Noverint universi quod cum causa verteretur inter abbatem et conventum Vallis Lucentis , ex una parte , et Petrum , presbiterum de Seanz , ex altera , super nemoribus de Cereliaco , in quibus idem Petrus , presbiter , se et ecclesiam suam usuarium habere asserebat , tandem post multa dampna et iniurias ab eodem Petro , presbitero , illata supradictis abbati et conventui , prenominatus presbiter , in nostra presentia constitutus , recognovit se abbatem et conventum supradictos super pretaxatis nemoribus iniuste vexasse , nec in dictis nemoribus se vel ecclesiam suam ius aliquod vel usuarium habere .


Super quibus Renaudus , decanus de Riparia , pro supradicto Petro erga prefatos abbatem et conventuum coram nobis se plegium obligavit .


In cuius rei testimonium et memoriam , presentes litteras , ad petitionem partium sine preiudicia alterius , sigillo curie Senonensis fecimus roborari .


Vicesimo Quinto , mense Aprili , vigilia Apostolorum Beatorum Philippi et Iacobi .


| de terra de Suboart quam Radulphus de viridario de Vicinis habet ad terragium .


| Magister Philippus , Senonensis curie officialis , omnibus presentes litteras inspecturis in Domino salutem .


Noverint universi quod constitutus in presencia nostra , Radulphus de viridario de Vicinis recognovit quod abbas et conventus Vallis Lucentis tradiderant ei terram quandam sitam apud Suboart excolendam et quandam partem nemoris ibidem siti extirpandam , tale conditione : quod idem Radulphus terram illam et terram in qua nemus illud est , quamdiu fratres predicti voluerint , excolet , ita quod dicti fratres primo percipient ibi decimam et terragium et postea terciam partem totius bladi .


In cuius rei memoriam , presentem cartam fecimus annotari et sigillo Senensis curie roborari .


| Compositio inter ecclesiam Vallis Lucentis et Templarios | Petrus , Beati Petri Cellensis , abbas humilis , et Milo , archidiaconus Trecensis , omnibus ad quos presentes littere pervenerint , salutem in omnium Salvatore .


Noverit universitas vestra quod cum causa verteretur inter abbatem et monachos Vallis Lucentis , ex una parte , et Templarios et homines eorum de Colors , ex alia , super pasturis de Colors et nemoribus pertinentibus ad grangias de Logiis et de Cereliaco et quibusdam viis in eisdem nemoribus statutis et aliis rebus , quam videlicet causam ipsi monachi a Domino Papa Innocentio Tercio nobis impetravere committi , tandem in nos et Iosbertum de Virtuto , quondam Trecensem prepositum , de assensu utriusque partis , facta est compromissio presente , videlicet abbate Vallis Lucentis , pro ecclesia sua , et procuratore Templi , cum litteris de rato qui pro Templariis et eorum hominibus fuerat constitutus , datis etiam plegiis hinc inde sub pena centum marcharum argenti , quam pars solvere teneretur que a nostro arbitrio resiliret .


Nos ergo et dictus Iosbertus diligentius advertentes quia iamdudum per Beatum Bernardum , Clarevallis quondam abbatem , super quibusdam querelis et per Dominum Guidonem , bone memorie quondam Senonensem archiepiscopum , inter partes de similibus facta est compositio , necnon et per Venerabiles Viros Absalonem , quondam abbatem Sancti Victoris , et Magistrum Petrum de Hospitali , a sede apostolica delegatos super consimilibus diffinitiva sententia promulgata , ne tantorum virorum opera videremur clausis oculis preterire , ipsorum autentica munimenta , tam de compositione quam de sententia , coram nobis fecimus exhiberi et presentibus litteris verbo ad verbum adiungi : Ego Absalon , Sancti Victoris Parisiensis abbas , et Magister Petrus de Hospitali , canonicus Sancti Marcelli , notum fieri volumus , tam presentibus quam futuris , quod , ex commissione Domini Pape Innocentii , coram nobis querela vertebatur inter Templarios de Coloors , ex una parte , et monachos Vallislucentis , ex alia , quod predicti monachi terciam partem decime de Regnico , et nemus de Seuant quod fuit Roberti Vituli , et nemus et terram que fuerunt Godini , militis , emerunt contra conventionem inter eos factam per Venerabilem Bernardum , abbatem Clarevallensis , cuius cartam habent in hac forma : In nomine sancte et individue Trinitatis .


Notum sit omnibus presentibus et futuris quod inter monachos Vallislucentis et milites Templi de Colatorio , per manum Bernardi , Clarevallis abbatis , facta est hec compositio : quod milites Templi quicquid habebant in territorio de Cereliaco , a divisione que est inter grangiam ipsorum militum et grangiam monachorum totum monachis concesserunt , id est medietatem atrii , medietatem decime , et terras alias , ita ut deinceps a divisione ista predicta usque a Seviis nichil nemoris neque terre adquirere possint milites Templi , nisi forte omnino gratis datum fuerit in elemosinam , ut nil terrene substantie ab eis accipiat is qui dederit .


Similiter et monachi Vallis Lucentis concesserunt militibus Templi quicquid habebant a predicta divisione usque ad ripam Venne , ita ut in valle illa nil possint adquirere nemoris seu terre , nisi forte gratis omnino ab aliquo fuerit datum , ut nil terrene substantie ab eis accipiat is qui dederit .


Erat etiam inter eos contentio super clausuris pratorum et pasturis et glande nemorum pertinentium ad grangias de Logiis et de Cereliaco , de quibus per Venerabilem Guidonem , Senonensem archiepiscopum , compositio iampridem facta erat in hac forma : Guido , Dei gratia Senonensis archiepiscopus , omnibus ad quos littere presentes pervenerint in Domino salutem .


Notum fieri volumus quod diu habita est contentio inter fratres de Valle Lucente , ex una parte , et fratres Militie Templi et homines de Coloors , ex alia , super pasturis nemorum de Cereliaco et Logiis , et glande , et quibusdam viis .


Inde coram nobis talis facta est compositio : De viis unde erat contentio tantum due stabunt , una que tendit a Villa Mauri apud Ioviniacum , altera a Coloors apud Artiam et semita que est inter duas terras a domo leprosorum de Coloors usque in boscum .


Clausura pratorum que sunt ante portam grangie de Logiis remanebit fratribus de Valle Lucente libera a viis et pasturis .


In propriis nemoribus eorundem fratrum et planis que pertinent ad grangias de Logiis et de Cerili dicti fratres Templi et homines de Coloors , sine contradictione pasturas habebunt ad omnia pecora sua communiter , ita quod non fodietur terra ab hominibus pro fulcheria ad opus porcorum .


Capre quoque non intrabunt boscum a festo Sancti Remigii usque ad Purificationem Beate Marie .


Fratres etiam de Valle Lucenti predicta nemora extirpare , eradicare , arare , vendere , donare poterunt , salvis pasturis dictorum Templariorum .


Pro his itaque rebus , homines de Coloors fratribus de Vallelucente singulis annis in domo de Cerili viginti solidos Pruvinensis monete in octavis Sancti Remigii donabunt .


Et si ipso die non reddantur , deinceps reddi tenebuntur cum lege quinque solidorum , et fratres de Valle Lucente capere poterunt in dictis pasturis pecora hominum de Coloors pro denariis illis et lege .


eo contumaciter absente , de consilio virorum iuris peritorum de predictis querelis sentententiam nichilominus dedimus in hunc modum : De terris , nemoribus et decimis quas Templarii dixerunt monachos Vallis Lucentis emisse infra terminos designatos in instrumento Sancti Bernardi contra tenorem ipsius instrumenti , cognovimus ex dictis testium et instrumentis autenticis quod decimam de Regniaco habent monachi ex sententia , et non ex emptione , neque alio modo prohibito , et quod nemus de Seuant datum est eis in elemosinam et ideo predictos monachos ab impetitione Templariorum super predicta decima et nemore absolvendos esse iudicavimus .


De terra autem et nemore quod fuit Godini militis , quia cognovimus quod titulo emptionis pervenit ad monachos , iudicavimus ut monachi quicquid de terre illa vel nemore inventum fuerit intra terminos superius designatos in carta Sancti Bernardi , Templariis vendent , vel in alias personas infra annum transferant , nichil iuris in predicta terra vel nemore sibi retinentes , ita ut tenor carte quam fecit inter eos pro bono pacis Sanctus Bernardus inviolabiliter observetur .


De pasturis vero quas petebant Templarii in nemoribus , et pratis et planis pertinentibus ad grangias de Logiis et de Cereliaco , iudicamus ut Templarii pasturas habeant pecoribus suis tempore statuto et competenti in predictis nemoribus et planis et pratis , excepta sola clausura pratorum que sunt ante portam grangie de Logiis .


Que clausura secundum compositionem iampridem inter predictos Templarios et monachos factam per Venerabilem Guidonem , Senonensem archiepiscopum , remanebit monachis Vallis Lucentis liberam viis et pasturis .


De glande etiam ad opus porcorum , et pasnagio porcorum et caprarum , sicut in charta domini Senonensis archiepiscopi determinatum est immutabiliter observandum esse censemus .


Nec licebit monachis Vallis Lucentis glandem predictorum nemorum vendere , vel in predicta nemora alienos porcos , vel pecora , id est , que non sint ipsorum monachorum recipere , ita quod porcis vel pecoribus Templariorum debita commoditas pasturarum vel pasnagii non auferatur vel minuetur .


Et quia de intelligentia istorum verborum , salvis pasturis , coram nobis inter partes conten-tio habebatur , clausulam illam , in qua predicta verba posita sunt , inspecto diligentius ipsius carte tenore , de consilio virorum peritorum , ita determinavimus ut liceat monachis Vallis Lucentis predicta nemora in totum et in partem extirpare , eradicare , arare et colere , vendere et donare , salvis pasturis que in predictis nemoribus quamdiu stabunt , vel in essartis , cultis vel incultis , invenientur , dum modo pecora Templariorum non intrent vel ledant sata monachorum , salvis per omnia cartis Senonensis archiepiscopi et Sancti Bernardi que superius inserte sunt .


Hanc sententiam ita dedimus inter monachos et Templarios quod homines de Coloors vel iura eorum quantum ad nos pertinet in ea nostra non comprehendantur .


Inspectis itaque memoratis autenticis nos et predictus Iobertus decrevimus ut ea que per tantos viros acta sunt maneant inconcussa , id tamen de arbitrio nostro et benigno assensu partium , adiungentes quod monachi Vallis Lucentis omni tempore pasturas de Coloors habebunt , sine omni contradictione , tam in nemoribus quam in pratis et planis , ad omnia animalia sua communiter , preter quam in foresta Templariorum que modo est iuxta Coloors , hoc tamen excepto : quod ipsi monachi nullo tempore poterunt porcos in prata Templariorum vel hominum mittere ad pascendum , sed nec ipsi Templarii vel eorum homines , vice versa , in prata monachorum porcos mittent aliquos in pasturam .


Condictum etiam fuit inter partes et a nobis , cum sepedicto Iosberto , decretum quod ipsi monachi sine contradictione Templariorum et hominum eorum nemora predicta essartare , arare , seminare , colere , vendere , donare et pro sua poterint disponere voluntante .


Preterea , ordinatum est a nobis et predicto Ioberto ut a villa de Coloors usque ad nemus per locum quem ego Petrus , abbas Cellensis , et Iobertus de Virtuto , et Magister Petrus de Tornodoro a me , Milone , archidiacono , ad hoc loco meo transmissus et receptus a partibus in propriis personis presentaliter designavimus via extendatur triginta quinque tesias , habens de lato que via quantumcumque de nemore exartetur usque ad nemus iugiter in eadem latitudine protendetur .


Et ab ingressu nemoris , animalia Templariorum et hominum de Coloors per nemus ad invenienda pascua licite poterint evagari , ita tamen quod aliqua via consuetudinaria de novo per nemus non fiet .


Hec itaque nos et sepedictus Iobertus , cum diligenti deliberatione et mora accito , etiam nobiscum prudentum virorum consilio , per Dei graciam decernentes predicto modo composuimus inter partes expresso utriusque partis assensu , ut que a nobis ordinata sunt ab ipsis monachis , necnon a Templariis et eorum hominibus , in perpetuum immutabiliter observentur .


Nos ergo , in huius rei memoriam , cum dictus Iohannis sigillum autenticum non haberet , presens scriptum sigillorum nostrorum munimine fecimus roborari .


| Compromissio de lite Templi de Coloors pro grangia de Ceriliaco | Universis Christi fidelibus ad quos littere presentes pervenerint , frater Arnaldus , dictus abbas Cystercii , et frater Andreas , preceptor fratrum Milicie Templi in Francia , salutem in Domino .


Notum facimus vestre universitati quod cum inter Dominum Galterum , venerabilem abbatem , et fratres Vallis Lucentis , ex una parte , et fratrem P . ,


magistrum et fratres et homines eorum de Coloors , ex altera , questio verteretur super quibusdam articulis qui in eorum cartis dubii videbantur et quibusdam aliis rebus tandem in nos , sub pena centum marcarum , de sua voluntate et nostro assensu , compromiserunt .


Nos igitur arbitrium proferentes statuimus ut predicti fratres de Coloors porcos suos , tantum de Coloors et de Gelboel in glandem nemorum de Cerelie et de Logiis mittere possint pro pasnagio in cartis eorum constituto .


Quod si fratres Vallis Lucentis predicta nemora vendiderint , vel ad usum proprium secaverint , predicti Templarii et homines eorum de Coloors custodient pecora sua ab ingressu cospeiciorum secundum consuetudinem Villemauri .


De aliis autem domibus suis , non poterunt in eandem glandem mittere , nisi ducentos porcos pro eodem pasnagio ; homines autem de Coloors et etiam monachi , non nisi suos proprios , sine parte alterius , in eandem glandem mittere debent .


Per viam que ducit ad Sormeri , poterunt incedere Templarii et homines de Coloors et per alias vias per quas cetere gentes sine contradictione incedunt .


De terris que a Templariis erant extirpate vel adquisite in nemore de Eschegiis , ubi monachi super Templarios nullam habent iusticiam , de assensu parcium , statuimus ut eisdem Templariis libere remaneant , sub annua pensione , quatuor sextariorum bladi laudabilis fratribus de Valle Lucente , reddenda infra festum Sancti Martini de terragio Templariorum apud Coloors , quorum unum erit frumenti , unum siliginis , unum ordei et unum avene .


Statuimus etiam , de assensu partium , ut viridarium quod erat clausum inter nemus et grangiam de Cereli et pratum quod est ante portam eiusdem granchie ubi nuces sunt et clausura vocatur , et pratum quod est ante portam de Logiis versus Arciam cum alio clauso a pasturis et viis libera monachis remaneant .


A viginti etiam solidos quos de granchia de Cerili vel pertinentiis eius Templarii censuales petebant et ab usuario roortarum et paxillorum quod in nemore de Marnecrose se habere dicebant , de assensu eorum , fratres Vallislucentis absolvimus , statuentes ut utraque pars , in terris suis vineas plantare valeat et excolere a viis et pasturis liberas et in pasturas , more solito , redigendas , si quando fuerint in vastitatem redacte .


Sciendum insuper quod abbas et fratres Vallis Lucentis concesserunt predictis Templariis cum omni iuridicione et iusticia sua , pro precio quo emerant quicquid habebant citra aquam de Regniaco , in nemore vel finagio de Boceiis , de vendicione defuncti Godini .


Quam venditionem garantient fratres Vallis Lucentis dictis Templariis quantum debebunt tali condicione : ut nec Templarii hac occasione illius possessionis aliquam habeant iusticiam vel iuridicionem vel consuetudinem in rebus monachorum , nec monachi in illa possessione aliquid iuris habeant aut iusticie .


Reliqua pars possessionis , que est de venditione defuncti Godini , remanet libere et pacifice fratribus Vallis Lucentis , excepto quod pecora Templariorum et hominum eorum de Coloors habebunt pasturam in parte ista sicut in predictis nemoribus .


Si autem in terris , viis vel villa Templariorum fuerit consecutus eum , in curia eorum ius suum poterunt repetere si voluerint vel ubi debuerint .


Aquam de Cerilie ad prata ad aquanda conversi non poterunt , ab alveo suo abducere , nec retinere , nisi tantum a vespere Sabbatorum usque ad sequens matutinum diei Lune , ab introitu Marcii usque ad finem Maii .


Ut autem hec omnia perpetuam habeant firmitatem , salvis cartis monachorum et Templariorum , preter capitula que hic excepta inveniuntur , presens scriptum sigillis nostris confirmari fecimus .


| Approbatio compositionis Templariorum et ecclesie Vallis Lucentis | Ego , Frater Radulphus de Monte Letardi , tunc temporis domorum Templi in Francia humilis procurator , notum facio presentibus et futuris quod cum inter monachos Vallis Lucentis , et fratres nostros de Coloors et homines eiusdem ville diu contentio versaretur super pasturis nemorum de Cerelliaco et de Logiis et glande et quibusdam viis in hanc compositionem pacis convenimus : de viis unde erat contentio , tantum due stabunt , una que tendit a Villa Mauri apud Ioviniacum , altera a Coloors apud Arciam et semita que est inter duas terras a domo leprosorum de Coloors usque ad boscum .


Clausura pratorum que sunt ante portam grangie de Logiis remanebit fratribus de Valle Lucenti libera a viis et pasturis .


In propriis nemoribus eorundem fratrum et planis que pertinent ad grangias de Logiis et de Cereliaco dicti fratres Templi et homines de Coloors , sine contradictione , pasturas habebunt ad omnia pecora sua communiter , ita quod non fodietur terra ab hominibus pro fulcheria ad opus porcorum , sed quantum per se capere poterunt porci sive alia pecora , ibi capient .


Fratres etiam de Vallelucenti predicta nemore extirpare , eradicare , arare , vendere poterunt et donare , salvis pasturis dictorum templariorum .


Pro hiis itaque rebus , homines de Coloors fratribus de Vallelucenti singulis annis in domo de Cereliaco XX solidos Pruvinenses monete in octabis Sancti Remigii donabunt .


Et si ipso die non reddantur , deinceps reddi tenebuntur cum lege quinque solidos et fratres de Valle Lucente capere poterunt in dictis pasturis pecora hominum de Coloors pro denariis illis et lege .


Hec compositio in ecclesia de Coloors , audiente populo , est recitata , et ab ipso laudata .


Et ut hoc ratum et inconcussum habeatur , ego , Frater Radulphus de Monte Letardi , domorum Templi tunc temporis in Francia procurator , communis assensu capituli , cartam istam sigilli nostri impressione roboravi .


| Approbatio compositionis Templi de Coloors et de Cereli | Ego , Frater Andreas de Coloors , preceptor Milicie Templi in Francia , notum facimus , tam futuris quam presentibus , quod a Domino Petro , abbate Cellense , et Milone , archidiacono Trecensis , et Iosberto de Virtuto , quondam preposito Trecensis , super querelis que inter nos et homines nostros de Coloors , ex una parte , et abbatem et fratres Vallis Lucentis , ex alia , versabantur facta est compositio et in autentico scripta .


| Compositio nemorum des Eslurgeit de Otta | Notum sit omnibus ad quos huius pagine scriptura pervenerit quod inter domum Pontiniaci et domum Vallislucentis aliquanto tempore controversia dissensionis extiterit super quodam nemore quod vocatur Eslurgeit , eo quod pars utraque ipsum nemus , iure emptionis , sibi in proprietatem vendicare videretur .


Igitur post longa litigia utraque pars , meliore spiritu ad concordiam , ut decebat , provocata mediante Domno Guidone , abbate Pruliacensi , illam contentionem finali pace hoc modo terminavit : placuit itaque eis et utrique parti convenit ut predictum nemus des Eslurgeiz a ceteris contiguis nemoribus per certas ex se ipsis personas que et hic nominate sunt , disterminaretur , et consequenter in partes congruas divideretur et sic utreque domui suis rebus adherens porcio assignaretur .


Nam ex parte Pontiniaco , Milo de Rigni , monachus , et Humbertus de Burs et Theobaldus , porcarius , conversi ; ex parte vero Vallis Lucentis , Pontius de Rigni , monachus , et Gauterus , rotarius , et Andreas de Cerilli , conversi , constituti sunt , qui de predicto nemore partibus factis , et distributis fossis factis , et acervis lapidum evidentes aposuere metas inter utriusque domus possessiones et iura .


Tandem ut illa in perpetuum rata haberetur compositio , eandem que concordi assensu facta est , limitationem utriusque domus , tam abbas quam conventus , approbavit scriptoque per cirografum in eisdem verbis diviso et sigillato ad mutue pacis custodiam in testimonium fieri consensit , anno ab incarnatione M C LXXX Quinto , Domino Ulrico , tunc abbate de Vallelucenti et priore eius , Radulpho , et Domno Menardo , tunc abbate Pontiniaci et priore eius , Willelmo , cum suis , ut dictum est , firmo assensu in id ipsum concordantibus .


| Testimonio quis dederit nemus de Fai Garenent | Notum sit , tam presentibus quam futuris , quod Frater Iosbertus de Villa Mauri dixit et veraciter affirmavit ante obitum suum se ipsum dedisse in elemosinam ecclesie Vallislucentis quoddam nemus quod dicitur Fais Garnens septem annis antequam uxorem duceret .


Hoc audierint ex ore predicti Iosberti et testes sunt : Radulphus , prior ; Petrus , cantor ; Hugo , magister conversorum ; Herveus , monachus ; Girardus , monachus , filius eiusdem Iosberti ; Pontius de Pruvino ; Mainardus , infirmarius ; Gullelmus , subcellararius ; Milo de Trecis ; et Dominus Aerardus de Nogento .


Hoc etiam audierunt et testes sunt quidam viri seculares : Robertus Mauciuns de Lailaio , Milo Comes de Laileio et Petrus de Aiz .


Et ut hoc ratum omni tempore habeatur , suasione et prece fratris Iosberti , sigillo Domni Wrrici , tunc abbatis , signatum est .


| Melior cardinalis approbat sententiam iudicum delegatorum de decima de Rigni | Melior , Dei gratia tituli Sanctorum Iohannis et Pauli presbiter cardinalis , apostolice sedis legatus , omnibus ad quos littere iste pervenerint in Domino salutem .


Ad nostram noveritis audientiam pervenisse quod causam que inter dilectos nostros monachos de Valle Lucenti et Petrum et Mauricium presbiteros super tercia parte decime de Regniaco vertebatur Venerabili Fratri Garnerius , Trecensi episcopo , et dilecto nostro Guitero , abbati Sancti Lupi Trecensis commiserimus audiendam et fine debito terminandam .


| Sententia absolvens nos ab impetitione terragiorum de Booloi contra Deilocenses | In nomine sancte et individue Trinitatis .


Ego Hugo , Dei gratia Senonensis archidiaconus , et ego , Petrus , ecclesie Sancti Iohannis Senonensis dictus abbas , notum fieri volumus , tam presentibus quam futuris , quod quedam controversia vertebatur inter abbatiam Dei Loci et abbatiam Vallislucentis super quibusdam querelis in nemoribus et in terris que adiacent , in confinio Regniaci , in nemore , scilicet , quod dicitur Boeloit , et in Brocia , et in Garbeel , et in Bociis , et in omnibus terris , cultis et incultis , predictis nemoribus adiacentibus , in quibus omnibus predicti canonici octavam possident partem quam Elysabeth , mater Domni Roberti de Reigni , monachi Vallis Lucentis , in elemosinam largita est eis .


Monachi vero Vallis Lucentis in omnibus predictis nemoribus et in terris eisdem adiacentibus quartam omnino possident partem , quam acceperunt a Nona de Villa Mauri , que fuit mater Petri Cauderun .


Possident nichilominus predicti monachi in Bociis , cum quarta parte , etiam terciam partem , ita ut de duodecim partibus , septem possideant .


In omnibus autem aliis nemoribus et terris , cum quarta , sextam possident partem quam habuerunt a Richerio Vitulo .


Cum autem controversia que talis erat quod Dei Locenses a monachis terragium requirebant ad Senonensem curiam delata fuisset , placuit utrisque ut nobis et Domno Renardo , procuratori Senonensis curie , rem determinandam vel compositione pacis vel iudicio committerent , ita ut , uno absente , nichilominus duo in causam procederent .


Statuta autem die affuimus et abbas Dei Loci cum quibusdam canonicis et prior Vallis Lucentis cum quibusdam monachis , nos autem a Vitale , decano Regniaci , et a multis aliis legitimis personis fideliter ac diligenter veritate inquisita , adiudicavimus monachos a terragio et ab omni redditu a modo liberos permanere et duos , si voluerint , sine terragio et alio redditu ibi ponere maiores .


| Sententia data contra Dominam Scolasticam de Eschegiis de nemore parciendo | Gaufridus , Sancti Iacobi dictus abbas , L . ,


prior Sancti Aygulphi , et S . ,


decanus Sancte Marie in Vallibus Pruvinensibus , omnibus ad quos littere iste pervenerint in Domino salutem .


Cum causa que vertebatur inter abbatem et monachos Vallislucentis , ex una parte , et Nobilem Mulierem Scolasticam de Eschegiis , ex alia , super nemore de Eschegiis nobis esset ab apostolica sede commissa , partibus legitime citatis et in nostra presentia constitutis , propositum fuit ex parte monachorum quod inter ipsos et Dominum Iacobum , quondam patrem mariti Domine Scolastice , super eodem nemore emerserat contentio que , per sollicitudinem felicis recordationis Guidonis , quondam Senonensis archiepiscopi , terminata fuerat in hunc modum : Quod predicti monachi quos constabat medietatem habere in prefato nemore , tam in plano quam in bosco , ibidem medietatem perciperent in omni proventu .


Et si forte dampnum aliquod sustinerent per supradictum Iacobum , vel eius successores , nisi infra quindecim dies de dampnis illatis ad probationem duorum forestariorum eisdem satisfaceret competenter , sepefatus miles et eius successores excommunicationi tamdiu subiacerent donec predictum nemus inter eos esset divisum et monachis separatum esset portio sibi competens assignata .


Verum , cum eisdem monachis dampna non modica per maliciam partis adverse pluries illata fuissent , de quibus successores antefati militis , licet multociens requisiti eis , facere recusarunt , sicut idem monachi proponebant , petebant instantius ut memorata mulier ad restitutionem dampnorum et ad nemoris divisionem compelleretur sicut sicut condictum fuerat inter eos et in autentico dicti Guidonis , quondam Senonensis archiepiscopi , super hoc concepto continebatur expressum .


Nos igitur , cum per aliquandiu coram nobis fuisset predicta questio ventilata , prefata Scolastica , quandoque in propria persona quandoque Petrum maiorem suum , quem ad totam causam procuratorem constituerat , comparente testibus super assertione monachorum receptis et diligenter examinatis , prescripti etiam autentici tenere fideliter inspecto , et depositionibus testium publicatis , post multas allegationes ex utraque parte propositas et renuntiatione facta , tam productionibus testium quam allegationibus , die etiam assignata ad audiendam sententiam , cum nobis de intentione monachorum , tam per testes quam per autenticum , constaret plenius , de prudentum virorum consilio , per diffinitivam sententiam sepefatam Scolasticam condempnavimus in VI libras et quatuor solidos Pruvinenses pro dampnis illatis , diffinientes nichilominus divisionem nemoris esse faciendam , sicut in autentico constabat liquide fuisse statutum .


Et quia ego , L . ,


prior Sancti Aygulfi , sigillum non habui , rogavi venerabilem patrem meum , abbatem Sancti Petri de Cella Trecensis ut presentem paginam sigilli sui munimine roboraret .


| Garnerus Chauderuns et Guichardus miles approbant decimam de Dirreio Valli Lucenti | Omnibus presentes litteras inspecturis , Stephanus , decanus Beate Marie Ville Mauri salutem in Domino .


Noverint universi quod , in presentia nostra constituti , Nobiles Viri Garnerius Chauderuns et Guichardus , milites , et uxores eorundem laudaverunt fratribus Vallis Lucentis quandam decimam a Iohanne , clerico de Regniaco , et Lucia , matre eius , et marito eiusdem Lucie , dictis fratribus concessam in perpetuum pacifice possidendam , quam de dictis militibus Gaufrido et Guichardo in feodum tenebant apud Dirriacum sitam .


| De nemore Haie quod habemus de Clarini de Poisi .


| Magister Philippus , curie Senonensis officialis , omnibus presentes litteras inspecturis in Domino salutem .


Noverint universi quod Clarinus de Poisiaco , in presentia nostra constitutus , partem suam quam habebat in nemore de Hae in perpetuam elemosinam donavit ecclesie Vallis Lucentis et concessit .


In cuius rei memoriam et testimonium presentem cartam , ad peticionem parcium sine preiudicio alterius , fecimus annotari et sigillo Senonensis curie roborari .


| Compromissio de querela habita inter Deilocenses et Vallilucentes de Mont Mediano | Norbertus de Sancto Mariano et Herbertus de Sceleriis , abbates , omnibus ad quos littere iste pervenerint in Domino salutem .


Noverit universitas vestra quod contentio cum esset inter ecclesiam Vallis Lucentis et ecclesiam Dei Loci super essarto Montis Mediani et super quibusdam terris in territorio de Booloi compromissum est in nos , de assensu Galterii , Vallis Lucentis , et Iohannis , Dei Loci , abbatum et utriusque ecclesie conventus .


Nos igitur post multas altercationes , diximus , de assensu utriusque partis , quod terre ille remanebunt monachis Vallis Lucentis quitte ab omni terragio , secundum quod carta eorum continet , facta quondam a Venerabilibus Viris Petro , abbate Sancti Iohannis , et Hugone , archidiacono Senonensibus , quam non presumpsimus infirmare .


Essartum vero remanebit canonicis Dei Loci , ita quod deinceps , sextam partem terragii solvent monachis Vallis Lucentis et deinceps , non essartabunt in dicto nemore , nisi de assensu dictorum monachorum .


In cuius rei memoriam , presentem cartam scribi et sigillorum nostrorum necnon et prenominatorum abbatum Galteri et Iohannis munine fecimus roborari .


Actum apud Coloors , anno Gratie Mo CCo Nono , mense Septembri .


| De decima cuiusdam terre sita in marchise quam tenetur reddere singulis annis Robertus de Sancto Benedicto | Omnibus presentes litteras inspecturis , Renaudus , decanus Riparia Vanne , salutem in Domino .


Noverint universi quod cum causa verteretur coram nobis inter fratres Vallislucentis , ex una parte , et Robertum de Sancto Benedicto , ex alia , super decima cuiusdam terre que sita est in marchisse , tandem ipsi compromiserunt in hunc modum : quod dictus Robertus fiduciavit reddere dictis fratribus singulis annis de dicta terra iustam et legitimam decimam .


| Compositio inter vicecomitem et Vallem Lucentem de terra de Brocheriis et rebus aliis | Omnibus presentes litteras inspecturis P . ,


archidiaconus et cantor , Senonensis , in Domino salutem .


Noverint universi quod cum monachi Vallis Lucentis , coram nobis , auctoritate apostolica , Nobilem Virum Iohannem , vicecomitem Iovigniaci , traherent in causam super hoc : quod petebant ipsi monachi ab eodem Iohanne laudationes et venditas usque ad quatuor libras et sex denarios annui census cuiusdam domus de Rigniaco quam ipse Iohannes in censiva sua emerat , ut dicebant , et quatuor libras pro tercia parte straminis duorum annorum decime de Regniaco , et quandam terram ipsis monachis in elemosinam ut dicitur collatam , de quibus illos idem iohannes desaisierat , ut dicebant , tandem ipsi amicabiliter composuerunt in hunc modum : quod ille vicecomes quittavit dictis monachis illam terram de Brocheriis quam Galterus Domicellus ipsis monachis in elemosinam dicitur contulisse et octo libras Pruvinensium , creentavit se eis redditurum ad voluntatem dictorum monachorum et ita monachi illi dictum vicecomitem quittaverunt de predictis que ab eo petebant .


| Generale capitulum constituit tres abbates ad terminandam causam terragii de Seant et Allodii | Universis ad quos littere presentes pervenerint , Frater Iohannes , Pruliacensis , Frater Hugo de Ripatoro , et Frater Arnaudus de Fonte Iohannis , dicti abbates , salutem in Domino .


Notum facimus universitati vestre quod controversiam que vertebatur inter domum Pontiniacensis et domum Vallis Lucentis de decimis , tam extirpatarum terrarum quam extirpandarum , de Seant de nemoribus Allodii et Sancte Marie a generali capitulo nobis commissam iudicio sic terminavimus : siquidem testibus utrinque productis et examinatis , longa mora maturoque consilio , cognoscentes ex eorum attestationibus fratres Vallis Lucentis per quadraginta annos et eo amplius decimam illam possedisse dono et emptione eorum quibus competebat , videlicet Iosberti Mabile , Drogonis Godefridi .


Pro restitutione cuiusdam terragii et pro bono pacis , de consensu Galterii abbatis et fratrum Vallis lucentis , statuimus ut de predicta decima annuatim infra octabas Omnium Sanctorum fratres Vallis Lucentis Pontiniacensibus tribuant minam frumenti , et minam siliginis , et minam ordei , et minam avene apud Seanz qualia creverint in territorio illo ad mensuram eiusdem ville .


Si autem contigerit quod fratres Vallis Lucentis , per archiepiscopum vel predicte ville presbiterum , predicta decima penitus spolientur , statuta bladi solutio ex integro cadet .


Census autem et terragium veterum planorum propria sunt Vallis Lucentis , exceptis ochiis utrique parti appropriatis .


| De Sancto Benedicto renuntiat querele usuarii de Ceriliaco | I . ,


Dei patientia decanus Trecensis , et M . ,


archidiaconus Trecensis , omnibus ad quos littere presentes pervenerint salutem .


Noveritis quod controversia vertebatur , coram nobis , auctoritate apostolica , inter abbatem et fratres Vallis Lucentis , ex una parte , et Milonem , presbiterum de Sancto Benedicto , ex alia , super quodam usuario quod in nemore de Cereliaco dictus presbiter exigebat .


Et tandem memoratus Milo , presbiter , querele renuntiavit et quicquid in nemore illo reclamabat ecclesie et fratribus Vallis Lucentis , coram nobis , in perpetuum quittavit .


Actum est hoc apud Trecas , anno Domini Mo CCo Tercio .


| Vicecomes et parrochiani de Regni vendunt terras ecclesie sue | Renaudus , decanus Riparie Vanne in Senonense Dyocesi , omnibus presentes litteras inspecturis salutem .


Noverit universitas vestra quod , in presentia nostra constituti , Nobilis Vir Iohannes , vicecomes de Regniaco ; Terricus , miles ; Brochardus , capellanus eiusdem ville ; Gaufridus et Benedictus , prepositi ; Martinus Eve , Robertus de Hentreio , Minetus , parrochiani de Regniaco , pro communitate parrochianorum omnium , cognoverunt se vendidisse Miloni , presbitero de eadem villa , pro XI libris Pruvinensibus , pro reparatione sue ecclesie de Regniaco , omnes terras eiusdem ecclesie apud Regniacum sitas , scilicet terram apud Gravum sitam , et unam iuxta terras Terrici , militis , et aliam in Brocheriis , et aliam in Cormorino , et aliam in Loisio et alteram subter vineam decani .


| Donum nemoris Fai Garenent | Notum sit , tam presentibus quam futuris , quod Frater Iosbertus de Villa Mauri dixit et veraciter affirmavit ante obitum suum se ipsum dedisse in elemosinam ecclesie Vallislucentis quoddam nemus quod dicitur Fais Garnens septem annis antequam uxorem duceret .


Hoc audierint ex ore predicti Iosberti et testes sunt : Radulphus , prior ; Petrus , cantor ; Hugo , magister conversorum ; Herveus , monachus ; Girardus , monachus , filius eiusdem Iosberti ; Pontius de Pruvino ; Mainardus , infirmarius ; Gullelmus , subcellararius ; Milo de Trecis ; et Dominus Aerardus de Nogento .


Hoc etiam audierunt et testes sunt quidam viri seculares : Robertus Mauciuns de Lailaio , Milo Comes de Laileio et Petrus de Aiz .


Et ut hoc ratum omni tempore habeatur , suasione et prece fratris Iosberti , sigillo Domni Wrrici , tunc abbatis , signatum est .


| Isnardus vicecomes de Ioviniaco donavit ecclesie Vallis Lucentis terram suam que dicitur Hermentarias cum omni dominio et iusticia illius fiet appendiciis s . . .


sive | Ego Hugo , archiepiscopus Senonensis , presentes et futuros certam habere notitiam volo , quia , scilicet , Isnardus , vicecomes de Ioviniaco , donavit in elemosina abbati Vallis Lucentis et monachi in ibi Deo servientibus terram suam que dicitur Hermenterias cum omni dominio et iustitia illius terre et appendiciis suis .


Hoc donum laudavit Ioduinus , filius eius , audientibus : Ancello Gateblex ; Rainaudo Male ; Stephano Bulfet ; et filiastro suo , Stephano ; Rainaudo ; Hugone , preposito de Ioviniaco .


Hoc etiam laudavit uxor eius , Esmerilla et filii sui , Reinaudus et Isnardus , audientibus : Reinaudo Crasso ' et filiis suis , Reinaudo et Theobaldo .


Factum est hoc anno ab incarnatione Domini M C L XI , apud Ioviniacum .


Ego , Everardus , dedi in elemosinam Ecclesia Vallislucentis quidquid iuris habebam in finibus Armenteriarum , in presentia Henrici , Trecensis episcopi , et in eadem presentia laudare feci fratrem meum Milonem .


Huius rei testes sunt : Trecensis episcopus Henricus , Magister Girardus de flacio . . .


G . . .


Petrus . . .


Galterus . . .


Girardus . . .


Ego Henricus , Trecensis comes palatinus Campanie , universis presentibus et futuris , notum facio quod Hugo de Rumilaco et Odo , frater eius , quicquid iuris apud Armenterias clamabant domni et fratribus Vallis Lucentis , in presentia mea , quictum clamaverunt et omnino dimiserunt in pace et quietudine possidendum .


Affuerunt autem huius rei testes : Dominus Ansellus de Triangulo , Dominus Guillelmus de Donno Petro , Constabularius Garnerius de Triangulo .


Drogo de Pruvino , Petrus Bristandus , Daimbertus de Vernantis , Guillelmus marescallus , Artaudus camerarius .


Actum per manum Guillelmi , cancellarii .


| Hugo de Malo Passu dedit octo sextarios bladi redditus | Omnibus presentes litteras inspecturis , officialis curie Senonensis , in Domino salutem .


Noverint universi quod Hugo de Malo Passu , miles , in nostra presentia constitutus , recognovit se octos sextarios bladi annui redditus , scilicet duos frumenti , duos ordei , duos siliginis et duos avene , annuatim percpiendos in terragio de Malo Passu , salva tamen heredibus suis iusticia eiusdem terragii , monachis Vallis Lucentis in perpetuam elemosinam donavisse , ita quod si plus in dicto terragio fuerit , illud quod superhabundabit erit heredum militis supradicti .


Dictam autem elemosinam Elissandis , uxor eiusdem militis , et Iacobus , filius eorumdem Hugonis et Helysandis , qui presentes erant coram nobis , laudaverunt et concesserunt .


Ipsa vero Helysandis renuntiavit omni iuri quod habebat in dicto blado ratione dotis seu qualibet alia ex causa , recognoscens quod hoc faciebat spontanea , non coacta .


Quod autem audivimus et recognitum fuit coram nobis , ad petitionem partium sine preiudicio alterius , sub sigillo Senonensis curie testificamur .


de Triagnio manucepit , ita ut ecclesia Vallis Lucentis illud in pace possideret .


Girardus quoque , frater predicti Holduini , laudavit hoc donum , ita quod testes laudationis fuerunt : Anselmus de Triagnio ; et Garinus , frater eius ; Dietus , frater Henrici ; Petrus , filius Petri de Turnela ; Guiardus de Balchiseio ; Hugo de Gumereio ; et Hoduinus , celerarius ; et ut hoc ratum et inconcussum omni tempore habeatur , rogatu predicti Holduini , sigillo Domni Hugonis , Senonensis archiepiscopi , signatur atque firmatur .


| Canonicorum Senonensium de medietatem decime Armentariarum | In nomine sancte et individue Trinitatis .


Ego , Herveius , aecclesie Senonensis prepositus totusque conventus eiusdem aecclesiae omnibus , tam presentibus quam futuris , notum fieri volumus quod medietatem decime terrae Armenteriarum , que de iure nostro dinoscitur , Venerabili Abbati Norpaldo ecclesie Vallis Lucentis et eidem ecclesie libere habendam et in perpetuo quiete possidendam concessimus .


Huic itaque concessioni interfuerunt : Guillelmus , archidiaconus ; Symon , thesaurarius ; Odo , decanus ; Matheus , preceptor ; Symon , cellerarius ; Gosbertus , sacerdos ; Theo et Robertus , diaconi ; Gosbertus de Gelna , Simon , Rainerus et Irbertus , subdiaconi ; et alii quam plures .


Matheus , ecclesie Sancte Matris Senonensis , cancellarius scripsit .


| Iosbertus de Villa Mauri dat nemus Eschegiarum | In nomine sancte et individue Trinitatis .


Notum sit omnibus fidelibus Christianis quod Iosbertus de Villa Mauri , frater Domni Drogonis , dedit ecclesie Vallis Lucentis in elemosinam quicquid iuris habebat in nemore Eschegiarum , ita tamen quod cuidam homini suo , Herberto nomine , et filio eius retinuit usuarium calefaciendi , se et domum suam faciendi , ita quod eam non vendat .


Hoc donum laudavit Domnus Drogo , frater Iosberti , et uxor Iosberti , Edula , uxor quoque Domini Drogonis , nomine Hersendis , et Nicholaus et Godefridus , filii eius .


Huius rei testes fuerunt : Obertus , magister leprosorum Duaram Aquaram ; Iterus , canonicus de Villa Mauri ; Theobaldus , canonicus ; et Iosfridus , similiter canonicus ; Nocherus , monachus , et prior de Sancto Meminio ; filii quoque Donni Odonis , Manasses et Clarembaldus ; et Hoduinus , Donni Dudonis filius ; Milo , filius Domni Tecelini ; Galterus de Pentecoste ; Garnerius de Fous ; Guillelmus de Merlineio ; et Ansellus , frater eius ; Galterus Trecasinus ; et Everardus Benedictus ; et Hato , filius Rainaldi Trecassini .


Factum est hoc apud Villam Maurum , ante Domnam Heliam , dominam eiusdem ville .


Anno ab incarnatione Domini Mo Co Lo VIIIo , Idus Martii .


Et ut hoc ratum et inconcussum omni tempore habeatur , rogatu eiusdem Iosberti , inpressione sigilli Domni Henrici , Trecensis episcopi , signatur atque firmatur et Domni Hugonis , Senonensis archiepiscopi .


| Hugonis filius Helie de Balneolis .


Silvam que dicitur Sollenium dedit Vallis Lucentis .


| Notum sit omnibus quod Hugo , filius Helias de Balneolis donavit monachis de Valle Lucenti quicquid habebat in silva que vocatur Sorlenium et illam partem quam habebat in Luvennia , insuper etiam quicquid habebat in campis et pratis a Luvenia usque ad petram Doelech .


Hoc laudavit apud Villam Mauri audientibus Richero Vitulo ; Waltero , avunculo predicti Hugonis ; Drogone Strabone ; Girardo Berengario ; Warnero de Fusseio ; et Anselmo , fratre eius ; Mauricio de Lenis ; Itero et Goffrido , canonicis .


Hoc etiam laudavit mater eius , Belisennis , apud Malum Passum et frater supradicti Hugonis , Helias , et soror eius , his interfuerunt : Ernaldus , monacus ; et Iosbertus de Castellione , conversus , de Valle Lucente pascherus ; Urricus , filius Theobaldi ; Herbertus Blundus ; Garnerius de Curia , avunculi mei .


| Fulconis de Lailleio filii eius Anselmi dantis Sorlenium et Luvannem | Notum sit omnibis quod Fulco de Laileio et filius eius , Anselmus , concessit monachis de Valle Lucente quicquid habebat in Sorlenio , et illam partem quam habebat in Luvenia , et illam partem quam habebat in nemore quod est super Putinneium quod vocatur Trembleium , preter illam terram quam homines eius illo in tempore colebant .


Hoc donum fecit in ipsa abbatia , ante domum portarii , in manu Norpaldi abbati , presentibus : monachis eius Ernaldo , Waltero , Stephano ; Iohanne , eiusdem Fulconis villico .


Hoc etiam laudavit uxor eius Maria , Ernaldo , eiusdem monasterii monacho , apud Lailleium in domo sua , audiente Iohanne Grivello , maiore suo .


| Mauricii de Lenis et frater eius Raaldi dantis ab ulmis Lallei usque ad abbatiam | Sciant presentes et posteri quod Mauricius de Lenis et frater eius , Raaldus , concesserunt monachis de Valle Lucente quicquid habebant ab ulmis Lallei usque ad abbatiam , et in plano et in bosco , et ab eisdem ulmis usque ad vineam frooldi .


Hoc laudaverunt apud Villammauri ipse Mauricius , et frater eius , et uxor eiusdem Mauricii , Sedela , et filius eius , Petrus .


Hoc donum audierunt : Hubertus et Iterus , canonici ; Orricus de Plasseio ; Drogo Strabo , Girardus , frater eius ; Garnerius de Fusseio ; et frater eius , Anselmus ; Gibaldus ; et Iterus , venator , frater eius .


Hoc etiam laudavit uxor Raaldi in domo sua apud Lenas cum pueris suis Ernaldo , monacho Vallis Lucentis , audiente Petro de Renniaco .


| Emeline sororis Girardi berengarii de Fai Warnete | Notum sit presentibus et futuris quod soror Girardi Berengarii , Emmelina nomine , concessit fratri suo Girardo totam partem quam habebat in Faio Warnete , concedente marito suo Berengario cum filia sua Emelina .


Huic dono interfuit Walterus Garoldus et Hugo , frater eius , et Theobaldus , nepos eorum .


Et illud idem donum Girardus Berengarius concessit monachis Vallis Lucentis per manum Norpaldi , abbatis , libere possidendum apud Villammauri in propria domo sua , testantibus : Waltero Garoldo , Richero Vitulo , Fulcone de Lailleio , Warnero de Fusseio , Gibaldo Venatore , Guiberto , fratre suo .


Illud donum concessit Drogo Strabo , cum uxore sua , Hersende , et filiis suis , Hoduvino et Nicholao .


De illa eadem silva que vocatur Faium Warnete , Iosbertus , frater predicti Girardi , concessit predictis monachis Valle Lucente omnem partem suam .


Huic dono quod fecit Iosbertus in ota in eadem silva interfuit : Willelmus , abbas de Scarleiis ; et Nihardus , cellerarius eius ; et Waldricus , monachus eius ; et Abbas Garnerius de Diloio ; Girardus Berengarius ; Iterus , sorius eius ; Petrus de Renniaco ; Walterius Treissinus ; Iuvenalis , prepositus Domni Anselmi ; et Rainardus , nepos eius ; Dodo de Fusseio ; Arnulfus ; Walterus de Seiaco et Isembardus frater eius ; et Ansaldus , faber ; et Ivo , faber ; et Anselmus Fulconis de Lailleio .


Hoc idem postea donum de illa silva quod Berengarius Gerardo sororio suo antea dederat , concessit iterum idem monachis libere habendum et possidendum in ota inter Colorium et Cirilleium , audientibus Drogone Strabone et Girardo fratre eius ; Iosfrido Frangente Morrailla ; Richero Vitulo et filio suo , Roberto ; Theobaldo Garoldo .


Hoc etiam laudavit uxor eiusdem Berengarii , Emelina nomine , cum filia sua , iterum Emelina , apud Villam Mauri , audientibus : Drogone Strabone ; Girardo , fratre eius ; Holdeuvino Manant ; Iosfrido Frangente Morailla ; Guiberto , venatore ; Roberto , filio Richeri vituli ; et Isabel uxore predicti Girardi .


| Pontii de Triagnio de territorio de Cereli | Notum sit omnibus quod Domnus Pontius de Triagno donum quod pridem monachis Prullei fecerat de territorio videlicet Cirillei , quod quidem , propter intervallum temporis oblivioni dederat , magis monachorum credens veritati quam sue oblivioni abbati Vallis Lucentis recognovit atque perpetuo possidendum quicquid in suo proprio et quicquid de eius feodo adquirere posset concessit .


Huius rei testes sunt : Milo Brohuns ; Stephanus , filius Ailidis ; Anselmus , filius Iocilini Surdi ; Odo , prepositus ; Petrus de Ioviniaco ; Petrus Longobardus ; Milo , presbiter ; Teobaldus , piscator , et hoc actum est in domo eiusdem Teobaldi apud Sanctum Florentinum .


| Odonis de Villa Mauri de territorio de Cerili | Notum sit omnibus quod Domnus Odo de Villa Mauri donum quod pater suus fecit monachis Prulleii , de territorio , videlicet , Cirillei recognovit abbati Vallis Lucentis , et insuper laudavit perenniter possidendum .


Concessit et uxor sua , Elias .


Huius rei testes sunt : Galterus , Garoldus , Anselmus de Fusceio , Drogo li Borns , Richerus Vitulus , Garnerius de Foxo , Tescelinus de Villa Mauri .


| Hugonis de Cussinneio de territorio de Cereli | Notum sit omnibus quod Hugo de Cussinneio donavit monachis de Valle Lucente quicquid habebat in territorio Cirillei .


Et hoc laudavit Hugo , nepos suus , ad quem pertinebat predictum territorium , ita tamen quod duos solidos per unumquemque annum pro censu inde haberet .


Hoc etiam laudavit Donnus Garnerus de Veneseio , de cuius feodo erat .


Huius rei testes sunt : Anselmus Aries ; Sismundus , prepositus ; Teobaldus ; Baldricus ; Robertus de Seancio et filius eius , Iterus ; et Ernaldus , miles .


| Compositio hospitalis confirmata Senonensis | Magister Michelis , officialis Senonensis , omnibus presentes litteras inspecturis in Domino salutem .


Noverint universi nos litteras religiosorum virorum , abbatis et conventus Vallis Lucentis et prioris in Francia ac fratrum Iherosolimitani Hospitalis , inspexisse sub hac forma : Omnibus presentes litteras inspecturis , Frater Galterus , abbas , et conventus Vallislucentis , prior in Francia et fratres Ierosolimitani hospitalis , salutem in Domino .


Universitati vestre notum facimus quod inter nos , videlicet abbatem et conventum Vallis Lucentis ex una parte , et fratres Ierosolimitani Hospitalis ex altera , super quibusdam pascuis de finagio Coldrere diutius fuissent litigatum .


Quod autem in predictis litteris verbo ad verbum vidimus contineri , ad petitionem dicti abbatis Vallis Lucentis et Fratris Huberti , Prioris in Francia , sub sigillo Senonensis curie testificamur .


| Iohannis de Corleon quitavit duos sextarios annui redditus | Magister Philippus , curie Senonensis officialis , omnibus presentes litteras inspectuis in Domino salutem .


Noverint universi quod Iohannes de Corlone , in presentia nostra constitutus , de assensu et voluntate Agnetis , uxoris sue , quitavit penitus in elemosinam perpetuam monachis de Valle Lucenti duos sextarios frumenti de decem sextariis quos dicti monachi annuatim reddebant eidem iohanni in grangia sua de Cervins .


Quod autem a partibus audivimus , sub sigillo curie Senonensis testificamur .


| Iosberti de Renniaco .


De territorio Cirili | Notum sit omnibus quod Iosbertus de Reneiaco donavit monachis de Valle Lucente quicquid habebat in territorio Cirilleii , preter redditus ferri et carbonis , ita quod monachi in hoc etiam quicquid eis necessarium esset acciperent .


Hoc etiam laudavit Teobaldus , filius eius .


Huius rei testes sunt : Havinus de Trancalleio , Manasses de Curgineio , Garnerus de eodem , Godefridus de Villa Nova , Balduinus de Burdinnaio .


Hoc etiam donum recognovit idem Teobaldus apud Villammauri , coram testibus : Gerardo Berengario , Fulcone de Lalleio , Pontio de Campo Embaldi , Petro de Renneio , Tecelino de Villa Mauri , Huberto canonico , Itero venatore .


| Gaufridi Barbelli .


de territorio Cereli et decima | In nomine sancte et individue Trinitatis .


Notum fieri volumus omnibus hominibus Gaufridum Balbellum in manu Henrici , Senonensis archiepiscopi , reliquisse quicquid ei iure competebat in Cirilliaco , tam in decima quam in atrio , seu in aliis possessionibus ; archiepiscopum nichilominus Deo , et Beate Marie de Valle Lucente , et Norpaldo , eiusdem loci abbati , et fratribus ibidem Deo servientibus , hoc idem iure perpetuo possidendum tradidisse ; necnon ut firmus haberetur sub sigillo suo signasse .


Huius rei testes sunt : Herbertus , abbas Sancti Petri Vivi ; Roscelinus , abbas Sancte Columbe , Willelmus , abbas Sancti Remigii ; Symon , archidiaconus ; Ioslinus , capellanus archiepiscopi ; Ioffridus Esventez ; Dainbertus de Ioviniaco .


Hoc etiam laudavit uxor predicti Ioffridi , nomine Roscewildis , et Willelmus , filius eius , cum filiabus suis , et Garmundus , de cuius feodo erat , cum uxore sua et filiis , presente Isnardo , vicecomite , et fratre eius , Rainaldo , et Gerardo de Villa Canis , et Tecelino , et Dainberto , filio eius , et ceteris multis .


| Donnum Hugonis Pauperis de nemore de Cereli | Sciant presentes et futuri quod Hugo Pauper , filius Galteri Rufi , concessit monachis de Valle Lucente quicquid pater eius possederat in territorio Cyrillei , et in plano et in bosco , tali conditione : quod unoquoque anno a monachis in festo Beati Remigii duos solidos pro censu inde haberet .


Huius pacti facti in Erveio testes fuerunt : Domnus Milo de Erveio et Buro , et Hugo Bae , Pontius de Radicibus , Hugo de Cussingeio , Mainardus Ruffus , Stephanus Sormeriaci et Guido frater eius , Alelmus de Veniseio .


Hoc pactum iterum recognovit idem Hugo apud Sanctum Florentinum et in fide sua asseruit fideliter se omni tempore servaturum .


Huius iterum recognitionis testes fuerunt : Herbertus , filius Warneri ; Ansellus Bucsellus ; et Stephanus , frater ; Boninus , Teodericus , Rainaldus , sacerdotes ; Burgenses vero , Robertus Rex , Havinus .


| Stephani de Sormeri quitat elemosinam patris sui | Notum sit omnibus presentibus quod Stephanus de Sormeri et frater eius , Guiardus , concesserunt monachis de valle lucente quicquid pater eorum possederat et ipsi clamabant in territorio Cirillei iure perpetuo possidendum .


Hoc factum est extra Erveium in introitu nemoris , in die illa qua Domnus Milo de Erveio et milites eius se federaverant iuramentis cum rege francie .


Huius rei testes sunt : Domnus Ansellus de Triagnio , Milo de Erveio , Holderus de Ereveio , Pontius de Radicibus , Petrus de Turnula , Mainardus Rufus .


Hoc idem concessit uxor predicti Stephani apud Sormereium ante domum suam , et huius rei testes fuerunt : Hagano , glavianus ; Warnerius , filius Galterii , ferrarii ; Rainaldus , fenerator ; Thomas , speculator ; Robertus , furnarius .


| Donum Milonis de Regneio de terra citra creeriam de Flacio | Ego Hugo , Senonensis archiepiscopus , existentium memorie et futurorum posteritati notum fieri volo quod inter abbatem Vallis Lucentis et Domnum Milonem de Regneio facta est contentio de quibusdam terris quae sunt apud Armentarias que hoc modo terminata est : Domnus Milo venit ad abbatiam et concessit ecclesie Vallis Lucentis libere possidendum quicquid eadem ecclesia renuerat de defuncto Iolduino , terram , scilicet , illam que est citra creeriam versus molendinum de Flaceio et illam que est a creeria sicut turum dividit versus nemus quod dicitur Seuant usque ad Fontem Amandi .


Iterum casamentum Bosonis de Chanloth de quo querebatur , recognovit quod dudum ante eidem ecclesie laudaverat et laudavit .


Quicquid etiam habemus de casamento Galterii de Fonteneto apud poseium libere laudavit .


Actum est hoc in presentia abbatis , assistentibus Gaufrido de Mu-linuns et Itero de Malonido , Hugone de Laili , Philippo Bibente Sequanam , Henrico de Triagnio , Girardo monacho .


Predicta omnia laudaverunt Aelexis , uxor eius , et filii eius , Petrus et Milo , filia quoque eius , Helewisa .


Laudaverunt etiam donum quod fecit de quadam parte terre quam fratres nostri essartaverant de nemore quodam quod dicitur Boeletum , quod cum eo et aliis communiter tenemus .


Huius rei testes : Vitalis , presbiter de Regniaco ; Duardus , Clericus de Seant ; Galfridus , clericus de Balneolis ; Garnerus , prepositus de Regniaco ; Gauterus , filius Wiberti .


| Herberti abbatis Sancti petri Vivi de cambio Cereliaco | In nomine Patris et Filii .


Herbertus , Dei gratia abbas Sancti Petri Vivi , et omnis conventus aecclesiae , cunctis in Christo credentibus , tam futuris quam presentibus , salutem .


Notum esse volumus caritati fidelium quod milites de Templo , in capitulum nostrum venientes , petierunt a nobis ecclesiam quam habebamus in villa Ciriliaci , cum terris , cultis et incultis , et in nemore .


Post modum vero ipsi eandem terram cambierunt monachis de Valle Lucenti pro quibusdam eorum terris que eis utiliores et magis commode erant , ut pote prata , nemus et terras aratorias habentes .


De his autem terris , sic ex cambitione illa susceptis , per singulos annos ecclesie Sancti Petri Vivi de censu inde solverent solidos tres in festo Sancti Remigii , ea scilicet conditione : ut si aliquando contigerit eos terram illam vel locum dimittere , ad ecclesiam Beati Petri Vivi libere redeat .


Hoc concessum adcredentatum est in presentia Gaufridi , Carnotensis episcopi , et Buchardi , Meldensis episcopi , et Comitis Theobaldi , presentibus etiam Guillelmo , Falcone et Raimundo , Templi militibus .


Hanc autem conventionem inter Domnum Norpaldum , abbatem de Valle Lucenti , et milites de Templo sic adcredentatam idem domnus abbas , cum conventu ecclesie suae , adcredentat Domno Herberto , abbati , et aecclesiae Sancti Petri Vivi .


Et Domnus Abbas Herbertus et ecclesia Sancti Petri concedit eis .


| Iohannis de Venos .


Des Eslorgeit | In nomine sancte et individue Trinitatis .


Notum sit omnibus fidelibus Christianis quod Iohannes de Venos dedit ecclesie Vallis Lucentis quicquid iuris habebat in nemore quod vocatur Esleuergeiz et in omnibus finibus Cirillei , per manum Donni Hugonis , Autisiodorensis episcopi .


Hoc laudavit Rocelinus , sororius eius , in curia Autisiodorensis episcopi , Hugonis .


Huius doni et laudationis testes fuerunt : Gaufridus , abbas de Rupibus ; Ricardus , abbas de Cailloio ; Petrus Rufus , monachus de Pontiniaco ; Stephanus , abbas de meluduno ; et Stephanus , canonicus et cellerarius ; Herbertus de Vilerciaco .


Hoc etiam laudavit Guiburdis , soror Iohannis , uxor Rocelini ; et filius eius , Milo .


Laudationis huius testes fuerunt : Martinus , capellanus de Silliniaco ; et Guiardus Catus .


Hoc quoque factum est apud Silliniacum ante Dominam Agnem , matrem Domini Daimberti , et uxorem Dominam Alpam .


Et ut hoc ratum et inconcussum omni tempore habeatur , inpressione sigilli Domni Hugonis , Autisiodorensis episcopi , signatur atque firmatur .


Ego Henricus , Dei gratia Trecensis episcopus , notum fieri volo , tam presentibus quam futuris , quia Drogo atque Hersendis , uxor eius , concesserunt et laudaverunt ecclesie Vallis Lucentis usuarium quod eidem monasterio Iosbertus Magnus , frater ipsius Drogonis , et Nocherus de Paianis contulerant in partibus suis quas tenebant ab ipso Drogone in bosco Sancte Marie .


Laudaverunt hoc etiam liberi eorum , Berengerius clericus , Godefridus , Sibilla , testantibus : Guiberto , venatore ; et Itero , fratre ipsius ; et Gauterio , clerico de Villa Mauri .


| De dono facto apud Cirili | In nomine Domini .


Ego Henricus , gratia Dei Trecensis episcopus , notum facio aecclesiae filiis presentibus et futuris quod Marinus de Castro Guitonico dedit aecclesiae Vallis Lucentis , pro sua suorumque perpetua salute , quicquid in territorio Ceriliaci sui iuris erat .


Hoc donum laudavit uxor eius , Ermengardis , et quatuor filii eorum , scilicet Hubertus , Theobaldus , Christianus , Renauldus .


Huius rei testes et auditores fuerunt : Milo de Regniaco ; Guibertus et Iterus Petrusque , venatores .


Hoc donum laudavit etiam Petronilla , filia predicti Marini , et Petrus , maritus eius , audientibus et testificantibus : Milone de regniaco ; Martino Grolleth ; Bartholomeo , fratre Vitalis , decani de Regniaco .


Hoc donum iterum laudavit Aia , neptis predicti Marini , audientibus et testificantibus : Henrico , episcopo Trecensis ; Odone , decano Senonensis ; Octranno , divite Trecensis .


Hoc ego , Henricus , Trecensis episcopus , proprio sigillo signavi et perpetuo ratum permanere decrevi .


| Inter Pontiacenses et Valles Lucentes | In nomine sancte et individue Trinitatis .


Ego , Lambertus , abbas Cisterciensis , notum fieri volo omnibus fratribus Ordinis Cisterciensis quandam controversiam inter Pontiniacenses et Vallis Lucentis abbates hoc modo definitam esse : primo , ut domus que facte fuerant inter Seveias et Cerelliacum destruerentur ; alieque non edificarentur , nisi tuguria pastorum que nisi per annum stare non possint .


Sed et animalia Vallis Lucentis de Cerelliaco iacere non poterunt ultra viam versus Sevias que ducit de Saiant ad Arciam .


De nemore de Raiosa , definitum est ut divideretur hoc modo , videlicet ut Pontiniacenses habeant deversus Seveias et Valles Lucentes versus Cerelliacum .


In nemore Boelesii , cognitum est quod Pontiniacenses terciam partem ibi habebant , Valles Lucentes quartam .


De nemore et plano Alodii de Saiant , definitum est ut inter utrosque commune sit ; quod tamen Pontiniacensis ecclesia emerat de Alodio Iosberti , fratris Drogonis Strabonis , de iure eiusdem ecclesie Pontiniacensis fore diffinitum est .


De nemore Sancte Marie Saiantii ut commune sit utrisque definitum est , terram tamen que plana erat die emptionis Vallis Lucentis ecclesia propriam sibi retinuit .


Hacta sunt hec apud Pontiniacum , anno ab incarnatione Domini Mo Co L Vo , presentibus abbatibus Guicardo Pontiniaci , Norpardo Vallis Lucentis , Hugone Quinciaci , Bliardo , monacho Cisterciensi , Guidone et Gauterio Buzacre , Pontiniaci , Petro de Valle Lucenti .


| Herbertus et Elysabet dederunt quicquid habebant apud Torini | Magister Iobertus de Ponte Senonensis curie officialis , omnibus presentes litteras inspecturis in Domino salutem .


Ad universorum noticiam volumus pervenire quod Herbertus et Helysabet uxor eius , in Senonensis curia constituti , in perpetuam elemosinam contulerunt quicquid habebant apud Torigniacum in territorio de Communes fratribus de Valle Lucenti , fide prestita promittentes quod super elemosinam quam memoratis fratribus fecerunt legitimam pro posse suo portabunt garandiam .


| Guiardi de Clareio .


De feodo apud Cereli | In nomine sancte et individue Trinitatis .


Notum sit omnibus fidelibus Christianis quod ego , Guiardus de Clareio , laudavi et concessi ecclesie Vallis Lucentis quicquid tenebat de feodo domni Herberti Crassi apud Cirilleium .


Huius laudationis testes fuerunt : Guiardus , monachus de Pontiniaco ; Galterus Buzacre ; Aericus , decanus ; Drogo Strabo de Villamauri ; Iterus , venator ; Guibertus et Iosbertus , fratres eius ; Everardus ; Benedictus .


Hoc etiam laudavit uxor mea , nomine Lora , filia predicti Herberti Crassi , ad quam pertinebat ista terra .


Laudationis huius testes fuerunt : Bartholomeus et Herbertus , fratres mei ; Everardus , miles ; Herbertus , miles de Clareio ; Arnulfus , monachus de monasterio Arremato .


Iterum ego , Guiardus , hanc cartam esse legitimam et laudabilem recognovi in curia Domini Henrici , Trecensis episcopi , ita quod huius recognitionis ex eadem curia testes fuerunt : Odo , archidiaconus ; Petrus Strabo ; Galterus de Boi ; Magister Bernardus .


Et ut ratum et inconcussum hoc omni tempore haberetur , precibus meis sigilli inpressione predicti Henrici Trecensis episcopi firmatur .


| Henrici Senonensis archiepiscopi de decima de Cerelilio | In nomine sancte et individue Trinitatis et in honore beatissime Dei genitricis , Marie perpetuae virginis .


Ego Henricus , Dei gratia Senonensis archiepiscopus , dono et dimitto fratribus nostris , monachis de Valle Lucenti omnem decimam que pertinet ad presbiteratum parochie Cyrilleii , addens insuper et concedens ut et in eadem parochia et ubicumque de terris quas quoquomodo coluerunt , decima eis dimissa fuerit libere , eam accipiant , et cum Dei ac nostra benedictione obtineant .


| Stephani de Sormereio approbatio elemosine nemoris Cirileii | Notum sit omnibus fidelibus presentibus et futuris quod Stephanus de Sormereio concessit abbati de Valle Lucenti et monachis Deo ibidem servientibus quicquid pater eius possederat et ipse clamabat in territorio Cyrillei , et in plano et in bosco , perpetuo habendum et libere possidendum .


Hoc factum est Senonis in camera Hugonis , archiepiscopi .


Huius rei testes sunt : ipse Hugo , archiepiscopus ; Hugo , Autisiodorensis episcopus ; Stephanus abbas de Renniaco ; Galterus Calvus de Pontiniaco ; Galterus Bocacres ; Milo de Erveio ; Holdierus de Erveio ; Ioldevinus , filius Mainardi de Turniaco .


| Decima Rennei .


De decima de Reneio | In nomine sancte et individue Trinitatis .


Notum sit omnibus fidelibus Christianis quod Norpaldus , abbas Vallis Lucentis , dedit ecclesie Rennei , per manum Vitalis , sacerdotis , illam partem decime et terram quam Herbertus de Monz apud Renneium habebat , excepto feodo Domni Archembaudi , ita quod Vitalis , Sacerdos , tota vita sua eam , si vellet , teneret et post vitam suam decima ecclesie Rennei remaneret , tali tamen pacto : abbas sibi retinuit et aecclesiae suae quicquid in Armenteriis et in finibus Rennei laboraret , et illud absque decima possideret in pace .


Huius pacti testes fuerunt : Milo , sacerdos de Balneolis et decanus ; Manasses , presbiter de Curgeneio ; Lambertus , presbiter de Laileio ; Garnerius , prepositus de Triagnio .


Et ut hoc ratum et inconcussum omni tempore haberetur , sigilli Domni Hugonis , Senonensis archiepiscopi , impressione signatur atque firmatur .


| Herberti de Monz .


Dantis quicquid habebat apud Rigni | Notum sit omnibus fidelibus Christianis presentibus et futuris quod Herbertus de Monz , pro remedio anime sue , dedit in elemosinam ecclesie Vallis Lucentis quicquid habebat apud Renneum , et in proprio et in feodo , et quicquid etiam ei iure competebat .


Hoc concessit uxor sua , Agnes nomine , et filii eius , Milo et Seguinus , et Hugo Ruffus , de quo terra illa movebat .


Huius rei testes fuerunt : Petrus Rufus , Everardus peregrinus , Theobaldus Cailon , Gosbertus de Gastins , Milo de Curteno , Rainardus prior , Guibertus famulus , Rollennus maior .


Hoc etiam laudavit Donna Guilla , uxor Hugonis Ruffi , teste : Petro Ruffo , et Milo de Curteno , et Iosberto .


| De usuario nemorum Sancte Marie | In nomine sancte et individue Trinitatis .


Ego Henricus , Dei gratia Trecensis episcopus , volo , et presentes et futuros , rei geste in meo tempore certam habere noticiam , quia , scilicet , Iosbertus Magnus et Odelina , uxor eius , pro animabus suis et parentum suorum , Deo et aecclesiae Vallis Lucentis usuarium partis suae nemoris quod dicitur Sancte Marie ad omnia , tam hominum quam animalium , necessaria liberum et absque ulla recentione dederunt ; necnon et laudaverunt hoc ipsum quod de feodo suo in predicto nemore Nocherus de Paianis similiter ecclesie contulerat .


Laudaverunt hoc etiam liberi eorum , Herbertus , Erardus , Helia , Florentia , Maria , Sibilla .


Hoc autem factum est anno ab incarnatione Domini , Mo Co LXo Io , plurimis assistentibus , ex quibus sunt hi qui infra subscribuntur in testimonium : Gaufridus de Molinolis et Hugo , frater eius ; Guibertus , venator , et Iterus , frater eius ; Iobertus Triva ; Gauterus , clericus de Villa Mauri .


| De Rainaudo Crasso de Ioviniaco et de querelis | In nomine sancte et individue Trinitatis .


Ego Hugo , Dei gratia Senonensis archiepiscopus , volo , et presentes et futuros , rei geste in meo tempore certam habere noticiam , quia , scilicet , Rainaudus Crassus de Ioviniaco dimittit in pace omnibus diebus , pro salute animae suae ac parentum suorum , aecclesie Vallis Lucentis totam illam querelam quam habebat apud Cereliacum , laudante Maria , uxor sua , ex cuius parte movet illud unde illa querela orta fuerat , ac filiis suis , Hugone et Rainaudo Baldero .


Hoc autem factum est anno ab incarnatione Domini Millesimo Centesimo Sexagesimo Primo , plurimus assistentibus , ex quibus sunt hii qui infra scribuntur in testimonium : Hugo , prepositus de Ioviniaco , et Garinus , gener eius ; Bovo de Baion ; Zacharia , filius Herberti de Laduz ; Haimerus , carnifex .


| De nemore Sancte Marie | In nomine sancte et individue Trinitatis .


Ego Henricus , Dei gratia Trecensis episcopus , volo , et presentes et futuros , rei geste in meo tempore certam habere noticiam , quia , scilicet , Nocherus de Paianis et Sedelia , uxor eius , pro animabus suis et parentum suorum , Deo et ecclesie Vallis Lucentis usuarium partis sue nemoris quod dicitur Sancte Marie ad omnia , tam hominum quam animalium , necessaria liberum et absque ulla retentione dederunt .


Laudaverunt hoc liberi eorum , Petrus et Maria .


Hoc autem factum est anno ab incarnatione Domini Mo Co LXo Io , plurimis assistentibis , clericis et laicis , ex quibus hii sunt qui infra subscribuntur in testimonium : Odo , presbiter de Sancto Avito ; Milo de Chanlo ; Odo , presbiter de Sancto Leubaudo ; Huldovinus , dominus Ville Mauri ; Gauterius de Pentecoste ; Guibertus , venator , et Iterius , frater eius ; Girardus de Ville Mauri et Galterus , clericus , filius eius .


| Gaufridi Barbelli de Cereliaco | In nomine sancte et individue Trinitatis .


Notum fieri volumus omnibus hominibus Gaufridum Balbellum in manu Henrici , Senonensis archiepiscopi , reliquisse quicquid ei iure competebat in Cirilliaco , tam in decima quam in atrio , seu in aliis possessionibus ; archiepiscopum nichilominus Deo , et Beate Marie de Valle Lucente , et Norpaldo , eiusdem loci abbati , et fratribus ibidem Deo servientibus , hoc idem iure perpetuo possidendum tradidisse ; necnon ut firmus haberetur sub sigillo suo signasse .


Huius rei testes sunt : Herbertus , abbas Sancti Petri Vivi ; Roscelinus , abbas Sancte Columbe , Willelmus , abbas Sancti Remigii ; Symon , archidiaconus ; Ioslinus , capellanus archiepiscopi ; Ioffridus Esventez ; Dainbertus de Ioviniaco .


Hoc etiam laudavit uxor predicti Ioffridi , nomine Roscewildis , et Willelmus , filius eius , cum filiabus suis , et Garmundus , de cuius feodo erat , cum uxore sua et filiis , presente Isnardo , vicecomite , et fratre eius , Rainaldo , et Gerardo de Villa Canis , et Tecelino , et Dainberto , filio eius , et ceteris multis .


| Composito monachorum Vallis Lucentis militumque Templi per manum Domni Bernardi Clarevallensis abbatis | In nomine sancte et individue Trinitatis .


Notum sit omnibus presentibus et futuris quod inter monachos Vallis Lucentis et milites Templi de Colatorio per manum Bernardi , Clarevallensis abbatis , facta est hec compositio : quod milites Templi quicquid habebant in territorio de Cirilli a divisione que est inter grangiam ipsorum militum et grangiam monachorum , totum monachis concesserunt , id est , medietatem atrii , medietatem decime et terras alias , ita ut deinceps a divisione predicta usque ad Sevei nichil nemoris neque terre adquirere possint milites Templi , nisi forte omnino gratis datum fuerit in elemosinam , ut nichil terrene subire ab eis accipiat is qui dederit .


Similiter et monachi Vallis Lucentis concesserunt militibus Templi quicquid habebant a predicta divisione usque ad Ripam Venne , ita ut in vallle illa nichil possint adquirere nemoris seu terre , nisi forte gratis omnino ab aliquo fuerit datum , ut nichil terrenae subire ab eis accipiat is qui dederit .


Laudavit hoc Norpaldus , abbas Vallis Lucentis et frater Everardus , magister fratrum de Templo qui in Francia sunt .


Et ut firmum permaneat , utriusque sigillo firmatum est cum sigillo abbatis Clarevallensis , laudante hoc etiam frater Humfredus , magister Colatorii .


| Pactiones habite de molendino de Corgenaio cum dominis eiusdem ville | Magister Hugo , curie Senonensis officialis , universis litteras istas inspecturis eternam in Domino salutem .


Notum sit omnibus quod Frater Galterus , abbas , et conventus Vallislucentis , ad petitionem Iohannis domicelli de Corgeneio , concesserunt se reddituros Domine Fraessendi matri ipsius Iohannis quatuordecim sextarios bladi de molitura et unam sextarium frumenti , scilicet septem sextarios de molitura et unam minam frumenti in crastino octavarum Natalis Domini et reliquos septem sextarios de molitura et unam minam frumenti in crastino octavarum Pasche .


Et isti quindecim sextarii erunt de quatuor modiis bladi quos ecclesia Vallislucentis debet singulis annis supradicto Iohanni .


Post mortem vero dicte domine , predicti quindecim sextarii ad supradictum Iohannem et ad heredes eius sine contradictione revertentur .


Predicta autem domina et Iohannes filius eius concesserunt fratribus Vallis Lucentis ut ipsi quociens cumque voluerint possint curare lo Bierz molendini de Corgeneio et a superiori parte molendini et ab inferiori et exinde terram eicere et ibidem dimittere supra terram dicte domine et Iohannis , filii eius , ad dexteram et ad sinistram .


Et fratres Vallis Lucentis possint illud , quotiens voluerint , curare et reparare et exinde terram eicere et dimittere supra terram dicte domine et Iohannis filii eius .


Concesserunt etiam ipsa domina et filius eius Iohannis ut dicti fratres a superiori parte molendini iuxta caput orti eiusdem Iohannis versus molendinum faciant unam vannam ad aquam divertendam , et ut ipsi fratres quotiens voluerint in maretis eorumdem domine et Iohannis sitis ab inferiori parte molendini cespites et terram , et in terra eorum , terram et cream accipiant ad usus molendini iam superius memorati .


Que via incipiat iuxta caput oschie Fiorie a superiori parte et protendatur usque ad molendinum per terram et per prata eorundem domine et Iohannis .


Hec omnia predicta domina et Iohannes , filius eius , concesserunt se tenere bona fide , salva iusticia quam ipsi dicuntur habere in via superius memorata , ita dicimus salva iusticia quod fratres Vallis Lucentis non contradicent eis in eadem via iusticiam habere .


Abbas autem et conventus Vallis Lucentis hoc concesserunt , sicut nobis constat per litteras patentes Venerabilis Guidonis , prioris de Nova Villa Archiepiscopi , quem propter hoc ad abbatem et conventum direximus .


Quod ut firmum et stabile permaneat in perpetuum , litteras istas sigillo Senenense curie fecimus munimine roborari .


| Hugonis de Vareis de Seanz et Cerelio | Notum sit omnibus fidelibus Christianis quod Hugo de Vareis , pro redemptione anime sue et parentum suorum , dedit aecclesiae Vallis Lucentis in elemosinam quicquid iuris habebat apud Seantium , et in finibus eius , et apud Cirilleium , et in finibus eius .


Hoc laudavit uxor , Amelina , apud Deilocum , et filia eius , Edelina , ante abbatem eiusdem loci et canonichos , Stephanum , videlicet , de Turniaco et Gauterum Hospitalem .


Predictus vero Hugo hoc etiam donum iterum ante Archiepiscopum Hugonem Senonensem recognovit et per manum ipsius eadem aecclesiae confirmavit .


Huius rei testes fuerunt : Symon , tessaurius ; Iosbertus de Ioneio ; Hugo , prepositus regis ; Stephanus , filius Baldrici ; Quintimilius , famulus archiepiscopi .


Hoc igitur donum quod Hugo fecit per manum archiepiscopi laudaverunt filie Alelmi , Maria et soror eius , sub his predictis testibus et Hugo , filius Marie et filia eius , teste , videlicet , Philippo filio Constantii et Balduino sororio Philippi .


Petrus , etiam filius Petri de Vareis dedit aecclesiae Vallis Lucentis quicquid iuris habebat apud Seantium , in finibus eius , et apud Cirilleium , et in finibus eius .


Hoc donum laudavit mater eius apud Vallem Mauri , ita quod presentes et testes fuerunt : Milo , villicus regis ; Garnerius de Sancto Benedicto ; et alius Garnerius de Tilleio .


Hoc donum isdem similiter Petrus , ante Hugonem , Senonensem archiepiscopum , veniens , recognovit et per manum ipsius eidem ecclesie confirmavit , ita quod testes fuerunt isti : Symon , tessaurarius ; Iosbertus de Ioneio ; Hugo , prepositus regis ; Stephanus , frater Baldrici ; Quintimilius , famulus archiepiscopi et Magister Iosbertus .


| De Herberto filius Stephani de Sormereio | In nomine Domini nostri Ihesu Christi .


Ego Hugo , Dei gratia Senonensis archiepiscopus , volo presentes et futuros certam habere noticiam , quia , scilicet , Herbertus , filius Stephani de Sormereio , laudavit donum quod pater suus fecit abbati de Valle Lucenti et monachis ibidem Deo servientibus , videlicet quicquid pater suus possederat et ipse clamabat in territorio Cyrillei , in plano et in bosco , perpetuo habendum et libere possidendum .


Hoc factum est in valle que dicitur Masnil Guitun que est inter Burs et Seiancium .


Huius rei testes sunt : Guichardus , abbas Pontiniacensis ; et Galterus Bocatrez ; Hugo , abbas de Sequane Portu ; Stephanus , pater prefati Herberti ; Drogo Strabo et Iosbertus , frater eius ; Guarnerius de Molinons et Gaufridus , filius eius .


Hoc iterum laudavit Ermengardis , uxor eius , et Hubertus Tracez , frater eius , ante ecclesiam Sancti Florentini , audientibus : Stephano de Sormereio ; Guillermo , canonico de Sancto Florentino ; Iouduino de Turnei ; Guiardo de Floenneio ; Guillermo de Boeleio ; Frodone , tunc preposito Sancti Florentini ; Iocelino Surdo .


| Anselli de Veneseio de usuario Rabiose | In nomine sancte et individue Trinitatis .


Notum fieri volo omnibus fidelibus Christianis , tam presentibus quam futuris , quod ego , Ansellus de Veneseio , pro anima patris mei et redemptione peccatorum meorum , donavi ecclesie Vallis Lucentis in elemosinam usuarium in nemore quod vocatur Raiosa , tali modo : quod prata ibi poterunt edificare et oves suas in ibi iacendo die ac nocte custodire et nulli hominum licebit prata que edificaverunt occupare .


Hanc elemosinam laudavit uxor mea , Elisabeth et fratres mei , Freherus et Symon .


Huius doni et laudationis testes sunt : Guillelmus , archidiaconus ; Symon , thesaurarius ; Guarnerius , miles de Fosseio ; Hugo , prepositus ; Ansellus Moltuns ; Theobaudus , miles de Veneseio ; Teobaldus , prepositus ; Willelmus de Garlandia ; Adam de Sancto Valerio ; Hato , filius Galteri Falsi de Triannio ; Fulco de Laineio ; Milo de Meliduno .


Et ut hoc ratum et inconcussum omni tempore habeatur , precibus meis , sigillo domni Hugonis , Senonensis archiepiscopi , signatur atque firmatur .


| Godefridi filii Drogonis Strabonis .


Eapropter , ego , Henricus , Trecensium palatinus comes , universis presentibus et futuris notum facio contentionem que inter ecclesiam Vallis Lucentis et Godefridum , filium Drogonis Strabonis de Villa Mauri , versabatur , in presentia mea , Trecis , terminatam esse hoc modo : siquidem predictus Godefridus Petro , abbati , et ecclesie Vallis Lucentis solutum et quietum concessit , in curia mea , coram baronibus meis , quicquid eadem ecclesiam comperaverat a patruo eiusdem Godefridi , Iosberto , scilicet , Mabile , laude et consensu patris sui , Drogonis , nemus , scilicet , illud quod dicitur Eschegiarum et nemus Fay Garnens ; necnon et quicquid eadem ecclesia tunc temporis possidebat de feodo patris sui in nemoribus planis , pratis , terris cultis vel incultis .


Hec omnia iterum coram me laudavit pater eiusdem Godefridi , Drogo , et recognovit quod ipse et predictus filius suus ecclesiam Vallis Lucentis iniuste vexabant .


Cuius rei testes sunt : Ansellus de Triagnio ; Ansericus de Monte Rigali ; Hugo de Rumelleio ; Petrus Bursaudus ; Drogo Bristaudus ; Willelmus , marescaldus ; Laurentius , clericus comitisse .


Actum est hoc Trecis , anno ab incarnatione Domini M C LX VI .


| Roberti Vituli .


De nemore quod dicitur Seuant | Ego Henricus , Dei gratia Trecensis episcopus , notum fieri volo omnibus fidelibus Christianis quod quidam parrochianus noster , vocatus Robertus Vitulus , dedit in elemosinam Deo et monachis de Valle Lucente nemus quoddam quod vocatur Seuanz totum ex integro , videlicet boscum et planum , sub censu XVIII denariorum , qui nummi singulis annis reddendi sunt sanctimonialibus de Andiciis .


Huius doni testes fuerunt : Manases de Villa Mauri ; Glarembaldus frater eius ; Tebaldus , frater eorum ; Hato Trecasinus ; Petrus , frater ipsius .


Hoc laudavit Odo Vitulus , frater eiusdem Roberti , testantibus supradictis testibus et Girardo de Fos .


Hoc etiam laudavit Luca , uxor Roberti Vituli , teste : Doardo , clerico de Seiant ; Herico ; Boemundo ; Beatrix , soror eorumdem fratrem .


Hoc laudavit et filii eius , Iohannes et Hugo , et Lora et Ysabels , filie ipsius .


Teste : Roberto Vitulo et Rembaldo , sororio suo .


Hoc postremo laudaverunt Iterius de Malo Nido et Guillelmus , frater eius ; et Iosbertus Magnus de Villa Mauri , de quorum feodo predictum nemus erat , testes sunt : ex parte Iterii et Guillelmi , Garnerius de Fussi ; Dudo de Malo Passu ; Gillebertus de Malo Nido .


Ex parte Iosberti Magni , testes sunt : Iterius , canonicus de Villa Mauri ; Nicholaus , capellanus de Marcilleio ; Ansellus de Fos .


| Rainaudi Crassi de Ioviniaco .


Ego Hugo , Dei gratia Senonensis archiepiscopus , volo , et presentes et futuros , rei geste in meo tempore certam habere noticiam , quia , scilicet , Rainaudus Crassus de Ioviniaco dimittit in pace omnibus diebus , pro salute animae suae ac parentum suorum , aecclesie Vallis Lucentis totam illam querelam quam habebat apud Cereliacum , laudante Maria , uxor sua , ex cuius parte movet illud unde illa querela orta fuerat , ac filiis suis , Hugone et Rainaudo Baldero .


Hoc autem factum est anno ab incarnatione Domini Millesimo Centesimo Sexagesimo Primo , plurimus assistentibus , ex quibus sunt hii qui infra scribuntur in testimonium : Hugo , prepositus de Ioviniaco , et Garinus , gener eius ; Bovo de Baion ; Zacharia , filius Herberti de Laduz ; Haimerus , carnifex .


| Felicis de Fous et Felisse uxoris eius .


de Boceiis et Boeleto | Notum sit omnibus fidelibus Christianis quod Felix de Fous et Felisa , uxor sua , dederunt in elemosinam , pro redemptione animarum suarum et antecessorum suorum , ecclesie Vallis Lucentis quicquid habebant in bosco de Buciis et Boeleis , et in Bosco Reinnei a villa que vocatur Saiant usque ad Ripam Vene et omnem terram que ad ipsum boscum pertinebat .


Hoc laudavit Domina Nonna et Petrus , filius eius , et Aremburgis , filia eius , et Gaufridus et Richerus , fratres ipsius Nonne .


Huius doni simul et laudationis testes fuerunt Donnus Holduinus de Villa Mauri , in cuius presentia hoc totum gestum est , II kalendas Decembris ; Iterius , canonicus ; Teobaldus , canonicus , in cuius domo hoc idem per actum est ; Drogo Strabo ; Galterus Garus ; Iterius , venator ; Robertus Aculeus ; Goffredus Frosse Muralia ; Galterus Trecassinus et Reinaldus , frater eius ; et alii multi .


Et ut hoc ratum et inconcussum omni tempore habeatur , sigillo Domini Hugonis , Senonensis archiepiscopi , firmatum est et sigillo Domini , Henrici Trecensis .


| Iosberti Magni de Villa Mauri de nemore Eschegiarum | In nomine sancte et individue Trinitatis .


Notum sit omnibus fidelibus Christianis quod Iosbertus de Villa Mauri , frater Domni Drogonis , dedit ecclesie Vallis Lucentis in elemosinam quicquid iuris habebat in nemore Eschegiarum , ita tamen quod cuidam homini suo , Herberto nomine , et filio eius retinuit usuarium calefaciendi , se et domum suam faciendi , ita quod eam non vendat .


Hoc donum laudavit Domnus Drogo , frater Iosberti , et uxor Iosberti , Edula , uxor quoque Domini Drogonis , nomine Hersendis , et Nicholaus et Godefridus , filii eius .


Huius rei testes fuerunt : Obertus , magister leprosorum Duaram Aquaram ; Iterus , canonicus de Villa Mauri ; Theobaldus , canonicus ; et Iosfridus , similiter canonicus ; Nocherus , monachus , et prior de Sancto Meminio ; filii quoque Donni Odonis , Manasses et Clarembaldus ; et Hoduinus , Donni Dudonis filius ; Milo , filius Domni Tecelini ; Galterus de Pentecoste ; Garnerius de Fous ; Guillelmus de Merlineio ; et Ansellus , frater eius ; Galterus Trecasinus ; et Everardus Benedictus ; et Hato , filius Rainaldi Trecassini .


Factum est hoc apud Villam Maurum , ante Domnam Heliam , dominam eiusdem ville .


Anno ab incarnatione Domini Mo Co Lo VIIIo , Idus Martii .


Et ut hoc ratum et inconcussum omni tempore habeatur , rogatu eiusdem Iosberti , inpressione sigilli Domni Henrici , Trecensis episcopi , signatur atque firmatur et Domni Hugonis , Senonensis archiepiscopi .


| Holdoini de Villa Mauri .


Notum sit omnibus fidelibus Christianis quod ego holdouvinus de villa mauri concessi et laudavi ecclesie Vallis Lucentis iure habendum et in perpetuo possidendum quicquid tenebat de hereditate mea , de iure meo et de elemosina patris mei , excepta calceia de flasceio , que , quamdiu voluero integra permanebit , et quando voluero dissolvam eam .


Huius concessionis testes fuerunt : Drogo Strabo de Villa Mauri ; Girardus de Averleio ; Galterus Trecasinus ; Durannus , coquus ; Milo de Chanleio ; Garnerius , filius Vitalis de Chanleio ; Petrus Strabo ; Iohannes , incisor .


Factum est hoc apud Villam Maurum , XVIII kalendas Decembris , anno ab incarnatione Domini Mo Co Lo IIo , Eugenio Rome , Hugone Senonis , Henrico Trecis , presulantibus , Lodovico Francorum rege regnante .


Et ut hoc ratum et inconcussum omni tempore habeatur , precibus meis sigillo Domini Hugonis , Senonensis archiepiscopi , signatur et Henrici , Trecensis episcopi .


| Andree de Venesio de Cereli et Raiosa | Ego Hugo , Dei gratia Senonensis archiepiscopus , notum facio omnibus , tam presentibus quam futuris , quod quedam contentio habita inter Andream , dominum de Veneseio , et monacos de Valle Lucente de quibusdam nemoribus de Cirilliaco et alio quodam , Raiosa dicto , tandem huiusmodi concordia sedata est .


Bonne posite sunt in eisdem nemoribus , communi assensu , que hoc modo distinguntur : sumunt enim suum exordium a tasueriis de Bella Cera et tendunt ad suil Marchis , et inde per desuper aram porcorum Vallis Argis , sicque per quoddam terre retorsum vadunt ad Tres Folles , et inde descendunt ad vallem Montis Maient .


Diffinitumque est ut quicquid nemoris continetur infra designatas bonnas versus Vallem Lucentem sit monacorum , reliquum iamdicti Andree .


Hoc totum concessit monachis predictis isdem Andreas de Veneseio .


Testes fuerunt : Iterius de Malo Nido ; Garnerius de Molinons ; Iterius de Curcellis ; Adam , prepositus de Veneseio ; Teobaldus Bruller ; Ansoldus , prepositus de Saiiant ; et Iterius de Seiiant .


Hoc etiam laudavit Domina Adrelais , uxor supradicti Andree , filia , scilicet , Anselli de Veneseio .


Testes fuerunt inde : Donnus Airardus , comes Breniensis , et mater eiusdem ; Ebromus , capellanus comitisse eiusdem ; Nicolaus , medicus ; Nocherus Ebalus ; Witerius , monachi de Ruenses ; Digoth de Larci Curia et frater eius , Ricaro ; Nicoles de Linai ; Herbertus de Calva Mansione ; Drogo , prepositus ; Scotus .


| Iohannes de Corgenaio quitat dimidium modium de pansione molini | Magister Michael , curie Senonensis officialis , omnibus presentes litteras inspecturis in Domino salutem .


Noverint universi quod cum fratres Vallis Lucentis tenerentur Iohanni de Corgenaio , domicello , in tribus modiis moliture et uno modio frumenti quod dicti fratres solvebant Iohanni eidem apud Corgenaium annuatim pro molendino eiusdem ville , sicut continetur in litteris Nobilis Mulieris Blanche , comitisse Campanie , tandem memoratus Iohannes , coram nobis constitutus , medietatem unius modii moliture predicte supradictis fratribus in perpetuam quitavit , ita quod non remanent , nisi duo modii et dimidius moliture et unus modius frumenti .


Pro hac vero quittatione , dicti fratres quittaverunt eidem Iohanni totum legatum quod defunctus Guiotus frater eiusdem Iohannis eis fecerat , tam in terris quam aliis rebus , ita tamen quod ipsi fratres licite et absque contradictione aliqua terram perciperent in territorio eiusdem Iohannis quod dicitur Vallis de Funti Radulphi pro tegulis faciendis .


Hodierna vero , uxor ipsius Iohannis , que presens erat coram nobis , laudans hoc pariter et concedens fiduciavit quod istud faciebat spontanea non coacta .


Fiduciaveruntque ipsa et dictus Iohannis maritus eius quod per se vel per alios nullam in posterum super hoc questionem movebunt .


Eadem etiam Hodierna renuntiavit omni iuri quod habebat ratione dotis seu qualibet alia ex causa in dimidio modio moliture fratribus memoratis quitato .


| Isnardi vicecomitis de Ioviniaco de decimis | Ego Hugo , archiepiscopus Senonensis , volo presentes et futuros certam habere noticiam , quia , scilicet , Isnardus , vicecomes de Ioviniaco , dedit in elemosinam abbati Vallis Lucentis et monachis ibi Deo servientibus omnem decimationem terrarum ecclesie Vallis Lucentis , quas habitatores eiusdem ecclesie propriis , carrucis , manibus et sumptibus colunt in Valle Vinart et in territorio de Boelei .


Hoc donum laudavit Ioduinus , filius eius , audientibus : Ansello Gastablez ; Rainaudo Maule ; Stephano Bulfaut et filiastro suo , Stephano ; Reinaudo Iodovino ; Hugone , preposito de Ioviniaco , et filio suo , clerico , qui vocatur monacus .


Hoc etiam laudavit uxor eius , Esmerilla , et filii sui , Reinaudus et Isnardus , clericus , audientibus : Reinaudo Crasso et filiis suis ; Reinaudo et Theobaldo Baudero ; Haimero de Fosse .


Factum est hoc anno ab incarnatione Domini Mo Co LXo Io , apud Ioviniacum .


| Holduini Manaentis de nemore Eschegiarum | Notum sit omnibus fidelibus Christianis quod contentio quedam fuit inter Norpaldum , abbatem Vallis Lucentis , et Holduinum Manentem de nemore Eschegiarum , que tali modo finita est : predictus Holduinus cognovit quod homines sui nullam omnino consuetudinem habebant in nemore illo .


Tamen , abbas , precibus ipsius Holduini , concessit ut proprii homines Holduini qui in Eschegiis morarentur , domos suas tantummodo de predicto nemore fabricarent et tali pacto : quod si aliquando easdem domos venderent , predictus abbas Vallis Lucentis de decem solidis , VI nummos haberet ; de XV solidis , IX nummos ; vel de XX solidis , duodecim nummos ; de XL solidis , II solidos ; de LX solidis , tres solidos ; et sic de caetero .


Huius compositionis quae facta est apud Molendineium , in domo Garnerii , testes fuerunt : Donnus Holduinus ; dominus Villemauri , Drogo Strabo ; Iosbertus , frater eius ; Garnerius de Fosseio ; Philippus Bibens Seccanam ; Iterus Boisuns ; Arnulfus Boisuns ; Helyas de Malopasso ; Arturius de Laileio ; et alii multi .


Et ut ratum et inconcussum omni tempore habeatur , sigillo Domini Hugonis , Senonensis archiepiscopi , firmatum atque signatum est , rogatu predicti Holduini Manentis .


| Herberti militis de Paianis .


de Fais Garnens | Ego Manasses , Dei gratia Trecensis episcopus , notum facio universis Christianis quod Herbertus , miles de Paianis , nondum uxorem habens , in presentia mea , astantibus plurimus , confessus est quod sepius iniuste vexaverit ecclesiam Vallis Lucentis calumpnians nemus Phais Garnens et nemus Eschegiarum , pro quo nemore Eschegiarum ecclesia Vallis Lucentis assignavit eidem Hebertum decem solidos Pruvinenses in masuris de Soiant annuatim accipiendos .


Hec vero nemora prescripta Herbertus resipiscens cum terra plana ad illa pertinence , quieta et libera concessit et laudavit predicte ecclesie Vallis Lucentis .


Similiter , laudavit antiquas divisiones que vulgo lais dicuntur inter nemus Cereille et nemus Sancte Marie que usque hodie permanent .


Feodum quoque de Seuant laudavit et usuarium in parte sua nemoris quod dicitur Sancte Marie , tam hominum quam animalium , et quicquid aliud de eius patrimonio , dono vel emptione , prefata ecclesia acquisierat .


Hec omnia laudaverunt Gaufridus , frater Herberti , nondum liberos habens , et Helia , uxor eius , et liberi sui , Elisabeth , Robertus , Florentia Mabila quoque et filius eius , Iohannes .


Similiter Elisabeth , Alaidis et Margarita .


Huius rei testes sunt : Frater Girardus , monacus Vallis Lucentis ; Odo , sacerdos de Hais ; Magister Petrus Potator ; Manasses de Villamauri ; Berengerius Galengisius , tunc temporum prepositus Villemauri ; Ansellus de Fonte Venne ; Michael de Trecis .


| De discordia Templariorum pro nemoribus | Guido , Dei gratia Senonensis archiepiscopus , omnibus ad quos littere presentes pervenerint in Domino salutem fieri volumus quod diu habita est contentio inter fratres de Valle Lucente , ex una parte , et militie Templi et homines de Colooirs , ex alia , super pasturis nemorum de Ceriliaco et Logiis , et glande et quibusdam viis .


Inde coram nobis facta est compositio : de viis unde erat contentio tantum due stabunt , una que a Villa Mauri apud Ioviniacum , alia a Colooirs apud Arciam et semita que est inter duas terras a domo leprosorum de Colooirs usque in boscum .


Clausura pratorum quae sunt ante portam grangie de logiis remanebit fratribus de Vallelucente libera a viis et pasturis .


In propriis nemoribus eorundem fratrum et planis que pertinent ad grenchias de Logiis de Ceriliaco , dicti fratres Templi et homines de Colooirs , sine contradictione , pasturas habebunt ad omnia pecora sua communiter , ita quod non fodietur terra ab hominibus pro fulcheria ad opus porcorum .


Fratres etiam de Vallelucente praedicta nemora extirpare , eradicare , arare , vendere , donare poterunt , salvis pasturis dictorum Templariorum .


Pro hiis itaque rebus , homines de Colooirs fratribus de Vallelucente singulis annis in domo de Ceriliaco viginti solidos Pruvinensis moneta in octavis Sancti Remigii donabunt .


Et si ipso die non reddatur , deinceps reddi tenebuntur cum lege quinque solidorum , et fratres de Vallelucente capere poterunt in dictis pasturis pecora hominum de Colooirs pro denariis illis et lege .


Actum Senonis , in Inventione Sancti Stephani anno incarnati Verbi Millesimo Centesimo Nonagesimo Tertio , datum per manum Magistri Petri , cancellarii nostri .


Ego Herveus , Trecensis episcopus , notum facimus omnibus presentes litteras inspecturis quod Hugo , miles de Calesta , in presentia nostra constitutus , recognovit se duas partes vigintitrium et dimidii arpentorum terre site apud Villam Franchien fratribus Vallis Lucentis vendidisse , terciam vero partem eiusdem terre in perpetuam elemosinam contulisse .


Hoc autem laudavit Maria , uxor eius , de qua terra movebat , et , tam ipsa quam dictus Hugo , vir eius , fidem dederunt quod mercatum istum bona fide tenerent et servarent .


Cognoverunt etiam dicti Hugo et Maria quod terra ab omni consuetudine erat libera et immunis .


Ego Herveus , Dei gratia Trecensis episcopus , notum facimus omnibus presentes litteras inspecturis quod , constitutus in presentia nostra , Artaldus de Castello recognovit se vendidisse , fide sua mediante , monachis Vallis Lucentis terras quas habebat apud Sanctum Martinum de Vilefranchien , ita quod de quolibet arpento quod domini censivarum predictis monachis laudaverunt , habuit sexaginta solidos Pruvinenses .


Herbergagium vero suum cum tota porprisa recognovit se dedisse dictis monachis in elemosinam , excepto quod de uno arpento terre quod situm est infra porprisium , sexaginta solidos Pruvinenses habuit .


Super hac autem venditione et elemosine collatione dictus Artaudus fidem dedit corporalem de debita garanteia portanda .


Similiter , hanc vendicionem et elemosine collationem , Ermengardis uxor dicti Ertaldi et Michael , eorum filius , voluerunt et laudaverunt , fiduciantes quod , per se vel per alios , de cetero non reclamabunt fideiussores etiam existentes de recta garanteia portanda .


| Nicholaus filius Auberti Mercerii dedit censum quem habebat apud Sanctum Martinum | Omnibus presentes litteras inspecturis , Magister Hugo , curie Senonensis officialis , in Domino salutem .


Noverint universi quod Nicholaus , clericus , filius defuncti Auberti Mercerii , coram nobis , donavit , quitavit et concessit in perpetuam elemosinam fratribus Vallis Lucentis totum censum suum quem habebat apud Sanctum Martinum de Vilers Franchen ubicumque in parrochia illa contineretur et omnem actionem que ei erga omnes homines ratione dicti census competebat promittens , fide media , quod dictos fratres super dicto censu , per se vel per alium , de cetero nullatenus molestaret .


Quod autem audivimus et recognitum fuit , coram nobis , sine preiudicio alterius , sub sigillo curie Senonensis testificamur .


| Margarita de Vilegruis approbat ecclesie Vallis Lucentis decem et septem arpenta terre | Stephanus , decanus Beate Marie de Valle Pruvini , omnibus ad quos littere presentes pervenerint salutem in Domino .


Noverint universi quod , in presentia nostra constituta , Domina Margarita , relicta Hugonis de Vilegruis , recognovit se concessise et laudasse abbati et conventui Vallis Lucentis XVII arpenta sita apud Sanctum Martinum de Villa Franchein , que de ipsa movere dinoscuntur ad tres solidos annui census .


Quam terram Ertaudus de Castello vendidit monachis prefatis qui duodecim libras predicte Margarite pro dicta laudatione contulerunt , tali tamen conditione : quod cum pueri dicte Margarite venerint ad anno contradictionis , et laudationem ab ipsa factam monachis non concesserint , immo contradixerint , prefata Margarita , pro pretaxatis duodecim libris , sex arpenta terre sue de la Marcotiere eisdem monachis tenetur assignare .


Hoc enim laudavit Milo , frater domine sepedicte , de cuius feodo sunt illa sex arpenta .


| Egidius approbat quod vendidit Massa de Pruvino | Omnibus presentes litteras inspecturis , Magister Michael , officialis curie Senonensis , in Domino salutem .


Noverint universi quod Egydius , armiger , et Egidia , uxor eius , filia Masse relicte Gaufridi Chailot , in nostra presentia constituti , venditionem quatuordecim solidorum Pruvinensium annui census pro quinquaginta quinque libris pruvinensibus a predicta Massa ecclesie Vallis Lucentis factam , sicut nobis constitit per litteras abbatis Sancti Iacobi Pruvinensis , et per litteras decani Christianitatis Pruvini , quem ad hoc specialiter misimus audiendum , laudaverunt et concesserunt ; similiter et elemosinam sex solidorum annui census a sepedicta Massa ecclesie Vallis Lucentis factam , sicut nobis constitit per litteras venerabilium predictorum virorum , abbatis Sancti Iacobi et decani Christianitatis Pruvinensis .


| Iohannes de Gondelet approbat venditionem Hugonis militis de Calistra | Omnibus presentes litteras inspecturis H .


decanus de Christianitate Pruviniensis , salutem in Domino .


Noverit universitas vestra quod Iohannes de Gondelet , coram nobis , recognovit se laudasse ecclesie Vallis Lucentis totas illas teneuras quacumque de feodo suo moventes apud Sanctum Martinum de Villa Franchein Dominus Hugo de Calestria , miles , vendidit ecclesie supradicte .


Recognovit etiam idem Iohannes de Gondelet , in presentia nostra , se laudasse ecclesie prefate illos quindecim denarios et unum obolum census super teneuram Iohannis Flamanz percipiendos ; de quibus quinque donavit , decem vero et obolum vendidit ecclesie sepedicte Hugo , miles supradictus .


| Gilo filius Manasserii Ribaudi dedit terram et pratum sita apud Corgenetum | Magister Philippus , curie Senonensis officialis , omnibus presentes litteras inspecturis in Domino salutem .


Noverint universi quod Gilo filius defuncti Manasserii Ribaudi et Agnes uxor eius , in Senonensis curia constituti , quandam terram quam habebant apud Corgenetum et quoddam pratum iuxta domum Religiose Mulieris Hudeardis Converse Vallislucentis situm monachis Vallislucentis in perpetuam elemosinam donaverunt , sese in manu nostra devestientes de terra et prato supradictis .


Hanc autem donationem Milo filius eorum laudavit et concessit .


| Iohannes et Gilo vendiderunt viginti quinque denarios et si quid magis habebant | Omnibus litteras istas inspecturis , Michael Christianitatis Pruvini decanus , salutem in Domino .


Noverint universi quod Iohannes et Gilo , frater eius , de Betonbasoches , in nostra presentia constituti , recognoverunt quod cum ipsi censum haberent liberum et de alodio , singulis annis in festo Sancti Remigii percipiendum apud Sanctum Martinum de Villefranchein de quibusdam terris que sunt in territorio eiusdem ville et in territorio de Pisoli et de Boensae , quas terras per testimonium bonorum virorum monstraverunt et monstrari fecerunt fratribus ecclesie Vallis Lucentis , ipsi viginti et quinque denarios eiusdem census et si quid amplius habebant de censu in dicta villa , scilicet Sancti Martini , et in dictis territoriis , totum vendiderunt predictis fratribus , precio viginti librarum , et quitaverunt supradicte ecclesie perpetuo pacifice possidendum , nichil sibi in dicto censu , nec in terris supradictis , de cetero retinentes .


Et de portanda garantia ista , dederunt coram nobis dictis monachis et fratribus plegios istos scilicet Oldonem et Girardum , fratrem eius , milites de Bauchesi , Gilonem Crollebois et Ganerum de Chasnetronc .


| Quomodo Artaldus de Castello adquisierit feodum Milonis de Naudo apud Chasnetronc | Ego Stephanus , Beate Marie in Valle Pruvini , decanus notum facio presentibus et futuris quod Dominus Hugo de Naudo , miles , et Domina Comitissa , eius uxor , in presentia nostra constituti , quitaverunt Ertaudo de Castello feodum quem habebant in censu et consuetudinibus apud Chasnetrunc quas Girardus Hasriaus vendiderat dicto Hertaldo et de illo feodo libere et quiete imperpetuum possidendo dictum Hertaudum investiverunt .


| Quomodo Artaldus de Castello adquisivit terras de Sancto Martino | Gaufridus , ecclesie Beati Iacobi dictus abbas , omnibus ad quos littere presentes pervenerint , in Domino salutem .