Does the Taliban have a point of view on physics that is worth considering? No.	გააჩნია კი თალიბანს გასათვალისწინებელი მსოფლმხედველობა ფიზიკის დარგზე?


(Laughter) How is their ignorance any less obvious on the subject of human well-being?	არა. (სიცილი) რანაირად არის მათი უვიცობა, ადამიანის კეთილდღეობის თემაზე ნაკლებად თვალშისაცემი?


(Applause) So, this, I think, is what the world needs now.	(აპლოდისმენტები) ამრიგად, მე ვფიქრობ, რომ ამჟამად მსოფლიოს სწორედ ამის აღიარება სჭირდება.


It needs people like ourselves to admit that there are right and wrong answers to questions of human flourishing, and morality relates to that domain of facts.	ჩვენ უნდა ვაღიაროთ, რომ არსებობს სწორი და არასწორი პასუხები ადამიანის კეთილდღეობის შესახებ კითხვებზე. და მორალი, უკავშირდება ამ ფაქტობრივ გარემოებებს


It is possible for individuals, and even for whole cultures, to care about the wrong things, which is to say that it's possible for them to have beliefs and desires that reliably lead to needless human suffering.	შესაძლებელია, რომ ზოგიერთი ინდივიდი და მთელი კულტურებიც კი, ღელავდნენ არასწორ რამეებზე. რაც ნიშნავს, რომ მათ გააჩნიათ რწმენები და სურვილები, რომლებიც ადამიანთა უმიზეზო ტანჯვას იწვევს.


Just admitting this will transform our discourse about morality.	მხოლოდ ამის აღიარება, შეცვლის ჩვენს მსჯელობას მორალზე.


We live in a world in which the boundaries between nations mean less and less, and they will one day mean nothing.	ჩვენ ვცხოვრობთ მსოფლიოში, რომელშიც საზღვრები სახელმწიფოებს შორის სულ უფრო მცირდება და ერთ დღესაც ისინი გაქრება.


We live in a world filled with destructive technology, and this technology cannot be uninvented; it will always be easier to break things than to fix them.	ჩვენ ვცხოვრობთ გამანადგურებელი ტექნოლოგიების ეპოქაში და მათ უკან ვერ დავაბრუნებთ. გაცილებით უფრო მარტივია განადგურება, ვიდრე შექმნა.


It seems to me, therefore, patently obvious that we can no more respect and tolerate vast differences in notions of human well-being than we can respect or tolerate vast differences in the notions about how disease spreads, or in the safety standards of buildings and airplanes.	ამიტომ, ჩემთვის ცხადია, რომ არ შეიძლება ადამიანის კეთილდღეობის შესახებ ფუნდამენტურად განსხვავებული აზრების პატივისცემა, იმაზე მეტად ვიდრე დაავადების გავრცელების შესახებ, ან შენობის და თვითმფრინავის უსაფრთხოების სტანდარტების შესახებ.


We simply must converge on the answers we give to the most important questions in human life.	ჩვენ უბრალოდ უნდა შევთანხმდეთ პასუხებზე, რომელიც ადამიანის ცხოვრებაში უმნიშვნელოვანეს კითხვებს გაეცემა.


And to do that, we have to admit that these questions have answers.	და ამისთვის აუცილებელია ვაღიაროთ, რომ ეს პასუხები არსებობს.


Thank you very much.	დიდი მადლობა.


(Applause) Chris Anderson: So, some combustible material there.	(აპლოდისმენტები) კრის ანდერსონი: პროვოკაციული მასალაა.


Whether in this audience or people elsewhere in the world, hearing some of this, may well be doing the screaming-with-rage thing, after as well, some of them.	სრულიად შესაძლებელია, ვინმე რომ მოისმენს ამას, ამ დარბაზში, ან სადმე სხვაგან მსოფლიოში უკმაყოფილებისგან აყვირდეს.


Language seems to be really important here.	აქ მნიშვნელოვანია სიტყვების სწორად შერჩევა


When you're talking about the veil, you're talking about women dressed in cloth bags.	როცა ლაპარაკობთ ჩადრზე. თქვენ ახსენებთ ნაჭრის ტომრებში გახვეულ ქალებს.


I've lived in the Muslim world, spoken with a lot of Muslim women.	მე მიცხოვრია ისლამურ სამყაროში და მისაუბრია ბევრ მუსლიმ ქალთან.


And some of them would say something else. They would say, "No, you know, this is a celebration of female specialness, it helps build that and it's a result of the fact that" -- and this is arguably a sophisticated psychological view -- "that male lust is not to be trusted."	ზოგიერთი მათგანი სხვანაირი აზრის არის ამაზე. ისინი გეტყოდნენ: "თქვენ არ გესმით. ეს არის ქალის განსაკუთრებულობის აღნიშვნა; ეს მას აძლიერებს. და ეს იმ ფაქტის გამოა, რომ.." და ამას მოსდევს საკმაოდ საკამათო და ღრმა ფსიქოლოგიური მომენტი " .. რომ არ შეიძლება მამაკაცების ვნებებზე თამაში."


I mean, can you engage in a conversation with that kind of woman without seeming kind of cultural imperialist?	შეგვიძლია კი ჩავერთოთ კამათში ასეთ ქალთან, კულტურული იმპერიალიზმის გამოვლენის გარეშე?


Sam Harris: Yeah, well I think I tried to broach this in a sentence, watching the clock ticking, but the question is: What is voluntary in a context where men have certain expectations, and you're guaranteed to be treated in a certain way if you don't veil yourself?	ს.ჰ. : კი, მგონი ამ თემას შევეხე ერთი წინადადებით, შეზღუდული დროის გამო. მოკლედ.. კითხვა იმაზეა, თუ რას წარმოადგენს "ნება" იმ გარემოში, სადაც მამაკაცებს აქვთ გარკვეული მოლოდინები და ქალები ნამდვილად უნდა ელოდნენ მათგან გარკვეული სახის მოპყრობას, თუ სახეს არ დამალავენ.


And so, if anyone in this room wanted to wear a veil, or a very funny hat, or tattoo their face -- I think we should be free to voluntarily do whatever we want, but we have to be honest about the constraints that these women are placed under.	ამიტომ, თუ ნებისმიერ აქ მყოფთაგანს მოუნდება ჩადრის ტარება, ან სასაცილო ქუდის დახურვა, ან სახეზე ტატუს გაკეთება, ვფიქრობ ნებისმიერს შეუძლია ნებაყოფლობით გააკეთოს რაც მას სურს. მაგრამ გულწრფელად უნდა ვაღიაროთ ის ზეწოლა, რომლებსაც ის ქალები განიცდიან.


And so I think we shouldn't be so eager to always take their word for it, especially when it's 120 degrees out and you're wearing a full burqa.	ამიტომ ვფიქრობ, მათი სიტყვაზე ნდობა არ ღირს განსაკუთრებით როცა 50 გრადუსიან სიცხეში ისინი მთლიანად შეხვეულები არიან.


CA: A lot of people want to believe in this concept of moral progress.	კ.ა. : ბევრ ადამიანს სურს მორალური პროგრესის ამ კონცეპციის გაზიარება


But can you reconcile that?	მაგრამ თავსებადია ეს?


I think I understood you to say that you could reconcile that with a world that doesn't become one dimensional, where we all have to think the same.	რამდენადაც მე გავიგე თქვენ თქვით, რომ ეს კონცეპცია სრულიად თავსებადია მრავალფეროვან სამყაროსთან, რომელიც არ იქნება ერთგანზომილებიანი


Paint your picture of what rolling the clock 50 years forward, 100 years forward, how you would like to think of the world, balancing moral progress with richness.	სადაც ყველა ერთნაირად უნდა იფიქრობდეს. წარმოგვიდგინეთ თქვენეული სურათი, 50 წლის შემდეგ როგორი იქნება 100 წლის შემდეგ, როგორს ხედავთ მსოფლიოს, მორალური პროგრესის პირობებში და მრავალფერივნების შენარჩუნებით.


SH: Well, I think once you admit that we are on the path toward understanding our minds at the level of the brain in some important detail, then you have to admit that we are going to understand all of the positive and negative qualities of ourselves in much greater detail.	ს.ჰ. : როგორც კი თქვენ აღიარებთ, რომ ჩვენ, ჩვენი გონების შესწავლის ისეთ გზას ვადგავართ, რომელიც ტვინის მნიშვნელოვნად დეტალურ შესწავლაზე გადის, მაშინ თქვენ უნდა აღიაროთ, რომ ჩვენ გავარკვევთ ჩვენს ყველა პოზიტიურ და ნეგატიური თვისებებს, დეტალურ დონეზე. და ნეგატიური თვისებებს, დეტალურ დონეზე.


So, we're going to understand positive social emotion like empathy and compassion, and we're going to understand the factors that encourage it -- whether they're genetic, whether they're how people talk to one another, whether they're economic systems, and insofar as we begin to shine light on that we are inevitably going to converge on that fact space.	ანუ, გავარკვევთ პოზიტიურ სოციალურ ემოციებს როგორებიც არის თანაგრძნობა, ან სიბრალული და ჩვენ შევძლებთ გავერკვეთ ფაქტორებში, რომლებიც ამ ემოციებს ახალისებს. იქნება ეს გენეტიკური, თუ ადამიანური, თუ ეკონომიკური სისტემები. და რამდენადაც ჩვენ ამ ყველაფერს ნათელს მოვფენთ ჩვენ უთუოდ შევჯერდებით ზემოთ აღნიშნულ ფაქტების სივრცეზე.


So, everything is not going to be up for grabs.	ამრიგად ყველაფრის გამართლება ვეღარ მოხდება


It's not going to be like veiling my daughter from birth is just as good as teaching her to be confident and well-educated in the context of men who do desire women.	უკვე არ გამოვა იმის მტკიცება, რომ ქალიშვილის სახის დაფარვა დაბადებიდან, ისეთივე კარგი რამ არის, როგორც მასში თავდაჯერებულობის და განათლების მიღების წახალისება, ისეთ გარემოში, სადაც მამაკაცებს სურთ ქალები.


I mean I don't think we need an NSF grant to know that compulsory veiling is a bad idea -- but at a certain point we're going to be able to scan the brains of everyone involved and actually interrogate them.	ვფიქრობ, სამეცნიერო გრანტი არ არის საჭირო იმის მისახვედრად, რომ ქალისთვის სახის სავალდებულო დაფარვა - ცუდი აზრია. რაღაც ეტაპზე ჩვენ შევძლებთ სიტუაციასთან კავშირის მქონე ყველა ადამიანის ტვინის სკანირებას, რომ მივიდეთ პასუხამდე კითხვაზე:


Do people love their daughters just as much in these systems?	უყვართ კი მამებს საკუთარი შვილები ისევე ძლიერად, ამგვარ საზოგადოებებშიც?


And I think there are clearly right answers to that.	ვფიქრობ ამაზე უდაოდ არსებობს სწორი პასუხი


CA: And if the results come out that actually they do, are you prepared to shift your instinctive current judgment on some of these issues?	კ.ა. : და თუ შედეგები აჩვენებს, რომ მათ მართლა უყვართ შვილები, მზად ხართ, რომ შეცვალოთ თქვენი ახლანდელი ხედვა, მსგავს პრობლემებთან დაკავშირებით?


SH: Well yeah, modulo one obvious fact, that you can love someone in the context of a truly delusional belief system.	ს.ჰ. : დიახ, მე მზად ვარ, მაგრამ აქ აშკარად უნდა აღინიშნოს, რომ ილუზორული წარმოდგენების პირობებში, შესაძლებელია ვინმე გიყვარდეს და თქვა შემდეგი:


So, you can say like, "Because I knew my gay son was going to go to hell if he found a boyfriend, I chopped his head off. And that was the most compassionate thing I could do."	"მე ვიცოდი, რომ ჩემი ჰომოსექსუალი შვილი ჯოჯოხეთში მოხვდებოდა, თუ პარტნიორ ბიჭს იპოვიდა. ამიტომ თავი მოვაჭერი. ეს უდიდესი თანაგრძნობა იყო ჩემი მხრიდან."


If you get all those parts aligned, yes I think you could probably be feeling the emotion of love.	თუ თქვენ ამ აზრები გონებაში განილაგებთ, მაშინ თქვენ, შეიძლება მართლაც გრძნობდეთ სიყვარულს.


But again, then we have to talk about well-being in a larger context.	მაგრამ ამ შემთხვევაში კეთილდღეობა ჩვენ უფრო ფართე გაგებით უნდა განვიხილოთ.


It's all of us in this together, not one man feeling ecstasy and then blowing himself up on a bus.	ჩვენ ყველა ამის მონაწილე ვართ და არა ერთი ადამიანი, რომელმაც აღტკინება იგრძნო და თავი აიფეთქა ავტობუსში.


CA: Sam, this is a conversation I would actually love to continue for hours.	კ.ა. : სემ, ამ თემებზე საათობით ვისაუბრებდი დრო აღარ გვაქვს. ამიტომ იქნებ სხვა დროს.


We don't have that, but maybe another time. Thank you for coming to TED.	მადლობა TED-ში სტუმრობისთვის.


SH: Really an honor. Thank you.	ს.ჰ. : ჩემთვის დიდი პატივია.


(Applause)	მადლობა. (აპლოდისმენტები)


Ladies and gentlemen, at TED we talk a lot about leadership and how to make a movement.	ქალბატონებო და ბატონებო, ტედ-ის შეხვედრებზე ჩვენ ბევრს ვსაუბრობთ ლიდერობაზე და მოძრაობის შექმნაზე.


So let's watch a movement happen, start to finish, in under three minutes and dissect some lessons from it.	მოდით, ვუყუროთ მოძრაობას - დასაწყისიდან დასასრულამდე, 3 წუთში და ვისწავლოთ გაკვეთილი მისგან.


First, of course you know, a leader needs the guts to stand out and be ridiculed.	პირველ რიგში, როგორც იცით, ლიდერს სჭირდება გამბედაობა რომ გამოჩნდეს და მასხრად აიგდონ.


What he's doing is so easy to follow.	მაგრამ რასაც ის აკეთებს ძალიან მარტივია მისაბაძად.


Here's his first follower with a crucial role; he's going to show everyone else how to follow.	აი მისი პირველი მიმდევარი გადამწყვეტი როლით ის აჩვენებს ყველა დანარჩენს როგორ უნდა აყვნენ.


Now, notice that the leader embraces him as an equal.	დააკვირდით, ლიდერი გულში იკრავს მას, როგორც თანასწორს.


Now it's not about the leader anymore; it's about them, plural.	ახლა მხოლოდ ლიდერზე აღარაა ყველაფერი დამოკიდებული ახლა მათზეა, მრავალზე.


Now, there he is calling to his friends.	ახლა ის ეძახის თავის მეგობრებს.


Now, if you notice that the first follower is actually an underestimated form of leadership in itself.	თუ შეამჩნიეთ, რომ პირველი მიმდევარი თავადაა დაუფასებელი ლიდერი.


It takes guts to stand out like that.	ასეთ გამოსვლასაც გამბედაობა სჭირდება.


The first follower is what transforms a lone nut into a leader.	პირველი მიმდევარი არის ის, ვინც მარტოხელა გიჟს ლიდერად აქცევს.


(Laughter) (Applause) And here comes a second follower.	(სიცილი) (აპლოდისმენტები) აი მოდის მეორე მიმდევარიც


Now it's not a lone nut, it's not two nuts -- three is a crowd, and a crowd is news.	ახლა ის უკვე აღარაა მარტოხელა გიჟი, არც ორი გიჟი - სამი - უკვე ბრბოა, ბრბო კი - სიახლე.


So a movement must be public.	მოძრაობა უნდა იყოს საჯარო.


It's important to show not just the leader, but the followers, because you find that new followers emulate the followers, not the leader.	მნიშვნელოვანია, რომ აჩვენო არა მხოლოდ ლიდერი, არამედ -მიმდევრებიც რადგან აღმოაჩენთ, რომ ახალი მიმდევრები ეჯიბრებიან მიმდევრებს და არა ლიდერს.


Now, here come two more people, and immediately after, three more people.	აი მოდის კიდევ ორი ადამიანი და მათ მოყვება კიდევ სამი.


Now we've got momentum. This is the tipping point.	აი ახლა გვაქვს იმპულსი, ეს არის გადამწყვეტი მომენტი


Now we've got a movement.	და აი - მოძრაობა.


(Laughter) So, notice that, as more people join in, it's less risky.	დააკვირდით, რაც უფრო მეტი ადამიანი უერთდება, მით ნაკლებად სარისკოა.


So those that were sitting on the fence before now have no reason not to.	და მათ, ვინც მანამდე ღობესთან ისხდნენ, არ რჩებათ მიზეზი, რომ არ შეუერთდნენ.


They won't stand out, they won't be ridiculed, but they will be part of the in-crowd if they hurry.	ისინი არ გამოჩნდებიან, არავინ აიგდებს მასხრად, მაგრამ იქნებიან ბრბოს ნაწილი, თუ იჩქარებენ.


(Laughter) So, over the next minute, you'll see all of those that prefer to stick with the crowd because eventually they would be ridiculed for not joining in.	(სიცილი) მომდევნო წუთში თქვენ ნახავთ იმათ, ვისაც ბრბოსთან ერთად ყოფნა ურჩევნია, რადგან საბოლოო ჯამში მათ დასცინებენ არ შეერთებისთვის.


And that's how you make a movement.	აი ასე უნდა დაიწყოთ მოძრაობა.


But let's recap some lessons from this.	მაგრამ მოდით ვისწავლოთ რამდენიმე გაკვეთილი აქედან.


So first, if you are the type, like the shirtless dancing guy that is standing alone, remember the importance of nurturing your first few followers as equals so it's clearly about the movement, not you.	პირველ რიგში, თუ თქვენ ხართ ტიპი, როგორიც ეს უმაისურო მოცეკვავე ბიჭი, რომელიც მარტო დგას, დაიმახსოვრეთ თქვენი პირველი მიმდევრების თანასწორად მიღების მნიშვნელობა. რადგან მთავარი მოძრაობაა და არა თქვენ.


(Laughter) Okay, but we might have missed the real lesson here.	კარგი, მაგრამ ჩვენ შეიძლება მთავარი გაკვეთილი გამოგვრჩეს.


The biggest lesson, if you noticed -- did you catch it? -- is that leadership is over-glorified.	ყველაზე დიდი გაკვეთილი, თუ შეამჩნიეთ - დააფიქსირეთ? - ლიდერობა ზედმეტად განდიდებულია.


Yes, it was the shirtless guy who was first, and he'll get all the credit, but it was really the first follower that transformed the lone nut into a leader.	დიახ, ეს უმაისურო ბიჭი იყო პირველი და მას შეხვდება მთელი დიდება მაგრამ რეალურად, პირველი მიმდევარი იყო ის, ვინც მარტოხელა გიჟი ლიდერად აქცია.


So, as we're told that we should all be leaders, that would be really ineffective.	და როცა გვეუბნებიან, რომ ჩვენ ყველა უნდა ვიყოთ ლიდერები ეს არაეფექტური იქნება.


If you really care about starting a movement, have the courage to follow and show others how to follow.	თუ ნამდვილად გინდათ მოძრაობის დაწყება იქონიეთ გამბედაობა, რომ აჰყვეთ და აჩვენოთ სხვებს, რომ აყვნენ.


And when you find a lone nut doing something great, have the guts to be the first one to stand up and join in.	და როდესაც ნახავთ მარტოხელა გიჟს,რომელიც რაღაც დიდს აკეთებს გაბედეთ, რომ იყოთ პირველი რომ ადგეთ და შეუერთდეთ.


And what a perfect place to do that, at TED.	და რა შესანიშნავი ადგილია ამისათვის ტედ-ი.


Thanks.	გმადლობთ.


(Applause)	(აპლოდისმენტები)


Good morning.	დილა მშვიდობის.


Happy to see so many fine folks out here and so many smiling faces.	მიხარია ამდენი კარგი ადამიანის და ამდენი მომღიმარი სახის აქ ხილვა.


I have a very peculiar background, attitude and approach to the real world because I am a conjurer.	მე ძალიან სპეციფიური ისტორია, დამოკიდებულება და მიდგომა მაქვს რეალური მსოფლიოსადმი, რადგან ილუზიონისტი ვარ.


Now, I prefer that term over magician, because if I were a magician, that would mean that I use spells and incantations and weird gestures in order to accomplish real magic.	სიტყვა 'ჯადოქარს' ამ ტერმნის ვამჯობინებ, რადგან ჯადოქარი რომ ვიყო, მაშინ შელოცვებით, მაგიებით და უცნაური ჟესტებით, ნამდვილ ჯადოქრობას მოვახდენდი.


No, I don't do that; I'm a conjurer, who is someone who pretends to be a real magician. (Laughter) Now, how do we go about that sort of thing?	არა, ამას არ ვაკეთებ; მე ილუზიონისტი ვარ, ადამიანი, რომელიც ნამდვილ ჯადოქარს თამაშობს (სიცილი) მაშ, როგორ ვაკეთებთ ამას?


We depend on the fact that audiences, such as yourselves, will make assumptions.	ჩვენ ვეყრდნობით იმ ფაქტს, რომ თქვენნაირ აუდიტორიას ვარაუდები ახასიათებს.


For example, when I walked up here and I took the microphone from the stand and switched it on, you assumed this was a microphone, which it is not.	მაგალითად, როცა მე აქ გამოვედი და სადგამიდან მიკროფონი ჩამოვხსენი და ჩავრთე, თქვენ ივარაუდეთ, რომ ეს მიკროფონი იყო, სინამდვილეში ასე არ არის.


(Laughter) As a matter of fact, this is something that about half of you, more than half of you will not be familiar with.	(სიცილი) სინამდვილეში, ეს ისაა, რის შესახებაც ამ აუდიტორიის ნახევარზე მეტმა არ იცის.


It's a beard trimmer, you see?	ეს წვერის მჭრელია, ხედავთ?


And it makes a very bad microphone; I've tried it many times. (Laughter) The other assumption that you made -- and this little lesson is to show you that you will make assumptions.	ის მიკროფონად არ იმუშავებს; ბევრჯერ ვცადე. (სიცილი) თქვენი კიდევ ერთი ვარაუდია... და ეს პატარა გაკვეთილია იმისა რომ თქვენ,


Not only that you can, but that you will when they are properly suggested to you.	არა მხოლოდ შეგიძლიათ ივარაუდოთ, არამედ ივარაუდებთ კიდეც, თუ სწორად მოგაწვდიან.


You believe I'm looking at you.	თქვენ გგონიათ, რომ მე გიყურებთ.


Wrong. I'm not looking at you. I can't see you.	ტყუილია. მე თქვენ არ გიყურებთ. მე თქვენ ვერც გხედავთ


I know you're out there, they told me backstage, it's a full house and such.	ვიცი რომ აქ ხართ, კულისებში მითხრეს, რომ დარბაზი სავსეა.


I know you're there because I can hear you, but I can't see you because I normally wear glasses.	ვიცი რომ აქ ხართ, რადგან მესმის თქვენი, მაგრამ ვერ გხედავთ, რადგან მე სათვალეს ვხმარობ.


These are not glasses, these are empty frames. (Laughter) Quite empty frames.	ეს კი სათვალე არაა. ეს ცარიელი ჩარჩოებია. (სიცილი) უბრალოდ ცარიელი ჩარჩოები.


Now why would a grown man appear before you wearing empty frames on his face?	რატომ უნდა გამოვსულიყავი ზრდასრული კაცი თქვენ წინაშე, თვალებზე ცარიელი ჩარჩოებით?


To fool you, ladies and gentlemen, to deceive you, to show that you, too, can make assumptions.	რომ გამებითურებინეთ, ქალბატონებო და ბატონებო, რომ შეცდომაში შემეყვანეთ, რომ მეჩვენებინა, თქვენ ვარაუდობთ რაღაცეებს.


Don't you ever forget that.	ეს არასდროს დაგავიწყდეთ.


Now, I have to do something -- first of all, switch to real glasses so I can actually see you, which would probably be a convenience. I don't know.	პირველ რიგში, ნამდვილი სათვალე უნდა გავიკეთო, რომ დაგინახოთ. ასე უფრო კომფორტული იქნება ალბათ, არ ვიცი.


I haven't had a good look. Well, it's not that great a convenience.	კარგად არ შემიხედავს. არც ისეთი კომფორტულია.


(Laughter) I have to do something now, which seems a little bit strange for a magician.	(სიცილი) ახლა ისეთი რამის გაკეთებას ვაპირებ, რაც ჯადოქრისთვის ცოტა უცნაური იქნება.


But I'm going to take some medication.	ვაპირებ წამალი დავლიო.


This is a full bottle of Calms Forte.	ეს Calms Forte-ს მთელი ბოთლია.


I'll explain that in just a moment.	ამას ცოტა ხანში აგიხსნით.


Ignore the instructions, that's what the government has to put in there to confuse you, I'm sure.	ინსტრუქციებს არ მივაქცევ ყურადღებას, მათი დაწერა სახელმწიფოს ვალდებულებაა, რომ დაგაბნიოთ.


I will take enough of these. Mm.	საკმარის დოზას მივიღებ.


Indeed, the whole container.	მთელს ბოთლს.


Thirty-two tablets of Calms Forte.	Calms Forte-ს 32 ტაბლეტს.


Now that I've done that -- I'll explain it in a moment -- I must tell you that I am an actor.	ახლა, როცა დავლიე, უნდა გითხრათ, რომ მე მსახიობი ვარ.


I'm an actor who plays a specific part.	მსახიობი ვარ, რომელიც სპეციფიურ როლს თამაშობს


I play the part of a magician, a wizard, if you will, a real wizard.	ჯადოქრის როლს ვთამაშობ, მაგის თუ გნებავთ, ნამდვილი ჯადოქრის.


If someone were to appear on this stage in front of me and actually claim to be an ancient prince of Denmark named Hamlet, you would be insulted and rightly so.	აქ, ჩემს წინაშე, ამ სცენაზე ვინმე რომ გამოსულიყო და სერიოზულად განეცხადებინა, რომ ის დანიის ანტიკური პრინცი ჰამლეტია, თქვენ შეურაცხყოფილი იქნებოდით და სამართლიანადაც.


Why would a man assume that you would believe something bizarre like this?	რატომ უნდა იფიქროს ვინმემ, რომ თქვენ ასეთ სისულელეს დაიჯერებთ?


But there exists out there a very large population of people who will tell you that they have psychic, magical powers that they can predict the future, that they can make contact with the deceased.	მაგრამ არსებობს ხალხის ძალიან დიდი რაოდენობა, რომელიც გეტყვით, რომ ისინი ექსტრასენსულ, ჯადოსნურ ძალებს ფლობენ და მომავლის წინასწარმეტყველება შეუძლიათ რომ მათ გარდაცვლილებთან კონტქატზე გასვლა შეუძლიათ.


Oh, they also say they will sell you astrology or other fortunetelling methods.	ასევე ასტროლოგიას და სხვა მკითხაობის მეთოდებს მოგყიდიან.


Oh, they gladly sell you that, yes.	დიახ, სიამოვნებით მოგყიდიან ამეებს


And they also say that they can give you perpetual motion machines and free energy systems.	და ასევე გეტყვიან, რომ შეუძლიათ მუდმივმოქმედი ძრავი და თავისუფალი ენერგიის გენერატორი მოგცენ.


They claim to be psychics, or sensitives, whatever they can.	ისინი განგიცხადებენ, რომ ექსტრასენსები არიან, განსაკუთრებული უნარებით, ნებისმიერი რამ.


But the one thing that has made a big comeback just recently is this business of speaking with the dead.	ერთი რამ, რაც ბოლო დროს განსაკუთრებით პოპულარული გახდა, მკვდრებთან საუბარია.


Now, to my innocent mind, dead implies incapable of communicating. (Laughter) You might agree with me on that.	ჩემი მეამიტური ტვინისთვის, მკვდარი ნიშნავს, რომ მას კომუნიკაცია არ შეუძლია (სიცილი) თქვენ შეიძლება დამეთანხმოთ,


But these people, they tend to tell you that not only can they communicate with the dead -- "Hi, there" -- but they can hear the dead as well, and they can relay this information back to the living.	მაგრამ ეს ხალხი გეუბნებათ, რომ არა მხოლოდ მკვდრებთან კომუნიკაცია შეუძლიათ... "ეი, გამარჯობა!" არამედ მათ მკვდრების ხმაც ესმით და შეუძლიათ ამ ინფორმაციის ცოცხლებისთვის გადაცემა.


I wonder if that's true.	საინტერესოა ეს სიმართლე თუა.


I don't think so, because this subculture of people use exactly the same gimmicks that we magicians do, exactly the same -- the same physical methods, the same psychological methods -- and they effectively and profoundly deceive millions of people around the earth, to their detriment.	არ მგონია, რადგან ეს ხალხი, ზუსტად იმავე ხრიკებს იყენებს, რასაც ილუზიონისტები, ზუსტად იგივეს. იგივე ფიზიკურ და ფსიქოლოგიურ მეთოდებს... მათ ეფექტურად და ღრმად შეჰყავთ მსოფლიოში მილიონობით ადამიანი თავისდა სავალალოდ შეცდომაში.


They deceive these people, costs them a lot of money, cost them a lot of emotional anguish.	ისინი აცდნენ ამ ადამიანებს, რომლებსაც ეს ძვირი უჯდებათ და ემოციურადაც იტანჯებიან.


Billions of dollars are spent every year, all over the globe, on these charlatans.	ყოველწლიურად, მთელი მსოფლიოს მასშტაბით მილიარდობით დოლარი იხარჯება ამ შარლატანებზე.


Now, I have two questions I would like to ask these people if I had the opportunity to do so.	შესაძლებლობა რომ მომცემოდა, ორ კითხვას დავუსვამდი ამ ხალხს.


First question: If I want to ask them to call up -- because they do hear them through the ear.	პირველი: გამოძახების თხოვნა რომ მინდოდეს.. მათ ხომ ყურით ესმით.


They listen to the spirits like this -- I'm going to ask you to call up the ghost of my grandmother because, when she died, she had the family will, and she secreted it someplace. We don't know where it is, so we ask Granny, "Where is the will, Granny?"	ისინი ამ სულებს ასე უსმენენ... ბებიაჩემის სულის გამოძახებას ვთხოვდი, რადგან როცა ის მოკვდა, მას ანდერძი ჰქონდა რომელიც სადღაც დამალა. ჩვენ არ ვიცით სად. ამიტომ, ბებოს ვკითხავდით: "სად არის ანდერძი, ბებო?"


What does Granny say? She says, "I'm in heaven and it's wonderful.	რას გვპასუხობს ბებო? გვპასუხობს: "მე სამოთხეში ვარ და აქ შესანიშნავია.


I'm here with all my old friends, my deceased friends, and my family and all the puppy dogs and the kittens that I used to have when I was a little girl.	აქ ყველა ჩემი ძველი გარდაცვლილი მეგობარი და ჩემი ოჯახის წევრები მყავს. ასევე ყველა ძაღლი და კატა, რომელიც მყოლია ბავშვობაში.


And I love you, and I'll always be with you.	მიყვარხარ და ყოველთვის შენთან ვიქნები.


Good bye."	მშვიდობით"


And she didn't answer the damn question!	და მან არ უპასუხა იმ ოხერ შეკითხვას!


Where is the will?	სადაა ანდერძი?


Now, she could easily have said, "Oh, it's in the library on the second shelf, behind the encyclopedia," but she doesn't say that. No, she doesn't.	მას თავისუფლად შეეძლო ეთქვა: "უი, ის მეორე თაროზეა ენციკლოპედიის უკან" მაგრამ ის არ ამბობს ამას, არა.


She doesn't bring any useful information to us.	არანაირ საჭირო ინფორმაციას არ გვაწვდის.


We paid a lot of money for that information, be we didn't get it.	ჩვენ ძვირი გადავიხადეთ ამ ინფორმაციაში, მაგრამ არ მიგვიღია.


The second question that I'd like to ask, rather simple: Suppose I ask them to contact the spirit of my deceased father-in-law, as an example.	მეორე კითხვა რასაც დავუსვამდი საკმაოდ მარტივია: დავუშვათ მე მათ ვთხოვე ჩემი გარდაცვლილი სიმამრის სულის გამოძახება.


Why do they insist on saying -- remember, they speak into this ear -- why do they say, "My name starts with J or M?"	რატომ ამბობენ ჯიუტად... დაიმახსოვრეთ ისინი ამ ყურში საუბრობენ რატომ ამბობენ: "ჩემი სახელი იწყება ჯ-ზე, ან მ-ზე?"


Is this a hunting game?	ეს რა ნადირობაა?


Hunting and fishing? What is it?	ნადირობა, თუ თევზაობა?


Is it 20 questions? No, it's more like 120 questions.	რა არის ეს? 20 კითხვა აქვთ? არა, უფრო 120-ზე მეტი.


But it is a cruel, vicious, absolutely conscienceless -- I'll be all right, keep your seats (Laughter) -- game that these people play.	ეს სისასტიკეა, უზნეობა და აბსოლუტური უნამუსობა... კარგად ვიქნები, მშვიდად იყავით. (სიცილი) ...თამაში რასაც ისინი თამაშობენ.


And they take advantage of the innocent, the naive, the grieving, the needy people out there.	ისინი სარგებლობენ უმწეო და მეამიტი, დამწუხრებული და გაჭირვებული ხალხის მდგომარეობით.


Now, this is a process that is called cold reading.	ესაა პროცესი, რომელსაც "ცივი კითხვა" ჰქვია


There's one fellow out there, Van Praagh is his name, James Van Praagh.	ერთი ტიპია, ვან პრააღი ჰქვია, ჯეიმს ვან პრააღი.


He's one of the big practitioners of this sort of thing.	ის მსგავსი ამბების ერთ-ერთი ძლიერი სპეციალისტია


John Edward, Sylvia Browne and Rosemary Altea, they are other operators.	კიდევ ჯონ ედუარდი, სილვია ბრაუნი და როზმერი ალტეა.


There are hundreds of them all over the earth, but in this country, James Van Praagh is very big.	ასეთები ასობით არიან მსოფლიოში, მაგრამ ამ ქვეყანაში ჯეიმს ვან პრააღია ძლიერი.


And what does he do? He likes to tell you how the deceased got deceased, the people he's talking to through his ear, you see?	მაშ, რას აკეთებს ის? ის გეუბნებათ თუ როგორ გარდაიცვალა გარდაცვლილი. ადამიანი რომელსაც ის საკუთარი ყურით ელაპარაკება.


So what he says is, very often, is like this: he says, "He tells me, he tells me, before he passed, that he had trouble breathing."	რასაც ხშირად ამბობს დაახლოებით ასე ჟღერს: "ის მეუბნება, მეუბნება, რომ სანამ გარდაიცვლებოდა სუნთქვა უჭირდა"


Folks, that's what dying is all about!	მეგობრებო, სიკვდილი სხვა კი არაფერია!


(Laughter) You stop breathing, and then you're dead.	(სიცილი) წყვეტ სუნთქვას და მკვდარი ხარ.


It's that simple.	ასე მარტივადაა.


And that's the kind of information they're going to bring back to you?	და ესაა ინფორმაცია, რომელსაც თქვენ გაწვდიან?


I don't think so.	არ მგონია.


Now, these people will make guesses, they'll say things like, "Why am I getting electricity?	ეს ადამიანები ეცდებიან გამოიცნონ, ისინი ამბობენ: "რატომ მოდის ელექტრობა?


He's saying to me, 'Electricity.' Was he an electrician?" "No."	ის მეუბნება: 'ელექტრობა' ელექტრიკოსი იყო?"


"Did he ever have an electric razor?" "No."	"არა" "ელექტრო სამართებელი ჰქონია როდესმე?"


It was a game of hunting questions like this.	"არა" მსგავსი კითხვა-პასუხის თამაშია.


This is what they go through.	ამას აკეთებენ.


Now, folks often ask us at the James Randi Educational Foundation, they call me, they say, "Why are you so concerned about this, Mr. Randi?	ჯეიმს რანდის საგანმანათლებო ფონდში ხალხი ხშირად გვეკითხება ისინი მირეკავენ და ამბობენ: "რატომ ხართ ასე შეწუხებული ამით მისტერ რანდი?


Isn't it just a lot of fun?"	ეს ხომ სახალისოა?"


No, it is not fun. It is a cruel farce.	არა, ეს არაა სახალისო. ეს სასტიკი ფარსია.


Now, it may bring a certain amount of comfort, but that comfort lasts only about 20 minutes or so.	შეიძლება ის ხალხს გარკვეულ კომფორტს სთავაზობს, მაგრამ ეს კომფორტი მხოლოდ სულ რაღაც 20 წუთი გასტანს.


And then the people look in the mirror, and they say, I just paid a lot of money for that reading.	შემდეგ კი ხალხი სარკეში ჩაიხედავს და იტყვის ამდენი გადავიხადე და ამ პროცესში


And what did she say to me? 'I love you!'" They always say that.	და მან კი რა მითხრა? "მე შენ მიყვარხარ!" ისინი ყოველთვის ამას ამბობენ.


They don't get any information, they don't get any value for what they spend.	ეს ხალხი არანაირ ინფორმაციას არ იღებს. ისინი არ ღებულობენ არანაირ სარგებელს იმაში, რასაც იხდიან.


Now, Sylvia Browne is the big operator.	სილვია ბრაუნი დიდი მანიპულატორია


We call her "The Talons."	ჩვენ მას "ბრჭყალებს" ვეძახით.


Sylvia Browne -- thank you -- Sylvia Browne is the big operator in this field at this very moment.	სილვია ბრაუნი... მადლობა... სილვია ბრაუნი ამ სფეროს დიდი სპეციალისტია ამჟამად.


Now, Sylvia Browne -- just to show you -- she actually gets 700 dollars for a 20 minute reading over the telephone, she doesn't even go there in person, and you have to wait up to two years because she's booked ahead that amount of time.	სილვია ბრაუნი, რომ გაჩვენოთ... ის 700 დოლარს იღებს ტელეფონით 20 წუთიანი სეანსისთვის. ის პირადად არც კი მიდის და მას 2 წლამდე უნდა ელოდოთ, რადგან მისი მომსახურება ამდენი ხნით ადრეა დაჯავშნული.


You pay by credit card or whatever, and then she will call you sometime in the next two years.	თქვენ იხდით საკრედიტო ბარათით, ან სხვა ფორმით და შემდეგ ის დაგირეკავთ როდისმე შემდეგი 2 წლის განმავლობაში.


You can tell it's her. "Hello, this is Sylvia Browne."	თქვენ მას იცნობთ: "გამარჯობა, ეს სილვია ბრაუნია"


That's her, you can tell right away.	ეგრევე იცნობთ, რომ ისაა.


Now, Montel Williams is an intelligent man.	მონტელ უილიამსი გონიერი კაცია.


We all know who he is on television.	ყველა ვიცნობთ ვინცაა ტელევიზიაში.


He's well educated, he's smart, he knows what Sylvia Browne is doing but he doesn't give a damn.	ის განათლებული და ჭკვიანია. მან იცის რას აკეთებს სილვია ბრაუნი, მაგრამ ეს არ ადარდებს.


He just doesn't care.	ფეხებზე ჰკიდია.


Because, the bottom line is, the sponsors love it, and he will expose her to television publicity all the time.	რადგან საბოლოო ჯამში სპონსორებს უყვართ ის და უილიამსი ყოველთვის გამოაჩენს მას ტელევიზიით, ყველას დასანახად.


Now, what does Sylvia Browne give you for that 700 dollars?	მაშ, რას გთავაზობთ სილვია ბრაუნი იმ 700 დოლარის სანაცვლოდ?


She gives you the names of your guardian angels, that's first.	პირველ რიგში, ის გეტყვით თქვენი მფარევლი ანგელოზების სახელებს.


Now, without that, how could we possibly function? (Laughter) She gives you the names of previous lives, who you were in previous lives.	ამის გარეშე როგორ უნდა ვიარსებოთ საერთოდ? (სიცილი) ის გეტყვით თქვენ სახელებს, თუ ვინ იყავით წინა ცხოვრებებში.


Duh.	აჰა..


It turns out that the women that she gives readings for were all Babylonian princesses, or something like that.	როგორც აღმოჩნდა ყველა ქალი, რომელსაც ის სესიებს უტარებს ბაბილონის პრინცესა, ან რამე მსგავსი იყო.


And the men were all Grecian warriors fighting with Agamemnon.	კაცი კი ყველა აგამემნონთან მებრძოლი ბერძენი მეომარი.


Nothing is ever said about a 14 year-old bootblack in the streets of London who died of consumption.	არაფერი არ თქმულა 14 წლის ფეხსაცმლის მწმენდავზე ლონდონის ქუჩებში, რომელიც ტუბერკულოზით მოკვდა.


He isn't worth bringing back, obviously.	მისი ხსენება არ ღირს, ცხადია.


And the strange thing -- folks, you may have noticed this too.	ყველაზე უცნაური რამ, რაც შეიძლება თქვენც შეამჩნიეთ,


You see these folks on television -- they never call anybody back from hell. (Laughter) Everyone comes back from heaven, but never from hell.	როცა მათ ეკრანზე ხედავთ. ისინი არასდროს იძახებენ ვინმეს ჯოჯოხეთიდან. (სიცილი) ყველას სამოთხიდან იძახებენ.


If they call back any of my friends, they're not going to... Well, you see the story.	თუ ისინი რომელიმე ჩემს მეგობარს გამოიძახებენ, მაშინ... მოკლედ თქვენ ხვდებით


(Laughter) Now, Sylvia Browne is an exception, an exception in one way, because the James Randi Educational Foundation, my foundation, offers a one million dollar prize in negotiable bonds.	(სიცილი) სილვია ბრაუნი გამონაკლისია. გარკვეული კუთხით გამონაკლისი, რადგან ჯაიმს რანდის საგანმანათლებლო ფონდი 1 მილიონ დოლარის პრიზს სთავაზობს ბრუნვად აქციებად,


Very simply won.	რომელიც ძალიან ადვილი მოსაგებია.


All you have to do is prove any paranormal, occult or supernatural event or power of any kind under proper observing conditions.	ერთადერთი რაც გესაჭიროებათ, ნებისმიერი პარანორმალური ან ზებუნებრივი მოვლენის, ან ძალის არსებობის დამტკიცებაა შესაბამისი დაკვირვებების პირობებში.


It's very easy, win the million dollars.	1 მილიონი დოლარის მოგება ძალიან მარტივია.


Sylvia Browne is an exception in that she's the only professional psychic in the whole world that has accepted our challenge.	სილვია ბრაუნი ერთადერთი გამონაკლისია, პროფესიონალი ექსტრასენსებიდან მთელ მსოფლიოში, რომელმაც მიიღო ეს გამოწვევა.


She did this on the "Larry King Live" show on CNN six and a half years ago.	მან ეს "ლარი კინგის ლაივ" შოუზე გააკეთა CNN-ზე ექვს ნახევარი წლის წინ.


And we haven't heard from her since. Strange.	მას მერე მისგან არაფერი გვსმენია.


She said that, first of all, that she didn't know how to contact me.	უცნაურია. მან თქვა, რომ პირველ რიგში, არ იცის როგორ დამეკონტაქტოს.


Duh.	აჰა...


A professional psychic who speaks to dead people, she can't reach me?	პროფესიონალ ექსტრასენსს, რომელიც მკვდრებს ესაუბრება, მე ვერ მეკონტაქტება?


(Laughter) I'm alive, you may have noticed.	(სიცილი) თუ შეამჩნიეთ ცოცხალი ვარ.


Well, pretty well anyway.	კარგად მაინც ვარ.


She couldn't reach me. Now she says she doesn't want to reach me because I'm a godless person.	ის ვერ დამეკონტაქტა. ახლა ამბობს, რომ არ უნდა დაკონტაქტება, რადგან მე უღმერთო ადამიანი ვარ.


All the more reason to take the million dollars, wouldn't you think, Sylvia?	მითუმეტეს უნდა გამომართვა მილიონი დოლარი, ასე არაა, სილვია?


Now these people need to be stopped, seriously now.	ეს ხალხი სერიოზულად უნდა შევაჩეროთ ახლავე.


They need to be stopped because this is a cruel farce.	უნდა შევაჩეროთ, რადგან ეს სასტიკი ფარსია.


We get people coming to the foundation all the time.	ჩვენ ფონდში ხალხი მუდმივად მოდის.


They're ruined financially and emotionally because they've given their money and their faith to these people.	ისინი ფინანსურად და ემოცირად განადგურებულები არიან, რადგან მათ საკუთარი ფული და რწმენა მისცემს იმ ხალხს.


Now, I popped some pills earlier.	მე რაღაც ტაბლეტები დავლიე დასაწყისში.


I have to explain that to you.	უნდა აგიხსნათ რა იყო ეს.


Homeopathy, let's find out what that's all about.	ჰომეოპათია, მოდით გავარკვიოთ რა არის ეს.


Hmm. You've heard of it.	გსმენიათ მის შესახებ.


It's an alternative form of healing, right?	ეს მკურნალობის ალტერნატიული მეთოდია, არა?


Homeopathy actually consists -- and that's what this is.	ჰომეოპათია სინამდვილეში შედგება... და ეს სწორედ ის არის.


This is Calms Forte, 32 caplets of sleeping pills! I forgot to tell you that.	ეს Calms Forte-ა. 32 საძილე ტაბლეტები! დამავიწყდა მეთქვა.


I just ingested six and a half days worth of sleeping pills.	ახლახანს მივიღე ექვსნახევარი დღის შესაბამისი საძილე ტაბლეტები.


(Laughter) Six and a half days, that certainly is a fatal dose.	(სიცილი) ექვსნახევარი დღე, ეს ნამდვილად ფატალური დოზაა.


It says right on the back here, "In case of overdose, contact your poison control center immediately," and it gives an 800 number.	აქვე უწერია: "დოზის გადაჭარბების შემთვევაში, სასწრაფოდ მიმართეთ მოწამვლის კონტროლის ცენტრს" და წერია ნომერი.


Keep your seats -- it's going to be okay.	დამშვიდდით, ყველაფერი კარგად იქნება.


I don't really need it because I've been doing this stunt for audiences all over the world for the last eight or 10 years, taking fatal doses of homeopathic sleeping pills.	ეს ნამდვილად არ მჭირდება, რადგან უკვე ბოლო 8-10 წელია ამას ვაკეთებ მაყურებლისთვის მთელი მსოფლიოს მასშტაბით. ანუ ვიღებ ჰომეოპათიური საძილე საშუალების ფატალურ დოზას.


Why don't they affect me?	რატომ არ მოქმედებს ის ჩემზე?


(Laughter) (Applause) The answer may surprise you.	(სიცილი) (აპლოდისმენტები) პასუხმა შეიძლება გაგაოცოთ.


What is homeopathy?	რა არის ჰომეოპათია?


It's taking a medicine that really works and diluting it down well beyond Avogadro's limit.	ეს არის მუშა წამლის გაზავება ავოგადროს მუდმივაზე ბევრად დაბალ დონემდე.


Diluting it down to the point where there's none of it left. (Laughter) Now folks, this is not just a metaphor I'm going to give you now, it's true.	იმ დონემდე გაზავება, რომ პრეპარატი აღარ რჩება. (სიცილი) მეგობრებო, ეს მხოლოდ მეტაფორა არაა ეს მართლაც ასეა.


It's exactly equivalent to taking one 325 milligram aspirin tablet, throwing it into the middle of Lake Tahoe, and then stirring it up, obviously with a very big stick, and waiting two years or so until the solution is homogeneous.	ეს ზუსტად იმის ტოლფასია, ერთი 325 მგ ასპირინის ტაბლეტი რომ ავიღოთ, ტაჰოს ტბაში ჩავაგდოთ, შემდეგ დიდი ჯოხით მოვურიოთ, დაველოდოთ დაახლოებით 2 წელი, სანამ ხსნარი ერთგვაროვანი არ გახდება


Then, when you get a headache, you take a sip of this water, and -- voila! -- it is gone.	და შემდეგ როცა თავი აგტკივათ, მოსვამთ ამ ტბიდან და უცებ თავის ტკივილი გაგივლით!


(Laughter) Now that is true. That is what homeopathy is all about.	(სიცილი) ეს მართლაც ასეა. ასე მუშაობს ჰომეოპათია.


And another claim that they make -- you'll love this one -- the more dilute the medicine is, they say, the more powerful it is.	კიდევ ერთი რასაც ამბობენ... თქვენ მოგეწონებათ... არის ის, რომ წამლის რაც უფრო ნაკლები კონცეტრაციაა, მით უფრო ძლიერი ეფექტი აქვს ხსნარს.


Now wait a minute, we heard about a guy in Florida.	თქვენ გსმენიათ იმ ტიპზე ფლორიდიდან.


The poor man, he was on homeopathic medicine.	საწყალი კაცი, ჰომეპათიურ მკურნალობაზე იყო


He died of an overdose.	და დოზის გადამეტებისგან მოკვდა.


He forgot to take his pill.	მას ტაბლეტის მიღება დაავიწყდა.


(Laughter) Work on it. Work on it.	(სიცილი) იფიქრეთ ამაზე, იფიქრეთ.


It's a ridiculous thing. It is absolutely ridiculous.	სასაცილო რამეა, აბსოლუტური სისულელეა.


I don't know what we're doing, believing in all this nonsense over all these years.	არ ვიცი რას ვფიქრობთ, როცა ყველა ამ უაზრობის გვჯერა ამდენი წლის მანძილზე.


Now, let me tell you, The James Randi Educational Foundation is waving this very big carrot, but I must say, the fact that nobody has taken us up on this offer doesn't mean that the powers don't exist.	ნება მომეცით გითხრათ, რომ ჯეიმს რანდის საგანმანათლებლო ფონდმა საკმაოდ მსუყე ნადავლი გამოჰკიდა, მაგრამ ის ფაქტი, რომ არავის მიუღია ეს გამოწვევა არ ნიშნავს, რომ მსგავსი ძალები არ არსებობს.


They might, some place out there.	შეიძლება სადმე არიან.


Maybe these people are just independently wealthy.	შეიძლება ეს ხალხი უბრალოდ ძალიან მდიდარია.


Well, with Sylvia Browne I would think so.	პრინციპში სილვია ბრაუნის შემთხვევაში ვფიქრობ ასეც არის.


You know, 700 dollars for a 20 minute reading over the telephone -- that's more than lawyers make!	700 დოლარი 20 წუთიანი სეანსისთვის ტელეფონით ეს იურისტზე დიდი შემოსავალია.


I mean that's a fabulous amount of money.	ეს საოცრად დიდი ფულია.


These people don't need the million dollars perhaps, but wouldn't you think they'd like to take it just to make me look silly?	ალბათ ამ ხალხს არც სჭირდება მილიონი, მაგრამ არ ფიქრობთ, რომ მაინც უნდა მიიღონ გამოწვევა, მხოლოდ იმიტომ, რომ სულელად გამომიყვანონ?


Just to get rid of this godless person out there that Sylvia Browne talks about all the time?	ეს უღმერთო კაცი რომ გააჩერონ, რომელზეც სილვია ბრაუნი სულ ლაპარაკობს.


I think that something needs to be done about this.	ვფიქრობ ამას რაღაც უნდა მოვუხერხოთ.


We really would love to have suggestions from you folks on how to contact federal, state and local authorities to get them to do something.	თქვენი რჩევა ნამდვილად გვჭირდება იმაზე, თუ როგორ მივმართოთ ფედერალურ, საშტატო და ლოკალურ ხელისუფლებებს, რომ რაღაც იღონონ.


If you find out -- now I understand.	თუ აღმოაჩენთ... რა თქმა უნდა მე მესმის,


We've seen people, even today, speaking to us about AIDS epidemics and starving kids around the world and impure water supplies that people have to suffer with.	რომ დღესაც გვესაუბრება ხალხი შიდსის ეპიდემიაზე, მოშიმშილე ბავშვებზე მსოფლიოში და წყლის დაბინძურებაზე, რომლისგანაც ხალხი იტანჯება.


Those are very important, critically important to us.	ყველა ეს ძალიან მნიშვნელოვანი საკითხია, კრიტიკულად მნიშვნელოვანია ჩვენთვის


And we must do something about those problems.	და რაღაც უნდა ვიღონოთ მათ მოსაგვარებლად,


But at the same time, as Arthur C. Clarke said, The rotting of the human mind, the business of believing in the paranormal and the occult and the supernatural -- all of this total nonsense, this medieval thinking -- I think something should be done about that, and it all lies in education.	მაგრამ ამავე დროს, როგორც ართურ კლარკმა თქვა: "ადამიანის ტვინის გადაგვარება" პარანორმალურის და იდუმალის, ზებუნებრივის რწმენის ამბები... მთელი ეს უაზრობები... ეს შუასაუკონეობრივი აზროვნება... ვფიქრობ რაღაც უნდა ვიღონოთ ამაზეც და ეს განათლების ამბავია.


Largely, it's the media who are to blame for this sort of thing.	ეს დიდწილად მედიის დამსახურებაა. მათ მიერ ყველა სახის უაზრობის სამარცხვინო პოპულარიზაცია,


They shamelessly promote all kinds of nonsense of this sort because it pleases the sponsors.	რადგან ეს სპონსორებს სიამოვნებთ.


It's the bottom line, the dollar line.	საბოლოოდ ესაა დოლარების ამბავი.


That's what they're looking at.	ამას უყურებენ მხოლოდ.


We really must do something about this.	ჩვენ მართლაც უნდა ვუშველოთ ამას რაღაც.


I'm willing to take your suggestions, and I'm willing to have you tune in to our webpage.	მზად ვარ მივიღო თქვენი რჩევები და მინდა, რომ ეწვიოთ ჩვენს საიტს.


It's www.randi.org.	მისამართია www.randi.org.


Go in there and look at the archives, and you will begin to understand much more of what I've been talking about today.	შედით და ნახეთ არქივი და თქვენ ბევრად უფრო კარგად გაიგებთ, თუ რაზე ვისაუბრე დღეს აქ.


You will see the records that we have.	თქვენ ნახავთ ჩანაწერებს


There's nothing like sitting in that library and having a family appear there and say that Mum gave away all the family fortune.	არაფერი არაა იმაზე უარესი, როცა ბიბლიოთეკაში ზიხართ და მოდის ოჯახი და ამბობს, რომ დედამ მთელი თავისი ქონება გასცა.


She cashed in the CDs, she gave away the stocks and the certificates.	გაყიდა CD-ები გასცა აქციები და სერტიფიკატები,


That's really sad to hear, and it hasn't helped them one bit, hasn't solved any of their problems.	ეს მართლაც სამწუხარო მოსასმენია... და ეს მათ ოდნავაც არ დაეხმარათ, ამან არცერთი პრობლემა არ მოუგვარათ.


Yes, there could be a rotting of the American mind, and of the minds all the way around the earth, if we don't start to think sensibly about these things.	დიახ, ამერიკული ტვინი შეიძლება გადაგვარდეს და ასევე ყველა ტვინი მსოფლიოში, თუ ჩვენ სერიოზულად არ დავიწყებთ ამაზე ფიქრს.


Now, we've offered this carrot, as I say, we've dangled the carrot.	ჩვენ ამ ნადავლის შეთავაზება გავაკეთეთ, როგორც ვამბობ, ჩამოვუკიდეთ ეს ნადავლი.


We're waiting for the psychics to come forth and snap at it.	ჩვენ ველოდებით როდის ეცემიან მას ექსტრასენსები.


Oh, we get lots of them, hundreds of them every year come by.	პრინციპში, ბევრი ეცემა კიდეც ხოლმე, ასობით ყოველ წელს.


These are dowsers and people who think that they can talk to the dead as well, but they're amateurs; they don't know how to evaluate their own so-called powers.	ეს დაუზერები არიან და ხალხი, რომელიც ფიქრობს, რომ მათაც შეუძლიათ მკვდრებთან საუბარი. მაგრამ ეს გამოუცდელი ხალხია. მათ არ იციან როგორ უნდა გაზომონ


The professionals never come near us, except in that case of Sylvia Browne that I told you about a moment ago.	საკუთარი ე.წ. ძალები პროფესიონალები ახლოსაც კი არ გვეკარებიან, სილვია ბრაუნის შემთხვევის გარდა, რომელზეც ცოტა ხნის წინ გიამბეთ.


She did accept and then backed away.	მან მიიღო გამოწვევა და შემდეგ უკან დაიხია.


Ladies and gentlemen, I'm James Randi, and I'm waiting.	ქალბატონებო და ბატონებო, მე ჯეიმს რანდი ვარ და მე გელოდებით.


Thank you.	მადლობა.


(Applause)	(აპლოდისმენტები)


How do you explain when things don't go as we assume?	როგორ ხსნით როდესაც საქმე ისე არ მიდის როგორც ვარაუდობდით?


Or better, how do you explain when others are able to achieve things that seem to defy all of the assumptions?	ან ასე, როგორ ხსნით როდესაც სხვები აღწევენ ისეთ შედეგს, რომელიც, თითქოს, ეწინააღმდეგება ყველა ვარაუდს?


For example: Why is Apple so innovative?	მაგალითად: რატომაა Apple ასეთი ინოვაციური?


Year after year, after year, they're more innovative than all their competition.	წლიდან წლამდე და კიდევ და კიდევ ისინი უფრო ინოვაციურები არიან ვიდრე ყველა მათი კონკურენტი.


And yet, they're just a computer company.	და ამ დროს, ეს მხოლოდ კომპიუტერული კომპანიაა.


They're just like everyone else.	ისევე, როგორც ყველა დანარჩენი.


They have the same access to the same talent, the same agencies, the same consultants, the same media.	მათ აქვთ ისეთივე წვდომა იგივე ტალანტებთან, იგივე სააგენტოებთან, იგივე კონსულტანტებთან, იგივე მედიასთან.


Then why is it that they seem to have something different?	მაშ რატომაა, რომ მათ, თითქოს, რაღაც განსაკუთრებული აქვთ?


Why is it that Martin Luther King led the Civil Rights Movement?	რატომ მოხდა, რომ მარტინ ლუთერ კინგი გაუძღვა ადამიანთა უფლებების მოძრაობას?


He wasn't the only man who suffered in pre-civil rights America, and he certainly wasn't the only great orator of the day.	ის არ იყო ერთადერთი, ვინც თავის დროზე საკუთარ თავზე იწვნია სამოქალაქო უფლებების დაუცველობა ამერიკაში. და ის ნამდვილად არ იყო იმ დროის ერთადერთი დიდი ორატორი.


Why him?	რატომ ის?


And why is it that the Wright brothers were able to figure out controlled, powered man flight when there were certainly other teams who were better qualified, better funded -- and they didn't achieve powered man flight, and the Wright brothers beat them to it.	და როგორ მოხდა, რომ ძმებმა რაითებმა შეძლეს ადამიანის მიერ კონტროლირებადი პირველი აფრენა, როდესაც იყვნენ სხვა ჯგუფებიც, რომლებიც მეტად კვალიფიცირებულნიც იყვნენ და უკეთ დაფინანსებულნიც, მაგრამ მათ ვერ მიაღწიეს მიზანს, რაითებმა კი ყველას აჯობეს.


There's something else at play here.	სხვა რამეში უნდა იყოს საქმე.


About three and a half years ago, I made a discovery.	დაახლოებით სამ წელ–ნახევრის წინ ერთი აღმოჩენა გავაკეთე


And this discovery profoundly changed my view on how I thought the world worked, and it even profoundly changed the way in which I operate in it.	და ამ აღმოჩენამ ძირფესვიანად შეცვალა ჩემი ხედვა იმაზე, თუ როგორაა ქვეყანა მოწყობილი. და ასევე მნიშვნელოვნად შეცვალა ჩემი ქცევა.


As it turns out, there's a pattern.	როგორც ჩანს, არსებობს რაღაც შაბლონი;


As it turns out, all the great inspiring leaders and organizations in the world, whether it's Apple or Martin Luther King or the Wright brothers, they all think, act and communicate the exact same way.	როგორც ჩანს, ყველა დიდი და გავლენიანი ლიდერი ასევე ორგანიზაციები მთელს მსოფლიოში, იქნება ეს Apple –ი, მარტინ ლუთერ კინგი თუ ძმები რაითები, ყველა ფიქრობს, იქცევა და ურთიერთობს ზუსტად ერთნაირად.


And it's the complete opposite to everyone else.	და ესაა სრულიად საპირისპირო იმისა, რასაც ყველა დანარჩენი აკეთებს.


All I did was codify it, and it's probably the world's simplest idea.	მე ის სისტემად ვაქციე. და ეს, ალბათ, ყველაზე მარტივი იდეაა დედამიწაზე.


I call it the golden circle.	მე ამას ოქროს წრეწირს ვუწოდებ.


Why? How? What?	რატომ? როგორ?


This little idea explains why some organizations and some leaders are able to inspire where others aren't.	რა? ეს პატარა იდეა ხსნის, თუ როგორ ახერხებენ ზოგიერთი ორგანიზაციები და ლიდერები შთაგონებას, მაშინ როდესაც ეს სხვებს არ გამოსდით.


Let me define the terms really quickly.	ძალიან სწრაფად განგიმარტავთ ყველაფერს.


Every single person, every single organization on the planet knows what they do, 100 percent.	პლანეტის ყოველმა ადამიანმა და ორგანიზაციამ იცის, თუ რას აკეთებს, 100 პროცენტით.


Some know how they do it, whether you call it your differentiated value proposition or your proprietary process or your USP.	ზოგმა იცის როგორ აკეთებს, თუ გინდ დიფერენცირებული ფასეულობის შეთავაზება დაარქვით ამას, თუ გინდ - დაპატენტებული პროცესი ან უნიკალური გაყიდვის წერტილი.


But very, very few people or organizations know why they do what they do.	მაგრამ ძალიან ცოტა ადამიანმა და ორგანიზაციამ


And by "why" I don't mean "to make a profit."	თუ იცის, რატომ აკეთებს იმას, რასაც აკეთებს. და სიტყვაში "რატომ" არ ვგულისხმობ "მოგებას".


That's a result. It's always a result.	ეს შედეგია. ეს მხოლოდ შედეგია.


By "why," I mean: What's your purpose?	"რატომ"-ში მე ვგულისხმობ: რა არის თქვენი მიზანი?


What's your cause? What's your belief?	რა მიზანი გაქვთ?


Why does your organization exist?	რისი გჯერათ? რატომ არსებობს თქვენი ორგანიზაცია?


Why do you get out of bed in the morning?	რატომ დგებით დილით ადრე?


And why should anyone care?	და საერთოდ, რატომ უნდა აიტერესებდეს ვინმეს, რას აკეთებთ?


As a result, the way we think, we act, the way we communicate is from the outside in, it's obvious.	და შედეგად, ჩვენი აზროვნება, ჩვენი ქმედება, ურთიერთობა გარედან შიგნით ხდება.


We go from the clearest thing to the fuzziest thing.	აშკარაა, რომ ჩვენ ყველაზე ცხადიდან ყველაზე გაურკვეველისკენ მივდივართ.


But the inspired leaders and the inspired organizations -- regardless of their size, regardless of their industry -- all think, act and communicate from the inside out.	მაგრამ შთაგონებული ლიდერები და შთაგონებული ორგანიზაციები განურჩევლად სიდიდისა და მოღვაწეობის სფეროსი, ყველა ფიქრობს, მოქმედებს და ურთიერთობს შიგნიდან გარეთ.


Let me give you an example.	მოგიყვანთ მაგალითს.


I use Apple because they're easy to understand and everybody gets it.	მე Apple-ს მომხამრებელი ვარ, რადგან მათი პროდუქცია ადვილად გასაგებია ყველასათვის.


If Apple were like everyone else, a marketing message from them might sound like this: "We make great computers.	Apple რომ სხვების მსგავსი იყოს, მათი მარკეტინგული მესიჯი ასეთი იქნებოდა: "ჩვენ მაგარ კომპიუტერებს ვაკეთებთ."


They're beautifully designed, simple to use and user friendly.	"ისინი ლამაზი დიზაინით გამოირჩევა, გამოსაყენებლად მარტივია და მომხმარებელზე ორიენტირებული."


Want to buy one?"	"გინდა იყიდო?".


"Meh."	ნწ, არა.


That's how most of us communicate.	აი ასე ურთიერთობს უმეტესი ჩვენთაგანი.


That's how most marketing and sales are done, that's how we communicate interpersonally.	მარკეტინგის უმეტესობის სახე ასეთია. გაყიდვების უმრავლესობა ასე წარმოებს. დიახ, ადამიანთა უმრავლესობაც ასე ურთიერთობს ერთმანეთში.


We say what we do, we say how we're different or better and we expect some sort of a behavior, a purchase, a vote, something like that.	ჩვენ ვამბობთ, რას ვაკეთებთ, ვამბობთ, როგორ განვსხვადებით ან რამდენად უკეთესები ვართ და ველოდებით გარკვეულ რეაქციას, შეძენას, ხმის მიღებას ან რამე ამდაგვარს. ეს ჩვენი ახალი იურიდიული ფირმაა.


Here's our new law firm: We have the best lawyers with the biggest clients, we always perform for our clients.	ჩვენთან მუშაობენ საუკეთესო იურისტები და გვყავს უმსხვილესი კლიენტები. ჩვენ ყოველთვის მაქსიმუმს ვაკეთებთ ჩვენი კლიენტებისათვის.


Here's our new car: It gets great gas mileage, it has leather seats.	ესაა ჩვენი ახალი მანქანა. ძალიან კარგი წვა აქვს. ტყავის სავარძლებიც აქვს.


Buy our car.	იყიდეთ ჩვენი მანქანა. მაგრამ ეს არაა საკმარისი.


Here's how Apple actually communicates.	აი, როგორ მოქმედებს Apple.


"Everything we do, we believe in challenging the status quo.	"ყველაფერი რასაც ვაკეთებთ, მხოლოდ ისაა, რომ გამოწვევას ვუცხადებთ სტატუს კვოს.


We believe in thinking differently.	გვჯერა განსხვავებულად აზროვნების.


The way we challenge the status quo is by making our products beautifully designed, simple to use and user friendly.	ის თუ როგორ ვუცხადებთ სტატუს კვოს გამოწვევას, არის რომ , რომ ვცდილობთ ჩვენი პროდუქცია ლამაზი დიზაინით გამოირჩეოდეს, იყოს გამოსაყენებლად მარტივი და გასაგები.


We just happen to make great computers.	უბრალოდ, ისე მოხდა, რომ მაგარ კომპიუტერებს ვუშვებთ.


Want to buy one?"	გინდათ შეიძინოთ ?"


Totally different, right?	სულ სხვაა, არა?


You're ready to buy a computer from me.	უკვე მზად ხართ კომპიუტერი შეიძინოთ ჩემგან.


I just reversed the order of the information.	არა და, უბრალოდ, ინფორმაციის თანმიმდევრობა შევცვალე.


What it proves to us is that people don't buy what you do; people buy why you do it.	ეს, კი, იმას ამტკიცებს, რომ ადამიანები არ ყიდულობენ იმას, რასაც აკეთებთ. ისინი ყიდულობენ იმას, თუ რატომ აკეთებთ ამას. ადამიანები არ ყიდულებენ იმას რასაც აკეთებთ, ისინი ყიდულობენ იმიტომ, თუ რატომ აკეთებთ ამას.


This explains why every single person in this room is perfectly comfortable buying a computer from Apple.	ეს კი განმარტავს იმას, თუ რატომაა, რომ ამ აუდიტორიაში მყოფი თითოეული ადამიანი სიამოვნებით ყიდულობს Apple-გან კომპიუტერს.


But we're also perfectly comfortable buying an MP3 player from Apple, or a phone from Apple, or a DVR from Apple.	მაგრამ ჩვენ ასევე დიდი სიამოვნებით შევიძენთ Apple-გან MP3 ფლეიერს ან ტელეფონს. ანდაც DVR-ს.


As I said before, Apple's just a computer company.	და როგორც ზემოთ აღვნიშნე, Apple-ი მხოლოდ კომპიუტერული კომპანიაა.


Nothing distinguishes them structurally from any of their competitors.	არაფერი განსაკუთრებული არ გამოარჩევს მას სტრუქტურულად რომელიმე კონკურენტისაგან.


Their competitors are equally qualified to make all of these products.	მისი ყველა კონკურენტი თანაბრად კვალიფიცირებულია ამ პროდუქტების წარმოებაში.


In fact, they tried.	ფაქტია, ისინი ცდილობენ.


A few years ago, Gateway came out with flat-screen TVs.	რამოდენიმე წლის წინ Gateway-მ გამოუშვა ბრტყელეკრანიანი ტელევიზორები.


They're eminently qualified to make flat-screen TVs.	მათ ძალიან კარგი ბრტყელეკრანიანი ტელევიზორები გამოსდით.


They've been making flat-screen monitors for years.	წლების განმავლობაში აკეთებდნენ ასეთ მონიტორებს.


Nobody bought one.	მაგრამ არავინ ყიდულობს.


Dell came out with MP3 players and PDAs, and they make great quality products, and they can make perfectly well-designed products -- and nobody bought one.	Dell-მაც გადაწყვიტა MP3 ფლეირებისა და მობილურების გამოშვება. პროდუქცია ძალიან მაღალი ხარისხისაა. მისი დიზაინიც საუკეთესოა. თუმცა, არავინ ყიდულობს.


In fact, talking about it now, we can't even imagine buying an MP3 player from Dell.	სინამდვილეში, ამ თემაზე საუბრისას, ვერც კი წარმოგვიდგენია Dell-საგან MP3 ფლეიერის შეძენა.


Why would you buy one from a computer company?	მართლაც, რატომ უნდა იყიდო MP3 ფლეიერი კომპიუტერული კომპანიისაგან?


But we do it every day.	მაგრამ ჩვენ ამას ყოველდღე ვაკეთებთ.


People don't buy what you do; they buy why you do it.	ადამიანები ყიდულობენ არა იმას, თუ რას აკეთებთ, არამედ თუ რატომ აკეთებთ.


The goal is not to do business with everybody who needs what you have.	ამოცანას არ წარმოადგენს საქმის კეთება ყველასთან, ვისაც ჭირდება ის რაც შენ გაქვს.


The goal is to do business with people who believe what you believe.	ამოცანა მდგომარეობს საქმის კეთებაში იმ ადამიანებთან, რომელთაც იმისივე სჯერათ, რისიც - თქვენ.


Here's the best part: None of what I'm telling you is my opinion.	ეხლა კი საუკეთესო ნაწილი. არაფერი ჩემი ნათქვამიდან, არაა ჩემი მოსაზრება.


It's all grounded in the tenets of biology.	ყველაფერი ბიოლოგიის საფუძვლებში დევს.


Not psychology, biology.	არა ფსიქოლოგიის, არამედ ბიოლოგიის.


If you look at a cross-section of the human brain, from the top down, the human brain is actually broken into three major components that correlate perfectly with the golden circle.	თუკი ადამიანის ტვინის ჭრილს დააკვირდებით ზემოდან ქვემოთ, შეამჩნევთ, რომ იგი იყოფა სამ ძირითად ნაწილად, რომლებიც ზუსტად შეესაბამება ოქროს წრეწირს.


Our newest brain, our Homo sapien brain, our neocortex, corresponds with the "what" level.	ჩვენი უახლესი ტვინი, ჩვენი ჰომოსაპიენსის ტვინი, ჩვენი ნეოკორტქესი, შეესაბამება "რა" დონეს.


The neocortex is responsible for all of our rational and analytical thought and language.	ნეოკორტექსი განსაზღვრავს ჩვენს ყოველ რაციონალურ და ანალიტიკურს აზრსა და ენას.


The middle two sections make up our limbic brains, and our limbic brains are responsible for all of our feelings, like trust and loyalty.	ორი შუა სექცია წარმოადგენს ჩვენს ლიმბურ ტვინს. ეს ლიმბური ნაწილი განსაზღვრავს ჩვენს ყველა გრძნობას, როგორიცაა, მაგალითად, რწმენა და ერთგულება.


It's also responsible for all human behavior, all decision-making, and it has no capacity for language.	ის, ასევე განსაზღვრავს თითოეულ ადამიანურ საქციელს, გადაწყვეტილებების მიღების უნარს და არა აქვს კავშირი მეტყველებასთან.


In other words, when we communicate from the outside in, yes, people can understand vast amounts of complicated information like features and benefits and facts and figures.	სხვა სიტყვებით, როცა ვურთიერთობთ გარედან შიგნით, მართალია, ადამიანი იგებს უდიდესი რაოდენობით რთულ ინფორმაციას, როგორიცაა დახასიათება და სარგებელი, ფაქტები და ციფრები.


It just doesn't drive behavior.	მაგრამ, ეს არ იწვევს ქცევას.


When we can communicate from the inside out, we're talking directly to the part of the brain that controls behavior, and then we allow people to rationalize it with the tangible things we say and do.	როცა შიგნიდან გარეთ ვურთიერთობთ, ჩვენ პირდაპირ ვესაუბრებით ტვინის იმ ნაწილს, რომელიც ქცევას განაპირობებს და შემდეგ საშუალებას ვაძლევთ ადამიანებს, რომ მოახდინონ მისი რაციონალიზება იმ მატერიალური ნივთებით, რომლებსაც ვქმნით.


This is where gut decisions come from.	აი, აქედან მიიღება გადაწყვეტილებები.


Sometimes you can give somebody all the facts and figures, and they say, "I know what all the facts and details say, but it just doesn't feel right."	იცით, ზოგჯერ შეიძლება ვინმეს მიაწოდო ყველა ფაქტი და ციფრი. ის კი იტყვის: " ვიცი რასაც მიჩვენებს ყველა ეს ფაქტი და დეტალი, მაგრამ თითქოს რაღაც ისე ვერაა."


Why would we use that verb, it doesn't "feel" right?	რატომ ვიყენებთ ამ ფრაზას - რაღაც ისე ვერაა?


Because the part of the brain that controls decision-making doesn't control language.	იმიტომ, რომ ტვინის ნაწილი კონტროლს უწევს გადაწყვეტილების მიღებას და არ აკონტროლებს მეტყველებას.


The best we can muster up is, "I don't know. It just doesn't feel right."	და ყველაზე მეტი, რაც შეგვიძლია ვთქვათ ესაა: "არ ვიცი, მაგრამ რაღაც ისე ვერაა."


Or sometimes you say you're leading with your heart or soul.	ან ზოგჯერ ამბობთ, რომ გულს კარნახს მიჰყვებით ან სულის ძახილს.


I hate to break it to you, those aren't other body parts controlling your behavior.	ძალიან არ მინდა იმედები გაგიცრუოთ, მაგრამ თქვენს ქცევას სხეულის სხვა ნაწილები არ განსაზღვრავენ.


It's all happening here in your limbic brain, the part of the brain that controls decision-making and not language.	ყველაფერი თქვენი ტვინის ლიმბურ ნაწილში ხდება. ტვინის იმ ნაწილში, რომელიც განაპირობებს გადაწყვეტილების მიღებას და არა მეტყველებას.


But if you don't know why you do what you do, and people respond to why you do what you do, then how will you ever get people to vote for you, or buy something from you, or, more importantly, be loyal and want to be a part of what it is that you do.	მაგრამ თუ არ იცი რატომ აკათებ იმას, რასაც აკეთებ, ადამიანები კი რეაგირებენ იმაზე თუ რატომ აკათებ ამას, მაშინ როგორღა მიაღწევ, რომ მათ ხმა მოგცენ ან რაიმე იყიდონ შენგან, ან, რაც უფრო მნიშვნელოვანია, იყვნენ შენი ერთგულნი და მოინდომონ გახდნენ იმის ნაწილი, რასაც აკეთებ.


The goal is not just to sell to people who need what you have; the goal is to sell to people who believe what you believe.	გავიმეორებ, მიზანი არ უნდა იყოს მხოლოდ მიყიდვა შენი საქონლისა ადამიანებისათვის, რომლებსაც სჭირდებათ ის. მიზანია - მიჰყიდო იმათ, ვისაც სჯერა იმისა, რისიც შენ გჯერა.


The goal is not just to hire people who need a job; it's to hire people who believe what you believe.	მიზანი არაა უბრალოდ იმ ადამიანების დაქირავება, ვისაც სამსახური სჭირდება. ესაა დაქირავება ადამიანებისა, რომელთაც სჯერათ იმისი, რისიც - შენ.


I always say that, you know, if you hire people just because they can do a job, they'll work for your money, but if they believe what you believe, they'll work for you with blood and sweat and tears.	იცით, ყოველთვის ვამბობ, რომ თუ ვინმეს სამსახურში იმიტომ იღებ, რომ მას საქმის კეთება შეუძლია, ის შენთან იმუშავებს ფულის გამო. მაგრამ თუ აიყვან ისეთებს, ვისაც სჯერა იმისა, რისიც შენ გჯერა, ისინი ოფლს დაღვრიან და ბოლომდე დაიხარჯებიან შენთვის.


Nowhere else is there a better example than with the Wright brothers.	და ამის დასადასტურებლად, მეეჭვება მინმემ შესძლოს დაასახელოს უკეთესი მაგალითი, ვიდრე ძმები რაითები.


Most people don't know about Samuel Pierpont Langley.	ბევრს არ სმენია სამუელ პიერპონტ ლენგლის შესახებ.


And back in the early 20th century, the pursuit of powered man flight was like the dot com of the day.	მე-20 საუკუნის დასწყისში ადამიანის მიერ კონტროლირებადი ძრავიანი აფრენა ყველას იდეა-ფიქსს წარმოადგენდა.


Everybody was trying it.	ყველა ცდილობდა ამის მიღწევას.


And Samuel Pierpont Langley had, what we assume, to be the recipe for success.	აი სამუელ პიერპონტ ლენგლის კი, წესით, წარმატებისათვის უნდა მიეღწია.


Even now, you ask people, "Why did your product or why did your company fail?"	ჩვენ ახლაც კი ვკითხულობთ: "რატომ არ გაამართლა შენმა პროდუქტმა ან რატომ აღმოჩნდა წარუმატებელი შენი კომპანია?"


and people always give you the same permutation of the same three things: under-capitalized, the wrong people, bad market conditions.	და პასუხს ყოველთვის შემდეგი სამი მიზეზის სხვადასხვა თანმიმდევრობით გვაძლევენ: არასაკმარისი კაპიტალი, შეუსაბამო კადრები, ცუდი საბაზრო პირობები.


It's always the same three things, so let's explore that.	ყოველთვის ეს სამი მიზეზია. მოდი, ჩავუღრმავდეთ.


Samuel Pierpont Langley was given 50,000 dollars by the War Department to figure out this flying machine.	სამუელ პიერპონტ ლენგლის სამხედრო დეპარტამენტმა 50,000 აშშ დოლარი გადასცა საფრენი აპარატის შესაქმნელად.


Money was no problem.	ფული პრობლემას აღარ წარმოადგენდა.


He held a seat at Harvard and worked at the Smithsonian and was extremely well-connected; he knew all the big minds of the day.	იგი ჰარვარდის პროფესორი იყო, სმითსონიანის ინსტიტუტში მუშაობდა და ძალიან ბევრ საჭირო ადამიანს იცნობდა. იცნობდა იმ დროის ყველა დიდ მოაზროვნეს.


He hired the best minds money could find and the market conditions were fantastic.	დაიქირავა უძლიერესი სპეციალისტები, რადგან თანხებში შეუზღუდავი იყო. საბაზრო პირობებიც შესანიშნავი იყო.


The New York Times followed him around everywhere, and everyone was rooting for Langley.	"ნიუ-იორკ თაიმსი" დაჰყვებოდა ყველგან. ყველა ლენგლის გულშემატკივრობდა.


Then how come we've never heard of Samuel Pierpont Langley?	მაშ როგორ მოხდა, რომ არაფერი გსმენიათ სამუელ პიერპონტ ლენგლის შესახებ?


A few hundred miles away in Dayton, Ohio, Orville and Wilbur Wright, they had none of what we consider to be the recipe for success.	რამოდენიმე ასეული მილის მოშორებით, დეიტონში, ოჰაიოს შტატში ორვილ და უილბერ რაითებს არაფერი გააჩნდათ იმის მსგავსი, რასაც ჩვენ წარმატების ფორმულას ვუწოდებთ.


They had no money; they paid for their dream with the proceeds from their bicycle shop.	ფული საერთოდ არ ჰქონდათ. ისინი თავიანთი ოცნების ხარჯებს ველოსიპედების მაღაზიიდან მიღებული შემოსავლით ფარავდნენ.


Not a single person on the Wright brothers' team had a college education, not even Orville or Wilbur.	ძმების რაითების გუნდში არც ერთ ადამიანს არ ჰქონია კოლეჯის განათლება; არც თვით ორვილს და უილბერს.


And The New York Times followed them around nowhere.	"ნიუ-იორკ თაიმს" -იც არ გაჰყოლია მათ არსად.


The difference was, Orville and Wilbur were driven by a cause, by a purpose, by a belief.	განსხვავება ის იყო, რომ ორვილს და უილბერს ამოძრავებდა მიზეზი, მიზანი, რწმენა.


They believed that if they could figure out this flying machine, it'll change the course of the world.	მათ სჯეროდათ, რომ თუ საფრენ აპარატს შექმნიდნენ, ამით სამყარო გადატრიალდებოდა.


Samuel Pierpont Langley was different.	სამუელ პიერპონტ ლენგლი სხვანაირი ადამიანი იყო.


He wanted to be rich, and he wanted to be famous.	მას სურდა ყოფილიყო მდიდარი და სურდა ყოფილიყო ცნობილი.


He was in pursuit of the result.	ის შედეგს მისდევდა.


He was in pursuit of the riches.	სიმდიდრეს მისდევდა.


And lo and behold, look what happened.	და ჰოი, საოცრებავ!, ნახეთ, რა მოხდა:


The people who believed in the Wright brothers' dream worked with them with blood and sweat and tears.	ადამიანებმა, რომლებსაც სჯეროდად ძმები რაითების ოცნების, მათთან ერთად სისხლის უკანასკნელ წვეთამდე იმუშავეს.


The others just worked for the paycheck.	სხვები კი უბრალოდ ხელფასისთვის მუშაობდნენ.


They tell stories of how every time the Wright brothers went out, they would have to take five sets of parts, because that's how many times they would crash before supper.	ისინი ყვებოდნენ, რომ ყოველი გასვლისას რაითებს სათადარიგო ნაწილების ხუთ-ხუთ კომპლექტი მიჰქონდათ, რადგან სწორედ ამდენჯერ უნდა განეცადათ მარცხი, ვიდრე ვახშმისათვის დაბრუნდებოდნენ.


And, eventually, on December 17th, 1903, the Wright brothers took flight, and no one was there to even experience it.	და აი, 1903 წლის 17 დეკემბერს ძმებმა რაითებმა მოახერხეს აფრენა, მაგრამ ახლოს არავინ იყო, იმისათვის მაინც, რომ გაეზიარებია ეს ამბავი.


We found out about it a few days later.	ჩვენ ამის შესახებ რამოდენიმე დღეში შევიტყვეთ.


And further proof that Langley was motivated by the wrong thing: the day the Wright brothers took flight, he quit.	ხოლო მომდევნო მოვლენამ დაადასტურა, რომ ლენგლი არასწორი იდეით იყო მოტივირებული - ძმები რაითების გაფრენის დღეს მან შეწყვიტა მუშაობა.


He could have said, "That's an amazing discovery, guys, and I will improve upon your technology," but he didn't.	მას ხომ შეეძლო ეთქვა, რომ ეს ფანტასტიური აღმოჩენაა, მეგობრებო, შევეცდები თქვენი ტექნოლოგია განვავითარო”... მაგრამ ასე არ უთვამს.


He wasn't first, he didn't get rich, he didn't get famous, so he quit.	ის ვერ გახდა პირველი, ვერ გახდა მდიდარი, ვერც ცნობილი და თავი დაანება.


People don't buy what you do; they buy why you do it.	ადამინები არ ყიდულობენ იმას რასაც აკეთებთ, ისინი ყიდულობენ იმას, თუ რატომ აკეთებთ ამას.


If you talk about what you believe, you will attract those who believe what you believe.	თუ ისაუბრებთ იმაზე, რისიც გჯერათ, მიიზიდავთ ისეთებს, ვისაც იგივესი სჯერა.


But why is it important to attract those who believe what you believe?	მაგრამ რატომაა საჭირო მოიზიდოთ ადამიანები, ვისაც იმისვე სჯერათ, რისაც თქვენ?


Something called the law of diffusion of innovation, if you don't know the law, you know the terminology.	ამას ჰქვია ინოვაციის გავრცელების კანონი. თუ ეს კანონი არ იცით, ტერმინოლოგია მაინც გეცოდინებათ.


The first 2.5% of our population are our innovators.	მოსახლეობის პირველი 2.5 პროცენტი არიან ინოვატორები


The next 13.5% of our population are our early adopters.	შემდეგი 13,5% არიან ადრეული ადაპტატორები


The next 34% are your early majority, your late majority and your laggards.	შემდეგი 34% არის ადრეული უმრავლესობა შემდეგ გვიანი უმრავლესობა და შემდეგ ჩამორჩენილები.


The only reason these people buy touch-tone phones is because you can't buy rotary phones anymore.	ერთადერთი მიზეზი, რის გამოც ესენი ტონალურ ტელეფონებს იყენებენ ისაა, რომ როტაციულ ტელეფონებს ვეღარ შოულობენ.


(Laughter) We all sit at various places at various times on this scale, but what the law of diffusion of innovation tells us is that if you want mass-market success or mass-market acceptance of an idea, you cannot have it until you achieve this tipping point between 15 and 18 percent market penetration, and then the system tips.	(სიცილი) ჩვენ ყველანი დროის სხვადასხვა მომენტში ამ სქემის სხვადასხვა ნაწილში ვიმყოფებით, მაგრამ ინოვაციის გავრცელების კანონი ამბობს, რომ თუ გსურთ, რომ წარმატებას მიაღწიოთ მასობრივ ბაზარზე ან თქვენი იდეა მიიღოს მასობრივმა ბაზარმა, ამას ვერ შეძლებთ, ვიდრე არ მიაღწევთ გარდატეხის წერტილს ბაზარზე შეღწევადობის 15-სა და 18 პროცენტს შორის. და მერე სისტემა თავად მუშაობს.


I love asking businesses, "What's your conversion on new business?"	მიყვარს როცა ბიზნესებს ვეკითხები - "რამდენია თქვენი ახალი ბიზნესის შეღწევადობა?"


They love to tell you, "It's about 10 percent," proudly.	და ისინიც ამაყად გპასუხობენ - "დაახლოებით 10%"


Well, you can trip over 10% of the customers.	ცუდი არაა, როდესაც მომხმარებლის 10 % გყავს. ყველას ყავს მომხმარებლის 10%, რომლებიც " იგებენ ამას".


We all have about 10% who just "get it."	ასე აღვწერთ მათ, არა?


That's how we describe them, right?	ინსტინქტური გრძნობასავითაა - "უჰ, გაიგეს, რა."


That's like that gut feeling, "Oh, they just get it."	პრობლემა კი აი რაშია: საქმიანობის ფაქტიურად დაწყებამდე


The problem is: How do you find the ones that get it before doing business versus the ones who don't get it?	როგორ არჩევთ ისეთებს, ვინც გაიგებს იმათგან, ვინც ვერ გაიგებს?


So it's this here, this little gap that you have to close, as Jeffrey Moore calls it, "Crossing the Chasm" -- because, you see, the early majority will not try something until someone else has tried it first.	აი, აქაა პრობლემა, ეს პატარა სიცარიელე უნდა დაიკეტოს. როგორც ჯეფრი მური უწოდებს: "უფსკრულის გადაკვეთა." ნახეთ, ადრეული უმრავლესობა არ მოსინჯავს არაფერს, ვიდრე ვინე სხვა არ მოსინჯავს პირველად.


And these guys, the innovators and the early adopters, they're comfortable making those gut decisions.	ხოლო ამათ, ინოვატორებსა და ადრეულ ადაპტატორებს უყვართ ინტუიციური გადაწყვეტილების მიღება.


They're more comfortable making those intuitive decisions that are driven by what they believe about the world and not just what product is available.	სინამდვილეში, ისინი გადაწყვეტილებებს საკუთარი მსოფლმხედველობის მიხედვით იღებენ და არა იმის მიხედვით, თუ რა პროდუქტია ხელმისაწვდომი.


These are the people who stood in line for six hours to buy an iPhone when they first came out, when you could have bought one off the shelf the next week.	ესენი ის ადამიანები არიან, რომლებიც ექვსი საათი დგანან რიგში, რომ აი–ფოუნი გამოსვლიდან პირველივე დღეს შეიძინონ. მაშინ, როდესაც მომდევნო კვირას უპრობლემოდ შეუძლიათ შეისეირნონ მაღაზიაში და და იყიდონ იგი.


These are the people who spent 40,000 dollars on flat-screen TVs when they first came out, even though the technology was substandard.	ეს ის ადამიანები არიან, რომელთაც 40,000 დოლარი გადაიხადეს ბრტყელეკრანაინ ტელევიზორებში, როდესაც ისინი პირველად გამოუშვეს. მიუხედვად იმისა, რომ ტექნოლოგია დაბალხარისხიანი იყო.


And, by the way, they didn't do it because the technology was so great; they did it for themselves.	და სხვათა შორის, ეს იმიტომ არ გაუკეთებიათ, რომ ტექნოლოგია ძალიან მაგარი ეგონათ. მათ ეს საკუთარი თავისთვის გააკეთეს.


It's because they wanted to be first.	უნდოდათ, რომ პირველები ყოფილიყვნენ.


People don't buy what you do; they buy why you do it and what you do simply proves what you believe.	ხალხი იმას კი არ ყიდულობს რასაც თქვენ აკეთებთ, არამედ იმას, თუ რატომ აკეთებთ. ხოლო ის, რასაც აკეთებთ, მარტივად ამტკიცებს იმას, თუ რისი გჯერათ.


In fact, people will do the things that prove what they believe.	სინამდვილეში, ადამიანები აკეთებენ იმას, რისიც სწამთ.


The reason that person bought the iPhone in the first six hours, stood in line for six hours, was because of what they believed about the world, and how they wanted everybody to see them: they were first.	მიზეზი იმისა, თუ რატომ ყიდულობენ აი-ფონებს პირველი 6 საათის განმავლობაში, რატომ დგანან რიგში 6 საათი, მდგომარეობს მათ მსოფლმხედველობაში და იმაში თუ როგორ უნდათ, რომ მათ აღიქვამდნენ. ისინი პირველები არიან.


People don't buy what you do; they buy why you do it.	ხალხი იმას კი არ ყიდულობს რასაც თქვენ აკეთებთ, არამედ იმას, თუ რატომ აკეთებთ.


So let me give you a famous example, a famous failure and a famous success of the law of diffusion of innovation.	კიდევ ერთ ცნობილ მაგალითს მოგიყვანთ, ცნობილი წარუმატებლობასა და ცნობილი წარმატებაზე ინოვაციის გავრცელების კანონისა.


First, the famous failure.	პირველად, ცნობილი წარუმატებლობა.


It's a commercial example.	ეს კომერციული მაგალითია.


As we said before, the recipe for success is money and the right people and the right market conditions.	როგორც რამოდენიმე წამის წინ ვთქვით, წარმატების რეცეპტი მდგომარეობს ფულში, საჭირო ადამიანებსა და ხელსაყრელ საბაზრო პირობებში.


You should have success then.	კარგი. წესით, წარმატებამ არ უნდა დააყოვნოს.


Look at TiVo.	გაიხსენეთ TiVo.


From the time TiVo came out about eight or nine years ago to this current day, they are the single highest-quality product on the market, hands down, there is no dispute.	გამოსვლის დღიდან, 8 თუ 9 წლის წინ, დღემდე, TiVo წარმოადგენს ერთადერთ უმაღლესი ხარისხის პროდუქტს ბაზარზე. ამაზე არავინ კამათობს.


They were extremely well-funded.	ძალიან კარგად დაფინანსებულნი იყვნენ.


Market conditions were fantastic.	საბაზრო პირობებიც ფანტასტიური იყო.


I mean, we use TiVo as verb.	"TiVo"-ს ზმნნის სახითაც კი ვიყენებთ.


I TiVo stuff on my piece-of-junk Time Warner DVR all the time.	მე მუდმივად "ვაTiVoებ" ჩემს რაღაცეებს DVR-ზე.


(Laughter) But TiVo's a commercial failure.	მაგრამ "TiVo" კომერციულად წარუმატებელია.


They've never made money.	მათ ფული ვერ გააკეთეს.


And when they went IPO, their stock was at about 30 or 40 dollars and then plummeted, and it's never traded above 10.	როდესაც ბირჟაზე გაიტანეს, აქციის ფასი, დაახლოებით, 30 თუ 40 დოლარი იყო. შემდეგ კი სწრაფად დაეცა და არასოდეს ასცილებია 10 დოლარს.


In fact, I don't think it's even traded above six, except for a couple of little spikes.	სინამდვილეში, მათი აქცია 6 დოლარზე მეტად, მგონი, არასოდეს გაყიდულა. ერთი-ორი პატარა შემთხვევას თუ არ ჩავთვლით.


Because you see, when TiVo launched their product, they told us all what they had.	ეს იმიტომ, რომ როცა "TiVo – მ" თავისი პროდუქტი გამოუშვა, მათ გვითხრეს მთელი თავისი სათქმელი.


They said, "We have a product that pauses live TV, skips commercials, rewinds live TV and memorizes your viewing habits without you even asking."	მათ თქვეს: " გვაქვს პროდუქტი, რომელიც აპაუზებს პირდაპირ ეთერს, ტოვებს რეკლამებს, უკან ახვევს პირდაპირ ეთერს და იმახსოვრებს მაყურებლის ჩვევებს, მათი თხოვნის გარეშე."


And the cynical majority said, "We don't believe you.	და ცინიკოსმა უმრავლესობამ თქვა: "არ გვჯერა თქვენი.


We don't need it. We don't like it.	არ გვჭირდება. არ მოგვწონს.


You're scaring us."	თქვენ ჩვენ გვაშინებთ."


What if they had said, "If you're the kind of person who likes to have total control over every aspect of your life, boy, do we have a product for you.	მათ რომ ეთქვათ: "თუკი თქვენ ხართ ადამიანი, რომელსაც სურს სრული კონტროლი ჰქონდეს საკუთარი ცხოვრების ყოველ ასპექტზე, ჩვენი პროდუქტი თქვენთვის ყოფილა.


It pauses live TV, skips commercials, memorizes your viewing habits, etc., etc."	იგი აპაუზებს პირდაპირ ეთერს, ტოვებს რეკლამებს, იმახსოვრებს თქვენს ჩვევებს და ა.შ."


People don't buy what you do; they buy why you do it, and what you do simply serves as the proof of what you believe.	ადამიანები არ ყიდულობენ იმას რასაც აკათებთ, ისინი ყიდულობენ იმას, თუ რატომ აკეთებთ. ის რასაც თქვენ აკეთებთ, მარტივად ამტკიცებს იმას, თუ რისი გჯერათ.


Now let me give you a successful example of the law of diffusion of innovation.	ეხლა მოგიყვანთ ინოვაციის გავრცელების კანონის წარმატების მაგალითს.


In the summer of 1963, 250,000 people showed up on the mall in Washington to hear Dr. King speak.	1963 წლის ზაფხულში 250,000 კაცი მივიდა ვაშინგტონის ბაღში მარტინ ლუთერ კინგის მოსასმენად.


They sent out no invitations, and there was no website to check the date.	მოსაწვევები არავის დაუგზავნია და არც ვებ–გვერდი არსებობდა, რომ თარიღი დაეზუსტებინათ.


How do you do that?	როგორ მოხდა ეს?


Well, Dr. King wasn't the only man in America who was a great orator.	კინგი, ნამდვილად, არ იყო ერთადერთი დიდი ორატორი ამერიკაში.


He wasn't the only man in America who suffered in a pre-civil rights America.	ის არ იყო ერთადერთი, ვინც იჩაგრებოდა ადამიანის უუფლებობის გამო ამერიკაში.


In fact, some of his ideas were bad.	მისი ზოგიერთი მოსაზრება არასწორიც კი იყო.


But he had a gift.	მაგრამ მას ნიჭი ჰქონდა.


He didn't go around telling people what needed to change in America.	იგი არა მიდიოდა ადამიანებთან იმის სათქმელად, თუ რა უნდა შეცვლილიყო ამერიკაში.


He went around and told people what he believed.	იგი ადამიანებს ეუბნებოდა, თუ რისი სჯეროდა.


"I believe, I believe, I believe," he told people.	"მე მჯერა. მე მჯერა. მე მჯერა." ეუბნებოდა იგი ყველას.


And people who believed what he believed took his cause, and they made it their own, and they told people.	და მათ, ვინც დაიჯერა იმისი, რისიც მარტინ ლუთერ კინგს სჯეროდა, მიიღო მისი ხედვა და საკუთარ ხედვად აქცია. შემდეგ კი სხვებს გაუზიარა.


And some of those people created structures to get the word out to even more people.	ამ ადამიანებმა შექმნეს ერთგვარი სტრუქტურა, რათა ეს სიტყვები უფრო მეტისათვის მიეწვდინათ.


And lo and behold, 250,000 people showed up on the right day at the right time to hear him speak.	და მოხდა საოცრება, 250,000 კაცი მივიდა დანიშნულ დღეს და დანიშნულ დროს მისი გამოსვლის მოსასმენად.


How many of them showed up for him?	რამდენი მივიდა კინგის გამო?


Zero.	არც ერთი.


They showed up for themselves.	ისინი საკუთარი თავის გამო მივიდნენ.


It's what they believed about America that got them to travel in a bus for eight hours to stand in the sun in Washington in the middle of August.	ეს იყო ის, რისიც მათ სჯეროდათ, რამაც აიძულა ისინი 8 საათი ემგზავრათ ავტობუსით, რათა ვაშინგტონში, შუა აგვისტოში მწველი მზის ქვეშ მდგარიყვნენ.


It's what they believed, and it wasn't about black versus white: 25% of the audience was white.	ეს იყო ის, რისიც სჯეროდათ. ეს არ იყო შავი თეთრის წინააღმდეგ. აუდიტორიის 25% პროცენტი თეთ–რკანიანი იყო.


Dr. King believed that there are two types of laws in this world: those that are made by a higher authority and those that are made by men.	მარტინ ლუთერ კინგს სჯეროდა, რომ ქვეყნად 2 სახის კანონია - ის რომელიც შექმნილია სახელმწიფოს მიერ და ის რომელსაც ადამიანი ქმნის.


And not until all the laws that are made by men are consistent with the laws made by the higher authority will we live in a just world.	და მანამ სანამ ადამიანების მიერ შექმნილი კანონები არ ეთანხმება სახელმწიფოს მიერ მიღებულ კანონებს, ჩვენ ვიცხოვრებთ პრიმიტიულ სამყაროში.


It just so happened that the Civil Rights Movement was the perfect thing to help him bring his cause to life.	შემთხვევით მოხდა ისე, რომ სამოქალაქო უფლებების დაცვის მოძრაობა გახდა ის, რამაც არსებითად შეუწყო ხელი რომ თავისი ხედვა განეხორციელებინა.


We followed, not for him, but for ourselves.	ჩვენ მას გავყევით არა მისთვის, არამედ ჩვენთვის.


By the way, he gave the "I have a dream" speech, not the "I have a plan" speech.	და სხვათა შორის, მან წარმოთქვა სიტყვა – "მე მაქვს ოცნება" და არა – "მე მაქვს გეგმა"


(Laughter) Listen to politicians now, with their comprehensive 12-point plans.	(სიცილი) მოუსმინეთ დღევანდელ პოლიტიკოსებს, მათ 12 პუნქტიან გეგმებს.


They're not inspiring anybody.	ისინი, ხომ, ვერავის შთააგონებენ.


Because there are leaders and there are those who lead.	იმიტომ რომ არსებობენ ლიდერები და ისინი, ვინც ლიდერობს.


Leaders hold a position of power or authority, but those who lead inspire us.	ლიდერებს უკავიათ ძალაუფლების ან გავლენიანი პოსტები. ხოლო ისინი, ვინც შთაგვაგონებენ,


Whether they're individuals or organizations, we follow those who lead, not because we have to, but because we want to.	იქნება ეს პიროვნება თუ ორგანიზაცია ჩვენ მათ მივსდევთ არა იმიტომ რომ ასეა საჭირო, არამედ იმიტომ, რომ ასე გვინდა.


We follow those who lead, not for them, but for ourselves.	ჩვენ მივყვებით მათ ვინც ლიდერობს, არა მათთვის არამედ ჩვენთვის.


And it's those who start with "why" that have the ability to inspire those around them or find others who inspire them.	და ეს ისინი არიან, ვინც იწყებს კითხვით "რატომ", მათ აქვთ უნარი რომ შთააგონონ გარშემო–მყოფები ან მონახონ ისეთები, ვინც მათ შთააგონებს.


Thank you very much.	დიდი მადლობა


(Applause)	(ტაში)


Can I ask you to please recall a time when you really loved something -- a movie, an album, a song or a book -- and you recommended it wholeheartedly to someone you also really liked, and you anticipated that reaction, you waited for it, and it came back, and the person hated it?	გთხოვთ, გაიხსენოთ ის მომენტი როდესაც რაღაც ძალიან მოგეწონათ, ფილმი, ალბომი, სიმღერა, წიგნი, და მთელი გულით ურჩიეთ ის თქვენთვის ახლობელ ადამიანს და მოუთმენლად მოელოდით მის რეაქციას და... მას კი არ მოეწონა.


So, by way of introduction, that is the exact same state in which I spent every working day of the last six years. (Laughter) I teach high school math.	აი ზუსტად ასე ვგრძნობ თავს ყოველ დღე ბოლო ექვსი წლის განმავლობაში. მე სკოლის მათემატიკის მასწავლებელი ვარ.


I sell a product to a market that doesn't want it, but is forced by law to buy it.	ვყიდი პროდუქტს იმ ბაზარზე რომელსაც ამ პროდუქტის ყიდვა არ უნდა, მაგრამ კანონი აიძულებს.


I mean, it's just a losing proposition.	ეს ყოველგვარ საზღვრებს სცილდება.


So there's a useful stereotype about students that I see, a useful stereotype about you all.	ძალიან საინტერესო სტერეოტიპს ვაკვირდები მოსწავლეებში, ეს სტერეოტიპი თქვენც გეხებათ.


I could give you guys an algebra-two final exam, and I would expect no higher than a 25 percent pass rate.	თუკი ალგებრის ფინალური გამოცდის ვარიანტებს დაგირიგებთ, დარწმუნებული ვარ, რომ მხოლოდ 25 პროცენტი შეძლებს გამსვლელი ქულის მოგროვებას.


And both of these facts say less about you or my students than they do about what we call math education in the U.S. today.	ორივე მოცემული ფაქტი არაფერს გვეუბნება თქვენსა და ჩემს სტუდენტებზე, ისინი მხოლოდ, აშშ–ში მათემატიკის სწავლების მეთოდებს უსვამენ ხაზს.


To start with, I'd like to break math down into two categories.	დასაწყისისათვის, მათემატიკას ორ ნაწილად დავყოფ.


One is computation; this is the stuff you've forgotten.	ერთია გამოთვლები. ესაა ის, რაც თქვენ უკვე დაგავიწყდათ.


For example, factoring quadratics with leading coefficients greater than one.	მაგალითად, როგორ დავშალოთ კვადრატული განტოლება რომლის კოეფიციენტებიც ერთზე მეტია.


This stuff is also really easy to relearn, provided you have a really strong grounding in reasoning. Math reasoning -- we'll call it the application of math processes to the world around us -- this is hard to teach.	ეს ყველაფერი ძალიან ადვილი გასახსენებელია, თუკი მათემატიკური აზროვნების კარგი საფუძველი გაგაჩნიათ. მოდი, ამას მათემატიკის ცხოვრებაში გამოყენება დავარქვათ. ეს ძნელად სასწავლებელია.


This is what we would love students to retain, even if they don't go into mathematical fields.	აი ესაა რაც გვინდა რომ სტუდენტებს დაამახსოვრდეთ, მაშინაც კი თუ მათი სფერო მათემატიკა არ იქნება.


This is also something that, the way we teach it in the U.S.	მაგრამ სწორედ ესაა ის, რის დამახსოვრებასაც სწავლების ამერიკული


all but ensures they won't retain it.	სისტემა აბსოლუტურად შეუძლებელს ხდის.


So, I'd like to talk about why that is, why that's such a calamity for society, what we can do about it and, to close with, why this is an amazing time to be a math teacher.	ამიტომ, მინდა ვისაუბრო ამ პრობლემაზე, რატომაა ის საფრთხე საზოგადოებისათვის და რა შეგვიძლია გავაკეთოთ მის საწინააღმდეგოდ. და ბოლოს კი, აგიხსნით თუ რატომაა დღეს საუკეთესო დრო იყო მათემატიკის მასწავლებელი.


So first, five symptoms that you're doing math reasoning wrong in your classroom.	მაშ ასე, პირველი ხუთი სიმპტომი, რომლებიც მიანიშნებენ, რომ მათემატიკურ აზროვნებას არასწორად ასწავლით.


One is a lack of initiative; your students don't self-start.	პირველია – ინიციატივის ნაკლებობა; თქვენი სტუდენტები თავად არაფერს იწყებენ.


You finish your lecture block and immediately you have five hands going up asking you to re-explain the entire thing at their desks.	დაამთავრეთ გაკვეთილის ახსნა და უმალ ხუთი ხელია აწეული, რომლებიც გთხოვენ ყველაფერი თავიდან აუხსნათ.


Students lack perseverance.	მოსწავლეებს ჟინი აკლიათ.


They lack retention; you find yourself re-explaining concepts three months later, wholesale.	ჩართულობის ხარისხი დაბალია, და თქვენც სემესტრის ბოლოს ყველაფრის თავიდან ახსნა გიწევთ.


There's an aversion to word problems, which describes 99 percent of my students.	ასევე, რეალური პრობლემისთვის ყურადღების არ მიქცევა, რომელიც სტუდენტთა 99%-ს ახასიათებს.


And then the other one percent is eagerly looking for the formula to apply in that situation.	დანარჩენი ერთი პროცენტი კი დაჟინებით ეძებს ფორმულას რომელიც მოცემულ ამოცანაში გამოადგება.


This is really destructive.	ეს დამღუპველია.


David Milch, creator of "Deadwood" and other amazing TV shows, has a really good description for this.	დავიდ მილჩს, რამოდენიმე სატელევიზიო პროგრამის ავტორს, აქვს ამის ძალიან კარგი აღწერა.


He swore off creating contemporary drama, shows set in the present day, because he saw that when people fill their mind with four hours a day of, for example, "Two and a Half Men," no disrespect, it shapes the neural pathways, he said, in such a way that they expect simple problems.	მან აღგვითქვა რომ შექმნიდა თანამედროვე დრამას რომლის მოვლენებიც აწმყოში განვითარდებოდა იმიტომ რომ მან დაინახა, თუ რა მოსდის ადამიანის გონებას როდესაც მას ჩვენ ვავსებთ ტელესერიალებით დღეში 4 საათი. ეს ყველაფერი ნერვულ სისტემას ისე გარდაქმნის რომ ჩვენ მხოლოდ მარტივ პრობლემებს ველით ცხოვრებისაგან.


He called it, "an impatience with irresolution."	მან ამ ფენომენს "პრობლემის გადაჭრის მოუთმენლობა" უწოდა.


You're impatient with things that don't resolve quickly.	თქვენ მოუთმენელი ხართ იმ პრობლემების მიმართ რომლებიც უცებ არ წყდება.


You expect sitcom-sized problems that wrap up in 22 minutes, three commercial breaks and a laugh track.	მოელით ტელესერიალის-სიდიდის პრობლემას, რომელიც 22 წუთსა და და სამ სარეკლამო ტიხარში გადაწყდება.


And I'll put it to all of you, what you already know, that no problem worth solving is that simple.	მე კი გეტყვით იმას, რაც თქვენ უკვე ისედაც იცით. არც ერთი პრობლემა რომელიც გადაჭრას საჭიროებს მარტივი არ არის,


I am very concerned about this because I'm going to retire in a world that my students will run.	მე ეს ძალიან მაღელვებს, იმიტომ რომ მე მაშინ გავალ პენსიაზე, როდესაც ქვეყნის სათავეში ჩემი მოსწავლეები მოვლენ.


I'm doing bad things to my own future and well-being when I teach this way.	მე, ხომ, საკუთარ მომავალს და კეთილდღეობას ვვნებ როდესაც ასეთი მეთოდებით ვასწავლი.


I'm here to tell you that the way our textbooks -- particularly mass-adopted textbooks -- teach math reasoning and patient problem solving, it's functionally equivalent to turning on "Two and a Half Men" and calling it a day.	მე ვარ აქ რათა გითხრათ რომ მეთოდი, რომლის მიხედვითაც ჩვენი სახელმძღვანელოები განსაკუთრებით კი ფართო მოხმარების სახელმძღვანელოები გვასწავლიან მათემატიკას და მოთმინებას ამოცანის ამოხსნისას, ფუნქციურად, მხოლოდ დღის განმავლობაში სერიალის ცქერის ექვივალენტიურია.


(Laughter) In all seriousness. Here's an example from a physics textbook.	(სიცილი) აი მაგალითი ფიზიკის სახელმძღვანელოდან.


It applies equally to math.	ეს მათემატიკასაც ეხება.


Notice, first of all here, that you have exactly three pieces of information there, each of which will figure into a formula somewhere, eventually, which the student will then compute.	დააკვირდით, რომ თქვენ გაქვთ სამი მონაცემი რომელთაგან საბოლოოდ ყველა ჩაჯდება სადღაც ფორმულაში რომელსაც შემდეგ მოსწავლეები გამოთვლიან.


I believe in real life.	მე კი რეალური ცხოვრების მწამს.


And ask yourself, what problem have you solved, ever, that was worth solving where you knew all of the given information in advance; where you didn't have a surplus of information and you had to filter it out, or you didn't have sufficient information and had to go find some.	ჰკითხეთ თქვენს თავს, რომელი პრობლემა გადაგიჭრიათ ოდესმე, ისეთი, გადაჭრად რომ ღირდეს, რომ ყველა ინფორმაცია წინასწარ გქონდეთ მოცემული? ან რომ ზედმეტი ინფორმაცია არ გქონდეთ? ან რომ ინფორმაცია არ გაკლდებოდეთ რომელიც თავად უნდა მოგეძებნათ?


I'm sure we all agree that no problem worth solving is like that.	დარწმუნებული ვარ, დამეთანხმებით რომ არც ერთი მნიშვნელოვანი პრობლემა ასეთი არაა.


And the textbook, I think, knows how it's hamstringing students because, watch this, this is the practice problem set.	და მგონი, თავად სახელმძღვანელომაც იცის, რომ ეს ყველაფერი საშიშია მოსწავლეებისათვის. იმიტომ რომ ნახეთ, ამოცანები.


When it comes time to do the actual problem set, we have problems like this right here where we're just swapping out numbers and tweaking the context a little bit.	როცა ამოცანებამდე მიდის საქმე ჩვენ იგივენაირ ამოცანებს ვაძლევთ უბრალოდ რიცხვებს ვცვლით და კონტექსტს ოდნავ ვახალისებთ.


And if the student still doesn't recognize the stamp this was molded from, it helpfully explains to you what sample problem you can return to to find the formula.	და თუკი მოსწავლე ვერ ხვდება როგორ უნდა ამოხსნას, წიგნი ეხმარება და უთითებს თუ რომელ უკვე ამოხსნილ ამოცანას უნდა დაუბრუნდეს რომ საჭირო ფორმულა იპოვოს.


You could literally, I mean this, pass this particular unit without knowing any physics, just knowing how to decode a textbook. That's a shame.	თქვენ ნამდვილად შეგიძლიათ ეს თავი ფიზიკის ყოველგვარი ცოდნის გარეშე გაიაროთ თუკი იცით, თუ როგორ უნდა გამოიყენოთ წიგნი.


So I can diagnose the problem a little more specifically in math.	ეს სამარცხვინოა. მათემატიკაში პრობლემის აღწერა უფრო კონკრეტულად შემიძლია.


Here's a really cool problem. I like this.	აი საინტერესო ამოცანაც.


It's about defining steepness and slope using a ski lift.	მე მომწონს. უნდა ვიპოვოთ დახრა სათხილამურო ლიფტის გამოყენებით.


But what you have here is actually four separate layers, and I'm curious which of you can see the four separate layers and, particularly, how when they're compressed together and presented to the student all at once, how that creates this impatient problem solving.	მაგრამ თქვენ აქ ოთხი ნაწილი გაქვთ. მაინტერესებს რამდენი თქვენგანი ხედავს ოთხ განცალკევებულ ნაწილს? და განსაკუთრებით თუ როგორ ქმნის ამ ოთხი ნაწილის შერწყმა ამოცანის ამოხსნის მოუთმენლობას მოსწავლეებში.


I'll define them here: You have the visual.	გაჩვენებთ ამ ნაწილებს. აი ვიზუალური ნაწილი.


You also have the mathematical structure, talking about grids, measurements, labels, points, axes, that sort of thing.	მათემატიკური სტრუქტურა, რომელიც წარმოგიდგენთ ზომებსა და დასახელებებს, წერტილებს, ღერძებს და მისთანებს.


You have substeps, which all lead to what we really want to talk about: which section is the steepest.	გვაქვს პატარა ნაბიჯები, რომელთაც მივყავართ კითხვამდე, თუ რომელი ნაწილია ყველაზე დამრეცი.


So I hope you can see.	იმედი მაქვს, თქვენ ამას ხედავთ.


I really hope you can see how what we're doing here is taking a compelling question, a compelling answer, but we're paving a smooth, straight path from one to the other and congratulating our students for how well they can step over the small cracks in the way.	იმედი მაქვს, ხედავთ რომ ჩვენ ვიღებთ საინტერესო პრობლემას, საინტერესო პასუხს და ვქმნით მარტივ გზას და შემდეგ ვულოცავთ მოსწავლეს რომ მარჯვედ გადააბიჯა პატარა ორმოებს ამ გზაზე.


That's all we're doing here.	სწორედ ამას ვაკეთებთ.


So I want to put to you that if we can separate these in a different way and build them up with students, we can have everything we're looking for in terms of patient problem solving.	თუკი ჩვენ ამ ოთხ ნაწილს სხვანაირად გავყოფთ და მერე შევაჯერებთ მოსწავლეებთან ერთად, ჩვენ შეგვიძლია მივაღწიოთ ყველაფერს რასაც გვინდა მოთმინებისა და ამოცანის ამოხსნის კუთხით.


So right here I start with the visual, and I immediately ask the question: Which section is the steepest?	აი, დავიწყოთ ვიზუალით მე მყისვე ვეკითხები რომელი ნაწილია ყველაზე უფრო დამრეცი?


And this starts conversation because the visual is created in such a way where you can defend two answers.	და ეს მსჯელობის დაწყებას განაპირობებს. იმიტომ რომ სურათი ისეა შექმნილი რომ თქვენ შეგიძლიათ ორი პასუხი გქონდეთ.


So you get people arguing against each other, friend versus friend, in pairs, journaling, whatever.	ასე რომ ხალხი ერთმანეთთან კამათს იწყებს. მეგობარი მეგობრის წინააღმდეგ წყვილებში, ჯგუფებში, მნიშვნელობა არა აქვს.


And then eventually we realize it's getting annoying to talk about the skier in the lower left-hand side of the screen or the skier just above the mid line.	და შემდეგ ჩვენ ვხვდებით რომ გამაღიზიანებელია ილაპარაკო მოთხილამურეზე დაბალ მარცხენა კუთხეში ან მოთხილამურეზე შუა ხაზის ოდნავ ზემოთ


And we realize how great would it be if we just had some A, B, C and D labels to talk about them more easily.	და ვაცნობიერებთ, რომ კარგი იქნებოდა თუ A, B, C და D წარწერები გვექნებოდა რათა მათ შესახებ უფრო ადვილად გვემსჯელა.


And then as we start to define what does steepness mean, we realize it would be nice to have some measurements to really narrow it down, specifically what that means.	და მერე როდესაც ჩვენ ვიწყებთ იმის გარკვევას თუ რას ნიშნავს დამრეცი, ვხვდებით რომ კარგი იქნებოდა თუ საზომები გვექნებოდა, რათა უკეთესად გაგვერკვია ეს ცნება.


And then and only then, we throw down that mathematical structure.	და მხოლოდ ამის შემდეგ ჩვენ ვამატებთ მათემატიკურ სტრუქტურას.


The math serves the conversation, the conversation doesn't serve the math.	მათემატიკა ემსახურება საუბარს. საუბარი არ ემსახურება მათემატიკას.


And at that point, I'll put it to you that nine out of 10 classes are good to go on the whole slope, steepness thing.	და აი აქ მე თქვენ გეტყვით, რომ 10-დან 9 კლასი მზადაა კარგად შეისწავლოს ეს პრობლემა.


But if you need to, your students can then develop those substeps together.	მაგრამ თუ თქვენ გინდათ, მოსწავლეებს შეუძლიათ ეს ეტაპები ერთად განავითარონ.


Do you guys see how this, right here, compared to that -- which one creates that patient problem solving, that math reasoning?	ხედავთ სხვაობას ამასა და ამას შორის? რაც ქმნის მოთმინებასა და პრობლემის გადაჭრის სურვილს?


It's been obvious in my practice, to me.	ეს ჩემთვის ნათელი გახდა ჩემი გამოცდილებიდან.


And I'll yield the floor here for a second to Einstein, who, I believe, has paid his dues.	მინდა მოვიშველიო აინშტაინი, რომელმაც, მჯერა, თავისი ვალი უკვე მოიხადა.


He talked about the formulation of a problem being so incredibly important, and yet in my practice, in the U.S. here, we just give problems to students; we don't involve them in the formulation of the problem.	ის საუბრობდა პრობლემის ფორმულირების უდიდეს მნიშვნელობაზე და მაინც, საკუთარი პრაქტიკიდან ვიცი, რომ აქ, აშშ-ში პრობლემას მოსწავლეებს უბრალოდ ვაწვდით; ჩვენ მათ არ ვრთავთ პრობლემის ფორმულირების პროცესში.


So 90 percent of what I do with my five hours of prep time per week is to take fairly compelling elements of problems like this from my textbook and rebuild them in a way that supports math reasoning and patient problem solving.	ასე რომ, მორიგი გაკვეთილისათვის მოსამზადებელი დროის 90%-ს ვუთმობ იმას რომ ავიღო საინტერესო მაგალითები სახელმძღვანელოდან და გადავაკეთო ისინი ისე, რომ მათ განავითარონ მათემატიკური აზროვნება.


And here's how it works.	და აი თუ როგორ ვახერხებ ამას.


I like this question. It's about a water tank.	ძალიან მომწონს ეს ამოცანა. ის წყლის ავზის შესახებაა.


The question is: How long will it take you to fill it up?	შეკითხვაა: რა დრო დაჭირდება წყლის ავზის გავსებას?


First things first, we eliminate all the substeps.	გასაგებია? თავდაპირველად, ამოცანიდან ყველა შუალედური ნაბიჯი უნდა ამოვიღოთ.


Students have to develop those, they have to formulate those.	მოსწავლეებმა ისინი უნდა განავითარონ. თავად უნდა მოიფიქრონ.


And then notice that all the information written on there is stuff you'll need.	დააკვირდით რომ აქ მოცემული ინფორმაციიდან ყველაფერია საჭირო.


None of it's a distractor, so we lose that.	ეს ყველაფერი გონებას გაუფანტავს მოსწავლეს, ასე რომ ვაცილებთ.


Students need to decide, "All right, well, does the height matter? Does the side of it matter?	მოსწავლეებმა თავად უნდა გადაწყვიტონ მნიშვნელოვანია თუ არა ავზის სიმაღლე და ზომა?


Does the color of the valve matter? What matters here?"	მნიშვნელოვანია თუ არა მილის ფერი?


Such an underrepresented question in math curriculum.	რაა მნიშვნელოვანი? ასეთი ამოცანები ძალიან იშვიათია მათემატიკის სახემძღვანელოებში.


So now we have a water tank.	გვაქვს წყლის ავზი.


How long will it take you to fill it up? And that's it.	რა დრო დაჭირდება მის გავსებას?


And because this is the 21st century and we would love to talk about the real world on its own terms, not in terms of line art or clip art that you so often see in textbooks, we go out and we take a picture of it.	მორჩა! და რადგანაც ჩვენ 21-ე საუკუნეში ვცხოვრობთ, და გვირჩევნია აღვიქვათ სამყარო ისეთი, როგორიც ის სინამდვილეშია და არა აბსტრაქტული ხაზებით რომლებითაც სავსეა მათემატიკის სახელმძღვანელოები, ჩვენ ვიღებთ ავზის სურათს.


So now we have the real deal.	ახლა უკვე სინამდვილეს ვუახლოვდებით.


How long will it take it to fill it up?	რა დრო დასჭირდება მის გავსებას?


And then even better is we take a video, a video of someone filling it up.	უკეთესია თუკი გადავიღებთ ვიდეოს, თუ როგორ ავსებენ ავზს.


And it's filling up slowly, agonizingly slowly.	და ავზი ნელა, ძალიან ნელა ივსება.


It's tedious.	ძალიან, ძალიან ნელა.


Students are looking at their watches, rolling their eyes, and they're all wondering at some point or another, "Man, how long is it going to take to fill up?"	მოსწავლეები უყურებენ საათს, იფშვნეტენ თვალებს, და ადრე თუ გვიან ყველა დაინტერესდება კითხვით: "ჯანდაბა, როდის გაივსება ეს ავზი?"


(Laughter) That's how you know you've baited the hook, right?	(სიცილი) ესაა როცა ხვდებით რომ თევზი ანკესს წამოეგო.


And that question, off this right here, is really fun for me because, like the intro, I teach kids -- because of my inexperience -- I teach the kids that are the most remedial, all right?	და ეს პრობლემა ძალიან საინტერესოა ჩემთვის, იმიტომ რომ მცირე სტაჟის გამო ვასწავლი ყველაზე ჩამორჩენილ მოსწავლეებს


And I've got kids who will not join a conversation about math because someone else has the formula; someone else knows how to work the formula better than me, so I won't talk about it.	მე მყავს მოსწავლეები რომლებიც არ ჩაერთვებიან განხილვაში, რადგან სხვამ უკვე იცის ფორმულა ან სხვამ უკეთესად იცის თუ როგორ გამოიყენოს ფორმულა. ასე რომ მე არ ვილაპარაკებ ამის შესახებ.


But here, every student is on a level playing field of intuition.	მაგრამ აქ ყველა ერთ დონეზეა, ინტუიციის დონეზე.


Everyone's filled something up with water before, so I get kids answering the question, "How long will it take?"	ყველას გაუვსია რაღაც წყლით. ამიტომ, მე მათ ვეკითხები თუ რა დრო დასჭირდება ამის გაკეთებას.


I've got kids who are mathematically and conversationally intimidated joining the conversation.	მე ისეთი მოსწავლეებიც მყოლია, რომლებსაც მათემატიკისა და უბრალო საუბრისაც ეშინიათ მაგრამ ამ განხილვაში მონაწილეობას იღებდნენ.


We put names on the board, attach them to guesses, and kids have bought in here.	ჩვენ სახელებსა და შესაბამის ვარაუდებს დაფაზე ვწერთ და ბავშვები ინტერესდებიან.


And then we follow the process I've described.	შემდეგ კი, მივყვებით პროცესს რომელიც ზემოთ აღვწერე.


And the best part here, or one of the better parts is that we don't get our answer from the answer key in the back of the teacher's edition.	და აქ ყველაზე კარგი ისაა, რომ ჩვენ არ ვამოწმებთ პასუხს მასწავლებლის სახელმძღვანელოს უკან მოცემული პასუხებიდან.


We, instead, just watch the end of the movie.	ჩვენ უბრალოდ ბოლომდე ვუყურებთ ფილმს.


(Laughter) And that's terrifying, because the theoretical models that always work out in the answer key in the back of a teacher's edition, that's great, but it's scary to talk about sources of error when the theoretical does not match up with the practical.	(სიცილი) ჰო, ეს ცოტა გამაღიზიანებელია. რადგანაც თეორიული მოდელები ყოველთვის ემთხვევა წიგნის ბოლოს მოცემულ პასუხებს, ეს შესანიშნავია, თუმცა საშიშია ილაპარაკო ცდომილებათა წყაროებზე რომლებიც თეორიისა და პრაქტიკის შეუთავსებლობას ახლავს თან.


But those conversations have been so valuable, among the most valuable.	მაგრამ ეს განხილვები ძალიან მნიშვნელოვანია ალბათ ყველაზე მნიშვნელოვანიც.