And suddenly we were worried, like, do we have a mean girl on our hands?	ჩვენ დარდი დავიწყეთ, ნუთუ ჩვენი გოგონა ჩხუბისთავია?


And we didn't really know what to do, so we called her into my office.	ჩვენ არ ვიცოდით რა გვექნა და დავუძახეთ მას ჩემს კაბინეტში


The family mission statement was on the wall, and my wife said, "So, anything up there seem to apply?"	სადაც ოჯახის მისიის განაცხადი გაკრულია კედელზე და ჩემმა მეუღლემ უთხრა: რომელიმე მათგანი შეესაბამება ამ შემთხევას?


And she kind of looked down the list, and she said, "Bring people together?"	მან შეხედა სიას და ამბობს: "გავაერთიანოდ ადამიანები"


Suddenly we had a way into the conversation.	და ჩვენ უცებ მივხვდით როგორ უნდა წაგვეყვანა საუბარი.


Another great way to tell your story is to tell your children where they came from.	კიდევ ერთი ხერხი, რომ ჩვენი ამბები მოვუყვეთ ჩენს შვილებს არის ვუამბოთ თუ საიდან მოდიან ისინი.


Researchers at Emory gave children a simple "what do you know" test.	მკვლევარებმა "ემორიში" მისცეს ბავშვებს ტესტი “რა იცით”


Do you know where your grandparents were born?	იცით სად დაიბადნენ თქვენი ბებია და ბაბუა?


Do you know where your parents went to high school?	სად დადიოდნენ სკოლაში თქვენი მშობლები?


Do you know anybody in your family who had a difficult situation, an illness, and they overcame it?	იცით თქვენი ოჯახის წევრებიდან რომელს გადაუტანია სერიოზული ავადმყოფობა?


The children who scored highest on this "do you know" scale had the highest self-esteem and a greater sense they could control their lives.	იმ ბავშვებმა რომელთან ტესტში მაღალი ქულა აიღეს ქონდათ მაღალი თვითშეფასება და საკუთარი ცხოვრების კონტროლის განცდა.


The "do you know" test was the single biggest predictor of emotional health and happiness.	ეს ტესტი იყო კარგი საშუალება ემოციური სიჯანსაღის და ბედნიერების აღმოსაჩენად


As the author of the study told me, children who have a sense of -- they're part of a larger narrative have greater self-confidence.	კვლევის ავტორმა მითხრა რომ იმ ბავშვებს რომელთანც აქვთ განცდა რომ რაღაც დიდი ნარატივის ნაწილნი არიან მაღალი თვითშეფასება აქვთ


So my final plank is, tell your story.	ასე რომ ჩემი ბოლო პუნქტია - მოუყევით თქვენი ისტორია


Spend time retelling the story of your family's positive moments and how you overcame the negative ones.	მოუყევით თქვენი ოჯახური ისტორიების პოზიტიური მომეტები და თუ როგორ გადალახეთ ნეგატიურები


If you give children this happy narrative, you give them the tools to make themselves happier.	თუ თქვენ მისცემთ შვილებს ამ ბედნიერ ნარატივს თქვენ აძლევთ მათ ინსტრუმენტს გახდნენ უფრო ბედნიერები.


I was a teenager when I first read "Anna Karenina" and its famous opening sentence, "All happy families are alike.	მე მიყავი მოზარდი, როდესაც პირველად წავიკიტხე “ანა კარენინა” და მისი ცნობილი დასაწყისი “ყველა ბედნიერი ოჯახი ერთმანეთს გავს,


Each unhappy family is unhappy in its own way."	ყველა უბედური ოჯახი თავისებურადაა უბედური”


When I first read that, I thought, "That sentence is inane.	როდესაც ეს პირველად წავიკითხე, გავიფიქრე: “ეს უაზრობაა,


Of course all happy families aren't alike."	ბუნებრივია ყველა ბედნიერი ოჯახი არ არის ერთნაირი”


But as I began working on this project, I began changing my mind.	მაგრამ როდესაც ამ პროექტზე დავიწყე მუშაობა აზრი შევიცვალე


Recent scholarship has allowed us, for the first time, to identify the building blocks that successful families have.	უახლოესმა კვლევებმა, პირველად მოგვცა საშუალება ამოგვეცნო ის აგური რომლითან არის ნაშენები ყველა წარმატებული ოჯახი


I've mentioned just three here today: Adapt all the time, empower the children, tell your story.	მე ვახსენე სამი მათგანი: ადაპტირდით მუდმივად, მიეცით უფლებები თქვენს შვილებს და მოუყევით თქვენი ისტორიები.


Is it possible, all these years later, to say Tolstoy was right?	შესაძლებელია ამდენი წლის შემდეგ ვთქვათ რომ ტოლსტოი მართალი იყო?


The answer, I believe, is yes.	მგონი პასუხი არის - დიახ.


When Leo Tolstoy was five years old, his brother Nikolay came to him and said he had engraved the secret to universal happiness on a little green stick, which he had hidden in a ravine on the family's estate in Russia.	როდესაც ლევ ტოლსტოი იყო ხუთი წლის მასთან მივიდა მისი ძმა ნიკალაი და უთხრა, რომ მან ამოკაწრა ბედნიერების უნივერსალური საიდუმლო მწვანე ჯოხზე. რომელიც დამალა ხეობაში, ოჯახურ მამულებში რუსეთში


If the stick were ever found, all humankind would be happy.	ის ჯოხი რომ გვეპოვა, მთელი კაცობრიობა ბედნიერი იქნებოდა


Tolstoy became consumed with that stick, but he never found it.	ტოლსტოი შეპყრობილი იყო იმ ჯოხით, მაგრამ ვერასოდეს იპოვა


In fact, he asked to be buried in that ravine where he thought it was hidden.	მან დაიბარა დაემარხათ იმ ხევში, სადაც ფიქრობდა რომ დამალული იყო ჯოხი


He still lies there today, covered in a layer of green grass.	ის კვლავ იქ წევს, დაფარული მწვანე მოლით.


That story perfectly captures for me the final lesson that I learned: Happiness is not something we find, it's something we make.	ეს ისტორია ჩემთვის არის საბოლოო გაკვეთილი, რომელიც მივიღე ბედნიერება არ არის რისი პოვნაც ჩვენ შეგვიძლია ბედნიერება არის ის რასაც ვქმნით


Almost anybody who's looked at well-run organizations has come to pretty much the same conclusion.	ნებისმიერი ვინც შეხედავს წარმატებულ ორგანიზაციებს დაახლოებით იგივე დასკვნამდე მივა


Greatness is not a matter of circumstance.	სიდიადე - ეს არ არის გარემოებების საკითხი.


It's a matter of choice.	ეს არჩევანის საკითხია.


You don't need some grand plan. You don't need a waterfall.	არ არის საჭირო რაიმე დიდი გეგმის შედგენა. თქვენ არ გჭირდებათ “ჩანჩქერი” მიდგომა


You just need to take small steps, accumulate small wins, keep reaching for that green stick.	თქვენ გჭირდებათ მოკლე ნაბიჯები, პატარა გამარჯვებების დაგროვება და მიისწრაფოდეთ იმ მწვანე ჯოხისკენ.


In the end, this may be the greatest lesson of all.	და ბოლოს, შეიძლება ეს ყველაზე მთავარი გაკვეთილი იყოს


What's the secret to a happy family? Try.	რა არის ბედნიერი ოჯახის საიდუმლო?


(Applause)	მცდელობა. (აპლოდისმენტები)


What is going to be the future of learning?	როგორი იქნება სწავლება მომავალში?


I do have a plan, but in order for me to tell you what that plan is, I need to tell you a little story, which kind of sets the stage.	მე მაქვს ჩემი გეგმა მაგრამ იმისთვის რომ გითხრათ როგორია ეს გეგმა პატარა ისტორია უნდა მოგიყვეთ პატარა წინაისტორია.


I tried to look at where did the kind of learning we do in schools, where did it come from?	მე ვცადე გამეგო საიდან მოდის ის სწავლების ფორმა რომელსაც ვასწავლით სკოლაში?


And you can look far back into the past, but if you look at present-day schooling the way it is, it's quite easy to figure out where it came from.	შეგვიძლია შორეულ წარსულში წავიდეთ მაგრამ დღევანდელ სწავლის მეთოდს თუ შევხედავთ მარტივია იმის გარკვევა საიდან მოდის.


It came from about 300 years ago, and it came from the last and the biggest of the empires on this planet. ["The British Empire"] Imagine trying to run the show, trying to run the entire planet, without computers, without telephones, with data handwritten on pieces of paper, and traveling by ships.	მოდის დაახლოებით 300 წლის წინდელი უკანასკნელი და უდიდესი იმპერიიდან, რომელიც არსებობდა დედამიწაზე. წარმოიდგინეთ რომ ცდილობთ მართვას მთელი პლანეტის მართვას კომპიუტერების და ტელეფონების გარეშე ინფორმაციით, რომელიც ფურცლებზე წერია და იგზავნება გემებით.


But the Victorians actually did it.	მაგრამ ვიქტორიანელებმა ეს შეძლეს.


What they did was amazing.	რაც მათ გააკეთეს გასაოცარია.


They created a global computer made up of people.	მათ შექმნეს გლობალური კომპიუტერი ადამიანებისგან შემდგარი კომპიუტერი


It's still with us today.	და ის დღესაც მუშაობს.


It's called the bureaucratic administrative machine.	მას ჰქვია ბიუროკრატიული ადმინისტრაციული მანქანა.


In order to have that machine running, you need lots and lots of people.	ამ მანქანის ასამუშავებლად ბევრი ადამიანია საჭირო.


They made another machine to produce those people: the school.	ამიტომ ასეთი ადამიანების "საწარმოებლად" კიდევ ერთი მანქანა მოიგონეს სკოლა.


The schools would produce the people who would then become parts of the bureaucratic administrative machine.	სკოლას უნდა გამოეშვა ისეთი ადამიანები რომელიც შემდგომ გახდებოდა ბიუროკრატიული ადმინისტრაციული მანქანის ნაწილი.


They must be identical to each other.	უნდა ყოფილიყვნენ ერთნაირი


They must know three things: They must have good handwriting, because the data is handwritten; they must be able to read; and they must be able to do multiplication, division, addition and subtraction in their head.	და უნდა ჰქონოდათ სამი რამ: კარგი ხელწერა, იმიტომ რომ ინფორმაცია ხელნაწერი იყო; შესძლებოდათ კითხვა; და უნდა შესძლებოდათ გამრავლება გაყოფა, მიმატება და გამოკლება ზეპირად.


They must be so identical that you could pick one up from New Zealand and ship them to Canada and he would be instantly functional.	იმდენად ერთნაირი უნდა ყოფილიყვნენ რომ ახალი ზელანდიიდან გემით კანადაში თუ გადაიყვანდი შეუფერხებლად უნდა გაეგრძელებინათ მუშაობა იქაც.


The Victorians were great engineers.	ვიქტორიანელები ბრწყინვალე ინჟინრები იყვნენ


They engineered a system that was so robust that it's still with us today, continuously producing identical people for a machine that no longer exists.	მათ იმდენად მყარი სისტემა შექმნეს რომელიც დღესაც მუშაობს და უშვებს ერთნაირ ხალხს მანქანისთვის რომელიც დღეს აღარ არსებობს.


The empire is gone, so what are we doing with that design that produces these identical people, and what are we going to do next if we ever are going to do anything else with it?	იმპერია აღარ არსებობს და რას ვუპირებთ ამ სისტემას რომელიც ქმნის ერთნაირ ადამიანებს, რა არის შემდეგი ნაბიჯი თუკი ვაპირებთ რაიმე ნაბიჯის გაკეთებას?


["Schools as we know them are obsolete"] So that's a pretty strong comment there.	სკოლებმა ამოწურეს თავისი თავი ეს ხმამაღალი განაცხადია


I said schools as we know them now, they're obsolete.	თუმცა მე ვამბობ რომ სკოლები, იმ სახით როგორითაც გვაქვს, უსარგებლო გახდა.


I'm not saying they're broken.	არ ვამბობ რომ ცუდად ფუნქციონირებენ,


It's quite fashionable to say that the education system's broken.	ეს ძალიან მიღებული გამონათქვამია


It's not broken. It's wonderfully constructed.	მაგრამ არა, მშვენივრად ფუნქციონირებენ


It's just that we don't need it anymore. It's outdated.	უბრალოდ ამ ფორმით აღარ გვჭირდებიან, ვადა გაუვიდათ.


What are the kind of jobs that we have today?	რა სახის სამუშაოები გვაქვს დღეს?


Well, the clerks are the computers.	სამუშაოს დიდ ნაწილს კომპიუტერი ასრულებს,.


They're there in thousands in every office.	ათასობით ყველა ოფისში.


And you have people who guide those computers to do their clerical jobs.	ადამიანები ამ კომპიუტერებს მართავენ იმისთვის რომ საქმე გააკეთონ.


Those people don't need to be able to write beautifully by hand.	მათ აღარ სჭირდებათ ლამაზი კალიგრაფია


They don't need to be able to multiply numbers in their heads.	აღარ სჭირდებათ ზეპირად გამრავლება


They do need to be able to read.	თუმცა სჭირდებათ კითხვის ცოდნა.


In fact, they need to be able to read discerningly.	უფრო სწორად, გააზრებულად კითხვის უნარი.


Well, that's today, but we don't even know what the jobs of the future are going to look like.	ეს დღეს, მაგრამ ის არც ვიცით როგორი იქნება მომავლის სამსახური.


We know that people will work from wherever they want, whenever they want, in whatever way they want.	ვიცით რომ შეგვეძლება საიდანაც გვინდა იქიდან მუშაობა როდესაც გვინდა და რა ფორმითაც გვინდა.


How is present-day schooling going to prepare them for that world?	დღევანდელი სკოლა როგორ უწყობს ხელს ასეთი სამყაროსთვის მზადებას?


Well, I bumped into this whole thing completely by accident.	ამ მოვლენას სრულიად შემთხვევით წავაწყდი


I used to teach people how to write computer programs in New Delhi, 14 years ago.	როდესაც ადამიანებს პროგრამირებას ვასწავლიდი ნიუ დელიში, 14 წლის წინ.


And right next to where I used to work, there was a slum.	იმ ადგილთან ახლოს სადაც ვმუშაობდი, ღატაკი უბანი იყო


And I used to think, how on Earth are those kids ever going to learn to write computer programs?	და ვფიქრობდი, როგორ შეიძლება ასეთმა ბავშვებმა ოდესმე ისწავლონ პროგრამირება?


Or should they not?	ან არ უნდა ისწავლონ საერთოდ?


At the same time, we also had lots of parents, rich people, who had computers, and who used to tell me, "You know, my son, I think he's gifted, because he does wonderful things with computers.	ამავე დროს ბევრ მშობელს ვიცნობდი მდიდრებს, რომელთაც ჰქონდათ კომპიუტერი და ისინი ამბობდნენ ხოლმე, "იცით, ჩემი ბიჭი მემგონი ის გენიოსია ისეთ რაღაცებს აკეთებს კომპიუტერთან.


And my daughter -- oh, surely she is extra-intelligent."	და ჩემი ქალიშვილი – ოჰ, ისიც ნამდვილი ტალანტია."


And so on. So I suddenly figured that, how come all the rich people are having these extraordinarily gifted children?	და ა.შ. და მეც დავფიქრდი როგორ არის რომ ყველა მდიდარს ასეთი ტალანტი შვილი ჰყავს?


(Laughter) What did the poor do wrong?	(სიცილი) რა დააშავეს ღარიბებმა?


I made a hole in the boundary wall of the slum next to my office, and stuck a computer inside it just to see what would happen if I gave a computer to children who never would have one, didn't know any English, didn't know what the Internet was.	ავდექი და ერთ–ერთ კედელში ღრმული გავაკეთე ღატაკ უბანში, ჩემს ოფისთან და შიგნით კომპიუტერი ჩავდგი, რომ მენახა რა მოხდებოდა იმ შემთხვევაში თუ კომპიუტერს მივცემდი ბავშვს, რომელსაც არასოდეს ჰქონია რომელმაც არ იცის ინგლისური და არ იცის რა არის ინტერნეტი.


The children came running in.	ბავშვებმა უცებ მოირბინეს


It was three feet off the ground, and they said, "What is this?"	კომპიუტერი ცოტა შემაღლებულზე იყო და იკითხეს "ეს რა არის?"


And I said, "Yeah, it's, I don't know."	მეც ვუთხარი "ეს.. წარმოდგენა არ მაქვს."


(Laughter) They said, "Why have you put it there?"	(სიცილი) მეკითხებიან "აქ რატომ დააყენე?"


I said, "Just like that."	ვპასუხობ "უბრალოდ ისე."


And they said, "Can we touch it?"I said, "If you wish to."	"შეიძლება შევეხოთ?" მე ვუთხარი "როგორც გინდათ."


And I went away.	და წამოვედი


About eight hours later, we found them browsing and teaching each other how to browse.	დაახლოებით რვა საათის მერე მივედით და ვნახეთ რომ ერთმანეთს ასწავლიდნენ ინტერნეტში ძებნას.


So I said, "Well that's impossible, because -- How is it possible? They don't know anything."	და ვიფიქრეთ "ეს შეუძლებელია როგორ შეიზლება? მათ არაფერი იციან."


My colleagues said, "No, it's a simple solution.	ჩემმა კოლეგამ თქვა, " მარტივია


One of your students must have been passing by, showed them how to use the mouse."	ალბათ ჩვენმა სტუდენტმა ჩაიარა და ასწავლა მაუსის გამოყენება."


So I said, "Yeah, that's possible."	მეც დავეთანხმე.


So I repeated the experiment. I went 300 miles out of Delhi into a really remote village where the chances of a passing software development engineer was very little. (Laughter) I repeated the experiment there.	თუმცა ექსპერიმენტი გავიმეორეთ, ქალაქიდან 500 კილომეტრის დაშორებით მიყრუებულ სოფელში სადაც პროგრამირების სტუდენტის მოხვედრის ალბათობა არც ისე მაღალია. ექსპერიმენტი გავიმეორეთ


There was no place to stay, so I stuck my computer in, I went away, came back after a couple of months, found kids playing games on it.	დავამონტაჟეთ კომპიუტერი და წავედით, დავბრუნდით რამდენიმე თვეში, და ბავშვები კომპიუტერზე თამაშებს თამაშობდნენ.


When they saw me, they said, "We want a faster processor and a better mouse."	როდესაც დამინახეს მითხრეს "უფრო ძლიერი პროცესორი და უკეთესი მაუსი გვინდა."


(Laughter) So I said, "How on Earth do you know all this?"	(სიცილი) "საიდან იცით ეს ყველაფერი?"


And they said something very interesting to me.	ვკითხე და ძალიან საინტერესო პასუხი გამცეს.


In an irritated voice, they said, "You've given us a machine that works only in English, so we had to teach ourselves English in order to use it." (Laughter) That's the first time, as a teacher, that I had heard the word "teach ourselves" said so casually.	გაღიზიანებული ხმით მითხრეს "შენ დაგვიტოვე მანქანა რომელიც მარტო ინგლისურად მუშაობს ასე რომ ჩვენს თავს ვასწავლეთ ინგლისური რომ გამოგვეყენებინა." ეს იყო პირველი შემთხვევა როდესაც გავიგე "ჩვენს თავს ვასწავლეთ" ამ ფორმით.


Here's a short glimpse from those years.	ესეც ეპიზოდები ამ პერიოდიდან.


That's the first day at the Hole in the Wall.	ეს კომპიუტერის დაყენების პირველი დღეა.


On your right is an eight-year-old.	მარჯვნივ 8 წლის ბავშვია.


To his left is his student. She's six.	მარცხნივ მისი მოწაფე, 6 წლის.


And he's teaching her how to browse.	და ასწავლის ინტერნეტში ძებნას.


Then onto other parts of the country, I repeated this over and over again, getting exactly the same results that we were.	შემდეგ ქვეყნის სხვა ნაწილებში ვიმეორებდი და ვიმეორებდი ამ ექსპერიმენტს და იმავე შედეგებს ვიღებდი.


["Hole in the wall film - 1999"] An eight-year-old telling his elder sister what to do.	ფილმი "ღრმული კედელში – 1999" 8 წლის ბავშვი ეუბნება უფროს დას რა გააკეთოს.


And finally a girl explaining in Marathi what it is, and said, "There's a processor inside."	და გოგო რომელიც ინდურ დიალექტზე ხსნის რა არის ეს და ამბობ "შიგნით პროცესორია."


So I started publishing.	ასე რომ დავიწყე ამაზე წერა.


I published everywhere. I wrote down and measured everything, and I said, in nine months, a group of children left alone with a computer in any language will reach the same standard as an office secretary in the West.	გამოვაქვეყნე ყველგან, ჩავიწერე და გავზომე ყველაფერი და ვთქვი, რომ ცხრა თვეში, ბავშვების ჯგუფი მარტო დარჩენილი ნებისმიერი ენის კომპიუტერთან იმავე სტანდარტს მიაღწევს რასაც ოფისის მუშაკი დასავლეთში.


I'd seen it happen over and over and over again.	სწორედ ამას ვხედავდი გამუდმებით.


But I was curious to know, what else would they do if they could do this much?	მაგრამ მაინტერესებდა კიდევ რა შეუძლიათ თუ ამდენის გაკეთებას ახერხებენ?


I started experimenting with other subjects, among them, for example, pronunciation.	ასე რომ დავიწყე თემებზე ექსპერიმენტი მათ შორის მაგალითად გამოთქმაზე.


There's one community of children in southern India whose English pronunciation is really bad, and they needed good pronunciation because that would improve their jobs.	არის ერთი რეგიონი სამხრეთ ინდოეთში სადაც ინგლისური გამოთქმა განსაკუთრებით ცუდი აქვთ და ამის გაუმჯობესება უკეთეს სამსახურს აპოვნინებდათ.


I gave them a speech-to-text engine in a computer, and I said, "Keep talking into it until it types what you say."	ასე რომ მივეცი ავტომატური ბეჭდვის მექანიზმი და ვუთხარი "ელაპარაკეთ მანამდე, სანამ ზუსტად იმას არ დაბეჭდავს რასაც ამბობთ."


(Laughter) They did that, and watch a little bit of this.	(სიცილი) და ასეც მოიქცნენ.


Computer: Nice to meet you.Child: Nice to meet you.	კომპიუტერი: მოხარული ვარ გაცნობით. ბავშვი: მოხარული ვარ გაცნობით.


Sugata Mitra: The reason I ended with the face of this young lady over there is because I suspect many of you know her.	ეხლა იმიტომ შევჩერდი ამ ქალბატონის სახეზე, რომ სავარაუდოდ მრავალი თქვენგანი იცნობს მას.


She has now joined a call center in Hyderabad and may have tortured you about your credit card bills in a very clear English accent.	ამჟამად მუშაობს ქოლ–ცენტრში და შესაძლოა თქვენი საკრედიტო ბარათის შესახებ გაწვდით ინფორმაციას გამართული ინგლისური აქცენტით.


So then people said, well, how far will it go?	შემდეგ უკვე კითხულობდნენ, სადამდე შეიძლება ეს ყველაფერი გაგრძელდეს?


Where does it stop?	სად არის საზღვარი?


I decided I would destroy my own argument by creating an absurd proposition.	გადავწყვიტე ჩემივე არგუმენტი გამებათილებინა და აბსურდული შემოთავაზება გავაკეთე.


I made a hypothesis, a ridiculous hypothesis.	ეს ჰიპოთეზა, სასაცილო ჰიპოთეზა..


Tamil is a south Indian language, and I said, can Tamil-speaking children in a south Indian village learn the biotechnology of DNA replication in English from a streetside computer?	თამილი არის სამხრეთ ინდოეთში დიალექტი და ვთქვი შესაძლოა თამილზე მოლაპარაკე ბავშვმა, სამხრეთის სოფლიდან ისწავლოს დნმ–ის კლონირების ბიოტექნოლოგია ინგლისურად მხოლოდ ქუჩის კომპიუტერის გამოყენებით?


And I said, I'll measure them. They'll get a zero.	და ვიფიქრე, შევაფასებ. მიიღებენ ნულს.


I'll spend a couple of months, I'll leave it for a couple of months, I'll go back, they'll get another zero.	შემდეგ რამდენიმე თვეს დავტოვებ როცა დავბრუნდები ისევ მიიღებენ ნულს.


I'll go back to the lab and say, we need teachers.	და შემეძლება დავბრუნდე ლაბორატორიაში და ვთქვა რომ გვჭირდება მასწავლებლები.


I found a village. It was called Kallikuppam in southern India.	ასე რომ ვიპოვნე ასეთი სოფელი, კალიკუპამი, სამხრეთ ინდოეთში


I put in Hole in the Wall computers there, downloaded all kinds of stuff from the Internet about DNA replication, most of which I didn't understand.	და დავამონტაჟე კედელში კომპიოუტერი გადმოვწერე ინტერნეტიდან დნმ–ის კლონირებაზე მასალები რომლის უმეტესობა მეც არ მესმოდა.


The children came rushing, said, "What's all this?"	და ბავშვებმად მოირბინეს და მკითხეს "ეს რა არის?"


So I said, "It's very topical, very important. But it's all in English."	მეც ვუთხარი "ეს ძალიან მნიშვნელოვანი რამეა, მაგრამ სულ ინგლისურადაა."


So they said, "How can we understand such big English words and diagrams and chemistry?"	და მეკითხებიან "როგორ გავიგოთ ამხელა ინგლისური სიტყვები და დიგრამები და ქიმია?"


So by now, I had developed a new pedagogical method, so I applied that. I said, "I haven't the foggiest idea."	ამ დროისთვის უკვე შემუშავებული მქონდა ახალი პედაგოგიური მეთოდი და მეც გამოვიყენე. ვუთხარი "წარმოდგენა არ მაქვს."


(Laughter) "And anyway, I am going away."	(სიცილი) "და საერთოდაც, მე მივდივარ."


(Laughter) So I left them for a couple of months.	(სიცილი) რამდენიმე თვით დავტოვე.


They'd got a zero. I gave them a test.	მანამდე ტესტი ჩავუტარე, ნული მიიღეს.


I came back after two months and the children trooped in and said, "We've understood nothing."	დავბრუნდი ორი თვის შემდეგ ბავშვები შეიკრიბნენ და თქვეს "ვერაფერი გავიგეთ."


So I said, "Well, what did I expect?"	მეც ვიფიქრე "რას ველოდი?"


So I said, "Okay, but how long did it take you before you decided that you can't understand anything?"	და ვთქვი "კარგი, მაგრამ რამდენი დრო დაგჭირდათ სანამ გადაწყვეტდით რომ არაფერი გესმით?"


So they said, "We haven't given up.	მათ თქვეს "ჯერ არ დავნებებულვართ.


We look at it every single day."	ყოველ დღე მოვდივართ და ვუყურებთ."


So I said, "What? You don't understand these screens and you keep staring at it for two months? What for?"	მე ვთქვი "რა? არაფერი გესმით ამ ეკრანზე და მაინც მოდიხართ და უყურებთ ორი თვეა?


So a little girl who you see just now, she raised her hand, and she says to me in broken Tamil and English, she said, "Well, apart from the fact that improper replication of the DNA molecule causes disease, we haven't understood anything else."	რისთვის?" შემდეგ ამ პატარა გოგონამ, აწია ხელი და დამტვრეულ თამილ–ინგლისურით მეუბნება "გარდა იმ ფაქტისა რომ დნმ–ის მოლეკულის არასათანადო კლონირებამ შეიძლება დაავადება გამოიწვიოს ვერაფერი გავიგეთ."


(Laughter) (Applause) So I tested them.	(სიცილი) შემდეგ ტესტი ჩავუტარე.


I got an educational impossibility, zero to 30 percent in two months in the tropical heat with a computer under the tree in a language they didn't know doing something that's a decade ahead of their time.	და საგანმანათლებლო პარადოქსი მივიღე, ნულიდან 30 პროცენტამდე მხოლოდ ორ თვეში, ტროპიკულ სიცხეში მხოლოდ ერთი კომპიუტერით ხის ქვეშ, რომლიც მათთვის გაუგებარ ენაზე მუშაობს იმ თემაზე, რომელიც ათწლეულით წინაა.


Absurd. But I had to follow the Victorian norm.	აბსურდი. მაგრამ მე ვიქტორიანული ნორმით უნდა მემოქმედა.


Thirty percent is a fail.	30 პროცენტი ჩაჭრას ნიშნავს.


How do I get them to pass? I have to get them 20 more marks.	როგორ შევძლო რომ ჩააბარონ? როგორ მოვაგროვებინო დამატებითი 20 ქულა?


I couldn't find a teacher. What I did find was a friend that they had, a 22-year-old girl who was an accountant and she played with them all the time.	არ შემეძლო მასწავლებლის პოვნა. ვიპოვნე მხოლოდ მათი მეგობარი 22 წლის ბუღალტერი გოგონა რომელიც მათ ეთამაშებოდა ხოლმე.


So I asked this girl, "Can you help them?"	და ვეკითხები "შეგიძლია დაეხმარო?"


So she says, "Absolutely not.	მეუბნება "გამორიცხულია.


I didn't have science in school. I have no idea what they're doing under that tree all day long. I can't help you."	სკოლაში არ მისწავლია მეცნიერება. წარმოდგენა არ მაქვს რას აკეთებენ მთელი დღე იმ ხის ქვეშ.


I said, "I'll tell you what. Use the method of the grandmother."	ვერ დაგეხმარები." მე ვეუბნები "აი რას გეტყვი. გამოიყენე ბებიის მეთოდი."


So she says, "What's that?"	მეკითხება, "ეგ რა არის?"


I said, "Stand behind them.	"დადექი მათ უკან


Whenever they do anything, you just say, 'Well, wow, I mean, how did you do that?	და როდესაც რამეს გააკეთებენ უბრალოდ უთხარი ვაუ, ეგ როგორ გააკეთე?


What's the next page? Gosh, when I was your age, I could have never done that.' You know what grannies do."	შემდეგ გვერდზე რა ხდება? ღმერთო, როდესაც თქვენხელა ვიყავი ეგეთი რამე არ შემეძლო. ხომ იცი, რასაც ბებიები აკეთებენ."


So she did that for two more months.	და ასეც იქცეოდა კიდევ ორი თვე.


The scores jumped to 50 percent.	შედეგები ავიდა 50 პროცენტზე.


Kallikuppam had caught up with my control school in New Delhi, a rich private school with a trained biotechnology teacher.	კალიკუპამი დაეწია ჩემს საკონტროლო სკოლას ნიუ დელიში, მდიდარ კერძო სკოლას, ბიოტექნოლოგიაში გამოცდილი მასწავლებლით.


When I saw that graph I knew there is a way to level the playing field.	როდესაც ეს დავინახე, მივხვდი რომ შეიძლება სურათის შეცვლა.


Here's Kallikuppam.	ესეც კალიკუპამი.


(Children speaking) Neurons ... communication.	ნეირონები.... კომუნიკაცია.


I got the camera angle wrong. That one is just amateur stuff, but what she was saying, as you could make out, was about neurons, with her hands were like that, and she was saying neurons communicate.	კამერის კუთხე ცუდად შევარჩიე. მაგრამ აქ ამბობს, თუ გაარჩიეთ ნეირონებზე ლაპარაკობს, ხელები ასე უჭირავს და ამბობს რომ ნეირონები ურთიერთობენ.


At 12.	12 წლის ასაკში.


So what are jobs going to be like?	ასე რომ, როგორი იქნება მომავლის სამსახური?


Well, we know what they're like today.	ვიცით როგორი არის დღეს.


What's learning going to be like? We know what it's like today, children pouring over with their mobile phones on the one hand and then reluctantly going to school to pick up their books with their other hand.	როგორი იქნება სწავლება? ვიცით როგორი არის დღეს, ბავშვები ერთი ხელით მობილურებში არიან ცამძვრალი და მერე უხალისოდ მიდიან სკოლაში რომ მეორე ხელით წიგნი აიღონ.


What will it be tomorrow?	როგორი იქნება ეს ხვალ?


Could it be that we don't need to go to school at all?	შეიძლება საერთოდ აღარ დაგვჭირდეს სკოლაში წასვლა?


Could it be that, at the point in time when you need to know something, you can find out in two minutes?	შეიძლება რომ ოდესმე, თუკი რამის ცოდნა დაგჭირდება, შესაძლებელი იყოს ნებისმიერი პასუხის 2 წუთში პოვნა?


Could it be -- a devastating question, a question that was framed for me by Nicholas Negroponte -- could it be that we are heading towards or maybe in a future where knowing is obsolete?	შეიძლება რომ – გამანადგურებელი კითხვა, კითხვა რომელიც ნიკოლას ნეგროპონტემ დასვა – შეიძლება რომ მომავალში, ან უკვე ეხლა ცოდნამ ამოწურა თავი?


But that's terrible. We are homo sapiens.	მაგრამ ეს საშინელებაა. ჩვენ ჰომო საპიენსები ვართ.


Knowing, that's what distinguishes us from the apes.	ცოდნა არის რაც გამოგვარჩევს მაიმუნებისგან.


But look at it this way.	მაგრამ ასე შევხედოთ


It took nature 100 million years to make the ape stand up and become Homo sapiens.	ბუნებას 100 მილიონი წელი დასჭირდა რომ მაიმუნისთვის ორ ფეხზე სიარული ესწავლებინა და ჰომო საპიენსად ჩამოეყალიბებინა.


It took us only 10,000 to make knowing obsolete.	ჩვენ კი მხოლოდ 10 000 იმისთვის რომ ცოდნა უსარგებლო გაგვეხადა.


What an achievement that is.	წარმოიდგინეთ რა მიღწევაა!


But we have to integrate that into our own future.	მაგრამ ამის ინტეგრირება უნდა მოვახერხოთ მომავალში.


Encouragement seems to be the key.	წახალისება გადამწყვეტი ელემენტია.


If you look at Kuppam, if you look at all of the experiments that I did, it was simply saying, "Wow," saluting learning.	თუ კუპამს შევხედავთ, ან სხვა ექსპერიმენტებს, ჩვენი როლი იყო "ვაუ". სწავლის წახალისება.


There is evidence from neuroscience.	არსებობს ფაქტებიც ნეირომეცნიერებიდან


The reptilian part of our brain, which sits in the center of our brain, when it's threatened, it shuts down everything else, it shuts down the prefrontal cortex, the parts which learn, it shuts all of that down.	ტვინის ნაწილი, რომელიც ცენტრალურ ნაწილშია როდესაც საფრთხეს ხედავს, კეტავს ყველაფერს ტვინის წინა კორტექსს, ნაწილს რომელიც სწავლაზეა პასუხისმგებელი ყველაფერს ერთად.


Punishment and examinations are seen as threats.	დასჯა და გამოცდები აღიქმება როგორც საფრთხე.


We take our children, we make them shut their brains down, and then we say, "Perform."	ასე რომ ჩვენს ბავშვებს, ვუკეტავთ ტვინს და ვეუბნებით "შედეგი გვაჩვენეთ."


Why did they create a system like that?	რატომ შეიქმნა ასეთი სისტემა?


Because it was needed.	იმიტომ რომ საჭირო იყო.


There was an age in the Age of Empires when you needed those people who can survive under threat.	იყო დრო, იმპერიის საუკუნე როდესაც საჭირო იყო ხალხი საფრთხის პირობებში გადარჩენილიყო.


When you're standing in a trench all alone, if you could have survived, you're okay, you've passed.	როდესაც სანგარში ხარ მარტო თუ გადარჩები, კარგია, ჩააბარე გამოცდა.


If you didn't, you failed.	თუ არა, მაშინ ჩაიჭერი.


But the Age of Empires is gone.	მაგრამ ეს ერა დასრულდა.


What happens to creativity in our age?	რა მოსდის შემოქმედებას ჩვენს საუკუნეში?


We need to shift that balance back from threat to pleasure.	ჩვენ უნდა აღვადგინოთ ბალანსი საფრთხიდან სიამოვნებამდე.


I came back to England looking for British grandmothers.	მეც დავბრუნდი ინგლისში, ბრიტანელი ბებიების საძებნელად.


I put out notices in papers saying, if you are a British grandmother, if you have broadband and a web camera, can you give me one hour of your time per week for free?	გამოვაქვეყნე განცხადებები თუ ხართ ბრიტანელი ბებია და გაქვთ ინტერნეტი და ვებ–კამერა შეგიძლიათ უფასოდ დამითმოთ ერთი საათი კვირაში?


I got 200 in the first two weeks.	პირველ ორ კვირაში 200 გამომეხმაურა


I know more British grandmothers than anyone in the universe. (Laughter) They're called the Granny Cloud.	უფრო მეტ ბრიტანელ ბებიას ვიცნობ ვიდრე ნებისმიერი ამ ქვეყნად. "ბებიების ღრუბელს" ვეძახით.


The Granny Cloud sits on the Internet.	ეს ბებიების ღრუბელი ზის ინტერნეტში


If there's a child in trouble, we beam a Gran.	თუ ბავშვი გასაჭირშია, ვუგზავნით ბებიას.


She goes on over Skype and she sorts things out.	უკავშირდება სკაიპით და ალაგებს სიტუაციას.


I've seen them do it from a village called Diggles in northwestern England, deep inside a village in Tamil Nadu, India, 6,000 miles away.	მინახავს სოფელ დიგლსიდან ჩრდილო–დასავლეთ ინგლისიდან, ინდოეთის სოფელ ნადუში 12 000 კილომეტრის დაშორებით.


She does it with only one age-old gesture.	და მხოლოდ ერთი გამოცდილი ჟესტით აკეთებს ამას,


"Shhh."	"შშშშ"


Okay?	გასაგებია?


Watch this.	უყურეთ.


Grandmother: You can't catch me. You say it.	(ვერ დამიჭერ. გაიმეორეთ)


You can't catch me.	(ვერ დამიჭერ)


Children: You can't catch me.	ბავშვები: (ვერ დამიჭერ)


Grandmother: I'm the Gingerbread Man.Children: I'm the Gingerbread Man.	ბებია: მე ჟღალწვერა კაცი ვარ. ბავშვები: მე ჟღალწვერა ბავშვი ვარ.


Grandmother: Well done! Very good.	ბებია: კარგია!


SM: So what's happening here?	ყოჩაღ. რა ხდება აქ?


I think what we need to look at is we need to look at learning as the product of educational self-organization.	ვფიქრობ ჩვენ გვჭირდება შევხედოთ სწავლებას როგორც საგანმანათლებლო თვით–ორგანიზაციის პროდუქტს.


If you allow the educational process to self-organize, then learning emerges.	თუ მისცემ ამ პროცესს თვით–ორგანიზების საშუალებას სწავლება თავისით ხდება.


It's not about making learning happen.	არ არის საჭირო "უზრუნველყო" სწავლება.


It's about letting it happen.	უბრალოდ აცალე და მოხდება.


The teacher sets the process in motion and then she stands back in awe and watches as learning happens.	მასწავლებელი უბრალოდ პროცესის ინიცირებას ახდენს და შემდეგ აკვირდება აღფრთოვანებული და მის თვალწინ ვითარდება სწავლების პროცესი.


I think that's what all this is pointing at.	ვფიქრობ სწორედ აქეთ მიდის.


But how will we know? How will we come to know?	მაგრამ როგორ, როგორ მივიღებთ ცოდნას?


Well, I intend to build these Self-Organized Learning Environments.	ჩემი მიზანია შევქმნა ასეთი თვით–ორგანიზებადი სწავლების გარემო(SOLE)


They are basically broadband, collaboration and encouragement put together.	რომელიც ძირითადად შედგება ინტერნეტის, კოლაბორაციის და წახალისების შერწყმით.


I've tried this in many, many schools.	ეს ბევრ სკოლაში გამომიცდია


It's been tried all over the world, and teachers sort of stand back and say, "It just happens by itself?"	გამომიცდია მთელი მსოფლიოს მასშტაბით და მასწავლებლები გაოცებული უყურებენ "ეს თავისით ხდება?"


And I said, "Yeah, it happens by itself.""How did you know that?"	და მეც ვპასუხობ "ეგრე გამოდის."


I said, "You won't believe the children who told me and where they're from."	"რა იცოდი?" ჩემი პასუხია "არ დაიჯერებთ რომელმა ბავშვებმა მითხრეს და სად ცხოვრობენ ისინი."


Here's a SOLE in action.	ესეც SOLE მოქმედებაში.


(Children talking) This one is in England.	(ბავშვები ლაპარაკობენ) ეს ინგლისში ხდება.


He maintains law and order, because remember, there's no teacher around.	ის ინარჩუნებს წესრიგს შენიშნეთ, მასწავლებელი არ არის იქვე.


Girl: The total number of electrons is not equal to the total number of protons -- SM: Australia Girl: -- giving it a net positive or negative electrical charge.	გოგონა: ელექტრონების ჯამი არ არის პროტონების რაოდენობის ტოლი ამიტომ ხდება დადებითი ან უარყოფითი მუხტის მიღება.


The net charge on an ion is equal to the number of protons in the ion minus the number of electrons.	იონის მუხტი ტოლია პროტონების რაოდენობას გამოკლებული ელექტრონების რაოდენობა ამავე იონში.


SM: A decade ahead of her time.	ათწლეულით წინაა თავის დროზე.


So SOLEs, I think we need a curriculum of big questions.	ვფიქრობ, მთავარია გვქონდეს "დიდი კითხვების" კურიკულიმი, სასწავლო ცხრილი


You already heard about that. You know what that means.	შეიძლება გაგიგიათ. გაგიგიატ რას ნიშნავს ეს.


There was a time when Stone Age men and women used to sit and look up at the sky and say, "What are those twinkling lights?"	იყო დრო როდესაც ქვის ხანის ხალხი დაჯდებოდა და ცას ახედავდა და იტყოდა "რა არის ის მოციმციმე შუქი?"


They built the first curriculum, but we've lost sight of those wondrous questions.	სწორედ მათ შექმნეს პირველი კურიკულიმი, თუმცა ასეთი საოცარი კითხვები ნელ–ნელა დაიკარგა საწავლებაში.


We've brought it down to the tangent of an angle.	ჩვენ ეს კუთხის ტანგესის პოვნამდე დავიყვანეთ.


But that's not sexy enough.	მაგრამ ეს არაა საკმარისაც მიმზიდველი.


The way you would put it to a nine-year-old is to say, "If a meteorite was coming to hit the Earth, how would you figure out if it was going to or not?"	9 წლის ბავშვს ეს ამგვარად უნდა აუხსნა "მეტეორი რომ უახლოვდებოდეს დედამიწას, როგორ გაიგებ დაეჯახება თუ არა?"


And if he says, "Well, what? how?"	და თუ გკითხავენ "კი მაგრამ, როგორ?"


you say, "There's a magic word. It's called the tangent of an angle," and leave him alone. He'll figure it out.	შენ ეტყვი "არსებობს მაგიური სიტყვა. ჰქვია კუთხის ტანგესი" და შემდეგ დატოვებ მარტო. ის მისით გაარკვევს.


So here are a couple of images from SOLEs.	ესეც რამდენიმე სურათი SOLE-დან.


I've tried incredible, incredible questions -- "When did the world begin? How will it end?" — to nine-year-olds.	მე საოცარი, საოცარი კითხვები გამომიცდია "როდის დაიწყო სამყარო? როდის დასრულდება?" 9 წლის ბავშვებთან.


This one is about what happens to the air we breathe.	ეს ეხება სასუნთქ ჟანგბადს.


This is done by children without the help of any teacher.	ეს ბავშვების მიერ გაკეთებულია, მასწავლებლის ჩარევის გარეშე.


The teacher only raises the question, and then stands back and admires the answer.	მასწავლებელი მხოლოდ კითხვებს სვამს, შემდეგ აკვირდება და იწონებს პასუხს.


So what's my wish?	რა არის ჩემი სურვილი?


My wish is that we design the future of learning.	ჩემი სურვილია რომ შევქმნათ მომავლის სასწავლო მოდელი.


We don't want to be spare parts for a great human computer, do we?	ჩვენ არ გვინდა უბრალო ნაწილები ვიყოთ დიდი კომპიუტერისთვის, ხომ ასეა?


So we need to design a future for learning.	ამიტომ უნდა შევქმნათ მოდელი მომავლისთვის.


And I've got to -- hang on, I've got to get this wording exactly right, because, you know, it's very important.	ერთი წუთით, მინდა ზუსტად ამოვიკითხო, იმიტომ რომ ეს ძალიან მნიშვნელოვანია.


My wish is to help design a future of learning by supporting children all over the world to tap into their wonder and their ability to work together.	ჩემი სურვილია მომავლის სწავლების მოდელის შექმნა იმისთვის, რომ მსოფლიოში ყველა ბავშვს დავეხმაროთ საკუთარი ცნობიმოყვარეობის და შესაძლებლობების ერთად გამოყენებაში.


Help me build this school.	დამეხმარეთ ამ სკოლის შექმნაში.


It will be called the School in the Cloud.	მისი სახელი იქნება "სკოლა ღრუბლებში"


It will be a school where children go on these intellectual adventures driven by the big questions which their mediators put in.	ეს იქნება სკოლა სადაც ბავშვები ინტელექტუალურ თავგადასავლებში იმოგზაურებენ რომელსაც მნიშვნელოვანი კითხვებით აღძრავს მედიატორი.


The way I want to do this is to build a facility where I can study this.	ჩემი სურვილია ავაშენო ადგილი, სადაც შევისწავლი ამას.


It's a facility which is practically unmanned.	ადგილი რომელსაც პრაქტიკულად არ ეყოლება თანამშრომელი.


There's only one granny who manages health and safety.	მხოლოდ ერთი ბებია რომელიც უსაფრთხოებაზე ზრუნავს


The rest of it's from the cloud.	დანარჩენი მოდის ინტერნეტით.


The lights are turned on and off by the cloud, etc., etc., everything's done from the cloud.	შუქიც კი ინტერნეტით იმართება, და ა,შ. ყველაფერი კეთდება ინტერნეტში განთავსებული "ღრუბლიდან".


But I want you for another purpose.	მაგრამ მე სხვა რამეში მჭირდება დახმარება.


You can do Self-Organized Learning Environments at home, in the school, outside of school, in clubs.	თქვენც შეგიძლიათ შექმნათ SOLE-ები სახლში, სკოლაში, კლუბებში.


It's very easy to do. There's a great document produced by TED which tells you how to do it.	ეს ძალიან ადვილია და შეგიძლიათ დოკუმენტიც გადმოწეროთ და ნახოთ როგორ.


If you would please, please do it across all five continents and send me the data, then I'll put it all together, move it into the School of Clouds, and create the future of learning.	თუ შეგიძლიათ, გთხოვთ, გთხოვთ გააკეთოთ ყველა კონტინენტზე და გამომიგზავნეთ მონაცემები რომელსაც მე შევკრებ და შევიტან ღრუბელში ამ ერთიან სკოლაში და შევქმნით მომავლის სწავლის პროცესს.


That's my wish.	ესაა ჩემი სურვილი.


And just one last thing.	და კიდევ ერთი რამ.


I'll take you to the top of the Himalayas.	ეხლა წაგიყვანთ ჰიმალაის მთებში


At 12,000 feet, where the air is thin, I once built two Hole in the Wall computers, and the children flocked there.	3600 კილომეტრზე, სადაც სუნთქვაც ჭირს, ერთხელ ორი კომპიუტერი ჩავიტანე და ბავშვები იქაც მიაწყდნენ.


And there was this little girl who was following me around.	და იქ იყო ერთი გოგონა, რომელიც გვერდში მომყვებოდა


And I said to her, "You know, I want to give a computer to everybody, every child.	და მე ვუთხარი "იცი, მე მინდა ყველას მივცე კომპიუტერი, ყველა ბავშვს.


I don't know, what should I do?"	და არ ვიცი, რა უნდა ვქნა?"


And I was trying to take a picture of her quietly.	და თან მინდოდა ჩუმად სურათი გადამეღო.


She suddenly raised her hand like this, and said to me, "Get on with it."	უცებ ხელი ასწია ასე და მითხრა, "საქმეს შეუდექი."


(Laughter) (Applause) I think it was good advice.	(სიცილი) ვფიქრობ კარგი რჩევაა.


I'll follow her advice. I'll stop talking.	ვიქცევი ამ რჩევის მიხედვით.


Thank you. Thank you very much.	ვწყვეტ საუბარს. მადლობა. დიდი მადლობა


(Applause) Thank you. Thank you. (Applause) Thank you very much. Wow. (Applause)	(აპლოდისმენტები) მადლობა, მადლობა. დიდი მადლობა, ვაუ.


When I was little, I thought my country was the best on the planet.	პატარა რომ ვიყავი, ვფიქრობდი რომ ჩემი ქვეყანა იყო საუკეთესო პლანეტაზე,


And I grew up singing a song called "Nothing To Envy."	და გავიზარდე სიმღერით "არაფერი გვაქვს შესაშური."


And I was very proud.	მე ვიყავი ძალიან ამაყი.


In school, we spent a lot of time studying the history of Kim Il-Sung, but we never learned much about the outside world, except that America, South Korea, Japan are the enemies.	სკოლაში ჩვენ დიდ დროს ვუთმობდით გვესწავლა კიმ II-სუნგის ისტორია, მაგრამ არასდროს გვისწავლია მეტი დანარჩენ მსოფლიოზე, გარდა იმისა, რომ ამერიკა, სამხრეთ კორეა, იაპონია არიან მტრები.


Although I often wondered about the outside world, I thought I would spend my entire life in North Korea, until everything suddenly changed.	თუმცა მე ხშირად ვოცნებობდი გარე მსოფლიოზე, მე ვფიქრობდი, რომ მთელი ცხოვრება უნდა გამეტარებინა ჩრდილოეთ კორეაში, სანამ უეცრად ყველაფერი არ შეიცვალა.


When I was seven years old, I saw my first public execution.	7 წლის ასაკში, მე პირველად ვნახე სახალხო სიკვდილით დასჯა,


But I thought my life in North Korea was normal.	მაგრამ ვფიქრობდი, რომ ჩემი ცხოვრება ჩრდილოეთ კორეაში იყო ნირმალური.


My family was not poor, and myself, I had never experienced hunger.	ჩემი ოჯახი არ იყო ღარიბი, და მე არასდროს განმიცდია შიმშილი.


But one day, in 1995, my mom brought home a letter from a coworker's sister.	მაგრამ 1995 წლის ერთ დღეს, დედამ სახლში მოიტანა წერილი მისი თანამშრომლის დისგან.


It read, "When you read this, our five family members will not exist in this world, because we haven't eaten for the past three weeks.	ის იკითხებოდა, "როცა თქვენ ამას წაიკითხავთ, ჩვენი ოჯახის ხუთივე წევრი იქნება გარდაცვლილი, იმიტომ რომ ჩვენ არ გვიჭამია უკვე ორი კვირაა.


We are lying on the floor together, and our bodies are so weak, we are waiting to die."	ჩვენ ვწევართ ერთად იატაკზე, და ჩვენი სხეულები ისე არის დაუძლურებული, განწირულები ვართ სიკვდილისათვის."


I was so shocked.	მე ვიყავი შოკირებული.


This was the first time I heard that people in my country were suffering.	ეს იყო პირველი შემთხვევა, როცა გავიგე, რომ ჩემს ქვეყანაში ადამიანები იტანჯებოდნენ.


Soon after, when I was walking past a train station, I saw something terrible that to this day I can't erase from my memory.	მალევე, როცა მე მივდიოდი რკინიგზის სადგურთან, დავინახე რაღაც საშინელება, რომელიც არ შემიძლია ამოვშალო მეხსიერებიდან.


A lifeless woman was lying on the ground, while an emaciated child in her arms just stared helplessly at his mother's face.	უსიცოცხლო ქალი ეგდო მიწაზე, მისუსტებული ბავშვი მის ხელებში უმწეოდ მიშტერებოდა დედას სახეზე.


But nobody helped them, because they were so focused on taking care of themselves and their families.	მაგრამ არავინ ეხმარებოდა მათ, რადგან ყველანი ფოკუსირებული იყვნენ ეზრუნათ საკუთარ თავზე და ოჯახებზე.


A huge famine hit North Korea in the mid-1990s.	დიდი შიმშილობა დაატყდა თავს ჩრდილოეთ კორეას 1990-იანი წლების შუაში.


Ultimately, more than a million North Koreans died during the famine, and many only survived by eating grass, bugs and tree bark.	ჯამში, მილიონ ჩრდილოეთ კორეელზე მეტი გარდაიცვალა შიმშილობის პერიოდში და ბევრი გადარჩა მხოლოდ ბალახის, ხოჭოების და ხის ქერქის ჭამით.


Power outages also became more and more frequent, so everything around me was completely dark at night, except for the sea of lights in China, just across the river from my home.	ელექტროენერგიის გათიშვაც უფრო და უფრო ხშირი გახდა, ჩემს ირგვლივ ყველაფერი იყო სრულიად ბნელი, გარდა სინათლისა რომელსაც ვხედავდი ჩინეთში, ჩემი სახლიდან მდინარის მოპირდაპირე მხარეს.


I always wondered why they had lights, but we didn't.	მე ყოველთვის მაინტერესებდა, რატომ ქონდათ სინათლე მათ და არ გვქონდა ჩვენ.


This is a satellite picture showing North Korea at night, compared to neighbors.	ეს არის სურათი სატელიტიდან, სადაც ჩანს ჩრდილოეთ კორეა მის მეზობლებთან შედარებით.


This is the Amnok River, which serves as a part of the border between North Korea and China.	ეს არის მდინარე ამროკი, რომელიც არის საზღვრის ნაწილი ჩრდილოეთ კორეასა და ჩინეთს შორის.


As you can see, the river can be very narrow at certain points, allowing North Koreans to secretly cross.	როგორც ხედავთ, მდინარე ვიწროა გარკვეულ ადგილებში, რაც მისი მალულად გადაკვეთის საშუალებას აძლევს ჩრდილოეთ კორეელებს.


But many die.	მაგრამ ბევრი იღუპება.


Sometimes, I saw dead bodies floating down the river.	ზოგჯერ, მე ვხედავ მკვდარ სხეულებს, მოტივტივეს მდინარეზე.


I can't reveal many details about how I left North Korea, but I only can say that during the ugly years of the famine, I was sent to China to live with distant relatives.	მე არ შემიძლია გავაცხადო ბევრი დეტალი, თუ როგორ დავტოვე ჩრდილოეთ კორეა, მე მხოლოდ ის შემიძლია ვთქვა, რომ შიმშილობის საშინელ წლებში გამგზავნეს ჩინეთში შორეულ ნათესავებთან საცხოვრებლად.


But I only thought that I would be separated from my family for a short time.	ვფიქრობდი, რომ ვიქნებოდი ჩემი ოჯახისგან განცალკევებული მხოლოდ მოკლე დროით.


I could have never imagined that it would take 14 years to live together.	მე ვერასდროს წარმოვიდგენდი, თუ ეს გასტანდა 14 წელიწადს.


In China, it was hard living as a young girl without my family.	ჩინეთში რთული იყო ცხოვრება ახალგაზრდა გოგოსთვის ოჯახის გარეშე.


I had no idea what life was going to be like as a North Korean refugee.	მე არ ვიცი ცხოვრება, რომელიც მსგავსი იქნება ჩრდილოეთ კორეელი ლტოლვილის ცხოვრებისა,


But I soon learned it's not only extremely difficult, it's also very dangerous, since North Korean refugees are considered in China as illegal migrants.	მე მალე ვისწავლე, რომ ეს მხოლოდ ძალზე ძნელი კი არ იყო, აგრეთვე იყო ძალიან საშიშიც, რადგან ჩრდილოეთ კორეელი ლტოლვილები


So I was living in constant fear that my identity could be revealed, and I would be repatriated to a horrible fate, back in North Korea.	ჩინეთში ითვლებიან, როგორც არალეგალი ემიგრანტები. ასე რომ, მე ვცხოვრობდი მუდმივ შიშში, რომ შეიძლებოდა ჩემი ვინაობა გამოაშკარავებულიყო და რეპატრირებული ვყოფილიყავი საშინელ ბედში, უკან ჩრდილოეთ კორეაში.


One day, my worst nightmare came true, when I was caught by the Chinese police, and brought to the police station for interrogation.	ერთ დღეს, ჩემი უსაშინლესი კოშმარი გადაიქცა სინამდვილედ, როდესაც მე დამიჭირა ჩინეთის პოლიციამ და წამიყვანა პოლიციის განყოფილებაში დასაკითხად.


Someone had accused me of being North Korean, so they tested my Chinese language abilities, and asked me tons of questions.	ვიღაცამ დამადანაშაულა ჩრდილოეთ კორეელობაში, მათ შეამოწმეს ჩემი ჩინური ენის ცოდნა და დამისვეს უამრავი კითხვა.


I was so scared.	მე ისეთი შეშინებული ვიყავი,


I thought my heart was going to explode.	მეგონა რომ ჩემი გული აფეთქდებოდა.


If anything seemed unnatural, I could be imprisoned and repatriated.	თუ რამე არაბუნებრივად მოეჩვენებოდათ, მე ვიქნებოდი დაპატიმრებული და რეპატრირებული.


I thought my life was over.	მეგონა რომ ჩემი სიცოცხლე დასრულებულდა,


But I managed to control all the emotions inside me, and answer the questions.	მაგრამ მე მოვახერხე ჩემი ემოციების გაკონტროლება და ვუპასუხე კითხვებს.


After they finished questioning me, one official said to another, "This was a false report. She's not North Korean."	ჩემი დაკითვის დასრულების შემდეგ, ერთმა სამართალდამცავმა უთხრა მეორეს, „ეს შეტყობინება იყო ტყუილი. ის არ არის ჩრდილოეთ კორეელი.”


And they let me go. It was a miracle.	და მათ დამრთეს წასვლის ნება. ეს იყო სასწაული.


Some North Koreans in China seek asylum in foreign embassies.	ზოგიერთი ჩრდილოეთ კორეელი ჩინეთში ეძებს თავშესაფარს უცხოეთის საელჩოებში,


But many can be caught by the Chinese police, and repatriated.	მაგრამ ბევრი მათგანი შეიძლება ჩინეთის პოლიციამ დაიჭიროს და დაარეპორტოს.


These girls were so lucky.	ეს გოგოები იყვნენ იღბლიანები.


Even though they were caught, they were eventually released, after heavy international pressure.	მიუხედავად იმისა რომ ისინი იყვნენ დაჭერილები, ისინი საბოლოოდ გათავისუფლდნენ ძლიერი საერთაშორისო ზეწოლის შედეგად.


These North Koreans were not so lucky.	ეს ჩრდილოეთ კორეელები არ აღმოჩნდნენ ისეთი იღბლიანები.


Every year, countless North Koreans are caught in China and repatriated to North Korea, where they can be tortured, imprisoned, or publicly executed.	ყოველ წელს, უამრავ ჩრდილოეთ კორეელს იჭერენ ჩინეთში და არეპორტებენ ჩრდილოეთ კორეაში, სადაც ისინი შეიძლება იყვნენ ნაწამები, დაპატიმრებული ან საჯაროდ დახვრეტილი.


Even though I was really fortunate to get out, many other North Koreans have not been so lucky.	მიუხედავად იმისა, რომ მე ნამდვილად გამიმართლა გამოღწევაში, ბევრ ჩრდილოეთ კორეელს ასე არ გაუმართლა.


It's tragic that North Koreans have to hide their identities and struggle so hard just to survive.	ტრაგედიაა, რომ ჩრდილოეთ კორეელებს უწევთ დამალონ თავიანთი ვინაობა და იბრძოლონ მხოლოდ გადარჩენისათვის.


Even after learning a new language and getting a job, their whole world can be turned upside down in an instant.	ახალი ენის სწავლით და სამსახურის მიღების შემდეგაც, მათი ცხოვრება შეიძლება მყისიერად შეიცვალოს.


That's why, after 10 years of hiding my identity, I decided to risk going to South Korea.	სწორედ ამიტომ, ჩემი ვინაობის 10 წლიანი მალვის შემდეგ, მე გადავწყვიტე გამერისკა წასვლა სამხრეთ კორეაში


And I started a new life yet again.	და დავიწყე ახალი ცხოვრება კიდევ ერთხელ.


Settling down in South Korea was a lot more challenging than I had expected.	დამკვიდრება სამხრეთ კორეაში იყო ბევრად უფრო რთული, ვიდრე მე მოველოდი.


English was so important in South Korea, so I had to start learning my third language.	ინგლისური ისეთი მნიშვნელოვანი იყო სამხრეთ კორეაში, რომ მე უნდა დამეწყო მესამე ენის შესწავლა.


Also, I realized there was a wide gap between North and South.	ასევე, მე გავაცნობიერე რომ იყო დიდი უფსკრული ჩრდილოეთსა და სამხრეთს შორის.


We are all Korean, but inside, we have become very different, due to 67 years of division.	ჩვენ ყველა ვართ კორეელები, მაგრამ შინაგანად, ჩვენ გავხდით ძალიან განსხვავებულები 67 წლიანი გაყოფის შემდეგ.


I even went through an identity crisis.	მე გავიარე იდენტობის კრიზისი.


Am I South Korean or North Korean?	სამხრეთ კორეელი ვარ თუ ჩრდილოეთ კორეელი?


Where am I from? Who am I?	საიდან ვარ მე? ვინ ვარ მე?


Suddenly, there was no country I could proudly call my own.	მოულიდნელად, არ არსებობდა ქვეყანა, რომელსაც მე ამაყად დავარქმევდი ჩემსას.


Even though adjusting to life in South Korea was not easy, I made a plan -- I started studying for the university entrance exam.	მიუხედავად იმისა, რომ მორგება ცხოვრებაზე სამხრეთ კორეაში არ იყო ადვილი, მე შევიმუშავე გეგმა. დავიწყე მზადება უნივერსიტეტის მისაღები გამოცდისათვის.


Just as I was starting to get used to my new life, I received a shocking phone call.	როგორც კი მე დავიწყე ჩემს ახალ ცხოვრებასთან შეგუება, მე მივიღე შოკისმომგვრელი ზარი.


The North Korean authorities intercepted some money that I sent to my family, and, as a punishment, my family was going to be forcibly removed to a desolate location in the countryside.	ჩრდილოეთ კორეის ხელისუფლებამ ჩამოჭრა ფული, რომელიც მე გავუგზავნე ჩემს ოჯახს, და როგორც სასჯელი, ჩემი ოჯახი გადასახლებული იქნებოდა იზოლირებულ ადგილას ქალაქგარეთ.


They had to get out quickly.	ისინი უნდა გასულიყვნენ სწრაფად,


So I started planning how to help them escape.	ამიტომ მე დავიწყე დაგეგმვა, როგორ დავხმარებოდი მათ გაქცევაში.


North Koreans have to travel incredible distances on the path to freedom.	ჩრდილოეთ კორეელებს უწევთ გაიარონ წარმოუდგენელი მანძილი თავისუფლებისაკენ მიმავალ გზაზე.


It's almost impossible to cross the border between North Korea and South Korea.	თითქმის შეუძლებელია გადაკვეთო საზღვარი ჩრდილოეთ კორეასა და სამხრეთ კორეას შორის,


So, ironically, I took a flight back to China and headed toward the North Korean border.	ასე რომ, მე მომიწია გადავფრენილიყავი უკან ჩინეთში და გავემართე ჩრდილოეთ კორეის საზღვრისაკენ.


Since my family couldn't speak Chinese, I had to guide them somehow through more than 2,000 miles in China, and then into Southeast Asia.	რადგან ჩემი ოჯახი არ საუბრობდა ჩინურად, მე მომიწია მათი გაძღოლა, 2000 მილის მანძილზე ჩინეთში და შემდეგ სამხრეთ აზიაში.


The journey by bus took one week, and we were almost caught several times.	ავტობუსით მგზავრობამ გასტანა ერთი კვირა, ჩვენ რამდენიმეჯერ ლამის დაგვიჭირეს.


One time, our bus was stopped and boarded by a Chinese police officer.	ერთხელ, ჩვენი ავტობუსი გააჩერეს და ამოვიდა ჩინელი პოლიციის ოფიცერი.


He took everyone's I.D. cards, and he started asking them questions.	მან გამოართვა ყველას პირადობის დამადასტურებელი მოწმობები და დაიწყო შეკითხვების დასმა.


Since my family couldn't understand Chinese, I thought my family was going to be arrested.	რადგან ჩემს ოჯახს არ ესმოდა ჩინური, ვფიქრობდი მათ დააპატიმრებდნენ.


As the Chinese officer approached my family, I impulsively stood up, and I told him that these are deaf and dumb people that I was chaperoning.	როგორც კი ჩინელი ოფიცერი მოუახლოვდა ჩემს ოჯახს, მე იმპულსურად წამოვდექი და ვუთხარი მას, რომ ისინი იყვნენ ყრუ-მუნჯები რომლებსაც მე ვმეთვალყურეობდი.


He looked at me suspiciously, but luckily, he believed me.	მან შემომხედა საეჭვოდ, მაგრამ საბედნიეროდ დამიჯერა მე.


We made it all the way to the border of Laos.	ჩვენ ვიქცეოდით ასე მთელი გზა ლაოსის საზღვრამდე,


But I had to spend almost all my money to bribe the border guards in Laos.	მაგრამ მე თითქმის მთელი ჩემი ფული დავხარჯე საზღვრის დაცვის მოქრთამისათვის ლაოსში.


But even after we got past the border, my family was arrested and jailed for illegal border crossing.	მაგრამ როგორც კი ჩვენ გავცდით საზღვარს, ჩემი ოჯახი დაკავებული და დაპატიმრებული იქნა საზღვრის უკანონო გადაკვეთისათვის.


After I paid the fine and bribe, my family was released in one month.	მას შემდეგ რაც მე გადავიხადე ჯარიმა და ქრთამი, ჩემი ოჯახი გაათავისუფლეს ერთ თვეში,


But soon after, my family was arrested and jailed again, in the capital of Laos.	მაგრამ მალევე, ისინი ისევ დააკავეს და დააპატიმრეს ლაოსის დედაქალაქში.


This was one of the lowest points in my life.	ეს იყო ერთერთი ყველაზე რთული წერტილი ჩემს ცხოვრებაში.


I did everything to get my family to freedom, and we came so close, but my family was thrown in jail, just a short distance from the South Korean embassy.	მე გავაკეთე ყველაფერი ჩემი ოჯახის თავისუფლებისათვის, და ჩვენ ვიყავით ძალიან ახლოს, მაგრამ ჩემი ოჯახი გადაყვანილ იქნა საპატიმროში სამხრეთ კორეის საელჩოსთან.


I went back and forth between the immigration office and the police station, desperately trying to get my family out.	მე დავდიოდი წინ და უკან საემიგრაციოსა და პოლიციის ოფისს შორის, სასოწარკვეთილი ვცდილობდი ჩემი ოჯახის გათავისუფლებას,


but I didn't have enough money to pay a bribe or fine anymore.	მაგრამ არ მქონდა საკმარისი ფული რომ კიდევ გადამეხადა ქრთამი და ჯარიმა.


I lost all hope.	მე დავკარგე ყველა იმედი.


At that moment, I heard one man's voice ask me, "What's wrong?"	იმ მომენტში, მე მომესმა კაცის ხმა, რომელიც მეკითხებოდა, „რა ხდება”?


I was so surprised that a total stranger cared enough to ask.	მე ვიყავი გაოცებული, რომ სრულიად უცხო მეკითხებოდა.


In my broken English, and with a dictionary, I explained the situation, and without hesitating, the man went to the ATM, and he paid the rest of the money for my family, and two other North Koreans to get out of jail.	ჩემი დამტვრეული ინგლისურით და ლექსიკონის დახმარებით, მე ავუხსენი სიტუაცია, ყოყმანის გარეშე კაცი მივიდა ბანკომატთან და გადაიხადა დარჩენილი ფული ჩემი ოჯახის და კიდევ ორი ჩრდილოეთ კორეელის ციხიდან გასათავისუფლებლად.


I thanked him with all my heart, and I asked him, "Why are you helping me?"	მე მადლობა გადავუხადე მას მთელი გულით და ვკითხე, „რატომ მეხმარებით მე?”


"I'm not helping you," he said.	„მე თქვენ არ გეხმარებით” თქვა მან


"I'm helping the North Korean people."	„მე ვეხმარები ჩრდილოეთ კორეელ ხალხს.”


I realized that this was a symbolic moment in my life.	მე გავაცნობიერე რომ ეს იყო სიმბოლური მომენტი ჩემს ცხოვრებაში.


The kind stranger symbolized new hope for me and the North Korean people, when we needed it most.	კეთილმა უცნობმა შექმნა ახალი იმედი ჩემთვის და ჩრდილოეთ კორეელი ხალხისათვის, როცა ჩვენ ასე ძალიან გვჭირდებოდა ის,


And he showed me that the kindness of strangers and the support of the international community are truly the rays of hope we North Korean people need.	მან დამანახა მე რომ უცხოების სიკეთე და საერთაშორისო საზოგადოების მხარდაჭერა არის ნამდვილად იმედის სხივი, რომელიც ჩვენ, ჩრდილოეთ კორეელ ხალხს გვჭირდება.


Eventually, after our long journey, my family and I were reunited in South Korea.	საბოლოოდ, გრძელი მგზავრობის შემდეგ, მე და ჩემი ოჯახი გავერთიანდით სამხრეთ კორეაში,


But getting to freedom is only half the battle.	მაგრამ თავისუფლების მოპოვება არის ბრძოლის მხოლოდ ნახევარი.


Many North Koreans are separated from their families, and when they arrive in a new country, they start with little or no money.	ბევრი ჩრდილოეთ კორეელი გამიჯნული არის თავიანთ ოჯახს, და როცა ისინი ჩამოდიან ახალ ქვეყანაში, ისინი იწყებენ ცოტა ფულით ან საერთოდ უფულოდ.


So we can benefit from the international community for education, English language training, job training, and more.	ასე რომ, ჩვენ შეგვიძლია ვისარგებლოთ საერთაშორისო საზოგადოების დახმარებით განათლებისათვის, ინგლისური ენის სწავლისათვის, სამუშაო ტრენინგისათვის და სხვა.


We can also act as a bridge between the people inside North Korea and the outside world.	ჩვენ შეგვიძლია ვიყოთ ხიდი ხალხისათვის ჩრდილოეთ კორეასა და დანარჩენ მსოფლიოს შორის,


Because many of us stay in contact with family members still inside, and we send information and money that is helping to change North Korea from inside.	იმიტომ რომ ბევრი ჩვენთაგანი ინარჩუნებს კონტაქტს ოჯახებთან და ჩვენ შეგვიძლია გავაგზავნოთ ინფორმაცია და ფული, რომელიც დაეხმარება ჩრდილოეთ კორეას შეიცვალოს შიგნიდან.


I've been so lucky, received so much help and inspiration in my life, so I want to help give aspiring North Koreans a chance to prosper with international support.	ისეთი იღბლიანი ვიყავი, იმდენი დახმარება და შთაგონება მიმიღია ცხოვრებაში, მინდა დავეხმარო და მივცე მისწრაფება ჩრდილოეთ კორეელებს,


I'm confident that you will see more and more North Koreans succeeding all over the world, including the TED stage.	მიაღწიონ წარმატებას საერთაშორისო მხარდარდაჭერით. დარწმუნებული ვარ რომ თქვენ ნახავთ უფრო მეტ და მეტ ჩრდილოეთ კორეელს წარმატებულს მთელს მსოფლიოში,


Thank you.	მათ შორის ტედის სცენაზეც.


(Applause)	მადლობა. (აპლოდისმენტები)


What you're doing, right now, at this very moment, is killing you.	რასაც ახლა, აი, ამ წუთას აკეთებ გკლავს.


More than cars or the Internet or even that little mobile device we keep talking about, the technology you're using the most almost every day is this, your tush.	უფრო მეტად, ვიდრე მანქანები ან ინტერნეტი ან ის პატარა მობილური მოწყობილობა, რომელზეც სულ ვსაუბრობთ, ტექნოლოგია, რომელსაც შენ იყენებ თითქმის ყოველდღიურად, ეს არის – შენი უკანალი.


Nowadays people are sitting 9.3 hours a day, which is more than we're sleeping, at 7.7 hours.	დღესდღეობით ადამიანები დღეში 9.3 საათი სხედან, რაც იმაზე მეტია, რამდენიც გვძინავს – 7.7 საათი.


Sitting is so incredibly prevalent, we don't even question how much we're doing it, and because everyone else is doing it, it doesn't even occur to us that it's not okay.	ჯდომა იმდენად დაუჯერებლად გავრცელებულია, იმასაც კი არ ვაყენებთ კითხვის ქვეშ, რამდენად ხშირად ვსხედვართ და რახან ყველა დანარჩენიც ზის, თავში აზრადაც არ მოგვდის, რომ ეს მთლად კარგი არაა.


In that way, sitting has become the smoking of our generation.	ამ მხრივ, ჯდომა ჩვენი თაობისათვის მოწევის მაგვარი გახდა.


Of course there's health consequences to this, scary ones, besides the waist.	რა თქმა უნდა, ეს ჯანმრთელობაზე ტოვებს კვალს, წელის გარდა, სხვა, საშიშ კვალსაც.


Things like breast cancer and colon cancer are directly tied to our lack of physical [activity], Ten percent in fact, on both of those.	დაავადებები, როგორიცაა მკერდის კიბო და ნაწლავის კიბო პირდაპირაა დაკავშირებული ჩვენი ფიზიკური აქტივობის ნაკლებობასთან. ამ ორივე დაავადებასთან, 10%–ით.


Six percent for heart disease, seven percent for type 2 diabetes, which is what my father died of.	გულის დაავადებებთან – 6%–ით, 7%–ით დიაბეტის მეორე ტიპთან, რამაც მამაჩემი შეიწირა.


Now, any of those stats should convince each of us to get off our duff more, but if you're anything like me, it won't.	წესით, ამ მონაცემებიდან ერთიც კი საკმარისი უნდა იყოს ჩვენს დასარწმუნებლად, რომ უფრო მეტად ავწიოთ უკანალი, მაგრამ თუ ოდნავ მაინც ჩემნაირი ხართ, ეს არ იქნება საკმარისი.


What did get me moving was a social interaction.	ის, რამაც მართლა ამამოძრავა, სოციალური ურთიერთობა იყო.


Someone invited me to a meeting, but couldn't manage to fit me in to a regular sort of conference room meeting, and said, "I have to walk my dogs tomorrow. Could you come then?"	ვიღაცამ შეხვედრაზე დამპატიჟა, მაგრამ ვერ მოახერხა ჩვენი შეხვედრა ჩვეულებრივ, საკონფერენციო ოთახის შეხვედრა გამოსულიყო და მითხრა: "ხვალ ჩემი ძაღლები უნდა გავასეირნო. შეგიძლია მაშინ მოხვიდე?"


It seemed kind of odd to do, and actually, that first meeting, I remember thinking, "I have to be the one to ask the next question," because I knew I was going to huff and puff during this conversation.	ძალიან უცნაურად ჟღერდა და სიმართლე გითხრათ, იმ პირველი შეხვედრის დროს მახსოვს, ვფიქრობდი "აუცილებლად მე უნდა დავსვა შემდეგი შეკითხვა" იმიტომ რომ ვიცოდი, რომ ამ საუბრის დროს ქშენა და ხვნეშა მომიწევდა.


And yet, I've taken that idea and made it my own.	და მაინც, მე ეს იდეა ავიტაცე და ჩემად ვაქციე.


So instead of going to coffee meetings or fluorescent-lit conference room meetings, I ask people to go on a walking meeting, to the tune of 20 to 30 miles a week.	და ყავის შეხვედრებზე სიარულის ან ცივი ნათებით განათებული შეხვედრების ოთახებში ჯდომის ნაცვლად მე ხალხს ვთხოვ, სასიარულო შეხვედრებზე წამოვიდეს, რაც კვირაში 20–30 მილის სიარული გამომდის.


It's changed my life.	ამან ჩემი ცხოვრება შეცვალა.


But before that, what actually happened was, I used to think about it as, you could take care of your health, or you could take care of obligations, and one always came at the cost of the other.	მაგრამ აქამდე რაც მოხდა იყო ის, რომ ადრე ვფიქრობდი, კაცს ან ჯანმრთელობაზე შეეძლო ზრუნვა, ან ვალდებულებების შესრულებაზე, და ამათგან ერთი მხოლოდ მეორეს ხარჯზე იყო შესაძლებელი.


So now, several hundred of these walking meetings later, I've learned a few things.	ახლა კი,ასობით ამგვარი სასიარულო შეხვედრის შემდეგ, რამდენიმე რამ ვისწავლე.


First, there's this amazing thing about actually getting out of the box that leads to out-of-the-box thinking.	პირველ რიგში, საოცარია, რომ მართლა ყუთიდან გამოსვლა ახალისებს შემოქმედებით ფიქრს.


Whether it's nature or the exercise itself, it certainly works.	არ ვიცი ეს ბუნების ბრალია თუ თავად ვარჯიშის, მაგრამ ეს ნამდვილად მუშაობს.


And second, and probably the more reflective one, is just about how much each of us can hold problems in opposition when they're really not that way.	და მეორე, ალბათ უფრო დასაფიქრებელი ისაა, თუ თითოეული ჩვენგანი რამდენად აყენებენ ამოცანებს როგორც ერთმანეთის გამომრიცხავს მაშინ, როცა სინამდვილეში ეს ასე სულაც არაა.


And if we're going to solve problems and look at the world really differently, whether it's in governance or business or environmental issues, job creation, maybe we can think about how to reframe those problems as having both things be true.	თუ ჩვენ პრობლემების გადაწყვეტა და სამყაროსათვის მართლა სხვაგვარად შეხედვა გვინდა, ეს სახელმწიფოს მმართველობაში იქნება თუ ბიზნესში, გარემოს დაცვის საკითხებში თუ სამუშაო ადგილების შექმნაში, იქნებ დავფიქრდეთ, როგორ შევცვალოთ ამ პრობლემების აღქმა ისე, რომ მათგან ორივე ჭეშმარიტება იყოს.


Because it was when that happened with this walk-and-talk idea that things became doable and sustainable and viable.	იმიტომ, რომ სწორედ ეს გამოვიდა ამ სიარულში ლაპარაკის იდეიდან – რომ რაღაცეები გაკეთბადი, მდგრადი და ეფექტური ხდება,


So I started this talk talking about the tush, so I'll end with the bottom line, which is, walk and talk.	მე ეს საუბარი ჭეშმარიტებაზე საუბრით დავიწყე, ასე რომ, დავამთავრებ დედააზრით – იარეთ და ისაუბრეთ.


Walk the talk.	იარეთ და ისაუბრეთ.


You'll be surprised at how fresh air drives fresh thinking, and in the way that you do, you'll bring into your life an entirely new set of ideas.	გაგიკვირდებათ, რამდენად იწვევს სუფთა ჰაერი ახლებურ ფიქრს, და ამით თქვენს ცხოვრებაში სულ ახალ იდეებს შემოიტანთ.


Thank you.	გმადლობთ.


(Applause)	(აპლოდისმენტები)


I have spent my entire life either at the schoolhouse, on the way to the schoolhouse, or talking about what happens in the schoolhouse.	მთელი ჩემი ცხოვრება გავატარე სკოლაში, ან სკოლისკენ მიმავალ გზაზე, ან სკოლის ამბებზე საუბარში.


(Laughter) Both my parents were educators, my maternal grandparents were educators, and for the past 40 years, I've done the same thing.	ჩემი მშობლები პედაგოგები იყვნენ, დედის მხრიდან ბებია და პაპაც პედაგოგები იყვნენ, და ბოლო 40 წელია მეც იგივე საქმეს ვაკეთებ.


And so, needless to say, over those years I've had a chance to look at education reform from a lot of perspectives.	ამიტომ ზედმეტია იმის თქმა, რომ ,მთელი ამ წლების განმავლობაში მქონია საშუალება თვალყური მედევნებინა საგანმანათლებლო რეფორმისთვის უამრავი კუთხით.


Some of those reforms have been good.	ზოგიერთი რეფორმათაგანი კარგი იყო.


Some of them have been not so good.	ზოგიერთი არც ისე კარგი.


And we know why kids drop out.	და ჩვენ ვიცით, რატომ წყვეტენ ბავშვები სწავლას სკოლაში.


We know why kids don't learn.	ჩვენ ვიცით რატომ არ სწავლობენ ბავშვები.


It's either poverty, low attendance, negative peer influences...	ეს ან სიღარიბეა, დასწრების დაბალი მაჩვენებელი თანატოლების უარყოფითი ზეგავლენა.


We know why.	ჩვენ ვიცი რატომ


But one of the things that we never discuss or we rarely discuss is the value and importance of human connection.	მაგრამ ერთ-ერთი, რასაც არასოდეს განვიხილავთ ან იშვიათად გავიხილავთ არის ადამიანთა კავშირის ღირებულება და მნიშვნელობა,


Relationships.	ურთიერთობები.


James Comer says that no significant learning can occur without a significant relationship.	ჯეიმს კომერი ამბობს, რომ ვერ მოხდება მნიშვნელოვანი სწავლება, მნიშვნელოვანი ურთიერთობების გარეშე.


George Washington Carver says all learning is understanding relationships.	ჯორჯ ვაშინგტონ კარვერი ამბობს, რომ სწავლება ურთიერთობების შესწავლა და გაგებაა.


Everyone in this room has been affected by a teacher or an adult.	ყველა ჩვენთაგანი ყოფილა მასწავლებლის თუ ზრდასრულის ზეგავლენის ქვეშ.


For years, I have watched people teach.	წლებია, ვუყურებ როგორ ასწავლის ხალხი.


I have looked at the best and I've looked at some of the worst.	მინახავს საუკეთესოც და ასევე მინახავს ყველაზე ცუდიც.


A colleague said to me one time, "They don't pay me to like the kids.	კოლეგამ მითხრა ერთხელ, "ისინი არ მიხდიან ფულს იმისთვის, რომ მომეწონოს ბავშვი.


They pay me to teach a lesson.	მიხდიან ფულს გაკვეთილის ჩატარებაში.


The kids should learn it.	ბავშვებმა უნდა ისწავლონ.


I should teach it, they should learn it, Case closed."	მე უნდა ვასწავლო. მათ უნდა ისწავლონ. საქმე დახურულია."


Well, I said to her, "You know, kids don't learn from people they don't like."	კარგით, მე ვუთხარი მას, "იცით, ბავშვები არ სწავლობენ იმისგან ვინც მათ არ მოსწონთ."


(Laughter) (Applause) She said, "That's just a bunch of hooey."	(სიცილი) (ტაში) მათ თქვა, "ეს მხოლოდ სულელური საუბარია."


And I said to her, "Well, your year is going to be long and arduous, dear."	და მე ვუთხარი. "ნუ თქვენი წელი საკმაოდ ხანგრძლივი და რთული იქნება საყვარელო."


Needless to say, it was.	ზედმეტი იქნება ავღნიშნო, რომ იყო.


Some people think that you can either have it in you to build a relationship, or you don't.	ზოგიერთი ადამიანი ფიქრობს, რომ ან შინაგანად იცი ურთიერთობა ხალხთან, ან არ გამოგდის.


I think Stephen Covey had the right idea.	ვფიქრობ სტივენ ქავის ქონდა სწორი აზრი.


He said you ought to just throw in a few simple things, like seeking first to understand, as opposed to being understood.	მან თქვა უბრალოდ უნდა გადააგდო რამდენიმე მარტივი რამ, როგორიცაა, პირველ რიგში ეძიო, რომ გაუგო ისევე, როგორც პირიქით, გაგიგონ.


Simple things, like apologizing.	მარტივი რამ ,როგორიცაა მობოდიშება.


You ever thought about that?	ოდესმე გიფიქრიათ ამაზე?


Tell a kid you're sorry, they're in shock.	უთხარი ბავშვს, რომ წუხარ, და ისინი შოკში არიან.


(Laughter) I taught a lesson once on ratios.	ერთხელ, გაკვეთილი მქონდა ფარდობითობაზე.


I'm not real good with math, but I was working on it.	არ ვარ ძლიერი მათემატიკაში, მაგრამ ვმუშაობდი ამაზე.


(Laughter) And I got back and looked at that teacher edition.	მივუბრუნდი მასწავლებლის გამოცემას.


I'd taught the whole lesson wrong.	მთელი გაკვეთილი არასწორად ჩავატარე.


(Laughter) So I came back to class the next day and I said, "Look, guys, I need to apologize.	(სიცილი) ასე, რომ მეორე დღეს, მივედი ჩემს კლასთან და ვუთხარი, "მისმინეთ ბავშვებო, უნდა მოგიბოდიშოთ.


I taught the whole lesson wrong. I'm so sorry."	მთელი გაკვეთილი არასწორად გასწავლეთ.


They said, "That's okay, Ms. Pierson.	ძალიან ვწუხვარ." მათ თქვეს, "არაუშავს, მის პირსონ.


You were so excited, we just let you go."	ისეთი აღელვებული იყავით, უბრალოდ ნება დაგრთეთ." (სიცილი) (ტაში)


I have had classes that were so low, so academically deficient, that I cried.	მყოლია კლასები, ძალიან სუსტები ისეთი დაბალი აკადემიური მოსწრებით, რომ ვიტირე.


I wondered, "How am I going to take this group, in nine months, from where they are to where they need to be?	გავოცდი, როგორ ვაპირებ ამ ჯგუფის მიყვანას ცხრა თვეში, იქიდან სადაც, არიან, იქ სადაც უნდა იყვნენ?


And it was difficult, it was awfully hard.	ეს იყო ძნელი. მართლაც, რომ საშინლად რთული იყო.


How do I raise the self-esteem of a child and his academic achievement at the same time?	როგორ ავამაღლე ბავშვს ღირსების შეგრძნება? და ამავდროულად მისი აკადემიური მიღწევებიც?


One year I came up with a bright idea.	ერთ წელში, მივედი ერთ ბრწყინვალე აზრამდე


I told all my students, "You were chosen to be in my class because I am the best teacher and you are the best students, they put us all together so we could show everybody else how to do it."	ჩემს ყველა მოსწავლეს ვუთხარი, "თქვენ აგირჩიეს, რომ ჩემს კლასში მოხვედრილიყავით იმიტომ, რომ მე საუკეთესო მასწავლებელი ვარ და თქვენ საუკეთესო მოსწავლეები, ჩვენ ერთად შეგვკრიბეს რომ ვაჩვენოთ ყველა დანარჩენს, როგორ უნდა გააკეთონ ეს."


One of the students said, "Really?"	ერთ-ერთმა მოსწავლემ თქვა, "მართლა?"


(Laughter) I said, "Really. We have to show the other classes how to do it, so when we walk down the hall, people will notice us, so you can't make noise.	(სიცილი) მე ვუთხარი "მართლა, ჩვენ უნდა ვაჩვენოთ სხვა კლასებს როგორ გააკეთონ საუკეთესოდ, ისე, რომ როცა დერეფანში გავალთ ხალხი შეგვამჩნევს, ასე, რომ ვერ იხმაურებთ.


You just have to strut."	მხოლოდ ამაყად გაივლით."


(Laughter) And I gave them a saying to say: "I am somebody.	და მივეცი ანდაზა სათქმელად: 'მე ვარ ვიღაც.


I was somebody when I came.	ვიყავი ვიღაც, როცა მოვედი.


I'll be a better somebody when I leave.	და უკეთესი ვიღაც ვიქნები, როცა დავტოვებ აქაურობას.


I am powerful, and I am strong.	მე ვარ ღონიერი და ძლიერი.


I deserve the education that I get here.	მე ვიმსახურებ განათლებას, რასაც აქ ვიღებ.


I have things to do, people to impress, and places to go."	მე გასაკეთებელი მაქვს რაღაც, რაც ხალხს გააოცებს და ადგილები სანახავი."


And they said, "Yeah!"	და მათ თქვეს, "დიახ, აბა რა!"


(Laughter) You say it long enough, it starts to be a part of you.	ამას იმდენ ხანს ამბობ, სანამ შენი ნაწილი არ გახდება.


(Applause) I gave a quiz, 20 questions.	ასე, რომ--- (ტაში) მივეცი დავალება, 20 კითხვა.


A student missed 18.	სტუდენტმა თვრამეტს არასწორად გასცა პასუხი.


I put a "+2" on his paper and a big smiley face.	მე დავუწერე "+2" მის ფურცელზე და დიდი ღიმილი დავუხატე.


(Laughter) He said, "Ms. Pierson, is this an F?"	მან თქვა, "მის პირსონ, ეს F არის?"


I said, "Yes."	მე ვუთხარი "დიახ"


(Laughter) He said, "Then why'd you put a smiley face?"	მან თქვა, "მაშინ რატომ დახატეთ ეს ღიმილი?"


I said, "Because you're on a roll.	მე ვუთხარი, "იმიტომ, რომ წარმატების გზაზე დგახარ.


You got two right. You didn't miss them all."	ორი სწორი პასუხი გაქვს, ყველას არ გაეცი არასწორი პასუხი."


(Laughter) I said, "And when we review this, won't you do better?"	მე ვუთხარი," რომ განვიხილავთ ამას გააკეთებ უკეთესად?"


He said, "Yes, ma'am, I can do better."	მან თქვა, "დიახ მემ, მე შემიძლია უკეთ გაკეთება."


You see, "-18" sucks all the life out of you.	იცით, "-18" სიცოცხლეს გართმევს


"+2" said, "I ain't all bad."	"+2" თქვა, "მთლიანად ცუდი არ იყო." (სიცილი) (ტაში)


For years, I watched my mother take the time at recess to review, go on home visits in the afternoon, buy combs and brushes and peanut butter and crackers to put in her desk drawer for kids that needed to eat, and a washcloth and some soap for the kids who didn't smell so good.	წლების განმავლობაში ვუყურებდი დედას არდადაგებზე, დროს უთმობდა განხილვას საღამოობით სახლში დადიოდა ვიზიტებზე, ყიდულობდა ფუნჯებს ,არაქისის კარაქს და კრეკერებს რომ ჩაედო მისი მაგიდის უჯრაში, ბავშვებისთვის, რომლებიც კვებას საჭიროებდა, პირსახოცს და საპონს, რომლებსაც არც ისე კარგი სუნი ასდიოდათ.


See, it's hard to teach kids who stink.	იცით რთულია ასწავლო ბავშვებს, ცუდი სუნი რომ ასდით.


(Laughter) And kids can be cruel.	ბავშვებს შეუძლიათ იყვნენ სასტიკები.


And so she kept those things in her desk, and years later, after she retired, I watched some of those same kids come through and say to her, "You know, Ms. Walker, you made a difference in my life.	ასე, რომ დედა ინახავდა ამ ნივთებს მის უჯრაში, და წლების შემდეგ, როცა ის პენსიაზე გავიდა, ვხედავდი, როგორ მოდიოდა, ზოგიერთი ბავშვი და ეუბნებოდნენ, "იცით, მის ვოლკერ, თქვენ ზეგავლენა მოახდინეთ ჩემს ცხოვრებაზე.


You made it work for me.	თქვენ ის ჩემთვის აამუშავეთ.


You made me feel like I was somebody, when I knew, at the bottom, I wasn't.	თქვენ მაგრძნობინეთ, რომ ვიღაც ვიყავი, მაშინ, როცა გულის სიღრმეში, ვიცოდი, რომ არ ვიყავი.


And I want you to just see what I've become."	და მინდა უბრალოდ ნახოთ, როგორი გავხდი."


And when my mama died two years ago at 92, there were so many former students at her funeral, it brought tears to my eyes, not because she was gone, but because she left a legacy of relationships that could never disappear.	როცა დედა გარდაიცვალა 1992 წელს დაკრძალვაზე, მისი მრავალი ყოფილი მოსწავლე მოვიდა ცრემლები მომგვარა, არა იმიტომ, რომ დედა წავიდა, არამედ იმიტომ, რომ ურთიერთობების მემკვიდრეობა დატოვა ასე რომ ის ვერასოდეს გაუჩინარდებოდა.


Can we stand to have more relationships?	შეგვიძლია მხარი დავუჭიროთ მეტ ურთიერთობებს?


Absolutely.	რა თქმა უნდა


Will you like all your children? Of course not.	ყველა შენი მოსწავლე მოგეწონება?


(Laughter) And you know your toughest kids are never absent.	რა თქმა უნდა არა. თქვენ იცით, რომ ყველაზე რთული მოსწავლეები არასოდეს აცდენენ


(Laughter) Never.	(სიცილი) არასოდეს. ყველა ვერ მოგეწონებათ,


You won't like them all, and the tough ones show up for a reason.	რთული მოსწავლეები რაღაც მიზეზით მოდიან.


It's the connection. It's the relationships.	ეს არის კავშირი. ეს არის ურთიერთობები. და მაშინ, როცა ყველა ვერ მოგწონს, მთავარი ის არის, რომ ისინი ამას ვერასოდეს გაიგებენ.


So teachers become great actors and great actresses, and we come to work when we don't feel like it, and we're listening to policy that doesn't make sense, and we teach anyway.	ამგვარად მასწავლებლები უდიდესი მსახიობები ხდებიან, მოვდივართ სამსახურში, მაშინ როცა არ გვსურს დიდად მუშაობა და ვუსმენთ მოსაზრებებს, რომელიც აზრს მოკლებულია, და მაინც ვასწავლით


We teach anyway, because that's what we do.	მაინც ვასწავლით, რადგან სწორედ ეს არის, რასაც ვაკეთებთ.


Teaching and learning should bring joy.	სწავლამ და სწავლებამ სიამოვნება უნდა მოგგვაროს.


How powerful would our world be if we had kids who were not afraid to take risks, who were not afraid to think, and who had a champion?	როგორი ბრწყინვალე იქნებოდა მსოფლიო ისეთი ბავშვები, რომ გვყავდეს, ვისაც გარისკვის არ შეეშინდებათ არ შეეშინდებათ ფიქრის, და ვისაც ეყოლება ჩემპიონი?


Every child deserves a champion, an adult who will never give up on them, who understands the power of connection, and insists that they become the best that they can possibly be.	ყველა ბავშვი იმსახურებს ჩემპიონს, მოზრდილს, რომელიც არასოდეს ჩაიქნევს მათზე ხელს ვისაც ესმის, კავშირის ძალა და დაიჟინებს, რომ მათ შეეძლებათ გახდნენ იმაზე უკეთესები ვიდრე შესაძლებელია.


Is this job tough? You betcha.	რთულია ეს საქმე?


Oh God, you betcha.	ღმერთმანი, უდაოდ


But it is not impossible.	მაგრამ არა შეუძლებელი.


We can do this. We're educators.	ჩვენ შეგვიძლია ეს. ჩვენ მასწავლებლები ვართ


We're born to make a difference.	ჩვენ დავიბადეთ, რომ მოვახდინოთ ზეგავლენა


Thank you so much.	დიდი მადლობა


(Applause)	(ტაში)


When I was 27 years old, I left a very demanding job in management consulting for a job that was even more demanding: teaching.	როცა 27 წლის ვიყავი, ძალიან მოთხოვნადი სამსახური მივატოვე მენეჯმენტის სფეროში, რათა დამეწყო კიდევ უფრო მოთხოვნადი სამსახური: მასწავლებლობა.


I went to teach seventh graders math in the New York City public schools.	ნიუ-იორკის საჯარო სკოლებში მეშვიდე კლასელებისთვის მათემატიკის სასწავლებლად გადავედი.


And like any teacher, I made quizzes and tests.	როგორც ყველა მასწავლებელმა, მეც შევადგინე ქუიზები და ტესტები.


I gave out homework assignments.	ვაძლევდი საშინაო დავალებებს.


When the work came back, I calculated grades.	შემდეგ ვწერდი შესრულებული სამუშაოს ქულებს.


What struck me was that IQ was not the only difference between my best and my worst students.	გავოცდი როცა მივხვდი, რომ IQ არ იყო ერთადერთი განსხვავება, ჩემს საუკეთესო და ყველაზე ცუდ მოსწავლეებს შორის.


Some of my strongest performers did not have stratospheric IQ scores.	ჩემს ყველაზე ძლიერ მოსწავლეებს სულაც არ ჰქონდათ ზემაღალი IQ მაჩვენებელი.


Some of my smartest kids weren't doing so well.	ჩემს ყველაზე ჭკვიანი ბავშვებს კი, არ ჰქონდათ ისეთი კარგი შედეგები


And that got me thinking.	და ამან დამაფიქრა.


The kinds of things you need to learn in seventh grade math, sure, they're hard: ratios, decimals, the area of a parallelogram.	ის რასაც მეშვიდე კლასის მათემატიკა გვასწავლოს რა თქმა უნდა რთულია: პროპორციები, ათწილადები, პარალელოგრამის ფართობი,


But these concepts are not impossible, and I was firmly convinced that every one of my students could learn the material if they worked hard and long enough.	მაგრამ ამ ცნებების გაგება არ არის შეუძლებელი და მე მტკიცედ მჯეროდა, რომ თითოეულ ჩემს სტუდენტს შეეძლო ამის შესწავლა, თუ უფრო გულმოდგინედ და ხანგრძლივად ისწავლიდნენ.


After several more years of teaching, I came to the conclusion that what we need in education is a much better understanding of students and learning from a motivational perspective, from a psychological perspective.	რამდენიმე წლიანი სწავლების შემდეგ, მივედი დასკვნამდე, რომ განათლებაში რაც გვჭირდება, არის სტუდენტთა უკეთესი გაგება და სწავლების მოტივაციის კუთხით, ფსიქოლოგიური კუთხით დანახვა.


In education, the one thing we know how to measure best is IQ.	განათლებაში, ყველაზე კარგად IQ-ს გაზომვა ვიცით.


But what if doing well in school and in life depends on much more than your ability to learn quickly and easily?	მაგრამ იქნებ სკოლაში და ცხოვრებაში წარმატება, უფრო მეტ რამეზეა დამოკიდებული, ვიდრე სწრაფად და მარტივად სწავლის უნარი?


So I left the classroom, and I went to graduate school to become a psychologist.	ამრიგად, მე დავტოვე საკლასო ოთახი და გავხდი ფსიქოლოგიის მკვლევარი.


I started studying kids and adults in all kinds of super challenging settings, and in every study my question was, who is successful here and why?	მე დავიწყე ბავშვებისა და ზრდსრულების შესწავლა ყველა სახის რთულ სიტუაციებში. ყოველ კვლევაში ჩემი კითხვა იყო: ვინ არის აქ წარმატებული და რატომ?


My research team and I went to West Point Military Academy.	მე და ჩემი მკვლევართა გუნდი წავედით West Point-ის სამხედრო აკადემიაში.


We tried to predict which cadets would stay in military training and which would drop out.	შევეცადეთ გამოგვეცნო კადეტთაგან ვინ გააგრძელებდა სწავლას და ვის გარიცხავდნენ.


We went to the National Spelling Bee and tried to predict which children would advance farthest in competition.	ჩვენ წავედით National Spelling Bee-ს მართლწერის კონკურსზე და ვცდილობდით გამოგვეცნო ვინ გავიდოდა ყველაზე შორს ამ კონკურსში.


We studied rookie teachers working in really tough neighborhoods, asking which teachers are still going to be here in teaching by the end of the school year, and of those, who will be the most effective at improving learning outcomes for their students?	ჩვენ ვსწავლობდით ახალბედა მასწავლებელებს, რომლებიც რთულ უბნებში მუშაობდნენ, გვაინტერესებდა რომელი მასწავლებელი გააგრძელებდა იქ მუშაობას სასწავლო წლის ბოლომდე და ვინ მიაღწევდა უფრო დიდ შედეგს სტუდენტთა შედეგების გაუმჯობესებაში.


We partnered with private companies, asking, which of these salespeople is going to keep their jobs?	ვმუშაობდით კერძო კომპანიებთან, გვაინტერესებდა, მათი გაყიდვების რომელი სპეციალისტი შეინარჩუნებდა სამსახურს.


And who's going to earn the most money?	ვინ გამოიმუშავებდა ყველაზე მეტ ფულს?


In all those very different contexts, one characteristic emerged as a significant predictor of success.	ყველა ამ განსხვავებულ კონტექსტში, ერთი მახასიათებელი აღმოჩნდა წარმატების მნიშვნელოვანი განმსაზღვრელი.


And it wasn't social intelligence.	და ეს არ იყო სოციალური ინტელექტი.


It wasn't good looks, physical health, and it wasn't IQ.	ეს არ იყო კარგი გარეგნობა, ჯანმრთელობა და არც IQ.


It was grit.	ეს იყო შეუპოვრობა.


Grit is passion and perseverance for very long-term goals.	შეუპოვრობა არის გრძელვადიანი მიზნების მიღწევის წყურვილი და გამბედაობა.


Grit is having stamina.	შეუპოვრობაა გამძლეობის უნარის ქონა.


Grit is sticking with your future, day in, day out, not just for the week, not just for the month, but for years, and working really hard to make that future a reality.	შეუპოვრობა ნიშნავს მომავალთან შერკინებას, დღითიდღე, არა მხოლოდ კვირების და თვეების, არამედ წლების მანძილზე, და გულმოდგინედ მუშაობას რათა მომავალი რეალობად აქციო.


Grit is living life like it's a marathon, not a sprint.	შეუპოვრობა არის ცხოვრება, რომელიც მარათონია და არა - სპრინტი.


A few years ago, I started studying grit in the Chicago public schools.	რამდენიმე წლის წინ, შეუპოვრობის შესწავლა ჩიკაგოს საჯარო სკოლებში დავიწყე.


I asked thousands of high school juniors to take grit questionnaires, and then waited around more than a year to see who would graduate.	საშუალო სკოლის ათასობით მოსწავლეს ვთხოვე შეევსოთ შეუპოვრობის თემაზე კითხვარები და წელიწადზე მეტი ველოდებოდი, რათა მენახა ვინ დაამთავრდებდა სკოლას.


Turns out that grittier kids were significantly more likely to graduate, even when I matched them on every characteristic I could measure, things like family income, standardized achievement test scores, even how safe kids felt when they were at school.	აღმოჩნდა, რომ მეტად შეუპოვარი ბავშვები უფრო დიდი ალბათობით ამთავრებდნენ სკოლებს. მაშინაც კი, როცა ისინი ერთმანეთს ისეთი მახასიათებლებით მივუთანადე, როგორიცაა ოჯახის შემოსავლები, ტესტის ქულები, ისიც კი თუ რამდენად უსაფრთხოდ გრძნობდნენ ბავშვები თავს სკოლაში.


So it's not just at West Point or the National Spelling Bee that grit matters.	ამიტომ, West Point, ან მართლწერის კონკური არ არის ერთადერთი ადგილი, სადაც შეუპოვრობა მნიშვნელოვანია,


It's also in school, especially for kids at risk for dropping out.	ასევეა სკოლებშიც, განსაკუთრებით გარიცხვის პირას მყოფი ბავშვებისთვის.


To me, the most shocking thing about grit is how little we know, how little science knows, about building it.	ჩემთვის შოკისმომგვრელია ის, თუ რამდენად ცოტა ვიცით შეუპოვრობაზე, რა მწირია მის ზრდასთან დაკავშირებული მეცნიერული ცოდნა.


Every day, parents and teachers ask me, "How do I build grit in kids?	ყოველდღე, მშობლები და მასწავლებელები მეკითხებიან: „როგორ გავაღვიძოთ შეუპოვრობა ბავშვებში?


What do I do to teach kids a solid work ethic?	როგორ ჩავუნერგო ბავშვს მყარი სამუშაო ეთიკა?


How do I keep them motivated for the long run?"	როგორ შევანარჩუნებინო მოტივაცია დიდი ხნის განმავლობაში?


The honest answer is, I don't know.	ჩემი გულახდილი პასუხია, არ ვიცი.


(Laughter) What I do know is that talent doesn't make you gritty.	(სიცილი) ერთი რამ ვიცი, რომ ნიჭი არ გხდით შეუპოვარს.


Our data show very clearly that there are many talented individuals who simply do not follow through on their commitments.	ჩვენი კვლევა ნათლად აჩვენებს, რომ ბევრი ნიჭიერი ადამიანი, უბრალოდ არ ასრულებს საკუთარ მოვალეობებს.


In fact, in our data, grit is usually unrelated or even inversely related to measures of talent.	სინამდვილეში, ჩვენ მონაცემებში შეუპოვრობა არ არის პირდაპირ, ან უკუკავშირში ნიჭიერების დონესთან.


So far, the best idea I've heard about building grit in kids is something called "growth mindset."	ჯერ-ჯერობით საუკეთესო აზრი, რომელიც ბავშვებში შეუპოვრობის ზრდასთან დაკავშირებით მსმენია ე.წ.


This is an idea developed at Stanford University by Carol Dweck, and it is the belief that the ability to learn is not fixed, that it can change with your effort.	„ზრდის მენტალიტეტია“. ეს იდეა სტენფორდის უნივერსიტეტში ქეროლ დუეკმა ჩამოაყალიბა და ესაა წარმოდგენა, რომ სწავლის უნარი არ არის უცვლელი, რომ მისი შეცვლა ძალისხმევითაა შესაძლებელი.


Dr. Dweck has shown that when kids read and learn about the brain and how it changes and grows in response to challenge, they're much more likely to persevere when they fail, because they don't believe that failure is a permanent condition.	დოქტორმა დუეკმა აჩვენა, რომ როცა ბავშვები კითხულობენ და სწავლობენ, თუ როგორ იცვლება და ვითარდება ტვინი გამოწვევის საპასუხოდ, ისინი გაცილებით უფრო მტკიცედ აგრძელებენ მუშაობას მარცხის შემდეგ, რადგან მათ არ სჯერათ, რომ მარცხი მუდმივი მდგომარეობაა.


So growth mindset is a great idea for building grit.	ასე რომ, ზრდაზე ორიენტირებული აზროვნება არის ის რაც შეუპოვრობას აჩენს,


But we need more.	მაგრამ ჩვენ უფრო მეტი გვჭირდება.


And that's where I'm going to end my remarks, because that's where we are.	და აქ დავასრულებ ჩემს მონაყოლს, რადგან ჩვენ აქ ვართ ახლა.


That's the work that stands before us.	ეს სამუშაო დგას ჩვენს წინაშე.


We need to take our best ideas, our strongest intuitions, and we need to test them.	ჩვენ უნდა ავიღოთ ჩვენი საუკეთესო იდეები, ძლიერი ინტუიცია და გამოვცადოთ ისინი.


We need to measure whether we've been successful, and we have to be willing to fail, to be wrong, to start over again with lessons learned.	ჩვენ უნდა გავიგოთ, ვიყავით თუ არა წარმატებულნი, უნდა ვიყოთ მზად განვიცადოთ მარცხი, დავუშვათ შეცდომები, რათა დავიწყოთ ყველაფერი თავიდან მიღებული გაკვეთილებით.


In other words, we need to be gritty about getting our kids grittier.	სხვა სიტყვებით, ჩვენ გვჭირდება ვიყოთ შეუპოვრები, გავხადოთ ჩვენი ბავშვები მეტად შეუპოვრები.


Thank you.	გმადლობთ.


(Applause)	(აპლოდისმენტები)


Growing up in Taiwan as the daughter of a calligrapher, one of my most treasured memories was my mother showing me the beauty, the shape and the form of Chinese characters.	როცა ტაივანში ვიზრდებოდი როგორც კალიგრაფის ქალიშვილის, ჩემი ერთ-ერთი უძვირფასესი მოგონება ისაა, როგორ მაჩვენებდა დედაჩემი ჩინური იეროგლიფების მშვენიერებას, მოყვანილობასა და ფორმას.


Ever since then, I was fascinated by this incredible language.	მას შემდეგ მე სულ მოხიბლული ვარ ამ არაჩვეულებრივი ენით.


But to an outsider, it seems to be as impenetrable as the Great Wall of China.	მაგრამ გარეშე თვალისთვის ის ჩინეთის დიდი კედელივით შეუღწევადი ჩანს.


Over the past few years, I've been wondering if I can break down this wall, so anyone who wants to understand and appreciate the beauty of this sophisticated language could do so.	ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში ვფიქრობდი როგორ შევძლო ამ კედლის გარღვევა, რომ ყველა მსურველმა შეძლოს ამ დახვეწილი ენის მშვენიერების გაგება და დაფასება.


I started thinking about how a new, fast method of learning Chinese might be useful.	მე იმაზე დავიწყე ფიქრი, რა სასარგებლო შეიძლება იყოს ჩინურის შესწავლის ახალი, სწრაფი მეთოდი.


Since the age of five, I started to learn how to draw every single stroke for each character in the correct sequence.	მე ხუთი წლიდან დავიწყე თითოეული იეროგლიფისათვის ყოველი მოსმის სწორი თანმიმდევრობით დახატვა.


I learned new characters every day during the course of the next 15 years.	მე ყოველდღე ვსწავლობდი ახალ იეროგლიფებს მომდევნო 15 წლის განმავლობაში.


Since we only have five minutes, it's better that we have a fast and simpler way.	რადგან ჩვენ მხოლოდ ხუთი წუთი გვაქვს, ჩვენთვის უფრო სწრაფი და მარტივი გზაა უკეთესი.


A Chinese scholar would understand 20,000 characters.	ჩინელ მეცნიერს 20 000 იეროგლიფის ცნობა შეუძლია.


You only need 1,000 to understand the basic literacy.	ყოველდღიური წერა-კითხვისთვის მხოლოდ 1000 გჭირდება.


The top 200 will allow you to comprehend 40 percent of basic literature -- enough to read road signs, restaurant menus, to understand the basic idea of the web pages or the newspapers.	ტოპ 200 იეროგლიფი კი ძირითადი ლიტერატურის 40 პროცენტის გაცნობას შეგაძლებინებს - ეს საკმარისია იმისთვის, რომ საგზაო ნიშნები და რესტორნების მენიუები წაიკითხოთ, ვებ გვერდების ან საგაზეთო სტატიების ძირითადი აზრი გაიგოთ.


Today I'm going to start with eight to show you how the method works.	დღეს მე რვა იეროგლიფით დავიწყებ, რომ გაჩვენოთ, როგორ მუშაობს ეს მეთოდი.


You are ready?	მზად ხართ?


Open your mouth as wide as possible until it's square.	გააღეთ პირი რაც შეიძლება დიდზე, სანამ კვადრატული არ გახდება.


You get a mouth.	ეს პირია.


This is a person going for a walk.	ეს არის ადამიანი, რომელიც სეირნობს.


Person.	ადამიანი.


If the shape of the fire is a person with two arms on both sides, as if she was yelling frantically, "Help! I'm on fire!" -- This symbol actually is originally from the shape of the flame, but I like to think that way. Whichever works for you.	თუ ცეცხლის ფორმა არის ადამიანი გვერდებზე ორი ხელით, თითქოს გიჟივით ყვირის, "მიშველეთ! ცეცხლი მიკიდია!" - ეს იეროგლიფი ალის ფორმიდან მომდინარეობს, მაგრამ მე ასე ფიქრი უფრო მომწონს. მოკლედ, თქვენ რაც უფრო გამოგადგებათ ის იყოს.


This is a tree.	ეს ხე არის.


Tree.	ხე.


This is a mountain.	ეს მთა არის.


The sun.	მზე.


The moon.	მთვარე.


The symbol of the door looks like a pair of saloon doors in the wild west.	კარის იეროგლიფი ველური დასავლეთის ბარის კარს ჰგავს.


I call these eight characters radicals.	მე ამ რვა იეროგლიფს რადიკალებს ვეძახი.


They are the building blocks for you to create lots more characters.	ისინი არიან აგურები იმისთვის, რომ თქვენ უფრო მეტი იეროგლიფი შექმნათ.


A person.	ადამიანი.


If someone walks behind, that is "to follow."	თუ ვინმე უკან მიყვება, ეს არის "გაყოლა".


As the old saying goes, two is company, three is a crowd.	როგორც ძველი ანდაზა ამბობს, ორი ადამიანი კომპანიაა, სამი კი - ბრბო.


If a person stretched their arms wide, this person is saying, "It was this big."	თუ ადამიანი ხელებს განზე გაშლის, ის ამბობს "აი, ასეთი დიდია".


The person inside the mouth, the person is trapped.	ადამიანი პირში - ადამიანი დამწყვდეულია.


He's a prisoner, just like Jonah inside the whale.	ის პატიმარია, როგორც იონა ზვიგენის მუცელში.


One tree is a tree. Two trees together, we have the woods.	ერთი ხე - ხე არის. ორი ხე ერთად უკვე კორომია.


Three trees together, we create the forest.	სამი ხე ერთად უკვე ტყეს ქმნის.


Put a plank underneath the tree, we have the foundation.	ხის ქვეშ ფიცარი დადეთ და საძირკველს მიიღებთ.


Put a mouth on the top of the tree, that's "idiot." (Laughter) Easy to remember, since a talking tree is pretty idiotic.	ხის თავზე პირი დადეთ - ეს "იდიოტია". (სიცილი) ადვილი დასამახსოვრებელია, რადგან მოლაპარაკე ხე საკმაოდ იდიოტური რამე იქნებოდა.


Remember fire?	ცეცხლი გახსოვთ?


Two fires together, I get really hot.	ორი ცეცხლი ერთად - ძალიან ცხელა.


Three fires together, that's a lot of flames.	სამი ცეცხლი ერთად - უამრავი ალია.


Set the fire underneath the two trees, it's burning.	ორი ხის ქვეშ ცეცხლი დაანთეთ და უკე იწვის.


For us, the sun is the source of prosperity.	ჩვენთვის, მზე კეთილდღეობის წყაროა.


Two suns together, prosperous.	ორი მზე ერთად - კეთილდღეობაა.


Three together, that's sparkles.	სამი ერთად - ბრჭყვიალებია.


Put the sun and the moon shining together, it's brightness.	ერთად დასვით მანათობელი მზე და მთვარე და ნათელი გამოგივათ.


It also means tomorrow, after a day and a night.	ეს ასევე "ხვალ"-საც ნიშნავს - ანუ დღის და ღამის შემდეგ რაც იქნება.


The sun is coming up above the horizon. Sunrise.	მზე ჰორიზონტს ზემოთ ამოდის.


A door. Put a plank inside the door, it's a door bolt.	მზის ამოსვლა. კარი. კარში ფიცარი ჩადეთ, და ეს კარის საკეტია.


Put a mouth inside the door, asking questions.	კარში პირი დასვით - და კითხვის დასმა გამოვა.


Knock knock. Is anyone home?	კაკუ კაკუ. ვინმე არის სახლში?


This person is sneaking out of a door, escaping, evading.	ეს ადამიანი კარიდან იპარება- გაპარვა, გაქცევა.


On the left, we have a woman.	მარცხნივ ჩვენ ქალი გვყავს.


Two women together, they have an argument.	ორი ქალი ერთად - ჩხუბობენ.


(Laughter) Three women together, be careful, it's adultery.	(სიცილი) სამი ქალი ერთად, ფრთხილად იყავით, ეს ღალატია.


So we have gone through almost 30 characters.	ამასობაში უკვე თითქმის 30 იეროგლიფი გავიარეთ.


By using this method, the first eight radicals will allow you to build 32.	ამ მეთოდით და პირველი რვა რადიკალით 32 იეროგლიფის შექმნას შეძლებთ.


The next group of eight characters will build an extra 32.	შემდეგი რვა იეროგლიფით კიდევ დამატებით 32 შექმნით.


So with very little effort, you will be able to learn a couple hundred characters, which is the same as a Chinese eight-year-old.	ასე რომ, მცირედი ძალისხმევით რამდენიმე ასეული იეროგლიფის სწავლას შეძლებთ, რაც ჩინელი რვა წლის ბავშვის დონეა.


So after we know the characters, we start building phrases.	რაც იეროგლიფები ვისწავლეთ, ფრაზების შექმნაც დავიწყოთ.


For example, the mountain and the fire together, we have fire mountain. It's a volcano.	მაგალითად, მთა და ცეცხლი ერთად, ცეცხლოვან მთას გვაძლევს.


We know Japan is the land of the rising sun.	ეს ვულკანია. ჩვენ ვიცით, რომ იაპონია ამომავალი მზის ქვეყანაა.


This is a sun placed with the origin, because Japan lies to the east of China.	ეს არის მზე, რომელიც თავისი წარმომავლობის ადგილასაა რადგან იაპონია ჩინეთის აღმოსავლეთით მდებარეობს.


So a sun, origin together, we build Japan.	ასე რომ, მე და წარმომავლობა ერთად - და უკვე იაპონია მივიღეთ.


A person behind Japan, what do we get?	ადამიანი იაპონიის უკან - რა მივიღეთ?


A Japanese person.	იაპონელი ადამიანი.


The character on the left is two mountains stacked on top of each other.	მარცხნივ მოცემულ იეროგლიფზე ერთმანეთზე შედგმული ორი მთაა გამოსახული.


In ancient China, that means in exile, because Chinese emperors, they put their political enemies in exile beyond mountains.	ძველ ჩინეთში ეს გადასახლებას ნიშნავდა. რადგან ჩინელი იმპერატორები თავიანთ პოლიტიკურ მტრებს მთების მიღმა ასახლებდნენ.


Nowadays, exile has turned into getting out.	დღეისათვის გადასახლება გარეთ გაღწევად გადაიქცა.


A mouth which tells you where to get out is an exit.	პირი, რომელიც გეუბნება საიდან შეგიძლია გარეთ გააღწიო გასასვლელის ნიშანია.


This is a slide to remind me that I should stop talking and get off of the stage. Thank you.	ეს ის სლაიდია, რომელმაც უნდა შემახსენოს, რომ ლაპარაკს უნდა მოვრჩე და სცენიდან გავიდე.


(Applause)	მადლობა. (აპლოდისმენტები)


Thank you very much.	უღრმესი მადლობა


I moved to America 12 years ago with my wife Terry and our two kids.	ამერიკაში 12 წლის წინ წავედი ჩემ ცოლთან, ტერთან და ორ შვილთან ერთად.


Actually, truthfully, we moved to Los Angeles -- (Laughter) thinking we were moving to America, but anyway -- (Laughter) It's a short plane ride from Los Angeles to America.	სიმართლე გითხრათ ჩვენ წავედით ლოს ანჯელესში (სიცილი)-- ვფიქრობდით, რომ ამერიკაში მივდიოდით, თუმცა, თვითმფრინავით მოკლე მანძილია, ლოს ანჯელესიდან


(Laughter) I got here 12 years ago, and when I got here, I was told various things, like, "Americans don't get irony."	ამერიკამდე. აქ, 12 წლის წინ ჩამოვედი ჩამოსვლის შემდეგ უამრავი ამბავი მითხრეს როგორიცაა, "ამერიკელებს, ირონია არ ესმით."


(Laughter) Have you come across this idea?	ოდესმე გსმენიათ ამის შესახებ?


It's not true.	ეს არ არის მართალი.


I've traveled the whole length and breadth of this country.	მთლიანად შემოვიარე ეს ქვეყანა.


I have found no evidence that Americans don't get irony.	და არავითარი დამამტკიცებელი საბუთი არ მინახავს, რომ ამერიკელებს არ ესმით ირონია.


It's one of those cultural myths, like, "The British are reserved."	ეს ერთ-ერთი ის კულტურული მითია როგორიცაა, 'ბრიტანელები, მორცხვები არიან."


(Laughter) I don't know why people think this.	არ ვიცი რატომ ფიქრობს ხალხი ასე.


We've invaded every country we've encountered.	ჩვენ დავიპყარით ყველა ქვეყანა, რომელსაც შევხვდით.


(Laughter) But it's not true Americans don't get irony, but I just want you to know that that's what people are saying about you behind your back.	(სიცილი) მაგრამ ნამდვილად არ არის მართალი, რომ ამერიკელები ირონიას ვერ იგებენ. უბრალოდ მინდა იცოდეთ რას ამბობს ხალხი თქვენს ზურგს უკან.


You know, so when you leave living rooms in Europe, people say, thankfully, nobody was ironic in your presence.	იცით, ევროპაში, როცა გადიხართ სასტუმრო ოთახიდან ხალხი ამბობს, მადლობა ღმერთს არავინ იყო ირონიული თქვენი თანდასწრებით.


(Laughter) But I knew that Americans get irony when I came across that legislation, "No Child Left Behind."	მე ვიცოდი, რომ ამერიკელებს ირონია ესმით როცა პირველად გავიგე იმ კანონმდებლობის შესახებ "არც ერთი ბავშვი უყურადღებოდ,"


(Laughter) Because whoever thought of that title gets irony.	იმიტომ, რომ ვინც ეს სათაური მოიფიქრა, მას აუცილებლად ესმის ირონია


(Laughter) Don't they?	არა?, იმიტომ--


(Applause) Because it's leaving millions of children behind.	(სიცილი) (ტაში)-- იმიტომ რომ, მილიონობით ბავშვი რჩება უყურადღებოდ.


Now I can see that's not a very attractive name for legislation: "Millions of Children Left Behind."	ახლა ვხედავ, რომ ეს არც ისე მიმზიდველი სახელია ამ კანონისთვის. მილიონობით ბავშვი, რჩება ყურადღების მიღმა, მე ამას ვხედავ.


What's the plan?	რა არის გეგმა? ჩვენ ვფიქრობთ


We propose to leave millions of children behind, and here's how it's going to work.	მილიონობით ბავშვის ყურადღების მიღმა დატოვებას, და აი როგორ მუშაობს


And it's working beautifully.	მშვენივრად მუშაობს,


(Laughter) In some parts of the country, 60 percent of kids drop out of high school.	ქვეყნის ზოგიერთ ნაწილში, სტუდენტების 60 პროცენტმა მიატოვა სწავლა სკოლაში.


In the Native American communities, it's 80 percent of kids.	ადგილობრივ, ამერიკულ საზოგადოებაში ბავშვების 80 პროცენტია ასე.


If we halved that number, one estimate is it would create a net gain to the U.S. economy over 10 years, of nearly a trillion dollars.	ეს რიცხვი, რომ გავანახევროთ, მოუტანს წმინდა შემოსავალს ამერიკის ეკონომიკას ათი წლის განმავლობაში დაახლოებით ბილიონ დოლარს.


From an economic point of view, this is good math, isn't it, that we should do this?	ეკონომიკური თვალსაზრისით, კარგი მათემატიკური გათვლაა არაა, რაც უნდა გავაკეთოთ?


It actually costs an enormous amount to mop up the damage from the dropout crisis.	მართლაც, ძალიან დიდი თანხა ჯდება აანაზღაურო ის ზარალი, რომელსაც სკოლადაუმთავრებელ სტუდენტებს მოაქვთ.


But the dropout crisis is just the tip of an iceberg.	მაგრამ სკოლიდან წასულების რიცხვი, მხოლოდ ზღვაში წვეთია,


What it doesn't count are all the kids who are in school but being disengaged from it, who don't enjoy it, who don't get any real benefit from it.	რასაც არ ვთვლით, ეს ყველა ის ბავშვია, ვინც სკოლაში დადის. მაგრამ არ არიან ჩართულები, არ სიამოვნებთ, ისინი, ვინც არ იღებენ რეალურ სარგებელს სკოლიდან


And the reason is not that we're not spending enough money.	და მიზეზი ის არის, არა ის, რომ საკმარის თანხას არ ვხარჯავთ,


America spends more money on education than most other countries.	ამერიკა იმაზე მეტ ფულს ხარჯავს განათლებაზე ვიდრე ქვეყნების უმრავლესობა.


Class sizes are smaller than in many countries.	კლასების სიდიდე გაცილებით ნაკლებია ვიდრე ბევრ სხვა ქვეყანაში


And there are hundreds of initiatives every year to try and improve education.	და ათასობით ინიციატივაა ყოველ წელიწადს ცდილობენ გააუმჯობესონ განათლების ხარისხი


The trouble is, it's all going in the wrong direction.	პრობლემა ის არის, რომ ყველაფერი არასწორი მიმართულებით მიდის


There are three principles on which human life flourishes, and they are contradicted by the culture of education under which most teachers have to labor and most students have to endure.	სამი პრინციპია, როცა ადამიანის ცხოვრება იწყებს აყვავებას და მათ ეწინააღმდგეგება განათლების კულტურა სადაც მასწავლებლების უმრავლესობამ უნდა იმუშაოს და სტუდენტების უმრავლესობას უხდებათ ყველაფრის ატანა.


The first is this, that human beings are naturally different and diverse.	უპირველესია ის, რომ ადამიანები ბუნებრივად განსხვავებულები და მრავალფეროვნები არიან


Can I ask you, how many of you have got children of your own?	შეიძლება გკითხოთ რამდენ თქვენთაგანს გყავთ საკუთარი შვილი?


Okay. Or grandchildren.	კარგით, ან შვილიშვილი.


How about two children or more? Right.	ორი შვილი ან მეტი?


And the rest of you have seen such children.	კარგით და დანარჩენს უნახავს ამგვარი ბავშვი.


(Laughter) Small people wandering about.	(სიცილი) პატარა ადამიანები, აქეთ იქით, რომ დადიან


(Laughter) I will make you a bet, and I am confident that I will win the bet.	სანაძლეოს დაგიდებთ დარწმუნებული ვარ მოვიგებ


If you've got two children or more, I bet you they are completely different from each other.	თუ ორი შვილი ან მეტი გყავთ, ფსონს ვდებ,რომ ერთმანეთისგან სრულიად განსხვავებულები არიან


Aren't they?	არა? არ არიან?