Preterea dictus Petrus decanus de Donchereyo pro dicto Drogone et domnus Wicherus archipresbyter Trecensis pro Einardo clerico curato de Radulfi Curte promiserunt , quilibet sub pena XX librarum parisiensium , uidelicet dictus Petrus decanus de Donchereyo pro dicto Drogone et domnus Wicherus archipresbyter pro dicto Einardo et dicti Drogo et Einardus ordinationem a nobis arbitris faciendam super predictis ratam et firmam habebunt et inuiolabiliter obseruabunt ; tandem die assignata dictis partibus a nobis ad audiendum arbitrum super predictis dictis decano et archipresbytero promittentibus sub pena predicta quod predicti Drogo et Einardus ratam haberent ordinationem a nobis faciendam super predictis , dicto abbate et Adam procuratore conuentus personaliter , dicto Galchero et magistro Galthero coram nobis comparentibus super predictis , saluo iure domini Remensis et omni iure alieno de bonorum uirorum consilio ordinamus in hunc modum : quod ius patronatus dicte parrochie pertineat ad capitulum Remense et quod presentatio facta a dictis Galchero et capitulo ualeat , presentatione dicti Drogonis facta a dicto abbate Sancti Nichasii non obstante .


Ordinamus etiam quod dictus Galcherus presentatus et successores sui presentandi a capitulo Remense habeant et percipiant tres partes decimarum dicte parrochie , tam grossarum quam minutarum , oblationes et obuentiones omnes ad altare dicte parrochie pertinentes et alia iura parrochialia et abbas et conuentus memorati quartam partem dictarum decimarum , tam grossarum quam minutarum , singulis annis in perpetuum de cetero percipient et habebunt .


Ordinamus etiam quos si contingat construi capellaniam in capella de Radulfi Curte , quod ius patronatus spectabit in perpetuum ad abbatem et conuentum Sancti Nichasii memoratos ; hoc saluo quod apportagium et obuentiones in fabricam dicte capellanie usque ad consummationem dicte capellanie conuertentur ; et post confirmationem fabrice dicte capelle saluum erit ius quantum ad predicta apportagium et obuentiones utrique parti et aliis quibus competere debebit , oblationes uero que fient ad manum presbyteri in dicta capella deseruiendi quamdiu diuina celebrabit uidelicet in missa sola usquequo capellanus instituatur ibidem ad curatum de Radulfi Curte pertinebunt et easdem percipiet et habebit .


| DE QUITTATIONE GISTARUM ET PROCURATIONUM | Iuhellus , Dei gratia Remensis archiepiscopus , uniuersis presentes litteras inspecturis , in Domino salutem .


Nouerint uniuersi quod cum nos in monestario Sancti Nichasii Remensis tam in capite quam in menbris dicti monasterii gistas et procurationes peteremus .


Et ad immunitatem et libertatem suam super premissis ostendendam multas rationes proposuerunt ; inter alia exhybuerunt coram nobis ad defensiones suas super premissis quasdam litteras bone memorie Renaudi , quondam Remensis archiepiscopi antecessoris nostri quarum tenor talis est : Pastoralis cura quam Deo dis ponente suscepimus nos indesinenter admonet oppressis subuenire et quibuslibet anxietatibus attristis , compassionis manum porrigere .


Ego itaque , Renaudus Remensis ecclesie indignus sacerdos , considerans fratres qui in monasterio Beati Nichasii martyris degunt die noctuque desudantes plurimis angi neccessitatibus et cetera . .


abbatem et fratres ecclesie Sancti Nichasii Remensis impetissem super quibusdam que ad ius meum spectare credebam , gistis uidelicet et procurationibus tam in prefata ecclesia quam in eius menbris predicti fratres nulli antecessorum meorum tale quid se unquam reddidisse dixerunt ; in super et priuilegium reuerendi patris nostri Alexandri pape secundi super huiusmodi libertate et immunitate ; necnon et scripta uenerabilis predecessoris nostri Geruasii Remorum archiepiscopi qui iamdictam ecclesiam extruxerat sed et litteras domini Philippi , illustris Francorum regis , super eadem libertate michi attulerunt .


Hugonis archidiaconi ; S .


Frederici prepositi ; S .


Hugonis thesaurarii ; S .


Leonis cantoris ; S .


Adam , S .


Ermenrici , S .


Alberti , S .


Henrici presbyterorum ; S .


Gerardi , S .


Albrici , S .


Guidonis subdiaconorum .


Actum Remis , anno incarnati Uerbi Millesimo COXxoIXo E , indictione UIa F ; regnante Ludouico rege Francorum , anno regni eius XIX ° ; archiepiscopatus autem domni Reinaldi , anno tertio ; Fulcradus , cancellarius , scripsit et subscripsit .


Nos uero predictas litteras a dicto Renaudo prefate ecclesie concessas laudamus , approbamus et confirmamus et dictos fratres a dictis gistis et procurationibus , exactionibus et seruitiis , absoluimus ; et profitemur nos et ecclesiam nostram in dictis gistis et procurationibus et seruitiis et exactionibus nichil iuris habere et si quod habemus tam in capite quam in menbris .


| Magistri Iohannes de Blesis et Girardus de Menesio , canonici et officiales Remenses , uniuersis presentes litteras , salutem .


Nouerint uniuersi quod cum abbas et conuentus Sancti Nichasii Remensis ex una parte et abbas et conuentus Uallis Regis 5 ex altera super omnibus querelis motis inter ipsas partes et que moueri poterant inter ipsas usque ad diem presentem , in uiros religiosos abbatem Uallis Regis et priorem Sancti Nichasii Remensis sub pena centum librarum parisiensium parti obseruanti arbitrium a parte non obseruante reddendarum de alto et basso compromisissent , ita quod si dictos arbitros dissentire contingeret ipsi arbitri uirum religiosum abbatem Sumacensem tertium arbitrium aduocarent , prout dicte partes coram nobis recognouerunt et coram dictis arbitris dicte partes ad inuicem una contra alteram petitiones suas ediderunt in hunc modum : Dicit ecclesia Sancti Nichasii Remensis contra abbatem et conuentum Uallis Regis quod ipsi possident quandam culturam sitam in territorio de Turno inter Crucem 6 et Sanctum Symonem , unde cum tertia pars decime dicti territorii ad dictam ecclesiam pertineat , petit a dictis abbate et conuentu ut eamdem tertiam partem decime predicte culture integraliter persoluant ; petit etiam decimam dicte culture quam omiserunt soluere per uiginti annos quam estimat usque ad ualorem XXXa modiorum bladi ; dicit quod cum ipsa sit in possessione piscandi et faciendi aisantias suas in fossa sita retro molendinum de Betaincort et in eadem fossa situm fuerit antiquitus dictum molendinum dicte ecclesie dicti abbas et conuentus Uallis Regis ipsam inquietant et perturbant quominus dicta possessione gaudere ualeat .


Item dicit quod cum ipsa sit et fuerit in possessione duorum ortorum sitorum inter Crucem et Betaincort qui fuerunt Manisseri et Roberti maioris , ipsi Uallis Regis dictam ecclesiam Sancti Nichasii inquietant etiam .


perturbant , impediunt quominus dicta possessione gaudere ualeant ; item dicit quod cum ipsa ecclesia percipere debeat et percipere consueuit decimas ortorum suorum sitorum in dicto loco , dicti Uallis Regis homines de Betaincort ad quos dicti orti ratione proprietatis pertinent inquietant et perturbant ne dictos ortos excolere ualeant ; propter quod dicta ecclesia Sancti Nichasii defraudatur quominus decimam dictorum ortorum percipiat et habeat ; unde petit ab huius modi inquietationibus et perturbationibus de cetero desistant et ipsam de premissis pacifice gaudere permittant .


Item dicit dicta ecclesia quod ipsi Uallis Regis habent oues ad partem in uilla de Sancti Germani Monte uidelicet in domibus Houde relicte Thome Patoul et Renaudi La Rainne in qua uilla habet et habuit dicta ecclesia a tempore a quo non extat memoria duas partes in decima tam grossa quam minuta ; unde petit duas partes decime predictarum | ouium sibi solui et quod de cetero eandem persoluant quamdiu dictas oues in dicta uilla dimittant et habebunt ; petit etiam usque ad estimationem centum solidorum parisiensium pro dicta decima quam soluere omiserunt eidem ecclesie per decennium in quibus dictas oues ibidem habuerunt .


Item dicit quod per ' retentionem et redundationem aque quam faciunt dicti Uallis Regis iuxta molendinum suum ad Crucem impediunt et inpedierunt in preiudicium dicte ecclesie non modicum et grauamen quominus molendinum dicte ecclesie Sancti Nichasii possit et potuerit molere competenter et libere sicut consueuerat molere autem constitutionem dicti molendini ad Crucem ; unde petit dicta ecclesia ut predictum molendinum taliter habeant et ita aquam teneant et currere permittant ne dictum molendinum dicte ecclesie impediant .


Petit etiam dampna que propter hoc incurrit que estimat usque ad ualorem uiginti librarum ; item dicit dicta ecclesia quod cum ipsa sit patrona et sit in possessione iuris patronatus ecclesiarum de Turno et de Hannonia , predicti Uallis Regis comparauerunt in decima de Turno sextam partem a sorore quondam domini Petri de Salice in decima de Hannonia quicquid in ipsa percipiebat , uidelicet de nouem partibus duas partes quam comparauerunt a domino Radulfo , dicto Le Crane , milite ; unde petit a predictis Uallis Regis ut predictas partes decimarum dictarum eidem reddant et deliberent et dimittant pro eodem precio pro quo dictas partes dictarum decimarum comparauerunt cum parata sit satisfacere de eodem precio et illud offert coram uobis domini arbitri .


Item dicit quod dicti Uallis Regis et familia sua transeunt et faciunt et fecerunt semitam per terras domus dicte ecclesie de Betaincort , eundo et redeundo de abbatia Uallis Regis ad Crucem contra uoluntatem dicte ecclesie et in ipsius preiudicium et grauamen ; unde petit ut predicti Uallis Regis omittant ire et redire per terras predictas et desistant de eundo et redeundo et faciendo semitam supradictam .


Petit etiam dampna que propter hoc incurrit que estimat ad ualorem decem librarum parisiensium et hoc dicit dicta ecclesia Sancti Nichasii et petit contra predictos Uallis Regis , saluo iure . .


Item dicit ecclesia Uallis Regis contra abbatem et conuentum Sancti Nichasii Remensis quod ipsi abbas et conuentus Uallis Regis habent quoddam uiuarium situm inter Crucem et molendinum de Betaincort ; in quo uiuario est quedam fossa iuxta dictum molendinum , in qua fossa ipsi Uallis Regis consueuerunt piscari a longe retroactis temporibus et sunt et fuerunt in possessione uel quasi piscandi in dicta fossa ; dicti uero abbas et conuentus Sancti Nichasii in graue preiudicium et grauamen ipsorum Uallis Regis retia piscantium in dicta fossa ex parte ipsorum Uallis Regis contra ipsorum uoluntatem scindi et asportari fecerunt ; et naues in quibus erant piscatores ipsorum Uallis Regis scinderuntI uel scindi fecerunt uel hoc factum nomine ipsorum Sancti Nichasii ipsi Sancti Nichasii ratum habuerunt ; unde petunt ipsi Uallis Regis a predictis Sancti Nichasii dictam iniuriam sibi emendari quam nollent sustinuisse pro uiginti libris parisiensibus , immo potius tantumdem K de suo amisisse .


Item petunt ipsos Sancti Nichasii per uos domini arbitri ad hoc condempnari et compelli ut dictos Uallis Regis piscatione dicte fosse pacifice gaudere permittant et quod de cetero talia attemptare non presumant , cum nullum ius habeant talia faciendi , et hoc petunt saluo iure et cetera .


Dicti arbitri in presentia nostra constituti suscepto in se honore arbitrii partibus presentibus et arbitrium proferri petentibus iuris ordine in omnibus obseruato communicato bonorum uirorum consilio ordinauerunt inter dictas partes et arbitrando pronuntiauerunt pro bono pacis et pro laboribus earumdem partium redimendis : quos abbas et conuentus Uallis Regis octo sextaria consialii mercalis ad mensuram de Turno que modo est in usu annuatim infra festum beati Martini hyemalis apud domum dictorum Uallis Regis que dicitur ad Crucem , dictis abbati et conuentui Sancti Nichasii persoluant donec tantumdem consialii annui redditus eisdem abbati et conuentui Sancti Nichasii in territorio de Turno uel de Hanognia uel de Sancti Germani Monte , ad dictum dicti abbatis de Sygniaco loco dictorum octo sextariorum consialii assignauerint competenter ; ita tamen quod si contingeret quod aliquotiens dictum bladum infra dictum terminum non solueretur propter hoc pena in dicto compromisso apposita non committeretur nec ad aliquam teneretur emendam predictis abbati et conuentui Sancti Nichasii iniungentes ut dictos Uallis Regis de piscatione dicte fosse in futurum gaudere permittant et ne in ea extra sugrundam domus molendini sui de Betaincort nauem mittere , pedes ire ad piscandum uel aplodia sua ad piscandum ponere uel leuare per extra predictam domum suam presumant .


Ordinauerunt etiam et dixerunt de retentione aque ad uentalla de domo ad Crucem quod abbas et conuentus Uallis Regis faciant bona fide et habeant uentalla predicta in altitudinem ad mensuram uirge ferree L , propter hoc facte et ab ipsis constitute et reposite de consensu partium in domo Signiacense usque ab incisuram propter hoc factam ad ipsis in postilla lapidea uentallorum ita quod ullaM adducamenta dictis uentallis apponantur quibus per eleuationes aquarum cursus aque de super uentalla ualeat inpediri N .


Si autem conuersus siue custos dicte domus hec in aliquo transgrediatur uel amoueatur , ad arbitrium abbatis Signiacensis punietur quod si de dicta incisura aliqua controuersia in posterum oriretur ad mensuram dicte uirge ferree recurreretur que uirga debet habere mensuram duorum pedum manualium et dimidium tantum predictas partes quantum ad alias discordias inter ipsos motas absoluentes ; predictam autem ordinationem dicte partes coram nobis ratum habuerunt in testimonium dicte rati additionis sigilla sua cum sigillo curie Remensis presentibus appendentes , uolentes et concedentes dicte partes quod si forte contingeret quod absit quod super premissis uel altero premissorum aliqua questio uel obscuritas inter dictas partes oriretur per dictum abbatem Sygniacensem sopiatur et declaretur .


In cuius rei testimonium presentes litteras sigillum curie Remensis munimine fecimus roborari .


| De libertate aquerrendi in territorio de Flori .


| Ego , Alanus de Uernolio , miles et dominus de Flori , et Eustachia uxor mea uniuersis presentes litteras inspecturis , in Domino salutem .


Nouerint uniuersi quod nos diuine pietatis intuitu concessimus et concedimus ecclesie Beati Nichasii Remensis quod ipsa in dominio nostro apud Flori et in totali territorio eiusdem uille acquirat P omnia que acquirere P uoluerit et possit acquirere P ibidem quotienscumque uoluerit et quod tam iam adquisita quam adquirenda possit in perpetuum retinere et de eisdem suam omnimodam facere uoluntatem , saluo tamen censu et iusticia nobis debitis de dictis acquisitis P et acquirendis .


Item concedimus eidem ecclesie quod libere habeat aisentias sine aliqua contradictione in nemoribus nostris de Croutois et in totali territorio uille de Flori pro animalibus suis quas dicta ecclesia habet et habitura est in domibus suis de Monte Reguli et de Sarmiers , promittentes eidem ecclesie bona fide quod non impediemus nec sustinebimus impediri , quominus dicta ecclesia de predictis pacifice gaudeat et ad plenum utatur eisdem extunc et in perpetuum .


| PRIUILEGIUM INNOCENTII PAPE DE NUMERO MONACHORUM | Innocentius episcopus , seruus seruorum Dei dilectis filiis , abbati et conuentui monasterii Sancti Nichasii Remensis ordinis Sancti Benedicti , salutem in Domino .


Remensis archiepiscopi loci diocesani accedente consensu , in eodem monasterio statuerunt quem ab ipsis iuramento firmatum bone memorie , w .


Portuensis episcopus tunc in partibus illis apostolice sedis legatus ut dicitur confirmauit ; uerumtamen cum aperiente Domino manum suam adeo ampliate sint ipsius monasterii facultates quod institui possit maior monachorum numerus in eodem nobis humiliter supplicastis ut augendi predictum numerum uobis licentiam largiremur : ut igitur cultus diuini nominis augeatur uestris deuotis precibus inclinati ut in eodem monasterio maiorem numerum de personis idoneis iuxta facultates ipsius iuramento et confirmatione predictis nequaquam obstantibus ordinare possitis uobis auctoritate presentium concedimus facultatem .


Datum Anagnie , X kalendas Augusti , pontificatus nostri anno primo .


| PRIUILEGIUM NE POSSIMUS COMPELLI AD RECEPTIONEM SEU PROUISIONEM ALICUIUS | Innocentius episcopus , seruus seruorum Dei , dilectis filiis .


.A abbati et conuentui monasterii Sancti Nichasii Remensis , ordinis Sancti Benedicti , salutem et apostolicam benedictionem .


Datum Lugduni , nonas februarii , pontificatus nostri anno tertio .


Gerardus 5 , Dei permissione humilis abbas Sancti Nichasii Remensis totiusque eiusdem loci conuentus .


Nouerint uniuersi quod cum magister milicie Templi in Francia et Stephanus dictus Bos , ciuis Remensis , domini de Assoncia dederunt unum quarterum 6 terre continens quindecim iornalia terre arabilis cum quadam masura tenenda et possidenda in pace et absque aliquo onere seruitutis presbytero de Nouauilla iuxta Mellan et successoribus eius in perpetuum .


Nos , in dictis terra et masura , nullum ius clamamus neque aliquod dominum clamare intendimus in eisdem ; sed uolumus et concedimus quod dicti magister et Stephanus bannum et iusticiam in dicta terra habeant integraliter quemadmodum hactenus habuerunt , salua nobis decima quam hactenus in ea percepimus .


| ITEM | Innocentius episcopus , seruus seruorum Dei , dilectis filiis abbati et conuentui monasterii Sancti Nichasii Remensis , ordinis Sancti Benedicti , salutem et apostolicam benedictionem .


Datum Perusii , XIII kalendas februarii , pontificatus nostri anno nono .


Innocentius episcopus , seruus seruorum Dei dilecto filio .


officiali archidiaconi Remensis , salutem et apostolicam benedictionem .


Deuotionis filiorum , .c abbatis et conuentus monasterii Sancti Nichasii Remensis , ordinis Sancti Benedicti , precibus benignum impertientes assensum eis auctoritate litterarum nostrarum duximus indulgendum ut ad receptionem uel prouisionem alicuius in pensionibus seu ecclesiasticis beneficiis per litteras sedis apostolice uel legatorum ipsius impetratas per quas non sit ius alicui acquisitum uel etiam impetrandas compelli aliquatenus non ualeant , absque speciali mandato nostro faciente plenam et expressam de indulgentia huiusmodi et eorum monasterio mentionem .


| PRIUILEGIUM DE PENSIONIBUS ET PROUISIONIBUS | Innocentius episcopus , seruus seruorum Dei , dilectis filiis . .


D abbati et conuentui monasterii Sancti Nichasii Remensis , ordinis Sancti Benedicti , salutem et apostolicam benedictionem .


Datum Lugduni , XII kalendas iulii , pontificatus nostri anno quarto .


| PRIUILEGIUM NE INTERDICTI UEL EXCOMMUNICATIONIS SENTENTIA IN UNIUERSITATE NOSTRA PROMULGEATUR | Innocentius episcopus 6 , seruus seruorum Dei , dilectis filiis .


abbati et conuentui Sancti Nichasii Remensis , salutem et apostolicam benedictionem .


Datum Lugduni UII kalendas octobri , pontificatus nostri anno sexto .


| PRIUILEGIUM DE PEDAGIIS WINAGIIS FORAGIIS ROAGIIS | Innocentius episcopus , seruus seruorum Dei , dilectis filiis .


abbati et conuentui Sancti Nichasii Remensis , ordinis Sancti Benedicti , salutem et apostolicam benedictionem .


Datum Lugduni , U kalendas septembri , pontificatus nostri anno quarto .


| PRIUILEGIUM INNOCENTII PAPE IIII DE NON ALIENANDIS BONIS ET POSSESSIONIBUS | Innocentius episcopus , seruus seruorum Dei , dilectis filiis .


abbati et conuentui monasterii Sancti Nichasii Remensis , ordinis Sancti Benedicti , salutem et apostolicam benedictionem .


Datum Lugduni , U nonas martii , pontificatus nostri anno quinto .


| PRIUILEGIUM DE ALTARIUM ET UILLARUM CONFIRMATIONE | Innocentius 8 episcopus , seruus seruorum Dei , dilectis filiis .H .


abbati et conuentui Sancti Nichasii Remensis salutem et apostolicam benedictionem .


Solet annuere sedes apostolica piis uotis et honestis petentium precibus fauorem beniuolum impertiri ea propter dilecti in Domino filii uestris iustis postulationibus grato concurrentes assensu altaria de Uaus , de Ui et de Murtin 9 , uillam de Castelletl , uillam de Rigmonia | et uillam qui dicitur Mons de Harceia cum pertinentiis suis a bone memorie Willelmo Remensi archiepiscopo et duas partes molendini de Basteret a nobili uiro Hugoni de Choelli , pia uobis liberalitate concessas ; ac tertiam partem eiusdem molendini quam Adam Uerius in concambium recepistis sicut ea iuste ac pacifice possidetis , uobis et per uos monasterio uestro auctoritate apostolica confirmamus et presentis scripti patrocinio comminimus .


Datum Rome apud Sanctum Petrum , III kalendas februarii , pontificatus nostri anno nono .


| PRIUILEGIUM HONORII PAPE III | Honorius episcopus seruus seruorum Dei , dilecto filio . ' .


abbati Sancti Nichasii Remensis , salutem et apostolicam benedictionem .


et quidam alii predecessores tui quedam bona monasterii Sancti Nichasii alienarunt in ipsius graue monasterii detrimentum ; ea propter , dilecte in Domino fili tuis iustis precibus grato concurrentes assensu , auctoritate tibi presentium indulgemus , ut alienationes predictas tibi liceat sublato appellationis obstaculo legittime reuocare .


Datum Lateranni XUII kalendas ianuarii , pontificatus nostri anno secundo .


| PRIUILEGIUM HONORII PAPE III SUPER CONFIRMATIONEM BONORUM ECCLESIE | Honorius episcopus , seruus seruorum Dei , dilectis filiis . .


abbati et conuentui Sancti Nichasii Remensis , salutem et apostolicam benedictionem .


Cum a nobis petitur quod iustum est et honestum tam uigor equitatis quam ordo exigit rationis ut id per sollicitudinem officii nostri ad debitum perducatur effectum sane cum sicut uobis referentibus intelleximus , bone memorie Renaldus Remensis archiepiscopus ius patronatus quod habebat in quibusdam altaribus Sancti Remigii de Celto et Sancti Helani de Buxolio monasterio uestro pietatis obtentu de sui assensu capituli contulisset , nos uestris iustis precibus inclinati ius illud cum indultis uobis ab eodem archiepiscopo consensu prefati capituli libertatibus et immunitatibus ac aliis bonis uestris sicut ea omnia iusto ac pacifice obtinetis nobis et per nos eidem monasterio auctoritate apostolica confirmamus et presentis scripti patrocinio communimus .


Datum Laterani X kalendas octobri , pontificatus nostri anno sexto .


| PRIUILEGIUM ALEXANDRI PAPE DE CONFIRMATIONE SENTENTIE | Alexander episcopus , seruus seruorum Dei , dilectis filiis Guidoni , abbati et fratribus Sancti Nichasii , salutem et apostolicam benedictionem .


K decani Remensis ecclesie ad nos directis accepimus quod cum causa que inter uos et Girardum burgensem Sancti Remigii super quatuor stallis quos idem Gerardus a uobis repetebat , uertebatur quam utique nos eis appellatione remota commiseramus diffiniendam iuxta mandati nostri tenorem partibus ante suam presentiam conuocatis , studiosa diligentia adhibita examinassent tandem cognitis rationibus uos ab impetitione predicti Girardi absoluerunt et illi super eadem causa perpetuum silentium imposuerunt .


| IN NOMINE PATRIS ET FILII ET SPIRITUS SANCTI DE EDIFICATIONE HUIUS ECCLESIE DE HUNDILIACA CURTE DE SANCTO HYLARIO DE MUNDRISIACA CURTE DE NOIANTO DE TRAMEREIO ET DE MULTIS HUIUS ECCLESIE POSSESSIONIBUS IN NOMINE DEI ET SALUATORIS MUNDI IHESU CHRISTI PHILIPPUS DIUINA DISPENSANTE CLEMENTIA FRANCORUM REX | Quoniam fouendis ecclesiis Dei , exaltandis et protegendis operam dare regalis est excellentie nosque ad hanc dignitatem diuina clementia sublimare dignata est , si quid pro earum incolumitate patimur , id eis pro ut tempus sinit a nostra liberalitate debetur .


Nouerit igitur fidelium nostrorum tam presens etas quam futura posteritas , Geruasium uenerabilem Remorum archiepiscopum , quandam abbatiam in archiepiscopatu suo construxisse et que ei suo labore et industria adquisita sunt ut eidem nostre confirmationis scripto corroboremus , nostram regiam serenitatem sedulo postulare .


Est enim ecclesia in suburbio Remense posita miro opere quondam a Iouino prefecto 3 edificata que in primordio archiepiscopatus sui ab eo inuenta est uetustate et in curia magna ex parte consumpta ; et quia de nomine sancti martyris Nichasii appellabatur quamquam qui primo fundauerat sub titulo eam sancti Agricole condisset ob amorem Dei et sancti predecessoris sui studuit que in ea omnino corrueranta fundamentis restaurare qua a semirupta pendebant artificio quodam reintegrare et in speciem noui operis ruinosam ecclesiam decentissime reformare ; ad hec refectorium , dormitorium et cetera habitacula seruorum Dei usibus necessaria que antea ibi nunquam fuerant , insigni opere supraddidit , fratres que sub abbate et regula Sancti Benedicti Domino militantes ibidem congregauit et reditus unde uiuerent sufficientes delegauit .


Quibus ita peractis nunc tandem , ut dictum est , nostram petit regalem celsitudinem ut suo operi quasi extremam manum apponentes precepti nostri sollempni confirmatione roboremus quod ut eius precibus celerius annuamus a predecessoris nostris Francorum regibus per suos antecessores ceteris abbatis ad Remensem ecclesiam pertinentibus simile robur confirmat esse impetratum .


Comes Teboldus 4 ueterem abbatiam fuit enim in hoc loco abbatia in beneficio de manu Remensis archiepiscopi habuit , sed comes quamuis res modica esset , centum tamen libris a uenerabili Geruasio acceptis , de iure suo in ius et dominium Sancte Marie et ipsius Geruasii transferens , 5 se omino ab ea alienauit at pontifex loco sancto reddidit , et ut hoc factum regali confirmatione roboraremus serenitatem nostram exorauit .


Claustrum uero et suburbia que circa monasterium sunt ad ipsum pertinentia ita ab omni exactione sint libera ut ab eis nemo quicquam exigat nisi ut abbas loci aut cui ipse preceperit : Ecclesiam uero de Nouiento 6 quam Rainoldus , comes Suessionensis ab archiepiscopo Remense in beneficio habebat Hubaldo in pignus dederat et usura diuturnitate pignorationis nimium accrescente eam amiserat dictus igitur pontifex eam ab Hubaldo redemptam cum terra a se in eadem parrochia empta , loco sancto contulit coniuentibus comite Willelmo et uxore sua Alaide , filia paulo antedicti comitis Rainoldi ; quod factum nos quoque probamus et ecclesie perhempni iure possidendam regio statuto sancimus .


Porro Hundeliacam Curtem cum ecclesia , piscatorio , ceteris appenditiis , mancipiis utriusque sexus , huius ecclesie usibus perpetualiter profuturam statuimus atque roboramus quamquam ex eadem uilla donationem huic loco ante hoc quinquennium ob anime patris nostri et nostre salutem fecerimus et litteras super hac donatione editas et nostro sigillo insignitas manu quoque nostra firmauerimus .9 Ceterum allodia que idem presul huic sanctuario adquisiuit , eiusdem sanctuarii iuri atque dominio irrefragabiliter addicimus atque confirmamus : allodia de Sancto Hylario ' ° super fluuium Sopiam sita , a pluribus empta , cum ecclesia , piscatorio magno et sedibus molendinorum postea ab eo factorum .


Iuxta hec maiora allodia , alia plura minora super fluuium Pidam in parrochia Sancti Sulpicii | et super fluuium Arnam in parrochia Sancti Petri 12 .


Allodium de Mundrisiaca Curte cum piscatorio et sede molendini quem ipse postea construxit .


Allodium de Domsiaco in parrochia de Medarco .15 Allodium de Liringa 16 cum pratis , silua et uineis .


Allodium de Tramerio cum piscatorio , pratis et uineis et quam delectabilibus arboretis , et prope istud allodium de Bonoliol .


Allodium de Branzoncurte , mansus scilicet IIIIor .


Allodia de Muronis Uillari 20 et de Ponte Fabricato et de Baccunna , que ipse presul suscepit de donna Leguide et quendam seruum Theodericum nomine .


Altaria quoque idem liberalis presul huic ecclesie largitus est absque persona quod nos etiam probamus et nostra regia confirmatione munimus : altare de Nouiento ; altare de Sancto Leto 23 cum terra et uineis in eadem parrochia , et altare de Sancta Eufrasia , altare de donno Troiano , altare de Fraxineto , altare de iamdicta Hundiliaca Curte , altare de Paulicurte , altare Sancti Syxti 28 cum parrochia et suburbio , altare de Sancto Hylario ; terras arabiles et uineas ab eo datas uel emptas circa ciuitatem in pluribus locis sitas ; in parrochia uille que dicitur Besenna , terram pictorum sufficientem duabus carrucis ; Muriniaci 30 terram sufficientem duabus A uni carruce ; Maireii 31 , terram arabilem cum uinea ; Castellione 32 , uineas terramque sutorum uel pictorum cum uinatiis et ipsarum decimis ; in monte Alsonis uineas ; Casnidi 34 uineas ; Rislaici uineas ; in Uillari Asinorum 36 terram arabilem cum uineis .


Signum Philippi regis Francorum ; S .


Adelardi Suessionensis episcopi ; S .


Elinandi 38 Laudunensis episcopi ; S .


Rogeri 39 Cathalaunensis episcopi ; S .


Balduini 40 Nouiomensis episcopi ; S .


Widonis Beluacensis episcopi ; S .


Leiberti Cameracensis episcopi ; S .


Walteri 43 Meldicensis episcopi .


Actum Remis , anno incarnati Uerbi , Millesimo LX ° UI ° ; Philippi regis UII ° ; Geruasii archiepiscopi XI ° ; in ecclesia Sanctorum Agricole et Nichasii martyrum ; 111 Kalendas octobris .


Balduinus , cancellarius ad uicem Geruasii archiepiscopi subscripsit .


S .


| PRIUILEGIUM DE CONFIRMATIONE RUMIGNIACI CUM APPENDICIIS | Pascalis episcopus , seruus seruorum Dei , dilecto filio Ioranno abbati monasterii Sancti Nichasii , salutem et apostolicam benedictionem .


In pastorum specula constitui necesse habemus furibus et latronibus obuiare et secularum hominum presumptionem qui uidelicet ecclesias et ecclesiarum res tanquam proprias uendicant decreti nostri constitutione retundere ; quamobrem nos , tam tibi quam successoribus tuis , ecclesiam Sancti Petri de Ruminiaco cum altari Sancti Sulpicii et ceteris appendiciis suis que de manibus militaribus erepta sunt , iuxta petitionem uenerabilis fratris nostri Rodulfi Remensis archiepiscopi confirmamus ; interdicentes ut nulli omnino seculari persone liceat eandem ecclesiam cum predicto altari et appendiciis suis quomodo libet usurpare aut ab ecclesie uestre possessione se iungere .


Confirmamus etiam uobis altare de Luneio et altare de Clerun sicut uobis a predicto uenerabili fratre nostro Remensi archiepiscopo concessa sunt ; et quecumque uel in presenti legittimo possidetis uel in futurum prestante Deo possessuri estis quieta uobis et integra conseruentur eorum pro quorum sustentatione concessa sunt usibus profutura .


Datum Laterani , per manum Iohannis Sancte Romane Ecclesie diaconi cardinalis ac bibliothecarii ; III idus aprilis , indictione UIa , Incarnationis Domini anno MocoXIIIIo ; pontificatus quoque domini Paschalis secundi pape anno XIIII .


| PRIUILEGIUM DE BURIMONTE ET BELLOMONTE | Lucius episcopus , seruus seruorum Dei , dilectis filiis .


.M abbati et fratribus Sancti Nichasii , salutem et apostolicam benedictionem .


Ea propter dilecti in Domino filii , uestris iustis postulationibus inclinati donationem , quam nobilis mulier , Aaliz de Torno et filii eius in territorio de Burimontis et eam quam Guido de Ceris mater et consanguinei eius , uobis in uilla de Bellomonte iuste fecerunt , tam in decimis quam in nemoribus et aliis rebus , sicut in scripto uenerabilis fratri nostri W .


N Remensis archiepiscopi Sancte Sabine cardinalis , apostolice sedis legati plenius continetur , auctoritate apostolica confirmamus et presentis scripti patrocinio communimus .


Innocentius episcopus , seruus seruorum Dei , dilectis filiis , .


° abbati et conuentui monasterii Sancti Nichasii Remensis , ordinis Sancti Benedicti , salutem et apostolicam benedictionem .


Datum Perusii , kalendas februarii , pontificatus nostri anno nono .


| PRIUILEGIUM DE UETERIBUS DECIMIS ET NOUALIUM DECIMIS | Honorius episcopus , seruus seruorum Dei , dilectis filiis . .


Q abbati et conuentui Sancti Nichasii Remensis salutem et apostolicam benedictionem .


Supra cathedram Beati Petri licet immeriti disponente Domino constituti uestras et aliorum religiosorum petitiones quantum possumus apostolico fauore prosequimur cum in religiosis personis et locis romanis semper consueuerit ecclesia delectari ; unde cum sicut proponitis in parrochiis ad monasterium uestrum intemporalibus pertinentibus ueteres decime ad uos spectent quas uos dicitis hactenus pacifice percepisse a nobis tam suppliciter quam humiliter postulastis ut concedere uobis noualium R decimas in eisdem parrochiis misericorditer dignaremur ; nos igitur inclinantes uestris supplicationibus aures nostras id uobis duximus concedendum .


| PRIUILEGIUM DE OBSERUATIONE REGULE DE POSSESSIONUM ET ALIORUM BONORUM CONFIRMATIONE | Innocentius episcopus , seruus seruorum Dei , dilectis filiis . .


A abbati monasterii Sancti Nichasii Remensis eiusdemque fratribus tam presentibus quam futuris , regularem uitam professis in perpetuum .


Ea propter dilecti in Domino filii , uestris iustis postulationibus clementer annuimus et monasterium Sancti Nichasii Remensis in quo diuino estis obsequio mancipati sub beati Petri et nostra protectione subcipimus et presentis scripti priuilegio communimus .


In primis siquidem statuentes ut ordo monasticus qui secundum Deum et Beati Benedicti regulam in eodem monasterio institutus esse dinoscitur perpetuis ibidem temporibus inuiolabiliter obseruetur ; preterea quascumque possessiones quecumque bona dictum monasterium in presentiarum iuste ac canonice possidet aut in futurum concessione pontificum , largitione regum uel principum , oblatione fidelium seu aliis iustis modis prestante Domino poterit adipisci , firma uobis uestrisque successoribus et illibata permaneant .


In quibus hec propriis nomii B duximus experimenda uocabulis : locum ipsum in quo prefatum monasterium situm est cum omnibus pertinentiis suis in ciuitate Remensi , uicum Sancti Nichasii et uicum qui dicitur Fole Painne cum redditibus et omnibus pertinentiis eorumdem ; ius patronatus quod habetis in ecclesiis Sancti Syxti et Sancti Iohannis Baptiste .


In dyocesi Remense decimas et redditus quos habetis in capella de Culte Monasteriorum ; terciam partem decimarum in loco qui dicitur Uiriliacus ; capellam Sancti Nicholai de Uilezeto cum decimis et aliis pertinentiis suis ; domum , terras et possessiones quas habetis in loco qui dicitur Urilleius ; ius patronatus in ecclesia uille de Sarmiers , domum , decimas , redditus , uineas , terras et prata que habetis in eadem uilla ; domum et capellam quas habetis in loco qui Mons Regulus dicitur cum redditibus , terris , nemoribus , pascuis et aliis pertinentiis suis ; ius patronatus in ecclesia uille de Buxolio , decimas , domum , redditus , terras et prata que in eadem uilla et territorio ipsius habetis ; ius patronatus in ecclesia uille de Tramerio ; ius patronatus in ecclesia uille de Branchecort , decimas quas habetis ibidem ; ius patronatus in ecclesiis uillarum de Hundilicort et de Pollecort , decimas et redditus quos habetis ibidem uillam de Hundilicort et domum Sancti Leodegarii iuxta eandem uillam cum molendinis et omnibus pertinentiis suis , iuridictionem temporalem quam habetis ibidem ; ius patronatus in ecclesiis uillarum de Uiiu et de Auaus , decimas et redditus quos habetis ibidem ; ius patronatus in ecclesia et capella castri de Turno , domum et decimas quas habetis ibidem ; prioratum quem habetis in uilla de Betheneacurte cum decimis , molendinis , redditibus , piscariis et aliis pertinentiis suis ; ius patronatus et decimas quas habetis in ecclesiis uillarum de Hanonia et Sancti Germani Monte ; domum , molendinum , possessiones et terras que habetis in loco qui dicitur Brungimont ; prioratum ecclesie Sancte Marie quem habetis in Castro Portuensi cum omnibus pertinentiis suis ; ius patronatus in ecclesia Sancte Marie castri eiusdem ; ius patronatus in ecclesia uille de Seris , domum , decimas , terras et prata que in eadem uilla habetis ; ius patronatus in ecclesia uille de Bierma , domum , decimas , molendina , redditus , uiuaria , piscarias , terras que in eadem uilla habetis ; ius patronatus quod habetis in ecclesia uille de Pargni et capella de Resun 3 , decimas et redditus quos habetis ibidem ; domum unam in loco qui dicitur Mequillon , terras , molendina , uiuaria , piscarias et pascua que habetis ibidem ; domum et ecclesiam in loco qui dicitur Rouueroi 5 decimas et terras quas habetis ibidem ; decimas quas habetis in uilla Sancti Remigii super Retourne ; ius patronatus in ecclesiis uillarum Noua Uilla et de Ausense , domum , decimas , decimas C et terras quas habetis ibidem ; uillam de Sancto Ylario cum omnibus pertinentiis suis , iuridictionem temporalem , domum , decimas et redditus quos habetis ibidem , ius patronatus in ecclesia loci eiusdem ; ius patronatus in ecclesia Sancti Martini Lehuros , decimas et redditus quos habetis ibidem ; ius patronatus in ecclesia uille de Dontriano , domum , decimas , molendina et redditus que habetis ibidem ; redditus quos habetis in uilla de Baconne ; prioratum uille de Rumigniaco cum capellis , uillis , decimis , molendinis , siluis , pratis , pascuis et omnibus pertinentiis suis , ius patronatus in ecclesia eiusdem uille ; ius patronatus in ecclesia uille de Bay , decimas et redditus quos habetis ibidem ; ius patronatus in ecclesiis et capellis uillarum de Henapes , de Anteneio et de Nouauilla , decimas , redditus siluas et prata que in eisdem uillis habetis ; ius patronatus in ecclesiis et capellis uillarum de Boengniis et de Multin , de Longniis , de Ranuuer et de Monte Corneto , decimas et redditus quos habetis ibidem ; uillam de Ham Monachorum cum omnibus pertinentiis suis , domum et ecclesiam quas habetis ibidem ; domum et capellam quas habetis in loco qui dicitur Monceium cum omnibus pertinentiis ; ius patronatus in ecclesia et capella castri de Raucort , decimas et redditus quos habetis ibidem ; decimam quam habetis in loco qui dicitur Bleron ; ius patronatus in ecclesia de Uillari iuxta Raucort , decimas et redditus quos habetis ibidem ; medietatem uille de Singleio , medietatem uille D , ius patronatus in ecclesia uille ipsius , domum , decimas , redditus , siluas et iuridictionem temporalem que habetis ibidem ; ius patronatus in ecclesia de Beconuilla , domum , decimas et redditus quos habetis ibidem ; decimas et redditus quos habetis in de Conde , de Singli , de Liry | , de Summa Pinu , de Macho l3 , de Soen , de Sancto Stephano , de Capis , de Beteni , de Torisel , de Espinetol , de Sarnay , de Gex 19 , de Uilers Anous , de Lonrey de Aumenencort , de Wandrecicort et de Repont uillis .


In dyoceci Cathalaunensi ius patronatus in ecclesia de Bussi Castro ; ius patronatus in ecclesiis uillarum de Capa , de Sancto Basolo et de Donno Martino , decimas et redditus quos habetis ibidem ; domum et capellam quas habetis in loco qui dicitur Lestree cum omnibus pertinentiis suis .


In dyocesi Laudunensi : redditus quos habetis in castro de Rouci et in uilla de Gemigni 23 , decimam quam habetis in Uillari Sicto .


In diocesi Leodiensi : domum et capellam quas habetis in uilla de Cimaco cum decimis et omnibus pertinentiis suis ; ius patronatus in ecclesiis uillarum de Sancta Genouefa , de Sanzellis , de Morranineis de Ham et de Birbays , domos , decimas , redditus , prata et uine as que in eisdem uillis habetis .


In diocesi Tornacensi : prioratum de Fiuia cum omnibus pertinentiis suis ; ius patronatus in ecclesia uille de Faces , decimas et redditus quos habetis ibidem .


In diocesi Attrebatensi : ius patronatus in ecclesia uille de Ogniis , decimas et redditus quos habetis ibidem .


In diocesi Morinensi : annuum redditum uiginti solidorum parisiensium quem habetis in castellania castri de Sancto Audomaro .


In diocesi Tornacensi : decimam in uilla de Longo Prato 26 , domum in loco qui dicitur Aubeque , terras et redditus quos habetis ibidem cum terris , pratis , uineis , nemoribus , usuagiis in bosco et plano , in aquis et molendinis , in uiis et semitis et omnibus aliis libertatibus et immunitatibus suis .


Prohibemus insuper ut nulli fratrum uirorum post factam in monasterio uestro professionem fas sit sine prioris sui licentia nisi actioris religionis obtentu de eodem discedere ; discedentem uero absque communium litterarum uestrarum cautione nullus audeat retinere ; cum autem generale interdictum terre fuerit liceat uobis clausis ianuis excommunicatis et interdictis exclusis non pulsatis campanis , uoce suppressa , diuina officia celebrare dummodo causam non dederitis interdicto ; crisma uero oleum sanctum conseruationes altarium seu basilicarum ordinationes clericorum qui ad ordines fuerint promouendi a diocesano suscipietis episcopo ; siquidem catholicus fuerit et gratiam et communionem Sacrosancte Romane Sedis habuerit et ea uobis uoluerit sine prauitate alique exhibere ; prohibemus insuper ut infra fines parochie uestre nullus , sine assensu diocesani episcopi et uestro , capellam seu oratorium de nouo constituere audeat , saluis priuilegiis pontificum Romanorum .


Ad hec nouas et indebitas exactiones ab archiepiscopis et episcopis , archidiaconis seu decanis aliisque omnibus ecclesiasticiis secularibusue personis , a uobis omnino fieri prohibemus ; sepulturam quoque ipsius loci liberam esse decernimus ut eorum deuotioni et extreme uoluntati qui se illic sepeliri deliberauerunt E nisi forte excommunicati uel interdicti sint aut etiam publice usurarii nullus obsistat , salua tamen iusticia illarum ecclesiarum a quibus mortuorum corpora assumuntur ; decimas preterea et possessiones ad ius ecclesiarum uestrarum spectantes que a laicis detinentur redimendi et legittime liberandi de manibus eorum et ad ecclesias ad quas pertinent reuocandi , libera sit uobis de nostra auctoritate facultas ; obeunte uero te nunc eiusdem loci abbate uel tuorum quolibet successorum nullus ibi qualibet subreptionis astucia seu uiolentia preponatur nisi quem fratres ( de ) communi consensu uel fratrum maior pars consilii sanioris secundum Deum et Beati Benedicti regulam prouiderint eligendum ; paci quoque et tranquillitati uestre paterna in posterum sollicitudine prouidere uolentes auctoritate apostolica prohibemus , ne infra clausuras locorum seu grangiarum uestrarum nullus rapinam seu furtum facere , ignem apponere , sanguinem fundere , hominem temere capere uel interficere seu uiolentiam audeat exercere .


| ATTESTATIONES ET SIGNA EARUM | Ego Innocentius Catholice Ecclesie episcopus ; subscripsi ego Petrus Albanensis episcopus ; subscripsi ego Willelmus Sabinensis episcopus ; subscripsi ego Petrus tituli Sancti Marcelli presbyter cardinalis ; subscripsi ego Willelmus basilice duodecim apostolorum presbyter cardinalis ; subscripsi ego frater Iohannes tituli Sancti Laurentii in Lucina presbyter cardinalis ; subscripsi ego frater Hugo tituli Sancte Sabine presbyter cardinalis ; subscripsi ego Petrus Sancti Georgii ad uelum aureum diaconus cardinalis ; subscripsi ego Iohannes Sancti Nicholai in carcere Tulliani diaconus cardinalis .


Datum Lugduni par manum magistri Marini Sancte Romane Ecclesie uicecancellarii , UII idus ianuarii , indictione UIIa dominice anno M ° CC ° XLUIII ° ; pontificatus uero donni Innocentii pape III anno sexto .


Ego Theodericus , diuina misericordia Flandrensium comes , notum fieri uolo uniuersis fidelibus , tam modernis quam posteris quod ecclesie Fiuiensi , in honore Beate Marie et Sancti Martini constitute et monachis Sancti Nichasii Remensis ibidem Deo deseruientibus pro salute mea et predecessorum meorum , libere concedo et sigilli mei impressione confirmo ut omnia bona eis a fidelibus pia deuotione iam collata , siue in futurum danda predicte ecclesie et monachis firma et inconuulsa permaneant , etiam de feodo nostro ita tamen ut seruitium et redditus nostri non minuantur ; terram igitur circa ecclesiam et atrium , domibus et officinis ipsorum monachorum necessariam a Hugone Frumoldi filio eis me presente et assentiente traditam eidem ecclesie perpetua firmitate possidendam concedo ; idem etiam Hugo dedit eis UIII ° bonarios de allodio in silua de Barul 30 cum tota decima ipsius terre ; item Bernardus de Rosbais 31 prefati Hugonis nepos eidem ecclesie , nostro similiter assensu , dedit pro anima patris sui Bernardi , terram apud Barul iacentem ; item Walcherus de Leschin 32 IIIIor bonarios dedit terre apud Austen ; item Gomarus dedit eis mansum terre apud Albeccam ; item Rogerus Cortracensis castellanus dedit eis 11 ° bonarios apud Moscherum | ; item Walcherus de Lesennes 34 dedit eis unum ortum in eadem uilla et duas garbas decime ipsius orti et filii eius Hugo et Ursio dederunt bonarium unum ; item Oliuerus de Bundues 35 dedit eis bonarium unum ; item Balduinus de Cortraco dedit eis terram reddentem nouem raserias de frumento et U ° doseis de auena et IIIIor denarios ; item Euermoldus , cognomento Bonet et Stephanus et Iohannes fratres eius petitione fratris sui Hermanni monachi dederunt eis fere Illes bonarios terre de allodio et unam mansuram apud Teumesnil ; item Lambertus Tahuns dedit eis apud Fiuiam terram persoluentem duodecim nummos et frustrum terre ad Grosbus ; item Hengelbertus de Fleis 36 et Balduinus frater eius dederunt eis dimidium bonarium de allodio et de alio dimidio debent Heribertus et Euerwinus UI denarios de censu ; Robertus de Helesmes dedit terram ad unam raseriam ; Secherus de Heppineis dedit bonarium et dimidium et super Falescam circiter centum pedes terre ; Gomarus et Emma uxor eius dederunt unum bonarium de allodio super Martham 38 et unum ortum apud Iustin ; Eurardus de Scelmes 39 dedit Illes bonarios terre de allodio duos ad Mancaressum et unum ad Crucem Hermanni et duos ortos ad Basumgehem ; Waltherus et Berrengerus frater eius dederunt duos bonarios de allodio in Hauelin 40 ; Walcherus de Crois dedit eis duos bonarios terre et dimidium et unam mansuram apud Fleis ; Alardus de Gorgomes dedit eis terram soluentem IIIIor raserias de frumento ; Eua de Helesmes dedit frustrum terre ad Aquaticum ; Disdeldis de Iustin frustrum terre ; item Disdeldis de Asct dedit dimidium bonarium de allodio in Hauelin ; Henricus Saliens in bonum dedit bonarium terre apud Heppeneis ; Anastasius de Helesmes dedit frustrum prati quod mutuatum est pro frustro terre in Weschim ; Wicardus de Rosbais dedit bonarium terre et quartam partem bonarii de allodio ; Amalricus de Teumesnil dedit frustrum terre de allodio ; Gerardus de Ansten dedit dimidium bonarium ; Symon de Leschin dedit decimam bonarii terre et dimidii ; Berengerus conuersus bonarium terre et dimidium dedit ad Helesmes ; Walthorus , filius Flozeri , dedit IIIIor denarios de censu et duos capones ; Gerardus de Ham dedit bonarium terre et dimidium in parrochia Fiuiensi , concedente Alardo domino suo ; Robertus clericus , cognomento Boteris , dedit unam mansuram in uico Sutorum et in eodem uico Benscelinus et Eurardus , filius eius dimidiam mansionem ; Godelendis dedit domum suam soluentem duos solidos census ; Hermensendis et Nicholaus , filius eius dederunt mansuram ; Heluidis medica dedit domum suam et terram et omnem proprietatem post obitum suum ; Liscendis dedit XII denarios super terram domus sue ; Heluidis de Uendula dedit domum suam et terram in uico Cortraci .


Acta sunt hec apud Insulam , anno Incarnationis dominice M ° C ° XXXUI ° , indictione XIIIIa ; regnante Ludouico uenerabili rege Francorum anno XXUIIIo ; comitatus autem domini Theoderici anno UIII ° ; et ut hec omnia firmius permaneant approbalium F personarum attestatione confirmamus : S .


Theoderici comitis ; S .


Rotberti archidiaconi ; S .


Rodudulfi G decani ; S .


Mannonis , Ernesti , Petri presbyterorum ; S .


Iordani , Petri diaconorum ; S .


Petri , Thome , Waruuani subdiaconorum ; S .


Geruasii , Desiderii , item Geruasii acolitorum ; S .


Balduini dapiferi ; S .


Theoderici camerarii ; S .


Raxonis pincernarii ; S .


Waltheri de Herlebecca ; S .


Rotberni | Bruni ; S .


Rotberti castellani ; S .


Hugonis de Aqua ; ego Balduinus Brugensis cancellarius scripsi et subscripsi .


Ego Theodericus , patientia Dei comes Flandrie notum fore omnibus tam posteris quam presentibus uolo quod UII bonaria terre uel paulo plus , uel paulo minus , que Waltherus de Croiz , iure feodali in uillis uidelicet Fleyz et Helesmes a me obtinuerat , consensu uxoris sue Letgardis et heredum suorum , in plena curia michi reddiderit ut reddita ego manu propria , pro salute anime mee , ecclesie Beati Martini de Fiuie donarem et libere donaui ; ad augmentum quoque elemosine huius partem agri quem Hugo de Aqua a me possederat et michi causa ecclesie reddidit instinctu karitatis ad amplitudinem mansionis fratrum illius monasterii concessi ; ut igitur donum hoc indiuulsum et incorruptum apud posteros semper permaneat , assensu uxoris mee , Sibille et filii mei Philippi , presentis imaginis mee testimonio in ecclesia confirmaui , sub hiis testibus : Reinadus ' castellanus ; Henricus castellanus Broborgensis ; Waltherus de Weyz ; Hugo de Aqua frater eius ; Gerardus de Waskenal ; Waltherus de Ceskin ; Bonet de Roncin Hector ; Balduinus de Henin ; Balduinus de Bos et ceteri quos enumerare longum est .


Testes de dono Hugonis ; castellanus Reinaldus ; Waltherus de Weyz ; castellanus de Broborch ; Rogerus de Landast ; Willelmus de Bondus ; Iohannes frater Hugonis ; Fromaldus frater eius ; Ingebrandus de Marke ; Gerardus de Belmont ; Ego Waltherus subscripsi .


| ITEM DE FIUIA ET PERTINENTIIS SUIS | Ego Theodericus , Dei gratia Flandrensis comes notum fieri uolo , tam posteris quam modernis quod Hugo filius Frumaldi atque H .


filius eiusdem Hugonis del Broch dederunt me annuente Sancto Martino de Fiuia in elemosinam , terram infra ambitum curtis Sancti Martini ex utraque parte iacentem cum ipsa aqua et mansum Reingeri ad augmentum eiusdem curtis liberum post obitum Reingeri , assensu Lamberti Thaim cuius erat pars eiusdem mansi ; Gomerus etiam del Ries et Emma uxor sua , presentibus et laudantibus filiis suis , dederunt terram reddentem quotannis XUII solidos et III denarios et III modios et IIII duxeus et dimidius de auena et dimidiam rasariam frumenti et IX capones et II oblationes .


Monachi quoque Sancti Martini emerunt tres bonarios terre a Reinero Iuculo libero assensu Rogeri del Ries uxoris et filiorum eius a quibus Reinerus eos tenebat .


Postea Rogerus cum uxore et filiis suis eosdem bonarios liberos et quietos in elemosinam Sancto Martino concessit atque wirpiuit .


Ut hec ergo , pro salute anime mee atque meorum liberaliter concessa , in perpetuum rata et inconuulsa permaneat I sigilli mei testimonio premuniui atque fideles idoneosque testes adhibui ; Reinaldum castellanum ; Rogerum de Landast ; Rogerum de Waurin ; Hugonem del Broch et Iohannem fratrem eius ; Girardum et Arnulfum de Walchaal ; Ursionem de Lesenes et alios multos .


Actum apud Insulam anno M ° C ° L ° I ° .


Ego Waltherus capellanus subscripsi .


| ITEM DE FIUIA | Ego Philippus Dei gratia Flandrensis et Uiromandensis comes , notum fieri uolo tam presentis quam modernis quod Hellinus de Bruech homo meus , assensu Sarre uxoris sue , quinque boneria terre arabilis uille de Fiuia adiacentia que in feodum de me tenebat ecclesie Beati Martini de Fiuia cambiuit pro terra quam ipsa ecclesia in territorio de Marcha , in loco qui dicitur Angleia , possidebat , ea uidelicet ratione quod ego terram feodi mei ab Hellino receptam ecclesie Beati Martini in elemosinam tradidi et ipsa ecclesia licentia et assensu abbatis et totius capituli ecclesie Sancti Nichasii , terram prescriptam de Angleia michi liberam contulit et ego eandem Hellino loco illius terre quam de me prius tenebat in feodum , reddidi .


de Mescines ; S .


Gilleberti Ariensis ; S .


Petri de Maisnil ; S .


Walteri de Niuella ; S .


Balduini de Haueskerca ; S .


Walteri de Spauth ; S .


Iohannis Geruasii ; S .


Walteri de Ham .


| DE DONO HUNDELIACE CURTIS IN NOMINE SANCTE ET INDIUIDUE TRINITATIS PHILIPPUS DIUINA PROUIDENTE CLEMENTIA FRANCORUM REX | Si diuinorum munerum largitatem erga nos pensare uolumus quicquid ad eorum quasi recompensationem molimur infra esse immo nichil esse non ambigimus ; uelicet E diuinis beneficiis simus inpares , in gratiarum tamen actione cum uerbis tum etiam factis laborare debemus , nec quia non sufficimus , ideo deficiendum nobis est .


Igitur more patrum nostrorum consilioque dilectissime matris nostre , Anne , et fidelium nostrorum rogatu , domni uidelicet Geruasii , Remorum archipresulis et ceterorum curialium nostrorum , pro anima patris nostri Hainrici et pro salute anime nostre , in usus Deo militantium in ecclesia Beati Nichasii martyris , in qua predictus archiepiscopus , diuino instinctu , abbatiam suorum predecessorum negligentia destructam instaurauit , uillam nomine Hundelicurtem perpetuo habendam eidem ecclesie tradimus , mansum indominicatum , ecclesiam , seruos , aquam et aque decursum cum molendino et postremo omnia ad eandem uillam pertinentia eidem ecclesie concedimus .


Quicquid etiam domnus Geruasius archiepiscopus eidem ecclesie dedit et daturus est similimodo firmantes ratum esse precepimus .


Philippi glorissimi regis ; S .


Elinandi Laudunensis episcopi ; S .


Quiriaci Nannetensis episcopi ; S .


Roberti fratris regis ; S .


Rodulfi 46 comitis ; S .


Manasse comitis .


Actum Remis , anno incarnati Uerbi Millesimo LX ° I ° , Philippi regis 110 ; Geruasii archiepiscopi UI ° ; in ecclesia Sanctorum Agricole et Nichasii martyrum ; II idus Maii ; indictione XIIII .


Balduinus cancellarius ad uicem Geruasii archiepiscopi subscripsit .


Ea propter ego Iohannes , miles dominus de Cysonio et Iohannes filius meus et Mabilia , uxor mea , notum facimus uniuersis , tam presentibus quam futuris , presentem paginam inspecturis quod Hellinus de Bosco , homo noster , assensu et consensu Aelidis uxoris sue , contulit in elemosinam Beati Nichasii Remensis quamdam decimam quam de nobis tenebat in feodo , sitam in territorio de Longo Prato 45 in uiginti bonariis terre et eandem coram hominibus nostris in manu mea werpiuit ; nos uero donationem istam ratam et gratam habentes , laudantes et uolentes ob remedium animarum nostrarum eandem decimam predicte ecclesie in perpetuum possidendam concessimus ; fratres autem eiusdem loci in recompensatione istius concessionis participes nos fecerunt omnium beneficiorum que amplius fient in prememorata ecclesia tam pro uiuis quam pro defunctis .


Testes : Guido prior Fiuie ; Richerus et Radulfus presbyteri et monachi ; Hugo de Lesennes , miles ; Rogerus de Bosco , miles ; Matheus de Cysonio , Petrus de Hokeron , Robertus Rufus de Templemair , homines mei .


Actum in domo nostra apud Cysoing , anno Uerbi incarnati M ° CC ° quartodecimo .


Ego Philippus , superna prouidente clementia dictus Flandrensium comes , uniuersis Ihesu Christi fidelibus , tam posteris quam modernis , presenti notificare decreui quod Sara uxor Hedini de Brech a celestis gratie inspiratione animata et perhempnis uite dulcedine inhescata , dimidium modium frumenti cum sex caponibus adhuc quidem uiuens , concedente et laudante uiro suo , monachis Deo et Beato Martino de Fiuia seruientibus , singulis annis de propriis allodiis de Brech apud Walencamp persoluendum ob remedium anime sue contradidit .


Qua uiam uniuerse carnis ingressa , uir eius Hedinus bonum mulieris opus prosecutus , quinetiam proprie salutis prouidus et diuini amoris igne succensus , prefate largitioni terram amplius bonario A inter duos montes iacentem iuste recompensationis pretio appreciatam ad censum unius denarii , per manum meam apposuit et assensu heredum suorum Petri uidelicet filii sui et filiarum Hadeuidis et Geluidis et Arnulfi de Stenbuire et ceterorum amicorum suorum , pro salute anime sue et uxoris Sare et predecessorum utriusque in presentia mea et hominum meorum , supramemoratis seruis Dei et beati Martini in elemosinam fideliter donauit , hac tamen conditione ut omni die quo missa celebrari poterit , una pro se et pro uxore et pro animabus omnium fidelium defunctorum predicto in loco decantetur .


Hanc igitur donationem eius obtentu ratam et ab omni exactione liberrimam ecclesie Beati Martini de Fiuia perpetuo possidendam , sigilli mei impressione roboraui .


Petri de Meinil ; S .


Heclini de Bruleb ; S .


Waltheri de Ham ; S .


Hugonis de Runcin ; S .


Waltheri filii eius ; S .


Geraldi de Falesca ; S .


Willelmi de Lambertsart ; S .


Walteri Leppengir ; S .


Rotberti de Auennes ; S .


Rotberti filii eius ; S .


Bernardi de Rosbeis et filii eius ; S .


Iohannis de Cruiz ; S .


Walcheri de Wascaal ; S .


Hugonis de Ries ; S .


Ade de Ahiinortir .


| ITEM DE FIUIA | Ego Petrus , dominus del Bruec B , notum facio omnibus presentes litteras inspecturis me in ecclesia Sancti Martini Fiuie recognouisse coram domino Marcello , abbate Cysoniensi et pluribus aliis quod nullam habebam aduocationem in eadem ecclesia uel in rebus aut possessionibus ad eam pertinentibus ; notum similiter facio uniuersis , quod cum commotus essem aduersus C Sancti Nichasii Remensis et occasione huius commotionis claues et manu dispensatoris domus Fiuie fecissem auferri et bona dicte domus per seruientem meum uiolenter occupari , penitentia ductus , coram prefato abbate et militibus et hominibus meis ante altare prenominate ecclesie me id iniuste fecisse et indebite recognoui et super illata iniuria eidem ecclesie satisfeci ; recognoui etiam coram predictis quod in ea nichil poteram requirere uel habere nisi per amorem et uoluntatem monachorum eiusdem ecclesie .


| ITEM DE IMPETITIONE ET OCCUPATIONE BONORUM DOMUS FIUIE | Ego Marcellus ' Sancti Calixti Cysoniensis dictus abbas , notum facio uniuersis presentes litteras inspecturis nobilem uirum uirum D Petrum de Bruc , me presente recognouisse in ecclesia Sancti Martini de Fyue quod nullam habebat aduocationem in eadem ecclesia uel in rebus aut possessionibus ad eam pertinentibus ; audiui etiam quod cum prior eiusdem ecclesie conquereretur quia E idem Petrus quadam occasione leuissima aduersus abbatem Sancti Nichasii commotus reuertens a torneamento circa Remensem prouintiam habito dispensatori Fyue cum quodam impetu iracundie claues domus fecisset auferri et occupatione bonorum eiusdem domus facta seruientem suum ibidem posuisset , in magna humilitate recognouit coram altari eiusdem ecclesie et coram militibus et hominibus suis quod magnam iniuriam fecerat ecclesie illi et quod in ea nichil requirere poterat uel habere nisi per amorem et uoluntatem monachorum et penitens erat super facto illo .


Actum Fyuie , anno Uerbi incarnati M ° CC ° primo .


| ITEM DE HENRICO DE FASCES | Fernandus , Flandrie et Hainonie comes 2 , uniuersis presentes litteras inspecturis , salutem in Domino .


Nouerit uniuersitas uestra quod cum Henricus de Fasces , miles , decimam quam tenebat in dicta uilla de Fasces in feodum a Daniele de Haluwin , milite , qui scilicet Daniel cum rebus aliis , eandem decimam a nobis tenebat in feodum , per iudicium hominum nostrorum et hominum eiusdem Danielis bene et legittime uendidisset Symoni de Dampetra abbati 3 et conuentui ecclesie Sancti Nichasii Remensis , in presentia uxoris sue et primogeniti ipsius et aliorum duorum filiorum suorum eisdem apponentibus manum et dicte uenditionis pariter prebentibus et assensum ; et dictus Daniel dictam decimam ab omni seruitio et feodali iure penitus absolutam supradicte ecclesie Beati Nichasii Remensis de assensu et uoluntate nostra in perpetuam elemosinam per iudicium hominum suorum contulisset libere et pacifice possidendam ; nos ad maiorem firmitatem quia dicta decima a nobis descendebat , sicut superius dictum est , ipsi ecclesie litteras nostras contulimus testimoniales super predictis ; et promisimus eidem ecclesie quod tanquam dominus terre ipsam decimam eidem ecclesie Sancti Nichasii Remensis sine nostro ponendo garandizabimus .


| ITEM | Iohanna , Flandrie et Hainonie comitissa , uniuersis presentes litteras inspecturis , salutem in Domino .


Nouerit uniuersitas uestra quod cum Henricus de Fasces miles decimam quam tenebat in dicta uilla de Fasces in feodum a Daniele de Haluwin milite qui scilicet Daniel cum rebus aliis eandem decimam a nobis in feodum tenebat per iudicium hominum nostrorum et hominum eiusdem Danielis bene et legittime uendidisset Symoni de Dampetra abbati et conuentui ecclesie Sancti Nichasii Remensis , in presentia uxoris sue et primogeniti ipsius et aliorum duorum filiorum suorum , eisdem apponentibus manum et dicte uenditioni pariter prebentibus et assensum ; et dictus Daniel dictam decimam ab omni seruitio et feodali iure penitus absolutam supradicte ecclesie Sancti Nichasii Remensis abbati et conuentui , de assensu et uoluntate nostra , in perpetuam elemosinam per iudicium hominum suorum contulisset libere et pacifice possidendam ; nos , ad maiorem firmitatem quia dicta decima a nobis descendebat , sicut superius dictum est , prefate ecclesie abbati et conuentui litteras nostras contulimus testimoniales super predictis ; et promisimus eisdem quod tanquam domina terre ipsam decimam eidem ecclesie Sancti Nichasii Remensis sine nostro ponendo garandizabimus et ut hec rata et inconcussa permaneant presentes litteras sigilli nostri Karactere fecimus roborari .


Actum Incarnationis dominice M ° CC ° XXX ° , mense maio .


4 G Dei gratia Tornacensi episcopo , W .


decanus Insulensis , salutem et cum subiectione debita paratam ad beneplacita uoluntatem .


Nouerit paternitas uestra quod ea que in presenti carta sigillo meo cum litteris presentibus sigillata continentur acta fuerunt in mea presentia cui uestra paternitas uices suas commiserat in hac parte et me specialiter constituerat ad premissa facienda ; hec igitur uestre paternitati significo , ut super hoc litteras nostras ecclesie Sancti Nichasii Remensis concedere dignemini ad perpetuam rei firmitatem et ne super premissis in posterum possit ab aliquo contra dictam ecclesiam haberi materia malignandi .


| ITEM | Waltherus , Dei gratia episcopus Tornacensis , omnibus presentes litteras inspecturis , salutem in Domino .


Nouerit uniuersitas uestra quod Henricus de Fasces , miles , bene et legittime uendidit decimam de Fasces de uoluntate et assensu Danielis de Haluwin militis a quo eandem decimam tenebat in feodum , ecclesie Beati Nichasii Remensis , uiro nobili Fernando Flandrie et Hainonie comite hoc approbante , sicut in litteris tam ipsius comitis quam dicti Danielis plenius uidimus contineri ; nos igitur dicte uenditione beniuuolum | prebentes assensum ipsam decimam dicte ecclesie Sancti Nichasii Remensis iure perpetuo possidendam , auctoritate nostra concedimus et etiam confirmamus ; nec pretermittendum quod dictus Henricus , miles et uxor sua et liberi sui , fide interposita , coram nobis promiserunt quod contra dictam uenditionem de cetero non uenient , sed eam inuiolabiliter obseruabunt et ad maiorem securitatem prefatus Henricus , miles , se de dicta decima in manu nostra deuestiuit et nos ad instantiam ipsius ecclesiam memoratam inuestiuimus de decima supradicta .


Actum Incarnationis dominice M ° CC ° XXX ° , mense iunio .


| ITEM DE FACES | Ego Daniel de Haluwin , miles , notum facio omnibus presentes litteras inspecturis quod Henricus de Fasces , miles , decimam quam de me tenebat in feodum in eadem uilla de Faces uendidit bene et legittime , per iudicium hominum meorum , ecclesie Beati Nichasii Remensis et eandem decimam ad opus eiusdem ecclesie in manus meas resignauit , uxore ipsius Henrici et primogenito filio eius et aliis duobus filiis eius manum apponentibus pariter et assensus ; ego uero prefatam decimam de uoluntate et consensu domini mei F . '


Flandrie et Hainonie comitis a quo dicta decima descendebat ab omni feodali iure penitus absolutam iamdicte ecclesie Sancti Nichasii Remensis contuli in perpetuam elemosinam libere et pacifice possidendam .


Ego Henricus , Dei gratia dux Brabantie 5 , fidelibus uniuersis tam presentibus quam preteritis .


Innotescat igitur presentibus et futuris quod dominus Euanus de Birbaica ius uniuersum quod in Baicensi K ecclesia presidebat ecclesie Beati Nichasii Remensis in elemosinam assignauit .


Quod ut ratum et inconuulsum haberetur id ipsum iuris quod ante presederat L in allodio , a nobis suscepit in feodo ut uidelicet auctoritas nostra elemosinam insolubiliter confirmaret quam pie ordinatam per posteritatis impietatem conuelli posse timebat ; dum autem in tam pio perseueraret proposito , medio tempore decubuit et uiam uniuerse carnis ingressurus ab Aelidi uxore sua , et a filio suo Waltero obtinuit ut elemosinam suam ut ipse prefinierat perhempnare concederent .


Nos igitur prenominati Euani deuotionem caritatis affectu prosequentes , in prenominata Birbaicensi ecclesia prebendas quas hactenus secularibus clericis ibidem concessimus ad fratres Beati Nichasii pleno deinceps iure transferimus ut uidelicet in obitu canonici in pleno beneficio fiat monachi substitutio .


Acte rei testes sunt : Reinerus decanus de Geldonia ; Henricus de Torninis ; Gerardus de Aiencurt ; Ernoldus de Brusella et milites : Ludouicus aduocatus de Hasbania ; Willelmus de Birbaica ; Reinerus Ruschebosc ; Arnoldus de Walehem et multi alii .


| DE DIGNITATE HUIUS ECCLESIE | Alexander episcopus , seruus seruorum Dei , abbati monasterii Sancti Nichasii martyris , siue Beati Agricole , in Remensi suburbio siti , dilecto filio suisque successoribus in perpetuum .


Proinde iuxta petitionem confratis nostri Geruasii , uenerabilis Remensis archiepiscopi , monasterio Beati Nichasii martyris siue Sancti Agricole , quod olim a Iouino prefecto edificatum nunc autem a predicto Geruasio est archiepiscopo recuperatum cui sub regula Beati [ Benedicti ] F preesse dinosceris huiusmodi priuilegium presenti auctoritatis nostre decreto indulgemus , concedimus atque firmamus ; statuentes nullum regnum , nullum antistitum , nullum qualibet preditum dignitate , uel quemquam alium , de hisque eidem monasterio a prefato Geruasio archiepiscopo uel ab aliis fidelibus iam donata sunt , uel in futurum a quibuslibet aliis de proprio iure fuerint collata , sub cuiuslibet cause occasionis ue specie , minuere uel auferre , siue suis usibus applicare , uel aliis quasi piis causis pro sue auaricie excusatione concedere ; sed cuncta que ibi oblata sunt uel offerri contigerit , tam a te quam ab eis qui in tuo officio locoque successerint a presenti tempore illibata ac sine inquietudine aliqua possideri ; eorum tamen usibus pro quorum sustentatione gubernationeque concessa sunt modis omnibus pro futura .


Idem constituimus ut obeunte te uel post te aliquo eiusdem monasterii abbate , non alius ibi quacumque obreptionis astutia ordinetur , nisiquem Remensis archiepiscopus cum communi consensu eiusdem cenobii monachorum secundum Dei timorem elegerit aut preuiderit ordinandum .


Unde necesse est ut si qua contra eum huiusmodi querela surrexerit non solus archiepiscopus Remensis causam examinet , sed adibitis sibi aliis episcopis suis subtili hoc inuestigatione perquirat , quatinus cunctis concorditer iudicantibus canonice districtionis censura aut reum punire aut innocentem possit absoluere .


Scriptum per manum Octauiani scriniarii et notarii sacri palatii .


N Dei gratia dux Lothoringie et Brabantie , omnibus presentes litteras inspecturis , salutem .


Ad noticiam omnium peruenire uolumus quod tale donum quod coram nobis et hominibus nostris fecit et liberaliter contulit nobilis uir Euanus de Birbaica ecclesie Sancti Nichasii Remensis de omni iure quod Euanus habuit in ecclesia Birbacensi , iuxta tenorem instrumenti ex inde confecti et a nobis traditi eidem ecclesie innouamus et quasi ad primo confirmamus litteris nostris sigillo nostro munitis .


Henricus Dei gratia dux Lothoringie et Brabantie , omnibus in perpetuum .


° abbati et conuentui Sancti Nichasii Remensi ius patronatus et quicquid iuris in ecclesia Birbacensi habebamus contulimus liberaliter et benigne in perpetuum obtinendum et iure perpetuo de cetero concessimus possidendum huic tamen nostre concessioni siue donationi hunc modum imponentes ut loco canonicorum Birbacensium cedentium siue decedentium , monachi de monasterio Sancti Nichasii Remensis in dicta Birbacensi ecclesia de cetero instituantur et bona que dicti canonici obtinebant ratione Birbacensis ecclesie ad eorumdem monachorum sustentationem de cetero transferantur , et ut liberius diuinis insistant officiis ad usus monachorum in perpetuum conuertantur ; ita uidelicet quod , si in tantum excreuerint facultates ecclesie quod in dicta Birbacensi ecclesia possit abbatia fieri competenter , de consensu et uoluntate dictorum abbatis et conuentus Sancti Nichasii Remensis ibidem abbatia construatur .


Huic facto interfuerunt Walterus Glutin ; Walterus Kare de Hundebergis ; Godifridus P uillicus Louaniensis ; domnus Symon , abbas Sancti Nichasii Remensis ; Herbertus et Renaldus monachi Sancti Nichasii ; Radulfus canonicus Remensis ; Eurardus cantor Louaniensis .


| ITEM DE BIRBAIS | Henricus , Dei gratia maior filius ducis Lothoringie et Brabantie omnibus Q presentes litteras inspecturis , salutem .


Henricus , Dei gratia dux Brabantie et Lothoringie , omnibus in perpetuum .


Nouerint uniuersi presentes pariter et futuri quod nos , diuine pietatis intuitu ob anime nostre remedium uiris religiosis abbati et conuentui Sancti Nichasii Remensis ius patronatus et quicquid in Birbacensi ecclesia habebamus contulimus liberaliter et benigne in perpetuum obtinendum et iure perpetuo de cetero concessimus possidendum ; huic tamen nostre concessioni et R donationi hunc modum imponentes ut loco canonicorum S cedentium siue decedentium , monachi de monasterio Sancti Nichasii Remensis in dicta Birbacensi ecclesia de cetero instituantur et bona que dicti canonici obtinebant ratione Birbacensis ecclesie , ad eorumdem monachorum sustemptationem T de cetero transferantur et ut liberius diuinis insistant officiis ad usus eorumdem U conuertantur ita uidelicet quod si in tantum excreuerint facultates ecclesie quod in dicta Birbacensi ecclesia possit abbatia fieri competenter de consensu et uoluntate dictorum abbatis et conuentus Sancti Nichasii Remensis ibidem abbatia construatur .


Huic facto interfuerunt : Walterus Glutin ; Walterus Kare de Hundebergis u Godiffridusw , uillicus Louaniensisx ; et Eurardus cantor Louaniensis .


In testimonium premissorum presentes litteras sepedicte Sancti Nichasii Remensis ecclesie sigilli nostri munimine tradidimus roboratas .


| ITEM DE BIRBACO | Ego Theodericus ' dominus de Birbaco , miles , notum facio omnibus presentes litteras inspecturis quod cum bone memorie dominus Euanus Birbacensis , predecessor meus , ius patronatus et aliud ius uniuersum quod in ecclesia Byrbacensi obtinebat monasterio Sancti Nichasii Remensis in elemosinam contulisset , hoc modo dicte donationi imposito quod loco cuiuslibet canonici Byrbacensis cedentis seu etiam decedentis monachus de ecclesia Sancti Nichasii Remensis in ecclesia Byrbacensi de cetero sustitueretur , post modum inter me ex una parte et uiros religiosos . .


A abbatem et conuentum Sancti Nichasii Remensis super hoc contentione suborta , diligenti inquisitione super huiusmodi concessione prius facta , inspectis etiam instrumentis que predicta ecclesia super dicta concessione habebat , in ueritate comperi predictam concessionem a predicto Euano fuisse factam ; unde sano ductus consilio predicte donationi consensi et eandem habens gratam et ratam , ad maiorem securitatem B et perpetuam rei memoriam dictum ius patronatus si quid in eo habebam et etiam quicquid in ecclesia Byrbacensi habebam uel habere poteram eidem ecclesie omnino quittaui et super altare ipsius ecclesie Sancti Nichasii in presentia uirorum religiosorum Symonis abbatis et totius conuentus Sancti Nichasii C reportaui et concessi eidem ecclesie iure perpetuo possidendum ; uolens et concedens ut bona que canonici Byrbacenses obtinebant ratione Byrbacensis ecclesie ad eorumdem monachorum sustentationem de cetero transferantur et ut liberius diuinis insistant officiis ad usus eorumdem in perpetuum conuertantur .


In quorum omnium testimonium presentes litteras sigilli mei munimine eidem ecclesie Sancti Nichasii Remensis tradidi roboratas .


| ITEM AD DOMINUM PAPAM DE BYRBACO | Sanctissimo domino ac patri suo Gregorio , summo pontifici , H .


E dux Brabantie et Lothoringie , suus humilis filius , deuota pedum oscula et sue possibilitatis obsequium .


Uestram scire cupimus Sanctitatem nos olim hanc subnotam F cartam abbati et conuentui Sancti Nichasii in Remis contulisse sub hac forma - In nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti .


Ego Henricus , Dei gratia dux Brabantie fidelibus uniuersis , tam presentibus quam posteris , fidelis et inuariabilis priuilegiorum assertio quam nec ulla posteritas nec interualla temporum a sue ueritatis tramite preualent declinare ; innotescat igitur presentibus et futuris quod dominus Yuanus de Birbaica ius uniuersum quod in Birbacensi ecclesia possidebat , ecclesie Beati Nichasii Remensis in elemosinam assignauit ; quod ut ratum et inconuulsum haberetur id ipsum iuris quod possederat ante in allodio a nobis suscepit in feodo ut uidelicet auctoritas nostra elemosinam insolubiliter confirmaret quam pie ordinatam per posteritatis impietatem conuelli posse timebat ; dum autem in tam pio perseueraret proposito , medio tempore decubuit et uiam uniuerse carnis ingressurus ab Aelidi uxore sua et a filio suo Waltero obtinuit ut elemosinam suam ut ipse prefinierat perhempnare concederent ; nos igitur prenominati Yuani deuotionem caritatis affectu prosequentes in prenominata Birbacensi ecclesia prebendas quas hactenus secularibus clericis ibidem concessit G ad fratres Beati Nichasii pleno deinceps iure transferimus ut uidelicet in obitu canonici in pleno beneficio fiat monachi substitutio .


Acte rei testes sunt : Reinerus , decanus de Geldonia ; Henricus de Tornines ; Gerardus de Aiencurt ; Ernoldus de Bruxella et milites Luduicus ' aduocatus de Hasbania , Willelmus de Birbaica , Reinerus Ruscebosc , Arnoldus de Walem et multi alii .


Datum anno Domini M ° CC ° XXX ° III ° , mense augusto apud Louanium .


| ITEM AD DOMINUM PAPAM | Sanctissimo domino ac patri suo Gregorio , summo pontifici , Thierricus de Birbaco , miles , suus humilis filius deuota pedum oscula beatorum et sue possibilitatis obsequium .


Uestram scire cupimus Sanctitatem nos olim hanc subnotatam cartam abbati et conuentui Sancti Nichasii Remensis contulisse sub hac forma : - In nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti .


Ego Therricus , miles de Birbaco , uniuersis tam presentibus quam posteris fidelis et inuariabilis priuilegiorum assertio quam nec ulla posteritas nec interualla temporum a sue ueritatis tramite preualent declinare ; innotescat igitur presentibus et futuris quod dominus Yuanus de Birbaco ius uniuersum quod in Birbacensi ecclesia possidebat ecclesie Beati Nichasii Remensis in elemosinam assignauit .


Quod ut ratum et inconuulsum haberetur , id ipsum iuris quod possederat ante in allodio , suscepit a nobis in feodo ut uidelicet auctoritas nostra elemosinam insolubiliter confirmaret quam pie ordinatam per posteritatis impietatem conuelli posse timebat ; dum autem in tam pio perseueraret proposito medio tempore decubuit et uiam uniuerse carnis ingressurus ab Aelidi uxore sua et a filio Waltero obtinuit ut elemosinam suam ut ipse prefinierat perhempnare concederet .


Nos igitur prenominati Yuani deuotionem caritatis affectu prosequentes in prenominata Birbacensi ecclesia prebendas quas hactenus secularibus clericis ibidem concessit ad fratres Beati Nichasii pleno deinceps iure transferimus ut uidelicet in obitu canonici in pleno beneficio fiat monachi substitutio .


| ITEM DE BIRBACO | Iohannes , Dei gratia Leodiensis episcopus , uniuersis presentes litteras inspecturis in perpetuum .


Uniuersitati uestre notum facimus quod nos uiris religiosis abbati et conuentui Beati Nichasii Remensis concessimus liberaliter et benigne quantum in nobis est , sine preiudicio iuris alieni quod , in ecclesia Birbacensi decedentibus canonicis , sui ordinis constituere possint prioratum de personis probate conuersationis et honeste , saluo iure et iuridictione quam nos et ecclesia Leodiensis habemus in monachos ordinis Beati Benedicti dyocesis Leodiensis ; numerus autem monachorum ibidem Deo seruientium , defunctis canonicis in ecclesia Birbacensi nunc uiuentibus , citra sex personas non consistat , sed si fidelium largitione uel abbatis Sancti Nichasii uel alicuius alterius industria bona Birbacensis ecclesie defunctis canonicis augmentantur , secundum hoc numerum crescat personarum ibidem .


Datum apud Seraing , anno Domini MOCcoXXXIIII R mense decembri .


S Dei gratia Leodiensi episcopo , Thierricus de Birbaco , miles , suus fidelis tam paratum quam debitum in omnibus obsequium .


Scire uos uolumus quod a nobis olim et a nobili uiro Yuano de Birbaco facta fuit collatio ecclesie Birbacensis abbati et conuentui Sancti Nichasii in Remis super qua collatione idem abbas in presenti litteras nostras habet penes se patentes nos autem pium factum dicti Yuani et nostrum ratum habere et ratificare uolentes uos sicut dominum nostrum omni quo possumus rogamus affectu quatinus iuxta tenorem memoratarum litterarum collationem prefatam T auctoritate nostra saluo iure episcopali ita confirmare dignemini propter Deum et nos ut renitentibus si qui sint silentium imponatur et nos nobis ad gratiarum actiones teneamur in perpetuum .


| ITEM DE BIRBIACENSE ECCLESIA | Uniuersis presentes litteras inspecturis , I .


Uniuersitati uestre notum facimus quod nos uiris religiosis abbati et conuentui Beati Nichasii Remensis concessimus liberaliter et benigne quantum in nobis est sine preiudicio iuris alieni quod in ecclesia Birbacensi decedentibus canonicis sui ordinis constituere possint prioratum de personis probate conuersationis et honeste saluo iure et iuridictione quam habent episcopus et ecclesia Leodiensis in monachos ordinis Beati Benedicti dyocesis Leodiensis ; numerus autem monachorum ibidem Deo seruientium defunctis canonicis in ecclesia Birbacensi nunc uiuentibus citra sex personas non consistat , sed si fidelium largitione uel abbatis Sancti Nichasii , uel alicuius alterius industria bona Birbacensis ecclesie defunctis canonicis augmentantur secundum hoc numerus crescat personarum ibidem .


| ITEM | Uiro uenerabili Iohanni , monacho Hasteriensi procuratori de Nothembais ( a ) , magister B .


A de Uallibus Leodiensis archidiaconus in Brabantia , salutem et sinceram in Domino dilectionem .


Cum pater et dominus noster Iohannes , Dei gratia Leodiensis episcopus et capitulum Leodiense ordinationem et concessionem fecerint de ecclesia Birbacensi ecclesie Beati Nichasii Remensis , illustri duce Lothoringie Henrico et nobili uiro Therrico de Birbaco resignantibus eidem ecclesie patronatum et quicquid iuris habebant in ecclesia Birbancensi , nobis prebentibus hiis omnibus assensum , uobis mandamus et in uirtute sancte obedientie precipimus ut procuratorem ecclesie Sancte Nichasii , nomine ipsius ecclesie , in corporalem possessionem de ipsa ecclesia Birbacensi inducatis , contradictores et rebelles per censuram ecclesiasticam compescentes ; quod si opus fuerit brachio seculari uolumus ut ex parte nostra requiratis dominum ducem et dictum Th .


B ut omnem ammoueant uiolentiam et pacifice ecclesiam Beati Nichasii possidere faciant et quiete .


Datum apud Gemeppe , in uigilia Natalis Domini , anno gratie , M ° CC ° XXX ° IIII ° .


| ITEM DE DIGNITATE ET DE ALTARIBUS | Paschalus episcopus seruus seruorum Dei , dilecto filio , Geramno 49 abbati monasterii Sancti Nichasii martyris siue Beati Agricole in Remensi suburbio siti , suisque successoribus in perpetuum .


Proinde iuxta petitionem dilecti filii nostri Odalrici monasterio Beati Nichasii siue Sancti Agricole cui regula Beati Benedicti preesse dinosceris , huiusmodi priuilegium presenti auctoritatis nostre decreto indulgemus , concedimus atque firmamus .


Statuentes nullum regum , nullum antistitum , nullum quacumque preditum potestate uel dignitate uel quemquam alium de his que eidem monasterio a Geruasio seu Manasse 50 archiepiscopis uel ab aliis fidelibus iam data sunt uel in futurum a quibuslibet aliis de proprio iure fuerint collata , sub cuiuslibet cause occasionis ue specie minuere uel auferre siue suis usibus applicare uel aliis quasi piis causis pro sue auaricie excusatione concedere , sed cuncta que ibi oblata sunt uel offerri contigerit tam a te quam ab eis qui in tuo officio locoque successerint , a presenti tempore illibata ac sine inquietudine aliqua possideri , eorum tamen usibus , pro quorum sustentatione gubernationeque concessa sunt modis omnibus pro futura .


Quorum b uidelicet donationum nomina hic annotauimus altare uidelicet de Sancto Leodegario ; altare de Uillari 52 ; altare de Perniaco 53 ; altare de Bielma cum ecclesia 54 ; altare de Nouiento cum ecclesia ; altare de Domno Troiano ; altare de Hundeliaca Curte cum ecclesia ; altare de Paulicurte ; altare Sancti Syxti cum suburbio et parrochia ; altare de Sancto Hylario cum ecclesia ; altare de Tramereio ; altare de Rodulfi Curte ; altare de Romuldi Curte 55 ; altare de Ruueriaco 56 ; altare de Sancti Germani Monte 57 ; altare de Bethana Curte 58 cum duabus capellis Sancti Simonis et Sancti Nicholai 59 ; altare de Buriniaco Monte 60 ; altare de Harbiniaco ; altare de Saxonica Curte 62 ; altare de Alsontia 63 ; altare de Guasiniaco et duas capellas in territorio Tornacensi , Sancti Martini de Fiuia 65 et Sancte Margarete de Facis 66 ; terras quoque arabiles et uineas pluribus in locis Muriniaci terram Richardi ; in Castellione uineas terramque sutorum uel pictorum cum uinaticis et iusticia et banno et ipsarum decimis .


Item constituimus ut obeunte te uel post te aliquo eiusdem monasterii abbate non alius ibi quacumque orreptionis astucia ordinetur , nisi quem Remensis archiepiscopus cum communi consensu eiusdem cenobii monachorum secundum regulam Beati Benedicti eligendum ordinandumque preuiderit ; hoc quoque capitulo presenti subiungimus ut locum auaricie recludamus nullum de regibus , nullum de sacerdotibus uel quemcumque alium per se suppositam ue personam de ordinatione eiusdem abbatis uel quibuscumque causis ad ecclesiam ipsam pertinentibus audere in in H auro uel in aliqua commodi specie quicquam accipere neque eundem abbatem ordinationis sue causa dare presumere ne hac occasione ea que a fidelibus piis locis offeruntur aut iam oblata sunt consummantur .


Et quoniam multe occasiones in direptionem religiosarum personarum a prauis hominibus exquiruntur , abbatem predicti monasterii nullomodo priuandum deponendumque esse censemus , nisi specialiter causa criminis exigente , unde necesse est ut si qua contra eum huiusmodi querela surrexerit non solus archiepiscopus Remensis causam examinet , sed adibitis C sibi aliis episcopis suis subtili hoc inuestigatione perquirat , quatinus cunctis concorditer iudicantibus canonice districtionis censura aut reum punire aut innocentem possit absoluere .


Scriptum per manum Iohannis scriniarii regionarii et notarii sacri palatii .


| PRIUILEGIUM | Gregorius 4 episcopus , seruus seruorum Dei , dilectis filiis .


.c abbati et conuentui Sancti Nichasii Remensis salutem et apostolicam benedictionem .


Iustis petentium desideriis dignum est nos facilem prebere assensum D et uota que a rationis tramite non discordant effectu prosequente complere ; significastis siquidem nobis quod quondam Yuanus , dominus de Byrbaica Leodiensis diocesis ius patronatus et quicquid iuris in Byrbacensi ecclesia optinebat E uenerabilis fratris nostri . .


F Leodiensis episcopi loci diocesani et nobilis uiri H .


G ducis Brabantie , domini loci , accedente consensu , monasterio uestro deuotionis obtentu concessit prout in litteris inde confectis dicitur plenius contineri ; nos igitur uestris supplicationibus inclinati quod per eundem Y .


Datum Laterani , III idus decembri , pontificatus nostri anno septimo .


| ITEM PRIUILEGIUM DE BIRBACO | Gregorius episcopus , seruus seruorum Dei , dilectis filiis abbati et conuentui Sancti Nichasii Remensis , ordinis Sancti Benedicti , salutem et apostolicam benedictionem .


Cum a nobis petitur quod iustum est et honestum tam uigor equitatis quam ordo exigit rationis ut id per sollicitudinem officii nostri ad debitum perducatur effectum ; cum igitur sicut ex parte uestra fuit coram nobis propositum , nobilis uir quondam Iuanus , dominus de Birbaco et A .


I uxor ac Walterus filius eius patroni ecclesie Birbacensis ius patronatus et quicquid iuris in ipsa ecclesia spectabat ad eos nobilium uirorum H .


K ducis Brabantie et Lotharingie ac Thierrici de Birbaco a quibus dicti patroni uillam in qua ecclesia ipsa consistit habebant in feodum et uenerabilis fratris nostri . .


L Leodiensis episcopi , loci diocesani , ac eius capituli accedente consensu , monasterio uestro concesserunt M intuitu pietatis sicut in litteris inde confectis plenius dicitur contineri , nos uestris deuotis precibus inclinati concessionem huiusmodi sicut pie ac prouide facta est auctoritate apostolica confirmamus et presentis scripti patrocinio communimus ; nulli ergo omnino hominum N liceat hanc paginam nostre confirmationis infringere uel ei ausu temerario contraire ; si quis autem hoc attemptare presumpserit indignationem Omnipotentis Dei et beatorum Petri et Pauli apostolorum eius se nouerit incursurum .


Datum Perusii , XII kalendas maii , pontificatus nostri anno nono .


| ITEM DE BIRBACO | Uniuersis presentes litteras inspecturis magister Balduinus de Uallibus , archidiaconus Leodiensis de Brabantia , in perpetuum .


P dux Brabantie ius patronatus et quicquid in Birbacensi ecclesia habebat uiris religiosis abbati et conuentui Sancti Nichasii Remensis in elemosinam contulerit , necnon Theodericus de Birbaco , miles , donationem eisdem abbati et conuentui Sancti Nichasii Remensis ab Euano predecessore suo super iure patronatus quod in eadem ecclesia habebat quondam factam approbauerit et si quid in Q ecclesia habebat uel habere poterat penitus quittauerit abbati et conuentui Sancti Nichasii Remensis memoratis ; ita quod loco canonicorum defunctorum monachi Sancti Nichasii Remensis ibidem instituantur sicut in litteris eorumdem plenius uidimus contineri .


Attendentes etiam quod dominus noster Iohannes episcopus Leodiensis capitulumque Leodiense suum predictis donationibus beniuolum prebuerunt assensum secundum quod in litteris ipsorum uidimus contineri ; nos uolentes que tam pio erant ordinata proposito in perpetuum inconcussa manere , predictis donationibus gratum et beniuolum impertimur assensum et que ab eisdem facta esse noscuntur grata habentes et rata eadem prout in litteris eorumden continentur auctoritate R nostra confirmamus saluo iure parrochie Birbacensis et canonica eius iusticia ordinantes ut ad presentationem abbatis Sancti Nichasii Remensis presbyter parrochialis ibidem instituatur , cui ecclesia Sancti Nichasii Remensis competens beneficium teneatur assignare quod ad ualorem quindecim librarum loueniensium auctoritate nostra competens estimamus .


| ITEM | Reuerendo patri ac domino et amico Sancte Coloniensis ecclesie archiepiscopo A Iohannes , diuina miseratione Leodiensis episcopus , salutem et reuerentiam et honorem .


Cum ius patronatus ecclesie Birbacensis pertineat ad ecclesiam Sancti Nichasii Remensis hoc modo quod in ecclesia Birbacensi loco cedentium seu decedentium canonicorum debeat fieri substitutio monachorum predicte ecclesie Sancti Nichasii Remensis saluo omnium iure et iuridictione quod nos et ecclesia nostra Leodiensis habemus in monachos ordinis Beati Benedicti Leodiensis diocesis et circa hoc tacito ut dicitur Guillelmus et Walterus clerici a nobis impetrauerint quod in ecclesia Birbacensi in fratres et canonicos reciperentur , falso nobis intimato quod dicte prebende tanto tempore uacauerant quod dictarum prebendarum ad nos erat collatio deuoluta , qui sicut dicitur , auctoritate predictarum litterarum nostrarum sunt recepti in canonicos et in fratres in ecclesia Birbacensi , et pretextu earumdem bona monachorum loco canonicorum mortuorum substitutorum saisierunt , propter quod dicti monachi substituti coacti sunt ecclesiam deserere Birbacensem que redundant in graue preiudicium et grauamen et dampnum ecclesie Sancti Nichasii Remensis memorate ; paternitati uestre supplicamus eo affectu quo possumus ampliori quatinus ius ecclesie Sancti Nichasii in hac parte conseruare illesum uelitis quod de memoratis clericis factum est per ueri suppressionem et falsi suggestionem sicut credimus in irritum reuocando .


| ITEM | Dei gratia Sancte Coloniensis ecclesie archiepiscopus , uenerabili in Christo fratri et amico dilecto , domino I .c Leodiensi episcopo salutem et affectum dilectionis sincere .


Cum sicut ex parte uirorum religiosorum abbatis et conuentus Sancti Nichasii Remensis fuit coram nobis propositum , nobilis uir quondam Yuanus dominus de Birbaco , A .


° uxor eius , Waltherus filius eorumdem , patroni ecclesie Birbacensis et dominus Theodericus , succes sor ipsorum , ius patronatus ecclesie Birbacensis et quicquid iuris in ipsa ecclesia spectabat ad eos , nobilium uirorum H .


E ducis Lothoringie et Brabantie , H .


F maioris eiusdem ducis filii a quibus prefati Yuanus et reliqui supradicti uillam in qua ecclesia ipsa consistit habebant in feodum , uestro ac capituli uestri accedente consensu , monasterio eorumdem abbatis et conuentus concesserint intuitu pietatis ita quod loco canonicorum Birbacensium cedentium siue decedentium monachi de monasterio eodem in dicta Birbacensi ecclesia de cetero instituantur et bona que dicti canonici obtinebant ratione Birbacensis ecclesie ad eorumdem monachorum sustentationem de cetero transferantur , sede apostolica hec omnia ut dicitur confirmante ; ordinatum etiam sit a uiro uenerabili quondam Balduino de Uallibus , archidiacono Leodiensi in Brabantia , in cuius archidiaconatu consistere dicitur ecclesia supradicta , uestro accedente consensu , ut ad presentationem abbatis Sancti Nichasii Remensis presbyter parrochialis in eadem ecclesia instituatur cui ecclesia Sancti Nichasii Remensis competens beneficium teneatur assignare quod ad ualorem quindecim librarum louaniensium idem archidiaconus , uestro etiam accedente consensu , competens estimauit , uos insuper uolentes et concedentes quod fructus excrescentes XU libras louanienses quod inuestitus parrochie de Birbaco percipere solebat in usus dictorum monachorum apud Birbacum commorantium conuertantur , sicut hec omnia in litteris autenticis super hiis confectis , ut dicitur , plenius continentur et hiis omnibus tacitis , Galterus et Willelmus clerici se recipi in fratres et canonicos Birbacensis ecclesie et Galterus presbyter inuestituram parrochialis ecclesie auctoritate litterarum nostrarum in quibus de premissis nulla mentio habebatur , per subreptionem a nobis obtinuerunt falso suggerentes nobis quod per negligentiam dictorum patronorum et aliorum ad quos collatio dictarum prebendarum et inuestiture pertinebant , eedem prebende et inuestitura uacauerant per tantum temporis quod ad nos ipsarum collatio erat deuoluta , uobis auctoritate presentium mandamus quatinus , si premissa uera sunt prefatas litteras nostras a supradictis clericis et presbytero , utpote per subreptionem obtentas et quicquid ex eis uel ob eas secutum est denuncietis penitus , non tenere facientes , premissa omnia sicut a prefatis patronis a uobis et a capitulo uestro rationabiliter facta sunt et in litteris continentur auctenticis G auctoritate nostra et uestra inuiolabiliter obseruari .


Datum Colonie , in uigilia Epiphanie Domini , anno Domini M ° CC ° XXX ° UII ° .


| ITEM DE BIRBACO | Uniuersis presentes litteras uisuris W .


de Brullio canonicus Anthonensis a uiris uenerabilibus N .


H de Sancto Quintino , canonicis Tornacensibus iudicibus a domino papa delegatis , una cum magistro N . '


de Antwerpia canonico Tornacensi sed excusato legittime substitutus , salutem in Domino .


Nouerit uniuersitas uestra dominum papam dictis decano et magistris R .H de Sancto Quintino et N .1 de Antwerpia tales litteras direxisse .


Gregorius episcopus , seruus seruorum Dei , dilectis filiis , decano et magistris Rad .


| de Sancto Quintino et N . '


de Antwerpia canonicis Tornacensibus , salutem et apostolicam benedictionem .


Sua nobis dilecti filii abbas et conuentus monasterii Sancti Nichasii Remensis , ordinis Sancti Benedicti , petitione monstrarunt quod cum ius patronatus ecclesie de Birbaco Leodiensis diocesis in qua erant decanus et canonici seculares eis fuisset canonice a uero patrono collatum , uenerabilis frater noster Leodiensis episcopus attendens dictam ecclesiam per eosdem decanum et canonicos tam in spiritualibus deformatam presertim cum quidam ex eis uxores quidam uero concubinas publice detinentes dislapidarent enormiter bona eius et diligenter ab eo moniti non reformarent in melius actus suos quare prefata ecclesia defectum non modicum in diuinis officiis sustinebat eisdem consensu sui capituli accedente , concessit ut decedentibus uel cedentibus decano et canonicis secularibus existentibus in eadem sex monachi et etiam plures , si eius facultates oxcreuerint I sustituantur ibidem Domino perpetuo seruituri .


Datum Ynteramnae III kalendas martii , pontificatus nostri anno decimo .1 Cum igitur auctoritate dicti mandati dicti decanus et magister R .


K de Sancto Quintino , tertio suo collega magistro N .


L de Antwerpia legitime excusato , proclamare fecerint pluries tam in ecclesia Birbacensi quam Sancti Petri in Louanio coram clero et populo ut si capitulum Birbacense uel aliquis eiusdem capituli Birbacensis uel aliqui alii uellent se opponere confirmationi predicte , comparerent coram ipsis si uellent ad certos dies contra predictos abbatem et conuentum rationem ostensuri , quare dicte confirmationi se ducerent opponendos sicut in eorum litteris uiderimus contineri .


Nos etiam auctoritate sustitutionis nobis facte tam eosdem singulos canonicos predictos quam ipsum capitulum Birbacense quam alios aliquos qui se uellent opponere citari fecerimus apud Anthonium coram nobis , in forma predicta , ad feriam UIam post festum beati Petri ad uincula nec aliquis apparuerit contradictor , nec ad dies citationis uenerint M uel miserit , parte dictorum abbatis et conuentus ad omnes dies quantum debuit expectante et humiliter supplicassent a nobis quatinus ad confirmationem procederetur eorum que continentur in auctentico supradicto .


N ducis Brabantie , quam nunc ducis heredis dicti H .


° quam Theoderici , domini de Birbaco , militis , quam filii eius Th .


et heredis , quam litteris episcopi et capituli Leodiensis et archidiaconi dicti loci de Birbaco quam litteris apostolicis prescriptis , loquentibus tam de iure patronatus ecclesie de Birbaco quod ad dictos ducem et Th .


P pertinebat concessio dictis abbati et conuentui ab eisdem tam de assensu episcopi et capituli et archidiaconi predictorum accedente concessioni et conuentionibus in predicta concessione appositis quam de confirmatione facienda , ut in dicto auctentico continetur quam omnibus aliis amminiculis diligenter inspectis , cum nobis constiterit omnia rite peracta fuisse , communicato peritorum consilio quod a predictis omnibus tam duce et Theoderico et eorum heredibus et aliis in litteris eorum contentis quam a dictis episcopo et capitulo et archidiacono factum est auctoritate apostolica confirmamus , omnes qui se confirmationi opposuerint excommunationis uinculo innodantes .


Q Dei gratia dux Lothoringie , omnibus hoc scriptum uidentibus , salutem .


Sciatis quod talis conuentio facta est inter nos et fratrem Albericum prepositum de Ham quod medietas molendini de Ham mea est et alia medietas monachorum loci eiusdem erit , molendinum R et seruientes molendini communi consensu instituimus et tam monachis quam nobis facient fidelitatem , prouentus omnes pariter et equaliter diuidemus et partiemus ; ad hec promisimus quod homines de Ham et de Hasenberga et de Melin b omnes molere tenentur ad istud molendinum et si opus est ad hoc eos cogere debemus .


| ITEM | Henricus , Dei gratia dux Lothoringie , omnibus presentes litteras inspecturis , in Domino salutem .


Nouerint uniuersi quod cum nobilis uir Thierricus de Birbaco , miles , situs molendinorum tocius terre sue de Birbaco quam a me in feodum detinebat , abbati et conuentui Sancti Nichasii Remensis uendidisset ita quod liceret eisdem abbati et conuentui ibidem molendinum seu molendina constituere , prout in litteris dicti Th .


continetur et ut uenditioni predicte meum preberem assensum terram suam quantum ad predicta prout consuetudo in terra mea se habet in manu mea reportasset ; ego , dicte uenditioni beniuolum prebens assensum , eandem uenditionem approbaui firmiter et confirmaui prout in litteris ipsius Theoderici continetur .


| ITEM | Ego Theodericus dominus de Birbaco , miles , omnibus presentes litteras inspecturis notum facio quod ego , precio ducentarum librarum loueniensium uendidi domno Symoni abbati et conuentui Sancti Nichasii Remensis situs molendinorum totius terre mee de Birbaco ita quod dictis abbati et conuentui de cetero liceat in tota dicta terra mea de Birbaco molendinum seu molendina construere , edificare et retinere secundum quod eisdem placuerit et ubi uiderint expedire et de cetero ius habeant ad uoluntatem suam ibidem molendina construendi , edificandi et retinendi .


Omnes autem mansionarios u totius parrochiatus de Birbaco , tam presentes quam futuros , dictorum molendinorum seu etiam unius , si ibi edificari contingat unum , constituo et uolo esse bannales ; ita quod de cetero ibi per bannum ueniant ad molendinum et molant ad moturam W ad quam alibi molere solebant circiter festum beati Remigii in capite octobris proximo preteriti ; in tantum quod si aliter ab aliquo eorum X fuerit factum , molturam nichilominus reddere teneatur et quinque solidos louenienses pro emenda ; quorum denariorum medietas mea erit et alia medietas ad eosdem abbatem et conuentum pertinebit .


Si uero propter alicuius prohibitionem uel loci ineptitudinem Y molendinum seu molendina in territorio predicto edificari non possent , de dictis ducentis libris loueniensibus ad dictum domni Z Renaldi 2 monachi Sancti Nichasii , prepositi de Ham et Reneri seruientis mei , infra Natale Domini proximo uenturum in annum proferendum assignamentum teneor facere , ubi dictas ducentas libras possint accipere dicti abbas et conuentus ; ita quod si interim alterum eorum decedere contingeret loco dicti monachi ab abbate et loco dicti R .


| ITEM | Henricus , Dei gratia dux Lotharingie , omnibus presentes litteras inspecturis , in Domino salutem .


Nouerint uniuersi quod ego precio centum marcharum quinque marchis minus ad marcham trecensem uendidi uiris religiosis , domno Symoni abbati et conuentui Sancti Nichasii Remensis , situs molendinorum tocius terre mee de Birbaco , ita quod liceat dictis abbati et conuentui in dicta tota terra mea de Birbaco molendinum seu molendina , ad uentum seu ad aquam , construere , edificare et retinere secundum quod eisdem placuerit et ubi uiderint expedire , et de cetero ius habeant ad uoluntatem suam ibidem molendina construendi , edificandi et retinendi ; liceat etiam eisdem uiuaria facere , aquas in altum protendere et eas deducere et omnia alia ad usum molendinorum necessaria facere secundum quod dictis abbati et conuentui uidebitur expedire , et de cetero habeant ius omnia premissa faciendi , ita quod in premissis ego uel successores mei nichil omnino nec etiam piscaturam possim aliquatenus reclamare .