolve my skills, my mindset, and my circumstances, and then I had to be resilient, like Stefano, and resurrect myself and my career like a phoenix from the ashes.	კარლივით მოქნილი უნდა ვყოფილიყავი და ჩემი უნარები, აზროვნება და მგდომარეობა განმევითარებინა. ასევე სტეფანოსავით გამძლე ვყოფილიყავი და მკვდრეთით აღმედგინა ჩემი თავი და ჩემი კარიერა, ფერფლიდან წამომდგარი ფენიქსის მსგავსად.


Eventually I got an interview.	საბოლოოდ გასაუბრებაზე დამიბარეს.


After 15 years in news and entertainment, nine months of unemployment and this one interview, I had an offer for an entry level job.	ახალ ამბებსა და შოუ ბიზნესში, 15 წლიანი მუშაობის და ცხრა თვიანი უმუშევრობის შემდეგ, მხოლოდ ეს ერთი გასაუბრება და დაწყებითი ტიპის სამსახური შემომთავაზეს.


I was 37 years old and I was back from the dead.	37 წლის ვიყავი და მკვდრეთით აღვდექი.


We will all experience what looks like an ending, and we can choose to make it a beginning.	ჩვენ ყველა გამოვცდით, თუ როგორია დასასრული და შეგვიძლია ის დასაწყისად ვაქციოთ.


Kind of like Tina, who miraculously survived that waterfall, and because I hate to leave a cliffhanger hanging, Tina and Cord did get divorced, but they got remarried three times before the show went off the air in 2012.	ტინას მსგავსად, რომელიც სასწაულებრივად გადაურჩა ჩანჩქერს. რადგანაც მეჯავრება დაუსრულებელი ამბები, ამიტომ გეტყვით, რომ ტინა და კორდი განქორწინდნენ, მაგრამ სამჯერ ისევ დაქორწინდნენ, სანამ 2012 წელს შოუ არ მოხსნეს ეთერიდან.


So remember, as long as there is breath in your body, it's never too late to change your story.	ასე რომ, გახსოვდეთ, მანამ სანამ სუნთქავთ, არასდროსაა გვიანი შეცვალოთ თქვენი ისტორია.


Thank you.	მადლობა.


(Applause)	(აპლოდისმენტები)


What is a parent?	რას ნიშნავს მშობელი?


It's not an easy question.	ეს მარტივი კითხვა არ არის.


Today we have adoption, stepfamilies, surrogate mothers.	დღესდღეობით არსებობს შვილად აყვანა, დედინაცვალ-მამინაცვლის ოჯახები, სუროგატი დედები.


Many parents face tough questions and tough decisions.	ბევრი მშობელი რთულ კითხვებსა და რთულ გადაწყვეტილებებს აწყდება.


Shall we tell our child about the sperm donation?	უნდა ვუთხრათ ჩვენს შვილებს სპერმის დონაციის შესახებ?


If so, when?	თუ ეს ასეა, მაშინ როდის?


What words to use?	რა სიტყვებით ვუთხრათ?


Sperm donors are often referred to as "biological fathers," but should we really be using the word "father?"	სპერმის დონორებს ხშირად "ბიოლოგიური მამებად" მოიხსენიებენ, მაგრამ ნამდვილად უნდა გამოვიყენოთ სიტყვა "მამა"?


As a philosopher and social scientist, I have been studying these questions about the concept of parenthood.	როგორც ფილოსოფოსი და სოციალური მეცნიერი, მშობლის ცნების შესახებ ამ კითხვებს ვიკვლევ.


But today, I will talk to you about what I learned from talking to parents and children.	დღეს ვისაუბრებ იმაზე, თუ რა ვისწავლე მშობლებთან და ბავშვებთან საუბრის შედეგად.


I will show you that they know what matters most in a family, even though their family looks a little different.	გიჩვენებთ, რომ მათ იციან, თუ რა არის ყველაზე მნიშვნელოვანი ოჯახში, მიუხადავად იმისა, რომ მათი ოჯახები ცოტა განსხვავებულია.


I will show you their creative ways of dealing with tough questions.	გიჩვენებთ, მათ შემოქმედებით გზებს, თუ როგორ გაუმკლავდნენ რთულ კითხვებს.


But I will also show you the parents' uncertainties.	მაგრამ ასევე გიჩვენებთ მშობლების ეჭვებს.


We interviewed couples who received fertility treatment at Ghent University Hospital, using sperm from a donor.	ჩვენ გამოვკითხეთ წყვილები, რომლებიც შვილოსნობაზე მკურნალობას, გენტის საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალში იტარებდნენ დონორის სპერმის გამოყენებით.


In this treatment timeline, you can see two points at which we conducted interviews.	ამ მკურნალობის პერიოდში, ხედავთ ორ წერტილს, რა დროსაც გამოკითხვები ჩავატარეთ.


We included heterosexual couples, where the man for some reason did not have good-quality sperm, and lesbian couples who obviously needed to find sperm elsewhere.	აქ შედიოდა ჰეტეროსექსუალი წყვილები, სადაც კაცებს გარკვეული მიზეზების გამო არ ჰქონდათ კარგი ხარისხის სპერმა და ლესბოსელი წყვილები, ვისაც ცხადია, სპერმის სხვაგან მოძიება სჭირდებოდათ.


We also included children.	ასევე ჩავრთეთ ბავშვებიც.


I wanted to know how those children define concepts like parenthood and family.	მინდოდა გამეგო, როგორ განსაზღვრავენ ეს ბავშვები ისეთ ცნებებს, როგორიცაა მშობელი და ოჯახი.


In fact, that is what I asked them, only not in that way.	ფაქტობრივად ესაა, რაც მათ ვკითხე, უბრალოდ არა ასე,


I drew an apple tree instead.	არამედ ვაშლის ხე დავხატე.


This way, I could ask abstract, philosophical questions in a way that did not make them run off.	ამ გზით აბსტრაქტული ფილოსოფიური კითხვები შემეძლო დამესვა, ისე რომ არ დამეფრთხო ისინი.


So as you can see, the apple tree is empty.	როგორც ხედავთ, ვაშლის ხე ცარიელია.


And that illustrates my research approach.	ეს ჩემი კვლევის მიდგომას ასახავს.


By designing techniques like this, I can bring as little meaning and content as possible to the interview, because I want to hear that from them.	მსგავსი ტექნიკების გამოყენებით, შემიძლია, რაც შეიძლება მცირე მნიშვნელობა და შინაარსი შევიტანო ინტერვიუში, რადგან ეს მათგან მინდა გავიგო.


I asked them: What would your family look like if it were an apple tree?	მე ვკითხე, როგორი იქნებოდა თქვენი ოჯახი ვაშლის ხე რომ ყოფილიყო?


And they could take a paper apple for everyone who, in their view, was a member of the family, write a name on it and hang it wherever they wanted.	და მათ ქაღალდის ვაშლი უნდა აეღოთ ყველასთვის, ვინც მათი შეხედულებით მათი ოჯახის წევრი იყო, დაეწერათ სახელი და ჩამოეკიდათ იქ, სადაც უნდოდათ


And I would ask questions.	და მე დავუსვამდი კითხვებს.


Most children started with a parent or a sibling.	უმეტესმა ბავშვმა მშობლით, ან დედმამიშვილით დაიწყო.


One started with "Boxer," the dead dog of his grandparents.	ერთმა დაიწყო "ბოქსერით", მისი ბებიისა და ბაბუის მკვდარი ძაღლით.


At this point, none of the children started mentioning the donor.	ამ ეტაპზე, არცერთმა ბავშვმა არ ახსენა დონორი.


So, I asked them about their birth story.	ასე რომ, ვკითხე მათი დაბადების ამბავი.


I said, "Before you were born, it was just your mom and dad, or mom and mommy.	ვკითხე: "სანამ შენ დაიბადე, მხოლოდ დედა და მამა იყო, ან დედა და დედიკო.


Can you tell me how you came into the family?"	შეგიძლია მითხრა როგორ გაჩნდი ოჯახში?"


And they explained.	და მათ ამიხსნეს.


One said, "My parents did not have good seeds, but there are friendly men out there who have spare seeds.	ერთმა თქვა: "ჩემს მშობლებს არ ჰქონდათ კარგი თესლები, მაგრამ არსებობენ მეგობრული კაცები, ვისაც ზედმეტი თესლები აქვთ.


They bring them to the hospital, and they put them in a big jar.	ისინი მათ ჰოსპიტალში მიიტანეს და დიდ ქილაში ჩადეს.


My mommy went there, and she took two from the jar, one for me and one for my sister.	დედიკო იქ წავიდა და ქილიდან აიღო ორი: ერთი ჩემთვის და ერთი ჩემი დისთვის.


She put the seeds in her belly -- somehow -- and her belly grew really big, and there I was."	მან ჩაიდო თესლები თავის მუცელში... როგორღაც... და მისი მუცელი ძალიან დიდი გაიზარდა და იქ მე ვიყავი".


Hmm.	ჰმმ...


So only when they started mentioning the donor, I asked questions about him, using their own words.	როდესაც დონორის ხსენება დაიწყეს, მხოლოდ მაშინ დავსვი მასზე კითხვები, მათივე ენით.


I said, "If this would be an apple for the friendly man with the seeds, what would you do with it?"	მე ვუთხარი: "ეს ვაშლი, თესლებიანი მეგობრული კაცი რომ ყოფილიყო, რას უზამდი?


And one boy was thinking out loud, holding the apple.	და ერთი ბიჭი, ვაშლით ხელში მსჯელობდა.


And he said, "I won't put this one up there with the others.	მან თქვა: "არ ჩამოვკიდებდი მას ხეზე, სხვებთან ერთად.


He's not part of my family.	ის ჩემი ოჯახის ნაწილი არ არის,


But I will not put him on the ground.	მაგრამ არც მიწაზე დავდებდი.


That's too cold and too hard.	ის მეტისმეტად ცივი და მაგარია.


I think he should be in the trunk, because he made my family possible.	ვფიქრობ ის ღეროზე უნდა იყოს, რადგან მან, ჩვენი ოჯახი შესაძლებელი გადახა.


If he would not have done this, that would really be sad because my family would not be here, and I would not be here."	ეს რომ არ გაეკეთებინა, ნამდვილად სამწუხარო იქნებოდა, რადგან ჩემი ოჯახი არ იარსებებდა და მე არ ვიარსებებდი".


So also, parents constructed family tales -- tales to tell their children.	ასევე მშობლებმა შეთხზეს ზღაპარები ოჯახზე, თავისი შვილებისთვის მოსაყოლად.


One couple explained their insemination by taking their children to a farm to watch a vet inseminate cows.	ერთმა წყვილმა მათი განაყოფიერების პროცესი, ბავშვებს ფერმაში წაყვანით აუხსნა, სადაც აჩვენა, თუ როგორ ანაყოფიერებდა ვეტერინარი ძროხებს.


And why not?	რატომაც არა?


It's their way of explaining; their do-it-yourself with family narratives.	ეს მათი ახსნის მეთოდია. მათეული "თვითნაკეთი" ოჯახის ისტორიაა.


DIY.	თვითნაკეთობა.


And we had another couple who made books -- a book for each child.	ჩვენ გყვავდა სხვა წყვილი, რომელმაც წიგნები შეადგინა. წიგნი თითოეული ბავშვისათვის.


They were really works of art containing their thoughts and feelings throughout the treatment.	ისინი ხელოვნების ნამდვილი ნიმუშები იყო, რომლებიც მკურნალობის განმავლობაში წარმოქმნილ ფიქრებსა და გრძნობებს შეიცავდნენ.


They even had the hospital parking tickets in there.	მათ საავადმყოფოს პარკინგის ბილეთებიც კი, წიგნში ჰქონდათ შეტანილი.


So it is DIY: finding ways, words and images to tell your family story to your child.	ასე რომ, ეს თვითნაკეთობაა: მეთოდების, სიტყვებისა და სურათების პოვნა, რათა შენს ბავშვს, ოჯახის ამბავი მოუყვე.


And these stories were highly diverse, but they all had one thing in common: it was a tale of longing for a child and a quest for that child.	ეს ისტორიები ძალიან მრავალფეროვანი იყო, მაგრამ ყველას ერთი რამ ჰქონდა საერთო: ეს იყო ბავშვისკენ ლტოლვის და ამ ბავშვის ძიების ზღაპარი.


It was about how special and how deeply loved their child was.	ზღაპარი იმაზე, თუ რამდენად განსაკუთრებული და საყვარელი იყო მათი ბავშვი.


And research so far shows that these children are doing fine.	კვლევა ჯერჯერობით გვიჩვენებს, რომ ეს ბავშვები მშვენივრად არიან.


They do not have more problems than other kids.	მათ სხვა ბავშვებზე მეტი პრობლემა არ აქვთ.


Yet, these parents also wanted to justify their decisions through the tales they tell.	მშობლებს ამ ზღაპრებით თავიანთი გადაწყვეტილებების გაემართლებაც უნდოდათ.


They hoped that their children would understand their reasons for making the family in this way.	ისინი იმედოვნებდნენ, რომ შვილები გაუგებდნენ, თუ რატომ შექმნეს ოჯახი ამ გზით.


Underlying was a fear that their children might disapprove and would reject the non-genetic parent.	ამის მიზეზი იმის შიშია, რომ ბავშვებს შეიძლება გაემტყუნებინათ და უარეყოთ არაბიოლოგიური მშობელი.


And that fear is understandable, because we live in a very heteronormative and geneticized society -- a world that still believes that true families consist of one mom, one dad and their genetically related children.	და ეს შიში გასაგებია, რადგან ჩვენ ძალიან ჰეტერონორმატიულ და გენეტიკიზებულ საზოგადოებაში ვცხოვრობთ. მსოფლიოში, რომელსაც ჯერ კიდევ სჯერა, რომ ნამდვილი ოჯახი შედგება ერთი დედის, ერთი მამის და მათი გენეტიკური შვილებისგან.


Well.	ასეა...


I want to tell you about a teenage boy.	მინდა თინეიჯერ ბიჭზე მოგიყვეთ.


He was donor-conceived but not part of our study.	ის დონორისგან ჩაისახა, მაგრამ ჩვენი კვლევის ნაწილი არ იყო.


One day, he had an argument with his father, and he yelled, "You're telling me what to do?	ერთ დღეს მას მამასთან კამათი მოუვიდა და დაუყვირა, "შენ მასწავლი რა გავაკეთო?


You're not even my father!"	შენ მამაჩემიც კი არ ხარ!"


That was exactly what the parents in our study feared.	ეს ზუსტად ის იყო, რისიც ჩვენ კვლევაში მონაწილე მშობლებს ეშინოდათ.


Now, the boy soon felt sorry, and they made up.	ბიჭმა თავი დამნაშავედ მალევე იგრძნო და ისინი შერიგდნენ,.


But it is the reaction of his father that is most interesting.	მაგრამ ყველაზე საინტერესო მამამისის რექციაა.


He said, "This outburst had nothing to do with the lack of a genetic link.	მან თქვა: "ამ სიბრაზის გადმონთხევას არავითარი კავშირი არ აქვს გენეტიკასთან.


It was about puberty -- being difficult.	ეს გარდატეხის ასაკის ბრალი იყო. ეს რთული ასაკია.


It's what they do at that age.	ამ დროს ასე იქცევიან.


It will pass."	გაივლის".


What this man shows us is that when something goes wrong, we should not immediately think it is because the family is a little different.	ამ კაცის ქცევა გვაჩვენებს, რომ როდესაც რამე ისე არ არის, მაშინვე არ უნდა ვიფიქროთ, რომ ეს იმიტომ ხდება, რომ ოჯახი ცოტა განსხვავებულია.


These things happen in all families.	ასეთი რამეები ყველა ოჯახში ხდება.


And every now and then, all parents may wonder: Am I a good enough parent?	და ყველა მშობელმა ყოველთვის შეიძლება გაიფიქროს: "საკმარისად კარგი მშობელი ვარ?"


These parents, too.	ეს მშობლებიც ასევე არიან.


They, above all, wanted to do what's best for their child.	მათ ხომ საბოლოოდ, საკუთარი ბავშვისთვის საუკეთესო უნდოდათ.


But they also sometimes wondered: Am I a real parent?	მაგრამ ესენი ზოგჯერ, ასევე იმასაც ფიქრობენ: "მე ნამდვილი მშობელი ვარ?"


And their uncertainties were present long before they even were parents.	მათი თავდაუჯერებლობა, იმაზე დიდი ხნით ადრე არსებობდა, სანამ მშობლები გახდებოდნენ.


At the start of treatment, when they first saw the counselor, they paid close attention to the counselor, because they wanted to do it right.	მკურნალობის დასაწყისში, როცა ექიმი-კონსულტანტი პირველად ნახეს, ისინი ყურადღებით უსმენდნენ მას, რადგან მათ ყველაფერის სწორად გაკეთება უნდოდათ.


Even 10 years later, they still remember the advice they were given.	10 წლის შემდეგაც კი, მათ ჯერ კიდევ ახსოვთ რჩევა, რომელიც მიიღეს.


So when they thought about the counselor and the advice they were given, we discussed that.	როცა მათ ექიმი კონსულტანტი და მისი რჩევა გაიხსენეს, ჩვენ ეს განვიხილეთ


And we saw one lesbian couple who said, "When our son asks us, 'Do I have a dad?' we will say 'No, you do not have a dad.' But we will say nothing more, not unless he asks, because he might not be ready for that.	ერთმა ლესბოსელმა წყვილმა თქვა: "როდესაც ჩვენი ვაჟი გვეკითხება, 'მე მამა მყავს?' ჩვენ ვეუბნებით 'არა, შენ მამა არ გყავს.' ჩვენ მას მეტს არაფერს ვეუბნებით, თუ არ იკითხავს, რადგან ის შეიძლება ამისთვის მზად არ იყოს.


The counselor said so."	კონსულტანტმა ასე თქვა".


Well.	არ ვიცი.


I don't know; that's quite different from how we respond to children's questions.	ეს საკმაოდ განსხვავდება იმისაგან, თუ როგორ ვპასუხობთ ჩვენ ბავშვების კითხვებს.


Like, "Milk -- is that made in a factory?"	მაგალითად: "რძე... ის ქარხანაში მზადდება?"


We will say, "No, it comes from cows," and we will talk about the farmer, and the way the milk ends up in the shop.	ჩვენ ვეტყოდით: "არა, ის ძროხისგან მოდის," შემდეგ ვისაუბრებდით ფერმერის შესახებ და როგორ მიდის რძე მაღაზიამდე.


We will not say, "No, milk is not made in a factory."	ჩვენ არ ვეტყოდით: "არა, რძე არ მზადდება ქარხანაში."


So something strange happened here, and of course these children noticed that.	ასე რომ, რაღაც უცნაური მოხდა აქ და რა თქმა უნდა, ბავშვებმა ეს შეამჩნიეს.


One boy said, "I asked my parents loads of questions, but they acted really weird.	ერთმა ბიჭმა თქვა: "ჩემს მშობლებს ბევრი კითხვა დავუსვი, მაგრამ ძალიან უცნაურად მოიქცნენ.


So, you know, I have a friend at school, and she's made in the same way.	ამიტომ, მე მყავს მეგობარი სკოლაში, რომელიც ჩემნაირადაა გაჩენილი


When I have a question, I just go and ask her."	და როცა კითხვა მაქვს, უბრალოდ მივდივარ და მას ვეკითხები".


Clever guy.	ჭკვიანი ბიჭია.


Problem solved.	პრობლემა გადაჭრილია.


But his parents did not notice, and it certainly was not what they had in mind, nor what the counselor had in mind when they were saying how important it is to be an open-communication family.	მაგრამ მისმა მშობლებმა ვერ შენიშნეს და, რასაკვირველია, ასეთი ჩანაფიქრი არც ჰქონდათ, ასეთი ჩანაფიქრი არც კონსულტანტს ჰქონდა, როდესაც განიხილავდნენ რამდენად მნიშვნელოვანია, რომ ოჯახი ღია იყოს დისკუსიისთვის.


And that's the strange thing about advice.	და ესაა უცნაური რჩევაში,


When we offer people pills, we gather evidence first.	როდესაც ადამიანებს აბებს ვთავაზობთ, თავიდან მტკიცებულებას ვაგროვებთ.


We do tests, we do follow-up studies.	ვატარებთ ტესტებს, ვატარებთ განმეორებით კვლევებს.


We want to know, and rightly so, what this pill is doing and how it affects people's lives.	გვინდა ვიცოდეთ, ეს აბი რას აკეთებს და ადამაინების ცხოვრებაზე რა გავლენას ახდენს.


And advice?	და რჩევა?


It is not enough for advice, or for professionals to give advice that is theoretically sound, or well-meant.	რჩევისათვის, ან პროფესიონალისთვის, რომრლიც რჩევას იძლევა საკმარისი არ არის, რომ რჩევა მხოლოდ თეორიულად ჟღერდეს გამართულად, ან კეთილი განზრახით იყოს მიცემული,


It should be advice that there is evidence for -- evidence that it actually improves patients' lives.	ეს უნდა იყოს რჩევა, რომლის მტკიცებულებაც არსებობს. მტკიცებულება, რომ ის ნამდვილად აუმჯობესებს მშობლების ცხოვრებას.


So the philosopher in me would now like to offer you a paradox: I advise you to stop following advice.	ასე რომ, ფილისოფოსს ჩემში უნდა, რომ შემოგთავაზოთ პარადოქსი: გირჩევთ, რომ შეწყვიტოთ რჩევის გათვალისწინება.


But, yes.	მაგრამ, დიახ.


(Applause) I will not end here with what went wrong; I would not be doing justice to the warmth we found in those families.	(აპლოდისმენტები) არ დავასრულებ იმით, რაც არ გამოვიდა; ეს უსამართლობა იქნება იმ სითბოს მიმართ, რომელიც ამ ოჯახებში აღმოვაჩინეთ.


Remember the books and the trip to the farmer?	გახსოვთ წიგნები და მოგზაურობა ფერმერამდე?


When parents do things that work for them, they do brilliant things.	როდესაც მშობლები აკეთებენ იმას, რაც მათთვის ამართლებს, მათ შესანიშნავი რამეები გამოსდით.


What I want you to remember as members of families, in no matter what form or shape, is that what families need are warm relationships.	მინდა დაიმახსოვროთ, როგორც ოჯახის წევრებმა, რომ მნიშვნელობა არ აქვს რა ფორმით, ან სახით, მაგრამ ის რაც ოჯახებს სჭირდება თბილი ურთიერთობებია.


And we do not need to be professionals to create those.	და ამის შესაქმნელად პროფესიონალობა არ გვჭირდება.


Most of us do just fine, although it may be hard work, and from time to time, we can do with some advice.	უმეტესი ჩვენგანი კარგად ვუმკლავდებით, თუმცა, ეს შეიძლება რთული საქმე იყოს და დროდადრო შეიძლება რაღაც რჩევაც მივიღოთ.


In that case, bear in mind three things.	ამ შემთხვევაში, გაითვალისწინეთ სამი რამ.


Work with advice that works for your family.	იმოქმედეთ იმ რჩევის მიხედვით, რომელიც თქვენი ოჯახისთვის ამართლებს.


Remember -- you're the expert, because you live your family life.	გახსოვდეთ, ექსპერტი თქვენ ხართ, რადგან თქვენ ცხოვრობთ თქვენი ოჯახის ცხოვრებით.


And finally, believe in your abilities and your creativity, because you can do it yourself.	და ბოლოს, გჯეროდეთ თქვენი შესაძლებლობებისა და შემოქმედებითი უნარის, იმიტომ რომ თქვენ თვითონ შეგიძლიათ ეს.


Thank you.	მადლობა.


(Applause)	(აპლოდისმენტები)


I was a new mother and a young rabbi in the spring of 2004 and the world was in shambles.	2004 წლის გაზაფხულზე ახლადბედა დედა და ახალგაზრდა რაბინი ვიყავი, მსოფლიო კი ქაოსში იყო.


Maybe you remember.	შეიძლება გახსოვთ.


Every day, we heard devastating reports from the war in Iraq.	ყოველდღე ერაყის ომიდან შემაშფოთებელი ამბები გვესმოდა,


There were waves of terror rolling across the globe.	ტერორის ტალღა უვლიდა მსოფლიოს


It seemed like humanity was spinning out of control.	და გვეჩვენებოდა, რომ კაცობრიობა უკონტროლო ხდებოდა.


I remember the night that I read about the series of coordinated bombings in the subway system in Madrid, and I got up and I walked over to the crib where my six-month-old baby girl lay sleeping sweetly, and I heard the rhythm of her breath, and I felt this sense of urgency coursing through my body.	მახსოვს ის ღამე, როცა მადრიდის მეტროში კოორდინირებული აფეთქებების სერიის შესახებ წავიკითხე. ავდექი და აკვანთან მივედი, სადაც ჩემ ექვსი თვის პატარა გოგონას ტკბილად ეძინა. მისი სუნთქვის რიტმი გავიგონე და ჩემს სხეულში, გადაუდებლობის მოთხოვნილება ვიგრძენი.


We were living through a time of tectonic shifts in ideologies, in politics, in religion, in populations.	იდეოლიგიური, პოლიტიკური და მოსახლეობის ტექტონიკური ძვრების დროში ვცხოვრობდით.


Everything felt so precarious.	თითქოს ყველაფერი ისეთი მერყევი იყო.


And I remember thinking, "My God, what kind of world did we bring this child into?	მახსოვს, გავიფიქრე: "ღმერთო ჩემო, რანაირ სამყაროში მოვავლინეთ ეს ბავშვი?"


And what was I as a mother and a religious leader willing to do about it?	და რა უნდა მეღონა, როგორც დედას და რელიგიურ ლიდერს ამასთან დაკავშირებით?


Of course, I knew it was clear that religion would be a principle battlefield in this rapidly changing landscape, and it was already clear that religion was a significant part of the problem.	რა თქმა უნდა, ვიცოდი, რომ რელიგია მთავარი ბრძოლის ველი იქნებოდა, ამ სწრაფად ცვლად გარემოში და უკვე ნათელი იყო, რომ რელიგია პრობლემის მნიშვნელოვანი ნაწილი იყო.


The question for me was, could religion also be part of the solution?	ჩემი კითხვა იყო, შეეძლო თუ არა რელიგიას, ასევე პრობლემის გადაჭრის ნაწილი გამხდარიყო?


Now, throughout history, people have committed horrible crimes and atrocities in the name of religion.	ისტორიის მანძილზე, ადამიანები საშინელ დანაშაულებს და სიმხეცეებს სჩადიოდნენ რელიგიის სახელით


And as we entered the 21st century, it was very clear that religious extremism was once again on the rise.	და როგორც კი 21-ე საუკუნეში გადავედით, ნათელი გახდა, რომ რელიგიური ექსტრემიზმი აღზევებას კვლავ განიცდიდა.


Our studies now show that over the course of the past 15, 20 years, hostilities and religion-related violence have been on the increase all over the world.	კვლევები გვაჩვენებს, რომ უკანასკნელი 15-20 წლის მანძილზე, რელიგიური მტრობა და მასთან დაკავშირებული ძალადობა, მთელ მსოფლიოში გაიზარდა.


But we don't even need the studies to prove it, because I ask you, how many of us are surprised today when we hear the stories of a bombing or a shooting, when we later find out that the last word that was uttered before the trigger is pulled or the bomb is detonated is the name of God?	მაგრამ ამის დასამტკიცებლად კვლევებიც კი არ გვჭირდება, რადგან გეკითხებით, რამდენ ჩენგანს გაუკვირდება, როცა აფეთქებებისა და სროლების შესახებ გვესმის და მოგვიანებით შევიტყობთ, რომ ჩახმახის გამოკვრის, ან ბომბის აფეთქდების წინ წარმოთქმული უკანასკნელი სიტყვა ღვთის სახელია?


It barely raises an eyebrow today when we learn that yet another person has decided to show his love of God by taking the lives of God's children.	დღეს იშვიათად გააკვირვებს ვინმეს ის ამბავი, რომ კიდევ ერთმა ადამიანმა, გადაწყვიტა ღვთის სიყვარული ღვთის შვილებისთვის სიცოცხლის წართმევით გამოეხატა.


In America, religious extremism looks like a white, antiabortion Christian extremist walking into Planned Parenthood in Colorado Springs and murdering three people.	ამერიკაში, რელიგიურ ექსტრემიზმს თეთრკანიანი, აბორტის მოწინაღმდეგე, ქრისტიანი ექსტრემისტის სახე აქვს, რომელიც კოლორადოში, ორსულობის დაგეგმვის ცენტრში "Planned Parenthood"-ში შედის და სამ ადამიანს კლავს.


It also looks like a couple inspired by the Islamic State walking into an office party in San Bernardino and killing 14.	ასევე ისლამური სახელმწიფოთი შთაგონებული წყვილის სახე აქვს, რომელიც სან-ბერნარდინოში, კორპორატიულ წვეულებაზე 14 ადამიანს კლავს.


And even when religion-related extremism does not lead to violence, it is still used as a political wedge issue, cynically leading people to justify the subordination of women, the stigmatization of LGBT people, racism, Islamophobia and anti-Semitism.	მაშინაც კი, როცა რელიგიური ექსტრემიზმი ძალადობამდე არ მიდის, ის მაინც გამოიყენება პოლიტიკურ არგუმენტად და უბიძგებს ადამიანებს, გაამართლონ ქალების ჩაგვრა; ლგბტ ადამიანების სტიგმატიზაცია; რასიზმი; ისლამოფობია და ანტისემიტიზმი.


This ought to concern deeply those of us who care about the future of religion and the future of faith.	ეს სერიოზულად უნდა გავაწუხებდეს იმათ, ვისაც რელიგიისა და რწმენის მომავალი გვაღელვებს.


We need to call this what it is: a great failure of religion.	ამას თავისი სახელი უნდა დავარქვათ: რელიგიის დიდი მარცხი.


But the thing is, this isn't even the only challenge that religion faces today.	თუმცა, საქმე იმაშია, რომ ეს რელიგიისთვის ერთადერთი გამოწვევა არაა.


At the very same time that we need religion to be a strong force against extremism, it is suffering from a second pernicious trend, what I call religious routine-ism.	იმ დროს, როცა რელიგია, ექსტრემიზმის ძლიერი წინააღმდეგობა უნდა გახდეს, ის ასევე სხვა მავნე ტენდენციას განიცდის, რასაც მე რელიგიურ რუტინიზმს ვუწოდებ.


This is when our institutions and our leaders are stuck in a paradigm that is rote and perfunctory, devoid of life, devoid of vision and devoid of soul.	როდესაც ჩვენი ინსტიტუციები და ჩვენი ლიდერები გაზეპირებულ და ფორმალურ პარადიგმაში ჩარჩნენ, რომელიც მოკლებულია სიცოცხლეს, მოკლებულია ხედვას და მოკლებულია სულს.


Let me explain what I mean like this.	აგიხსნით ამაში რას ვგულისხმობ.


One of the great blessings of being a rabbi is standing under the chuppah, under the wedding canopy, with a couple, and helping them proclaim publicly and make holy the love that they found for one another.	რაბინად ყოფნის ერთ-ერთი უდიდესი წყალობა, ჰუპას ქვეშ დგომაა, საქორწინო კანოპის ქვეშ, წყვილთან ერთად და მათი დახმარება საჯაროდ განაცხადონ და წმინდად აქციონ სიყვარული, რომელიც ერთმანეთის მიმართ გააჩნიათ.


I want to ask you now, though, to think maybe from your own experience or maybe just imagine it about the difference between the intensity of the experience under the wedding canopy, and maybe the experience of the sixth or seventh anniversary.	თუმცაღა, მინდა გთხოვოთ, რომ თქვენი გამოცდილებიდან გამომდინარე დაფიქრდეთ, ან უბრალოდ წარმოიდგინოთ განსხვავება საქორწინო კანოპის ქვეშ განცდის სიძლიერესა და თქვენი მეექვსე, ან მეშვიდე ქორწინების წლისთავის განცდის სიძლიერეს შორის.


(Laughter) And if you're lucky enough to make it 16 or 17 years, if you're like most people, you probably wake up in the morning realizing that you forgot to make a reservation at your favorite restaurant and you forgot so much as a card, and then you just hope and pray that your partner also forgot.	(სიცილი) თუ საკმარისად იღბიანი ხართ, რომ ქორწინების 16 ან 17 წელი აღნიშნოთ და თუ უმრავლესობას ჰგავხართ, ალბათ დილით გაიღვიძებთ და გააცნობიერებთ, რომ თქვენ საყვარელ რესტორანში, ადგილის დაჯავშნა დაგავიწყდათ და მისალოცი ბარათიც კი დაგავიწყდათ და შემდეგ, უბრალოდ იმედოვნებთ და ლოცულობთ, რომ თქვენს პარტნიორსაც დაავიწყდა.


Well, religious ritual and rites were essentially designed to serve the function of the anniversary, to be a container in which we would hold on to the remnants of that sacred, revelatory encounter that birthed the religion in the first place.	რელიგიური რიტუალები და წესები, ძირითადად წლისთავების აღსანიშნავად არის შექმნილი, რის საშუალებითაც წმინდა, გაცხადებულ შეხვედრებზე, მოგონებებს შევინახავთ, რამაც პირველად რელიგია დაბადა.


The problem is that after a few centuries, the date remains on the calendar, but the love affair is long dead.	პრობლემა ისაა, რომ რამდენიმე საუკუნის შემდეგ, თარიღი ჩვენ კალენდარში რჩება, მაგრამ სასიყვარულო ურთერთობა უკვე დიდი ხნის მკვდარია.


That's when we find ourselves in endless, mindless repetitions of words that don't mean anything to us, rising and being seated because someone has asked us to, holding onto jealously guarded doctrine that's completely and wildly out of step with our contemporary reality, engaging in perfunctory practice simply because that's the way things have always been done.	მაშინ აღმოვაჩენთ, რომ დაუსრულებლად და უაზროდ ვიმეორებთ სიტყვებს, რომელიც ჩვენთვის აღარაფერს ნიშნავენ, ფეხზე ვდგებით და ვჯდებით, იმიტომ რომ ვიღაცამ გვთხოვა. ვეჭიდებით ეჭვიანობით დაცულ დოქტრინას, რომელიც სრულად ამოვარდნილია ჩვენი თანამედროვე რეალობიდან. ფორმალურად ვკავდებით პრაქტიკით, მხოლოდ იმიტომ, რომ ყოველთვის ასე კეთდებოდა.


Religion is waning in the United States.	რელიგია სუსტდება შეერთებულ შტატებში.


Across the board, churches and synagogues and mosques are all complaining about how hard it is to maintain relevance for a generation of young people who seem completely uninterested, not only in the institutions that stand at the heart of our traditions but even in religion itself.	საყოველთაოდ, ეკლესიები, სინაგოგები და მეჩეთები, ყველა წუწუნებს, თუ როგორი რთულია დარჩე აქტუალური, იმ ახალგაზრდა თაობისათვის, რომელსაც სრულიად არ აინტერესებს არა მხოლოდ ის ინსტიტუციები, რომლებიც ჩვენი ტრადიციების შუაგულშია, არამედ თავად რელიგიაც კი.


And what they need to understand is that there is today a generation of people who are as disgusted by the violence of religious extremism as they are turned off by the lifelessness of religious routine-ism.	მათ უნდა ესმოდეთ, რომ დღევანდელ თაობას, ისევე ეზიზღება რელიგიური ექსტრიმისტული ძალადობა, როგორც გულგრილია უსიცოცხლო, რელიგიური რუტინიზმის მიმართ.


Of course there is a bright spot to this story.	რა თქმა უნდა, ამას ნათელი მხარეც აქვს.


Given the crisis of these two concurrent trends in religious life, about 12 or 13 years ago, I set out to try to determine if there was any way that I could reclaim the heart of my own Jewish tradition, to help make it meaningful and purposeful again in a world on fire.	რელიგიურ ცხოვრებაში, ამ ორი კრიზისული ტენდენციის გათვალისწინებით, დაახლოებით 12 ან 13 წლის წინ, ვცადე გამერკვია, შევძლებდი თუ არა, ამ ალმოდებულ მსოფლიოში, ჩემი ებრაული ტრადიციისთვის გული დამებრუნებინა და კვლავ მიმეცა მისთვის აზრი და მიზანი.


I started to wonder, what if we could harness some of the great minds of our generation and think in a bold and robust and imaginative way again about what the next iteration of religious life would look like?	ვიფიქრე, იქნებ ჩვენი თაობის მოწინავე მოაზროვნეები ჩაგვერთო და გაბედულად, საღად და შემოქმედებითად დავფიქრებულიყავით იმაზე, თუ როგორი შეიძლება ყოფილიყო, რელიგიური ცხოვრების შემდეგი იტერაცია.


Now, we had no money, no space, no game plan, but we did have email.	ჩვენ არ გვქონდა, არც ფული, არც სივრცე, არც სტრატეგია, მაგრამ გვქონდა იმეილი.


So my friend Melissa and I sat down and we wrote an email which we sent out to a few friends and colleagues.	ასე რომ, ჩემი მეგობარი მელისა და მე დავსხედით და იმეილი დავწერეთ, რომელიც რამდენიმე მეგობარსა და კოლეგას გავუგზავნეთ.


It basically said this: "Before you bail on religion, why don't we come together this Friday night and see what we might make of our own Jewish inheritance?"	იმელი მოკლედ ამბობდა შემდეგს: "სანამ რელიგიას უარყოფთ, იქნებ შევიკრიბოთ ამ პარასკევ საღამოს და განვიხილოთ, რა შეიძლება ვუყოთ ჩვენს ებრაულ მემკვიდრეობას?


We hoped maybe 20 people would show up.	". იმედი გვქონდა, რომ ალბათ 20 კაცი გამოჩნდებოდა.


It turned out 135 people came.	აღმოჩნდა, რომ 135 ადამიანი მოვიდა.


They were cynics and seekers, atheists and rabbis.	ცინიკოსები და მაძიებლები იყვნენ, ათეისტები და რაბინები.


Many people said that night that it was the first time that they had a meaningful religious experience in their entire lives.	იმ ღამეს ბევრმა თქვა, რომ მათ, გააზრებული რელიგიული გამოცდილება პირველად ჰქონდათ


And so I set out to do the only rational thing that someone would do in such a circumstance: I quit my job and tried to build this audacious dream, a reinvented, rethought religious life which we called "IKAR," which means "the essence" or "the heart of the matter."	და მე ის ერთადერთი რაციონალური რამ გავაკეთე, რაც ამ სიტუაციაში შეიძლებოდა, სამსახური მივატოვე და ვცადე ეს თამამი ოცნება ამესრულებინა. განმეახლებინა და გადამეაზრებინა რელიგიური ცხოვრება, რომელსაც "IKAR" დავარქვით. რაც "არსს" ან "დედააზრს" ნიშნავს.


Now, IKAR is not alone out there in the religious landscape today.	IKAR მარტო არ არის რელიგიურ საქმეებში ჩართული:


There are Jewish and Christian and Muslim and Catholic religious leaders, many of them women, by the way, who have set out to reclaim the heart of our traditions, who firmly believe that now is the time for religion to be part of the solution.	არიან ებრაელი, ქრისტიანი, მუსლიმი და კათოლიკე ლიდერები, ბევრი მათგანი, სხვათაშორის ქალია, რომლებმაც დაიწყეს ტრადიციების მთავარი არსის აღდგენა და მათ მტკიცედ სწამთ, რომ სწორედ ახლა უნდა იქცეს რელიგია გამოსავლის ნაწილად.


We are going back into our sacred traditions and recognizing that all of our traditions contain the raw material to justify violence and extremism, and also contain the raw material to justify compassion, coexistence and kindness -- that when others choose to read our texts as directives for hate and vengeance, we can choose to read those same texts as directives for love and for forgiveness.	ვუყურებთ ჩვენს წმინდა ტრადიციებს და ვხვდებით, რომ ჩვენი ყველა ტრადიცია, შეიცავს მასალას, რომელიც ძალადობას და ექსტრემიზმს ამართლებს და ასევე შეიცავს მასალას, რომელიც ახალისებს თანაგრძნობას, თანაარსებობას და სიკეთეს. როდესაც სხვები ამჯობინებენ ჩვენი ტექსტები იკითხონ, როგორც მითითება სიძულვილისა და შერისძიებისკენ, ჩვენ შევიძლია იგივე ტექსტი, სიყვარულის და მიტევების მითითებად მივიღოთ.


I have found now in communities as varied as Jewish indie start-ups on the coasts to a woman's mosque, to black churches in New York and in North Carolina, to a holy bus loaded with nuns that traverses this country with a message of justice and peace, that there is a shared religious ethos that is now emerging in the form of revitalized religion in this country.	აღმოვაჩინე, რომ ისეთ განსხვავებულ საზოგადოებებში, როგორებიცაა ებრაული სტარტაპები სანაპიროებზე, ქალთა მეჩეთები, ნიუ-იორკისა და ჩრდილოეთ კაროლინას შავკანიანების ეკლესიები, მონაზვნებით სავსე წმინდა ავტობუსი, რომელიც ამ ქვეყანაში მშვიდობისა და სამართლიანობის მესიჯით მოძრაობს, ამათ ყველას საერთო რელიგიური სული აქვთ, რომელიც ამჟამად, თავიდან გამოცოცხლებული რელიგიის სახით აღმოცენდება.


And while the theologies and the practices vary very much between these independent communities, what we can see are some common, consistent threads between them.	თუმცა სხვადასხვა საზოგადოებების თეოლოგია და რელიგიური პრაქტიკა, ძალიან განსხვავდება ერთმანეთისგან, რაღაც საერთო მიმართულებები მაინც შეიმჩნევა.


I'm going to share with you four of those commitments now.	ვაპირებ, ოთხი მათგანი გაგიზიაროთ.


The first is wakefulness.	პირველი მათგანი არის სიფხიზლე.


We live in a time today in which we have unprecedented access to information about every global tragedy that happens on every corner of this Earth.	ჩვენ დღეს ისეთ დროში ვცხოვრობთ, რომ უპრეცედენტო წვდომა გვაქვს ინფორმაციაზე, მსოფლიოს ნებისმიერ კუნჭულში მომხდარი ტრაგედიის შესახებ.


Within 12 hours, 20 million people saw that image of Aylan Kurdi's little body washed up on the Turkish shore.	12 საათის განმავლობაში, 20 მილიონმა ადამიანმა ნახა თურქეთის სანაპიროზე გამორიყული აილან კურდის პატარა სხეულის სურათი.


We all saw this picture.	ყველამ ვნახეთ ეს ფოტო.


We saw this picture of a five-year-old child pulled out of the rubble of his building in Aleppo.	ვნახეთ 5 წლის ბავშვის ფოტო, რომელიც მისი სახლის ნანგრევებიდან გამოათრიეს ალეპოში.


And once we see these images, we are called to a certain kind of action.	როდესაც ამ ფოტოებს ვხედავთ, ეს გარკვეული ქმედებებისაკენ მოგვიწოდებს.


My tradition tells a story of a traveler who is walking down a road when he sees a beautiful house on fire, and he says, "How can it be that something so beautiful would burn, and nobody seems to even care?"	ჩემი ტრადიცია გვიყვება მოგზაურის ამბავს, რომელიც გზას გაუდგა და როდესაც ის ალმოდებულ, მშვენიერ სახლს ხედავს, ამბობს: "როგორ შეიძლება, ასეთი მშვენიერი რამ იწვოდეს და ეს არავის აწუხებდეს?"


So too we learn that our world is on fire, and it is our job to keep our hearts and our eyes open, and to recognize that it's our responsibility to help put out the flames.	ჩვენ ვიგებთ, რომ მსოფლიოც ალმოდებულია და ჩვენი საქმეა გავაღოთ გულის კარი, გავახილოთ თვალები და გავიაზროთ, რომ ჩვენი პასუხისმგებლობაა, ცეცხლის ჩაქრობას დავეხმაროთ.


This is extremely difficult to do.	ძალიან რთულია ეს გააკეთო.


Psychologists tell us that the more we learn about what's broken in our world, the less likely we are to do anything.	ფსიქოლოგები გვეუბნებიან, რომ რაც უფრო მეტს ვიგებთ მსოფლიო პრობლემების შესახებ, მით ნაკლები შანსია, რამე მოვიმოქმედოთ.


It's called psychic numbing.	ამას ფსიქიკური მგრძნობელობის შესუსტება ეწოდება.


We just shut down at a certain point.	ჩვენ უბრალოდ, რაღაც მომენტში ვითიშებით.


Well, somewhere along the way, our religious leaders forgot that it's our job to make people uncomfortable.	ჩვენს რელიგიურ ლიდერებს, რაღაც მომენტში დაავიწყდათ, რომ ჩვენი საქმეა, ადამიანებს თავი უხერხულად ვაგრძნობინოთ.


It's our job to wake people up, to pull them out of their apathy and into the anguish, and to insist that we do what we don't want to do and see what we do not want to see.	ჩვენი საქმეა ხალხის გამოფხიზლება, აპათიიდან მათი გამოთრევა და ტანჯვაში ჩაგდება და დაჟინება, რომ ვაკეთოთ ის, რისი გაკეთებაც არ გვინდა და დავინახოთ ის, რისი დანახვაც არ გვინდა,


Because we know that social change only happens -- (Applause) when we are awake enough to see that the house is on fire.	რადგან ვიცით, რომ საზოგადოებრივი ცვლილება მხოლოდ მაშინ ხდება, (აპლოდისმენტები) როდესაც საკმარისად ფხიზლად ვართ იმისთვის, რომ ალმოდებული სახლი დავინახოთ.


The second principle is hope, and I want to say this about hope.	მეორე პრონციპი არის იმედი და ამაზე შემდეგი რამ მინდა ვთქვა:


Hope is not naive, and hope is not an opiate.	იმედი მეამიტური არ არის და არც ნარკოტიკია.


Hope may be the single greatest act of defiance against a politics of pessimism and against a culture of despair.	იმედი შესაძლოა უდიდესი დაუმროჩილებლობაა პესიმისტური პოლიტიკისა და კულტურული სასოწარკვეთის წინააღმდეგ.


Because what hope does for us is it lifts us out of the container that holds us and constrains us from the outside, and says, "You can dream and think expansively again.	რადგან იმედს, ჩვენ შემზღუდავი კონტეინერიდან ამოვყავართ და გვეუბნება: "კვლავ შეგიძლიათ იოცნებოთ და იფიქროთ საზღვრებს გარეშე,


That they cannot control in you."	ამაში ვერავინ შეგზღუდავთ."


I saw hope made manifest in an African-American church in the South Side of Chicago this summer, where I brought my little girl, who is now 13 and a few inches taller than me, to hear my friend Rev. Otis Moss preach.	იმედის გამოვლინება, ამ ზაფხულს, სამხრეთ სანაპიროზე, ჩიკაგოს აფრო-ამერიკულ ეკლესიაში ვნახე, სადაც ჩემი პატარა გოგონა წავიყვანე, რომელიც ახლა 13 წლისაა და რამდენიმე სანტიმეტრით მაღალია ჩემზე, რომ ჩემი მეგობრის ქადაგება მოგვესმინა.


That summer, there had already been 3,000 people shot between January and July in Chicago.	იმ ზაფხულს ჩიკაგოში იანვარსა და ივლისს შორის, 3 000 ადამიანს უკვე ესროლეს.


We went into that church and heard Rev. Moss preach, and after he did, this choir of gorgeous women, 100 women strong, stood up and began to sing.	ჩვენ შევედით ეკლესიაში და ღირსი მოსის ქადაგება გავიგეთ. როცა მან დაასრულა, ეს ულამაზესი ქალთა გუნი, 100 ქალისგან შემდგარი, ადგა და სიმღერა დაიწყო:


"I need you. You need me.	"მე მჭირდები შენ, შენ გჭირდები მე.


I love you. I need you to survive."	მიყვარხარ და მჭირდები, რომ გადავრჩე"


And I realized in that moment that this is what religion is supposed to be about.	და ამ მომენტში მივხვდი, რომ ასეთი უნდა იყოს რელიგია;


It's supposed to be about giving people back a sense of purpose, a sense of hope, a sense that they and their dreams fundamentally matter in this world that tells them that they don't matter at all.	მან ადამიანებს მიზანი უნდა დაუბრუნოს, იმედის შეგრძნება; შეგრძნება, რომ ისინი და მათი ოცნებები ფუნდამენტურად მნიშვნელოვანია მსოფლიოში, რომელიც მათ ეუბნება, რომ ისინი აბსოლუტურად უმნიშვნელოა.


The third principle is the principle of mightiness.	მესამე პრინციპი ძლევამოსილებაა.


There's a rabbinic tradition that we are to walk around with two slips of paper in our pockets.	რაბინებს გვაქვს ტრადიცია, რომლის მიხედვითაც ჯიბეებში ორი ქაღალდის ფურცელით დავდივართ.


One says, "I am but dust and ashes."	ერთზე წერია: "მე მხოლოდ მტვერი და ფერფლი ვარ"


It's not all about me.	მხოლოდ ჩემზე არ არის.


I can't control everything, and I cannot do this on my own.	ყველაფერს ვერ ვაკონტროლებ და ამას თვითონ ვერ შევძლებ.


The other slip of paper says, "For my sake the world was created."	მეორეზე წერია: "მსოფლიო ჩემთვის შეიქმნა"


Which is to say it's true that I can't do everything, but I can surely do something.	რაც ნიშნავს, რომ მართალია, ყველაფერს ვერ გავაკეთებ, მაგრამ, რა თქმა უნდა, რაღაცის გაკეთება შემიძლია:


I can forgive.	შემიძლია პატიება;


I can love.	შემიძლია სიყვარული;


I can show up.	შემიძლია რომ მოვიდე;


I can protest.	შემიძლია მოვიდე;


I can be a part of this conversation.	შემიძლია ამ საუბრის ნაწილი ვიყო.


We even now have a religious ritual, a posture, that holds the paradox between powerlessness and power.	ჩვენ ახლა რელიგიური რიტუალიც კი გვაქვს, პოზა, რომელიც უძლურებასა და ძალაუფლებას შორის პარადოქსია.


In the Jewish community, the only time of year that we prostrate fully to the ground is during the high holy days.	ებრაულ თემში, წელიწადში ერთადერთხელ, როცა სრულად ვემხობით იატაკზე ებრაული ახალი წლის დღეებში ხდება.


It's a sign of total submission.	ეს სრული მორჩილების ნიშანია.


Now in our community, when we get up off the ground, we stand with our hands raised to the heavens, and we say, "I am strong, I am mighty, and I am worthy.	ჩვენ თემში, როდესაც იატაკიდან ვდგებით, ვდგავართ ცისკენ აღმართული ხელებით და ვამბობთ: "მე ძლიერი ვარ, მე ძლევამოსილი ვარ, მე ღირსეული ვარ.


I can't do everything, but I can do something."	ყველაფრის არა, მაგრამ რაღაცის გაკეთება შემიძლია."


In a world that conspires to make us believe that we are invisible and that we are impotent, religious communities and religious ritual can remind us that for whatever amount of time we have here on this Earth, whatever gifts and blessings we were given, whatever resources we have, we can and we must use them to try to make the world a little bit more just and a little bit more loving.	მსოფლიოში, რომელიც ცდილობს დაგვაჯეროს, რომ უხილავები და უუნაროები ვართ, რელიგიურ საზოგადოებებს და რელიგიურ რიტუალებს, შეუძლია შეგვახსენოს, რომ რა დროც არ უნდა გვქონდეს ამ ქვეყანაზე გამოყოფილი, რა ნიჭი და კურთხევაც არ უნდა გვქონდეს მოცემული, რა რესურსებიც არ უნდა გაგვაჩნდეს, შეგვიძლია და უნდა გამოვიყენოთ ისინი, რომ მსოფლიო ცოტათი უფრო სამართლიანი და ცოტათი უფრო მოსიყვარულე გავხადოთ.


The fourth and final is interconnectedness.	მეოთხე და ბოლო არის ურთიერთკავშირი.


A few years ago, there was a man walking on the beach in Alaska, when he came across a soccer ball that had some Japanese letters written on it.	რამდენიმე წლის წინ, ერთი კაცი, ალასკაში, სანაპიროზე სეირნობდა, როდესაც ფეხბურთის ბურთს გადააწყდა, რომელსაც იაპონური ასოები ჰქონდა ზედ მიწერილი.


He took a picture of it and posted it up on social media, and a Japanese teenager contacted him.	მან ფოტო გადაიღო და სოციალურ ქსელში გაავრცელა. მას იაპონელი თინეიჯერი დაუკავშირდა,


He had lost everything in the tsunami that devastated his country, but he was able to retrieve that soccer ball after it had floated all the way across the Pacific.	რომელმაც მის ქვეყანაში მომხდარი, გამანადგურებელი ცუნამის დროს ყველაფერი დაკარგა, მაგრამ ამ ფეხბურთის ბურთის დაბრუნება შეძლო, მას შემდეგ, რაც ბურთმა მთელი წყნარი ოკეანე იტივტივა.


How small our world has become.	როგორი პატარა გახდა ჩვენი მსოფლიო.


It's so hard for us to remember how interconnected we all are as human beings.	ჩვენ ხშირად გვავიწყდება რა მჭიდრო კავშირში ვართ ერთმანეთთან, როგორც ადამიანები.


And yet, we know that it is systems of oppression that benefit the most from the lie of radical individualism.	თუმცა, კარგად ვიცით, რომ რეპრესიული სისტემები ყველაზე მეტად, სწორედ უკიდურესი ინდივიდუალიზმის ტყუილით სარგებლობენ.


Let me tell you how this works.	გეტყვით ეს როგორ ხდება.