Si aliena vero animalia monachi habuerint , talem partem in decima accipient pro suo labore qualem in animalium laboribus habuerint , et quod residuum fuerit , iterum per medium parcietur .


Hujus conventionis testes sunt Lambertus archipresbiter , Henricus Autissioderensis clericus , Eldrecus presbiter , Robertus de Sancto Medardo , Odo Dives , Artaldus Balbus , Nicholaus vicecomes , Rotbertus de Castelliolo , Wido Richardus , Radulfus de Nemeio , Hugo infans .


Sit notum universis xpistiane religionis cultoribus quod quidam miles de Ruvra , nomine Waldricus , igne divini amoris accensus venit Molismum , ut habitum religionis acciperet , quatinus de transactis malis a Deo misericordiam et indulgentiam inveniret .


Predictus igitur miles venit Molismum , ut desiderium suum adimplere potuisset , adduxit secum filium suum Hugonem militem , cujus consilio et voluntate dedit ipsa die qua a nobis susceptus est , ad augmentum ecclesie nostre omne alodium suum quod habebat apud Anciacum et Argentolium et Lisinias et apud abbatiam Sancti Michaelis in terris , in silvis , in pratis , in vineis , ita liberum et ab omni calumpnia absolutum , ut nullus homo absque Molismensi ecclesia in ipso aliquid clamare valeat .


Ex parte militis : Gocelmus presbiter de Gurgiaco , Hugo filius ejus .


Ex parte monachorum : Willelmus de Masé , Arnulfus pistor , Johannes , Isembardus , Ricardus , Teodericus ceterique quamplures .


Ego Odo dux Burgundie , pro salute anime mee et parentum meorum , donum quod frater meus , domnus Hugo , qui primum ante me ducatum tenuerat , fecit monachis Molismensibus de ecclesia Marcennaci et de atrio et ex omni terra Sancti Veroli et ex presbiteratu atque ex terra quantum una carruca arare poterit , et ex pratis que apud eandem villam sunt ex meo proprio dominatu , de Symone quoque et infantibus suis et uxoribus filiorum suorum : hec omnia , ut predictum est , libentissime concessi .


Postea vero quam frater meus domnus Hugo seculum dereliquit et ego in ducatu post eum constitutus fui , saluti anime mee et omnium parentum meorum consulens , donum quod predictus frater meus fecerat , consensu fratum et sororum mearum ecclesie Molismensi adaugere cupiens , dedi fratribus , Deo et Beate Marie semper virgini in eodem loco servientibus , Rainardum cum infantibus suis et omnes illos qui amore sancti et monachorum in villa Mercennaci habitare voluerint .


Hoc donum in vita mea concessi ; post mortem vero meam supradictam villam , scilicet Mercennacum , et quicquid in ipsa habeo , libere absque ulla exceptione eis concedo possidendam .


Dedi preterea monachis Molismensibus quicquid de casamento meo ipsi , qui a me tenent , eis largiri voluerint .


Hoc donum concesserunt fratres mei Robertus archidiaconus , Henricus puer , Beatrix et Helia sorores mee .


Si quis vero huic donationi maligno spiritu deceptus contradicere voluerit , hos optimates meos , qui in die Nativitatis Domini ad hanc curiam meam convenerunt , scilicet Ansericum de Insula , Milonem filium suum , Rainaldum de Granciaco , Bernardum de Monte Barro , Rainerium senescalcum , Hugonem Gotefridum , Achardum de Pussione , Aymonem Rufum , Landricum te Lanfridicurte , Teotbaldum prepositum , Gaufredum de Maseio , Gosbertum filium Martini prepositi , Rodulfum de Mercennaco , deprecor , ut ipsi testimonium perhibeant me ita , ut hic continetur scriptum , donum hoc concessisse ecclesie Molimensi .


Hec carta confirmata est a me Odone duce apud Molismum in die Nativitatis Domini , tempore Philippi regis Francorum et Rainardi ecclesie Lingonensis presulis .


His peractis , multo tempore elapso , ad augmentum beneficii mei placuit michi in vita mea aliquid ex his , que retinueram , dare monachis Molismensibus : quia terram unius carruce primitus eis dederam et alia omnia sicut dictum est , postmodum dedi eis terram alterius carruce et omnia prata mea et curvatam meam et mansum Amaldrici filii Rodulfi prepositi , et furnos et molendinum , ita tamen ut nullus umquam amplius in villa Mercennaci furnum habeat nisi furnos monachorum .


Hujus rei testes sunt Rainerius senescalcus , Gauffredus prepositus et Gosbertus Martinus .


Cuncti Xpisti fideles cognoscant perpetueque memorie tradant quod ego Giraldus de Rubro Monte laudo et concedo Sancte Marie et ecclesie Molismensi partem meam quam calumpniabar in alodio de Colanno , in omni partione scilicet Teobaudi Rufi , vel quam propriam tenebat vel quam sui homines ab illo tenebant .


Hanc igitur partem meam pro animabus predecessorum meorum et maxime pro anima uxoris mee , ex cujus michi jure contigerat , concedimus Sancte Marie ego et filii mei Humbaldus , Otmundus , Rainaldus , Willelmus , tali ratione vel conventione ut , si aliquando monachi aliquid de terra Gosberti de Merlennaco elaboraverint , nec censum nec terciam dabunt michi , quandiu contencio ejusdem alodii inter me et eumdem Gosbertum perduraverit .


Calumpniam enim quam habeo super partem Gosberti , nec adhuc laudo neque concedo .


Si autem rustici inibi manentes de eadem terra Gosberti elaboraverint , tantum dabunt michi terciarum et consuetudinum , quantum et Gosberto , excepto Warino de Colanno , tamen sine aliqua vi vel sacramento , tantum ut veritatem dicant .


Et cum partem Gosberti quocumque modo adquisiero , et censum et terciam et consuetudinem dabunt michi nec Gosberto .


Huic concessioni interfuerunt testes isti : Warinus de Colanno , Rainerius , Henricus famuli domni R .


Widonis ; Hugo et Ilerannus filii Odonis Pagani ; S .


Rainaldi filii Joseranni , S .


Widonis de Porta , Odo vicecomes , Teobaldus prepositus , Hugo de Planeto , Hugo de Mariolo .


Hujus rei mediator fuit Wido capellanus de Rubro Monte .


Scripta sunt hec et dictata apud Rubrum Montem coram donno R .


primo Molismensi abbate , videntibus quamplurimis testibus , Widone capellano , Humbaldo , Widone avunculo ejus , Lingonensi ecclesie presidente Roberto episcopo .


Pro hac concordia facienda et calumpnia reprimenda donavimus Giraldo et Humbaldo filio ejus XL .


Notificamus universis sancte ecclesie fidelibus quod donnus Wido de Aspré inspiratione divina conpunctus venit Molismum et petiit a donno abbate et fratribus ut ei habitum religionis ob remissionem peccatorum suorum tribuerent , ut cum ipsis in miliciam Xpisti usque ad finem permaneret .


Quod et impetravit Dedit igitur nobis omne alodium suum quod habebat in Tornodorensi territorio , in ipso castro Tornodorensi et apud villam que Griseus vocatur , et ad aliam villam que Bernonus dicitur .


Non solum autem in his tribus supranominatis locis concessit nobis omnem hereditatem suam , sed ubicumque aliquid habebat , servos et ancillas , terram cultam et incultam , in vineis et silvis ; adhuc autem aream unius molendini apud Griseium .


Hec omnia nobis concessit laudante filio suo Wilenco et filiabus suis , et fratribus suis Haimone , Rogerio , Ulgerio .


Transacto igitur non modico tempore alia vice venerunt Molismum Rogerius et Ulgerius videre fratrem suum ; dedit ipse Rogerius partem suam de area molendini , Ulgerius vero similiter suam partem et quicquid in supradicto alodio obtinebat .


Hujus rei testes sunt Rogerius clericus , Raynaldus de Besua , Haymo miles , Ulgerius frater ejus , Wilencus filius ipsius , Gotefridus de Molismo , Willelmus de Masé , Hugo de Mallé , Marinus major noster , Walannus , Arnulfus pistor et multi alii .


Simili modo Hugo quidam miles cognomine Morellus de Arcu dedit nobis partem suam quam in ipso alodio habebat , et per manum Wilenchi suprascripti hoc donum Molismum transmisit et super altare loci illius Beate Marie posuit .


Similiter Paganus de Cuminiaco concessit nobis quicquid in ipso alodio habebat .


Notum sit omnibus quod Gosbertus Capellus concedente domino Humbaldo Autissiodorensi episcopo , laude etiam et assensu uxoris sue Elisabeth filiorumque suorum Johannis , Evrardi et Gotfridi , dedit Deo et Sancte Marie Molismensi ecclesiam de Vermenton et omnem decimam totius laboris vel nutrimenti monachorum , et totum feodum quod pertinet ad presbiteratum , et atrium totum seu justiciam , nichil sibi in eo retinens , preter unam aream in qua domum propriam sibi construeret , vel cuilibet ex hominibus suis cui eam vellet dare , IIIIor .


Postquam autem quodlibet ex molendinis molere ceperit , predictus Gosbertus medietatem accipiet et in omni apparatu eorum per omnia medietatem impendet : similiter facient et monachi .


Hoc autem notandum quod ipse Gosbertus molet sine multura sicut et monachi .


Hujus concessionis testes sunt Rogerius Autissiodorensis ecclesie thesaurarius , Hugo filius Jocelini .


Notum sit futuris et presentibus quod quidam miles Wido cognomine Subventes Ordeum dedit Deo et Sancte Marie Molismensi pro salute anime sue quicquid in ecclesia Sancti Moderati obtinebat ; adhuc autem et decimam ad ipsam ecclesiam pertinentem , suam partem simul mediam concessit .


Sed Dodo filius ejus , tunc absens , postea hoc donum apud Crisennonem in presentia donni R .


Hujus rei testes adsistunt monachi et laici ; ex monachis : Wido prior , Lecelinus camerarius , Richerius conversus , Walterius de Monte Regio , Drogo capellanus , Herbertus prior Senunensis , Warnerius , Teodericus , Walterius de Joviniaco sacerdos ; ex laicis : Johannes de Lainneio , Martinus filius Herberti , Arembertus sororius ejus .


Alio quoque tempore Walterius de Monte Regio monachus noster , pro necessitatibus ecclesie nostre prenominatum castrum pergens , videlicet Montem Regium , ibique inveniens Stephanum predicti militis filium , qui rogatu ipsius Walterii donum ecclesie , quod pater et frater ejus fecerant , similiter et ipse gratanti animo laudavit audiente Milone filio Girardi Bubulci nostri monachi .


Alio quoque tempore quedam domina nomine Aalaydis filiusque ejus Ivo concesserunt Deo et Sancte Marie Molismensi quicquid in ecclesia Sancti Moderati proclamabant .


Hujus rei testes adsunt Rotbertus de Sancto Medardo , Johannes de Castellione , Iterius .


Notum sit omnibus quia Rogerius filius Rainerii de Cosello concessit Sancte Marie Molismensis ecclesie feodium quod Hugo de Niciaco apud Spinolium tenebat ab eo , tali modo ut quicquid de eodem feodio quocumque modo adquirere ab his qui eum tenebant , poteramus , hoc totum quasi proprium alodium possideamus .


Hic autem post mortem patris confirmavit et coram his testibus in die festivitatis sancti Mammetis apud Linguonas firmius laudavit .


Annuit etiam hoc quatinus , si eandem terram in nostro proprio dominicatu tenere non possumus , saltim ejusdem terre heres eam teneat de Sancta Maria et de ecclesia Molismensi .


Et quicumque alius de territorio predicti Rogerii in territorio Tornodorensi aliquid tenet , Molismensi ecclesie , si aliquo modo illud adquirere potuerit , concessit ut in perpetuum possideat .


Sunt autem testes isti : Teobaudus de Ulmeto , Wido de Bera , Wido Macelinus , et Acelinus de Cosello .


Postquam autem supradictus Rogerius regressus est de Jehrusalem , quodam XLme .


tempore Molismum venit et ibidem coram domno Roberto abbate et aliquibus monachis et laicis hoc donum recognovit .


Isti sunt testes : de monachis fuerunt Lescelinus , Hugo camerarius , Petrus , Hatto ; de laicis : Rainaldus de Anceio , Odo de Buxo , Gotefridus de Castellione , Rotbertus de Riciaco , Hugo quidam , qui predicti feodi heres erat , etiam partem ejus ab abbate Molismensi acceperat .


Quoniam preteritarum rerum gesta firmius retinentur scripto atque littera quam cordis memoria , idcirco quandam largitionem Sancte Marie et ecclesie Molismensi factam voluimus litteris inscribere , ut ad posterorum notitiam valeat diutius inviolata perdurare .


Volumus ergo notum esse omnibus fidelibus tam posteris quam presentibus quod Teodericus dux Lotharingie concedente filio suo Simone dedit Deo et Sancte Marie Molismensi novellam ecclesiam que sita est apud Nantiacum , tali tenore ut monachi haberent dimidium presbiteratum et dimidiam sepulturam et dimidiam terram altaris .


Notandum vero quod ipsa ecclesia fundata est in alodio quod Sancte Marie Molismensi dedit Gocelinus miles de Paré cum uno servo Alberto nomine .


Ad cujus ecclesie constructionem concessit predictus dux omnes rectos census alodiorum suorum , id est Nantiaco , de Ulmis , de Gundulvilla , de Asca , de Galesburas , de Sirca , de Florengias , de Nuberc , et per singula loca unum servum cum omni tenemento suo , qui ipsos census recolligat et ad utilitatem monachorum et ecclesie constructionem fideliter congregare studeat .


Hujus concessionis testes fuerunt Walterius advocatus , Odelardus et Drogo .


Omnibus fidelibus volumus esse notum quoniam Gaufredus de Trecis filius Otranni , providens anime sue saluti , dedit Deo et Sancte Marie Molismensi ecclesiam et atrium de Sancto Patroclo , que villa sita est juxta Cappas , et medietatem servorum ancillarumque suarum et tocius alodii quod in eadem villa habebat , in pratis scilicet et nemoribus , in planicie , in aquis , in domibus .


Hoc autem fecit annuente Otranno et Hugone ceterisque infantibus suis .


Justicias vero de eadem villa dederunt fatribus Molismensibus commetissa Adelaidis filiique ejus , scilicet Hugo comes et Philippus Cautalanensis episcopus , quas ab ipsis ipse Gaufredus in feodo tenebat .


Hoc autem tali pacto fecerunt , ut pro remedio animarum Teotbaldi comitis et Odonis filii ejus fratres Molismenses oblationes Deo triginta offerrent .


Hujus vero rei testes sunt Milo Trecassinus vicecomes , Andreas comes de Ramerudi , Gaufredus de Juncivilla , Teotbaldus de Domna Petra , Walterius de Cappis , Gaufredus Rufus de Castellione , Henricus filius Milonis de Clariaco , Warnerius filius Airardi , Wido filius Walterii de Mulceio .


Notificamus futuris et presentibus quod domnus Haymo de Brié cum laude uxoris sue et filiorum suorum dedit Deo et ecclesie Molismensi partem alodii sui quod habebat apud villam que vocatur Hostriscurtis , ad atrium faciendum ita liberum , ut omnino nec ipse nec ullus heredum suorum in ipso atrio aliquid habeant in futuro .


Hujus rei testes sunt Milo de Malag , Rotbertus de Granciaco major Sancte Marie , Teobaldus major donni Haymonis , Wido de Ostricurt , Giraudus major Milonis de Malag .


Simili modo quidam miles , Rainerius nomine Retroversus de Barro super Albam , pro salute anime sue dedit Deo et sancte ecclesie Molismensi omnem hereditatem suam quam in predictam villam habebat , cum laude et voluntate fratris sui Milonis clerici et Philippi nepotis sui .


Hujus donationis testes sunt : Milo de Cacennaco , Haymo de Brié .


Fixum et incommutabile teneant presentes atque futuri quod Evrardus quidam miles de Buxo , assensu et laude matris sue Elmentrudis et fratribus suis Rainerio clerico et Rocelino milite , dedit Deo et Beate Marie et ecclesie de Molismo quamdam feminam nomine Helenam apud Molismum manentem cum tota progenie sua , hoc est Odonem sutorem filium ejus et uxorem Rainfredi cum liberis suis et uxorem Herici cum infantibus suis .


Actum est hoc apud Castellionem coram istis militibus qui hujus rei testes sunt : Raynerius senescaldus , Walterius conestabulus , Tescelinus Poliseius .


Notum fieri volumus fidelibus omnibus tam presentibus quam futuris qualiter donnus Hildegarius de Velunensa Sancte Marie Molismensi et donno Roberto abbati , fratribusque in Molismo habitantibus , redditus qui ad ecclesiam ville Granciacensis pertinent , concessit , censum scilicet totum de atrio , oblationes , sepulturam , mediam decimationem rusticorum cum omni terra que ad altare pertinet , et cum omni decimacione vel redditibus earum rerum quas monachi in illa possessione ex labore vel nutrimento proprio adquirere poterunt .


Medietatem autem terciarum et omnium consuetudinum et justiciarum quas rustici in predicta villa commanentes reddere debent , dono prefati Hildegarii militis sociorumque ejus Widonis de Buxo , Hugonis de Spelvia , Radulfi de Cassanno , possident monachi prefate ecclesie Molismensis tali etiam tenore , ut totam decimacionem et terciam ex proprie familie laboribus possideant monachi .


De hac convenientia existunt testes Gosbertus de Barro , Ingo de Velunenso et Bencelinus et Hugo Rufus .


Notum sit omnibus ecclesie sancte fidelibus quod Odo Burgundie dux , Hierosolimitanum iter cum Hugone fratre regis et Stephano comite ceterisque xpisticolis prima profectione aggressurus , concessit Sancte Marie Molismensis ecclesie post mortem suam quicquid apud Mercennacum villam jure hereditario proprium possidebat in servis et ancillis , terris cultis et incultis atque nemoribus et in omnibus consuetudinibus , quatinus ejusdem ecclesie fratres , hujus beneficii ab eo sibi collati non immemores , pro ejus corporis et anime prosperitate Dominum precari studerent assidue .


Quod quidem donum jam altera vice similiter fecerat , sed , ut auditorum cordibus perfectius inculcaretur , iterata tunc laudatione vel donatione solidius coram suis hominibus confirmavit , et in augmento prioris doni quosdam de suis servis pro recognitione , ut cetera rata teneantur , ad presens donavit , Ansierium de Lannia et uxorem Arduini cum suis infantibus et forestiam de Mercennaco , uxore pariter et filiis hoc idem annuentibus et fideliter laudantibus .


Hujus concessionis testes et auditores fuerunt ipse domnus Robertus Lingonensis episcopus , Amalricus decanus , Wido de Grannerio , Rainerius senescalcus , Tescelinus li Sors , Galo et Achardus dapifer , Landricus Lanfrecurtis .


Notum volumus esse posteris nostris quod Rainaldus de Firmitate , filius Ebrardi , Deo et Sancte Marie Molismensi dedit ecclesiam de Vacua Silva et decimam furnumque et tenamentum fornarii , mansumque quem ibidem proprium habebat usque ad publicam viam .


Hoc donum laudavit Rainerius de Causoleo , de cujus casamento erat .


Dedit etiam Rainaldus ecclesiam de Lentisco et atrium censumque , et archatum , id est censum archarum .


Simili modo donavit Hugo qui cognominatus est Malus Pilus , presbiteratum de Ulmo et terram que ad altare pertinet .


Presbiteratum vero de Alba Petra dederunt Rainerius et Gosbertus Rufus de Castellione .


Gemelinus vero de Gibreliis concessit Molismensibus fratribus alodium suum quod apud Velleiacum habebat a ponte de Ingramvilla usque ad pontem de Linanti .


Teotbaldus vero et Ascelinus et Hugo de Ulmo dederunt omne alodium quod in eadem villa habebant .


Item Bertrannus de Castellione et infantes ejus et Haduidis uxor Teobaldi similiter fecerunt .


Wido Frigidus et Paganus filius ejus et Ricardus nepos ejus alodium , quod in supradicto loco habebant , simili modo dederunt .


Est autem sciendum quod donum ecclesiarum , bonorumque ad ecclesias pertinentium , laudaverunt Lingonenses episcopi , Raynardus scilicet et Rotbertus .


Donationis vero Rainaldi testes sunt Hugo de Bullo Monte , Gonscelinus de Ulmo , Teotbaldus , Ascelinus , Landricus et Gislebertus de Monteria , Wido presbiter .


Donationis vero Hugonis testes sunt Hugo et Ascelinus de Ulmo .


Notum volumus esse posteris nostris quod Rainerius Salvator dedit Deo et Sancte Marie Molismensi presbiteratum de Solongeio cum filio suo Widone , qui apud Molismum monachus effectus est , annuente Suavo presbitero , postea Molismensi monacho , necnon etiam donno Roberto Lingonensi episcopo et Rainaldo Granceiacensi , Widone quoque comite Salceiensi et Hugone Coblensi .


Dedit etiam supradictus Rainaldus pro anima matris sue dimidium atrium predicte ville cum omni justicia et vineam matris sitam in eadem parrochia et sex jugera sita prope atrium , simul etiam quartam partem quam in curveta habebat , cum omni consuetudine ad eam pertinente , necnon etiam quicquid de casamento suo dabitur nobis in eadem villa .


Dedit etiam in eodem loco servum unum Ebrardum nomine cum uxore et infantibus suis et omni possessione ; simul etiam usuarium in nemore ad quicquid necesse fuerit monachis ibidem commorantibus , ita ut etiam porci eorum proprii fructu nemoris absque pasnagio utantur .


Concessit etiam suam tertiam partem alodii quod in villula habebat , que vocatur Burismus , cujus loci jam duas partes habebamus a quodam milite , Hugone scilicet , qui apud nos monachus effectus est .


Apud villam vero nostram que Sanctus Benignus nuncupatur , dedit servum unum nomine Rainaldum et ancillam quandam .


Hoc vero quod apud Novam Villam prava consuetudine solitus rapere erat , liberum reddidit .


Hec omnia dona laudaverunt fratres sui Wido , Girardus et uxor sua Letuildis , et filius ejus Rainaldus qui adhuc parvulus erat .


Hujus donationis testes sunt : Calo miles de Granceio , Walterius de Minno , Teotbaldus de Ulmo , Girardus de Ruvro ; Lecelinus et Heldebertus monachi .


He vero littere sunt facte jussu ejusdem Rainaldi Granciacensis .


Hoc etiam volumus esse notum , quod idem Rainaldus et Wido Salceiacensis comes jam dederant Sancte Marie Molismensi ecclesiam de Granceio et omnia ad eam pertinentia annuente donno Rotberto Lingonensi episcopo .


Hujus rei testes sunt : Wido Ravinels , Herlebaldus de Camereiaco .


Notificamus futuris et presentibus quod quedam domina nomine Aluidis , uxor donni Petri de Brié , dedit Deo et ecclesie Molismensi in vita sua omne alodium suum quod habebat apud Exoyum , tali modo ut post mortem ipsius illud alodium liberum absque parte omnium heredum suorum habeamus .


Hoc donum laudavit donnus Petrus maritus ejus et tres filii ejus Ewrardus , Wido et Symon , et due filie illius .


Hujus rei testes sunt : ex parte monachorum , Petrus presbiter de Mala , Hugo de Velenosa , Richardus famulus prioris ; ex parte domine , donnus Petrus maritus ejus , Haymo frater ejus , et tres filii supradicti , et Gislo .


Notificetur omnibus sancte ecclesie filiis quod Erlebaldus de Hispania concessit Sancte Marie Molismensi alodium suum quod habebat apud villam que Exoium vocatur , et unum hominem Dudonem nomine , laudante filio suo Pagano .


Quod donum predictus Paganus post mortem patris sui , cuncedente uxore sua Adelina , iterata concessione laudavit et jure perpetuo ab ipsius ecclesie monachis possidendum coram istis testibus confirmavit , scilicet Walterio de Dungione , Rainaldo conestabulo , Herberto de Clariaco , Ingilwino majori Sancte Marie et Bencelino .


Domno patri Rotberto , abbati Molismi , soror Adelaidis salutem .


Cum tempore predecessorum meorum omnia salva predia mea prediorumque redditus et perspexerim et tenuerim , non sine ingenti ammiratione excogitare prevaleo quomodo quelibet persona , episcopus aut abbas aut quilibet clericalis vel secularis ordinis , hoc adtemptare presumpserit , ut calumpniam aliquam inferre audeat rebus tandiu in pace retentis : et idcirco sciatis me preparatam in omnibus competentibus locis aut per me aut per alios coheredes , presertim cum ipsa nulli alie nisi ecclesie Molismensi laudaverim , prestantissime placitaturam .


Hac ergo spe vel intentione ducta Agnes filia Franconis de Blaringahan , uxor vero Huberti comitis de Jussiaco , pro precipuo amore quo Molismensem ecclesiam diligebat , necnon et pro anime sue vel parentum suorum salute , dedit Deo et Sancte Marie Molismensis ecclesie decimam alodii sui quod est apud predictam villam Blaringahan , quantum de ipsa in suo dominatu possidebat .


Dedit etiam pro anima filii sui Olrici quendam hospitem Elbodum nomine cum omni terra sua et redditibus suis .


Eodem tempore dedit donnus Baldricus de Chohan pratum ad duas falces Sancte Marie Molismensi .


Contigit autem post aliquantum tempus supradictam Agnem Molismum advenire , et ibi in capitulo donum suum renovavit et etiam de ipso fundo alodii quartam partem Sancte Marie Molismensi post mortem suam concessit .


Testes fuerunt ex parte ejus Fulcherius et Gomerus et Stephanus .


Post hec donnus Rotbertus primus Molismensis abbas cum pro ecclesie sue negotiis in eadem villa venisset , petiit ab ea ut ipsam portionem alodii divideret , quamvis in vita sua retinere decrevisset : qua peticione gratanter suscepta , cum consilio donni Baldrici et ceterorum fidelium suorum divisit ipsam ita ut monachi in una parte ipsius alodii continuatim terram suam possiderent ; et ut melius discernatur locus ipsius possessionis quam ex integro Sancte Marie concessit , scribendo volumus notare nomina virorum ipsam terram possidentium .


Dedit videlicet terram Daiberti , quam laborabant sui homines , ad medietatem secundum quod ad invicem statuerant , terramque Girardi et Baldrici , terram etiam Bruic , terram quoque Gomeri et Ingelberti .


Similiter dedit in vestitura predicte concessionis mansum Hugonis presbiteri , in quo erat domus ipsius presbiteri prope atrium ejusdem ville , cum omnibus ad ipsum mansum pertinentibus .


Hec omnia concessit pro remedio anime sue et parentum suorum laudante filio Balduino , ita ut , si ille vellet , in ecclesia Molismensi susciperetur : quod ei a donno abbate Ro .


Dedit et terram Balsamundi et silvam ad eam pertinentem .


Hujus ergo donationis testes fuerunt : donnus Baldricus de Chohan et Rainaldus filius ejus : cui etiam pater suus alapam dedit pro recognitione ; Baldricus de Alneto et frater ejus Radulfus , Guilboldus de Foxé , Rotbertus Gaitus , Gislebertus de Ario , Romaldus filius Aduidis , Girardus , Balduinus filius Lezon , Fulcherius miles , Galterius filius Oltrudis , Arnulfus de Gascheria , Raimbertus filius Ariel , Raynerius et Marinus famuli donni Ro .


Hoc donum laudavit Ilbertus nepos domine Agnetis in porticu ecclesie Sancti Martini , cum sederet juxta donnum R .


abbatem , antequam proficisceretur in Hierusalem , audiente Rainaldo et Martino de Braio .


He sunt consuetudines quas debet terra quam domina Agnes dedit Sancte Marie .


Terra Giraldi et Baldrici V .


fertellas de Braio debet , III .


Terra Daiberti est in dominicatu et ad medietatem .


Mansum Hugonis presbiteri V .


Terra Elbodi debet unam fertellam de Braio , oblatas integras , VIII .


Notum sit omnibus futuris et presentibus quod domina Agnes uxor Hunberti comitis de Jussiaco , filia vero Franconis de Blaringahan et Agnetis filie Belerudis , dedit Sancte Marie et ecclesie Molismensi quartam partem alodii sui de predicta villa Blaringahan et omnem decimationem ejusdem alodii , tali conventione ut , quamdiu ipsa viveret , ipsum alodium in suo dominicatu retineret et per singulos annos quinque solidos ob recognitionem predicte Molismensi ecclesie redderet ; post decessum vero ejus de seculo ipsa quarta pars ad usus ecclesie rediret jure perpetuo .


Dedit etiam terram Balsamundi et tenementum cujusdam hominis nomine Ilbodi pro anima filii Olrici , cujus anniversarium notaverunt fratres in martyrologio ipsius rogatu pridie kalendas januarii .


Pro his et aliis innumeris largitionibus receperunt eam fratres in beneficiis et orationibus , et ipsa posuit donum eorum , que prediximus , super altare Sancte Marie videntibus istis testibus : ejus parte Fulcherius , Stephanus et Gomarus ; ex parte Sancte Marie , Richerius de Villa Dei , Amalricus de Capella , Burdinus sartor et Hugo frater Wilelmi presbiteri .


Acta sunt hec apud Molismum , XVI .


kalendas aprilis , in presentia domni Roberti abbatis et monachorum ibidem cum eo astantium , Lecelini , Teobaldi et Hatonis .


Notum sit omnibus presentibus et posteris quod Agnes de Braio dederit Deo et ecclesie Molismi terciam partem alodii sui quod habebat ( apud ) Blaringahan , decimam quoque et quedam prata et quosdam casatos .


Postea Flandrensis comes Rotbertus ad Sanctum Osmelium aliquando advenit ; affuit et ipsa Agnes ibique ipsum alodium , et quicquid supradicte ecclesie dederat , in manu comitis reddidit .


Idem comes ecclesie Molismi jure perpetuo tenendum Berengario et Fulcone Molismensibus monachis presentibus tradidit .


Hujus rei testes sunt : Ingorrannus de Hesdun , Baudricus de Cohan , Segardus de Estario , Galterius de Falmenberge , Ergoldus de Espen ; item Baudricus de Alneto , Balduinus de Fontibus , Teodebertus de Sarcus , Fulcherius de Blaringahan .


Notificetur omnibus sancte ecclesie fidelibus quod donnus Rotbertus Lingonensis episcopus , in plenaria sinodo cum clero suo residens , concessit Deo et Sancte Marie et monachis Molismensibus altare de Jevrellis et quicquid ad altare pertinet , tali conventione ut , quamdiu duo clerici , hoc est Teodericus de Mandalis et Durannus frater ejus , viverent , quibus predictus episcopus idem altare jam antea concesserat , monachi sextam partem offerendarum tribus tantum solennitatibus pro vestitura haberent : hoc est Omnium Sanctorum , Natali Domini atque Pascha .


Post decessum vero eorum idem altare ad ecclesiam Molismensem et ad jus monachorum ita libere rediret , ut eorum dicioni subderetur , et presbiter eorum arbitrio in eadem ecclesia constitueretur salvis per omnia Sancti Mammetis et ecclesie Lingonensis consuetudinibus .


Hujus concessionis testes sunt : Amaldricus decanus , Gocelinus archidiaconus , Wilencus archidiaconus , Warnerius archidiaconus , Boso decanus de Monte Barro , Hanricus decanus Montis Latisconii , Widricus de It , Boso de Barro .


Paganus clericus Divionensis , Willelmus decanus Molismensis , Walcherus presbiter , postremo tota sinodus que tunc plenissime convenerat .


Notum sit omnibus quod miles quidam nomine Marcus concessione Hugonis Grossi , a quo tenebat , dedit Deo et Sancte Marie Molismensi ecclesiam de Lucheio et quicquid inde habemus , laudante donno Iterio de Toceio de cujus casamento erat ; qui etiam Iterius auxit donum de suo proprio dans scilicet monachis duas olcas alodii sui in eadem villa , quas proprias tenebat , et de suo alodio quantum propria eorum araret carruca , et quantum ipsi monachi ad prata de brolio suo extirpare possent , et totum usuarium in silvis , in pascuis et in aquis ad nostros proprios usus .


Testes sunt Balduinus , Eldrecus , Andreas prepositus , Wido capellanus .


Postea vero donnus Hugo frater ejus , quem de rebus suis , antequam Jerosolimam iret , ubi mortuus fuit , heredem constituerat , quicquid frater ejus Iterius Molismensi ecclesie donaverat , gratanter concessit , insuper et suam tertiam partem de ipso eodem alodio supradicto ad augmentationem donavit .


Deinde quoque ipse Hugo , divina gratia inspirante et etiam cujusdam fratris nostri Johannis monachi exhortatione , dedit ecclesie Molismi pro anime sue ac sui fratris Iterii salute , fratre suo Norgaudo laudante , de alodio Crisennon indeterminato quantum ad ecclesie omniumque officinarum edificationem et ad ortum et ad virgultum et cimiterium necesse erat .


Quam donationem , cum ambo Jerosolimam tenderent et Castellionem in Burgundia pervenirent , ibidem donnus Hugo renovavit , et Norgaudus frater ejus laudavit et ob hoc inde triginta solidos habuit .


Similiter et donno Hugoni quedam magni precii mula tunc fuit omnino dono concessa , que antea tantum erat sibi prestita .


Testes Johannes , Radulfus , Walterius ( de ) monachis ; de laicis fuerunt Briannus filius Odonis Curta Coxa , Gosbertus Martinus , Tecelinus Polesius .


Cum vero Jerosolimam pertingere non potuerunt , ad propria regredi festinaverunt .


Regresso igitur Hugone , locum de Crisennon cepit magis magisque diligere , ecclesiam lapideam lignea prostrata construere , sua illic deferre , omnino in ejusdem loci augmento animum suum applicare .


Cum autem de hac patria recedere debuit , domini sui Humbaudi Autissioderensis episcopi presentiam adiit et donum , quod Sancte Marie Molismensi fecerat , in custodia sua ac defensione posuit , et etiam priorem ipsius loci Walterium nomine in manibus reddidit , rogans eum ut , quandiu viveret , Molismensis ecclesie testis fidelis ubique foret .


Testes sunt : ipse donnus Humbaudus Autissioderensis episcopus , Wauterius archipresbiter , Rotbertus capellanus , Odo de Avalone , Erveus frater Alexandri .


Quia teste beato Johanne ewangelista mundus in maligno positus est , et , instigante diabolo bonorum omnium inimico , plurimi in seculari vita degentes exardescente cupiditate , que radix omnium malorum est , bona vel que ipsi vel que alii pro salute animarum suarum faciunt , obliviscuntur : ideo notitie omnium fidelium tam futurorum quam presentium per litteras intimare curavimus donum quoddam quod Elisabeth soror Hugonis de Bullo Monte fecit Molismensi ecclesie .


Veniens namque memorata mulier cum unico filio parvulo Odone nomine , in jamdicto loco seculum funditus derelinquens , eundem filium suum Deo obtulit , ut cum aliis fratribus in monachico habitu in Dei servitio sancteque ejus genitricis Marie assidue permaneret , et ipsa cum aliis mulieribus in loco eodem , postpositis omnibus seculi curis , religiose viveret .


Cumque hoc devota mente ad perfectum perduxisset , providens ne aliqua sibi vel filio suo aliquid habendi spes inesse posset , ex alodio suo vocabulo Senlardiscurtis et ex omnibus que ad ipsum pertinebant , in servis et in ancillis , in nemore et in pratis et in omnibus redditibus que ad ipsum alodium pertinebant , fecit donum Deo et Beate Marie semper virgini , sibique in predicto loco , scilicet Molismensi , jugiter servientibus monachis , excepto hoc quod dedit ecclesie Sancti Michaelis in eadem regione posite .


Hujus donationis testes existunt Albertus de Alnaco , Odolricus de Castanedo et Macelinus frater ejus , Wilelmus miles et Boso infans , Lanfredus advocatus et Amaldricus filius ejus , Herbertus et frater ejus Martinus , Emerius major , Albertus capellanus de Bullo Monte et Hugo capellanus Senlardiscurtis .


Roberto reverentissimo abbati , immo omni congregationi sibi commisse , conventus Sancte Marie de Salis salutem et proficere in Domino .


Ex parte vestra quidam venerabilis monacus Odo veniens ad nos de quadam terra , que penes vos est , a nobis requisivit concessionem : que est de jure ecclesie nostre ; et nos tam pro religione vestra quam pro recuperatione et recognitione terre ipsius , prout insequenti determinatum est , petitioni illius condescendimus .


Inter nos igitur et prefatum monachum convenimus hoc modo , ut in unoquoque anno infra spacium quadragesime XXti .


solidos Bituricenses censum pro terra ista persolvat huic ecclesie , et sic nostro assensu eam in perpetuum jure ecclesiastico et ratione veritatis vestra ecclesia possideat .


Quisquis igitur hanc cartulam legerit vel ab aliquo recitari audierit , cognoscat et veraciter credat hujus prescripte conventionis suppletionem vel confirmationem factam esse apud Bituricam civitatem per manum domni Roberti Molismensium abbatis et monachorum suorum qui cum illo fuerunt , et per manum Giraudi prioris Sancte Marie de Salis cum ceteris ipsius ecclesie canonicis , tali videlicet modo , quod memoratus prior Giraudus assensu et voluntate fratrum suorum in communi eorum capitulo concessit ecclesie Molismensi quicquid habebant apud Mercennacum vel Bissiacum , totam scilicet terram harum duarum villarum et quidquid ad eas pertinet , nichil sibi omnino retinendo preter impositum censum , qui per singulos annos solvetur , XXti .


scilicet solidos Bituricenses .


Et pro pacis karitatisque custodia prefatus prior Giraudus domno Roberto abbati pacis osculum dedit et se suosque hec fideliter servaturos promisit , et domnus abbas eandem fidem a se suisque servandam similiter affirmavit .


Notandum vero quod omnium , qui hanc terram Sancte Marie et ecclesie Molismensi dederunt vel postea reddituri sunt , absolutionem domno Roberto abbati , quantum ad ipsos adtinet , concesserunt .


Huic conventioni confirmande interfuerunt canonici Sancti Stephani Araudus de Briora , Arnustus Bulcardus et alii .


Ut igitur hec certiora et ratione veritatis credantur subnixa , scriptum quod rex Guntrannus ecclesie de Salis de supradicta terra fieri jussit transcribsimus et ad videndum paratum , sicut in subsequenti pagina habetur , notavimus .


Fuit quidam rex Francorum , vir xpistianissimus , nomine Guntrannus , qui inter ceteras Dei ecclesias , que plurime apud Bituricas habebantur , locum Sancte Marie de Salis precipua dilectione coluit .


Inter cetera igitur dona concessit memoratus princeps Sancte Marie de Salis duas curias in Lingonensi territorio , unam , que vocatur Mercennacus , et aliam , que nuncupatur Bissiacus , et quicquid ad easdem curias pertinet in terris , in pratis sive in silvis .


Notum volumus fieri tam presentibus quam futuris quod donnus Walterius de dongione Brenensi , annuente uxore sua Adelina filiisque suis Teotbaudo et Widone cum ceteris liberis ejus , dedit Sancte Marie Molismensi et abbati ejusdem loci nomine Rotberto ( et ) fratribus inibi Deo servientibus quicquid jure hereditario possidebat apud Villare Radonis in servis et ancillis , in terris cultis et incultis , in pratis et in silvis et aquarum decursibus , in decimis et omnibus ad ecclesiam prefati loci pertinentibus , in justiciis etiam cunctisque consuetudinariis supradicte hereditatis redditibus , nichil omnino in manu sua ex omnibus retinens .


Hoc enim fecit miles predictus , donnus scilicet Walterius , tali intentione ut Deus misereatur sui et uxoris sue omniumque heredum suorum et antecessorum , fratresque omnes totius congregationis Sancte Marie Molismensis tam orationum suarum quam elemosinarum cunctorumque beneficiorum suorum predictum Walterium et uxorem ejus , necnon et liberos et predecessores illius , habeant Xpisto juvante consortes et participes .


Hec autem donatio facta est presente et teste comite Brenensi Walterio et filio ejus Engelberto , postea monacho , necnon etiam assistentibus testibus Rainerio de Tillo et Hugone fratre ejus , Pagano de Aqua , Galone de Berticurte , Witerio , Sieboldo , Arlebaudo , Hirberto , Nocherio , pluribus de curia comitis Brenensis .


Simili modo dederunt Sancte Marie Molismensi Walterius et frater ejus Paganus de Aqua quicquid jure hereditario possidebant apud Vilare Radonis ; mansum enim unum dedit Sancte Marie uxor Rainaldi ad Templas pro remedio anime ipsius prefati Rainaldi mariti sui conjacentis ad caput capelle .


Regnante Philippo rege in Francia hec donatio facta est , et presidente apud Trecas in episcopatu Hugone filio Witerii de Domno Petro .


Notum sit omnibus tam futuris quam presentibus quod Haymo de Brevi Muro et Capilinus ejus filius , et Airardus et Manases fratres sui Deo et Sancte Marie uxorem Emmaffredi de Neceiaco cum pueris suis , tam nascituris quam natis , liberam concesserunt ; qui ob hanc absolutionem sexaginta solidos habuerunt .


Hujus vero deliberationis testes fuerunt Walterius de Monteneiaco , Acheus ejus consanguineus , Teodericus carpentarius et Erminardus frater ejus , Enreldus villicus Sancte Marie Molismensis , Hubertus qui cognominatur Episcopus , Teodericus major , Teotbaldus Baldels .


Notum sit omnibus hec audientibus quoniam Teobaudus comes de Risnello annuente uxore sua Petronilla et filiis suis Hugone et Arnulfo dedit Sancte Marie de Molismo et monachis ipsius loci vicum quendam nuncupatum Campumberoncurtem , quicquid videlicet in eodem vico habebat , terram , prata , silvas , servos et ancillas .


Dedit et sextaragium ex sale apud Risnellum .


Hujus sunt largitionis testes Galo de Briocurte , Widricus vicecomes de Ciriaco , Stephanus de Vineis , Herluinus nepos ejus , Letbaudus de Bretuncurte , Vulfodus de Risnello .


Ne apud posteros nostros oblivioni tradatur , litteris commendare studuimus quod Gilia mulier nobilissima nobilissimum monasterium in loco qui dicitur ad Ulmos , de suis rebus funditus construxit et ipsum cum atrio et omnes consuetudines ad atrium pertinentes Molismensi ecclesie tradidit .


Rotbertus vero primus abbas Molismi monachos , qui orationibus et elemosinis et quibuslibet aliis beneficiis tam bone patrone sue animam Deo in perpetuum commendarent , ibi constituit , quos ipsa , dum vixit , sicut ancilla Xpisti honorifice tractavit , exaltavit , et sicut altera Martha sollicita circa frequens ministerium , in quibuscumque necessarium fuit , prout potuit ministravit .


Dedit etiam ei duos molendinos obtimos cum duabus culturis proximis et valde bonis , et omnes commoditates , id est aisentias suas de pratis suis et aquis et silvis , quales in illa possunt provintia repperiri , annuente illo a quo hec tenebat , Walterio scilicet comite Brinensi .


Dedit etiam ei medietatem sue hereditatis que est apud Barrosvillam , in servis et ancillis , mansis , vineis , pratis , aquis , silvis , terris cultis et incultis , et crucem preciosam auro et lapidibus opere obtimo fabricatam , et calicem aureum preciosum , et furnum apud Sanctum Victorem et multa alia que nominatim scribere nimis est longum .


Hanc autem largitionem omnimodam , quam prediximus , laudavit et sollempniter confirmavit Walterius de Capis , filius ejus , cum Flandina uxore sua et filius suis , et Girardus nepos ejus , teste Widone de Clariaco , Pagano de Montennaco , Walterio de Toreto , Arnulfo de Cantumeroli , Grimaldo de Trecis .


Predictus vero abbas Molismi , huic tam large ejus largitioni respondens , societatis et orationum et elemosinarum et omnium benefitiorum que fratres Molismi ex illa hora facturi erant , quodam singulari modo eam participem fecit et , cum ejus obitus eveniret , eos pro anima ejus tantum facturos quantum pro anima cujuslibet fratris Molismensis , in septenariis et tricenariis missarum et psalmorum et elemosinarum et anniversario ejus et Hugonis filii sui , fideliter promisit .


Predictum vero monasterium et cetera supranominata , excepto furno et hereditate Barrisville , sita sunt prope castrum ejusdem donne Gilie quod vocatur Planciacus , ad plagam videlicet occidentalem .


Dedit etiam servum nomine Rotgerium filium Warini monachi .


donne Gilie † .


S .


Quoniam plerumque bonorum statuta virorum pravorum malitia successorum immutari solent aut penitus adnu lari : idcirco donum et investituram quam comes Hugo de Sancto Paulo consilio fidelium suorum , laude quoque et volontate uxoris sue Helisendis filiorumque suorum Ingelranni et Hugonis , fecit ecclesie Molismensi de quibusdam rerum suarum redditibus , quas apud villam Leuchodium ab antecessoribus suis in dominio suo possederat , ad noticiam hujus donationis transmittendam in posteros , stabilique firmandam positione tempus in reliquum , hortatu ejusdem comitis memoria litterarum eternare statuimus .


Dedit itaque predictus comes Molismensi cenobio in persona sua per manum suam filiorumque suorum Ingelranni et Hugonis , in presentia domni Lanberti Attrebatensis episcopi , in conspectu etiam procerum suorum et tocius ecclesie Leuchodiensis , in cujus templo hoc factum fuit , presente domno Rotberto Molismensi abbate qui de manu ejusdem comitis donum suscepit , decimas quas in ecclesiis de Leuchodio et de Sarcingo in dominio suo ab antecessorum temporibus tenuerat , pariterque quicquid potestatis et dominatus in prebendis canonicorum habuerat .


Dedit etiam cambam unam et tres hospites , mansum quoque suum ecclesie contiguum ubi modo est habitatio monachorum , sicut ipse tenebat , mediatorem quoque suum et mansum in quo mediator habitat cum terra que ad unius carruce culturam pertinet , sicut tunc tenebat Helisendis comitissa uxor ejus .


Et ne aliquando hujus tenor donationis in aliqua predictarum rerum forte per aliquem in reliquum cassaretur , aut aliqua fraude retractaretur seu minueretur , domnus Lambertus Attrebatensis episcopus statim in presentia comitis et tocius multitudinis semel et bis requisivit an aliquis in his quicquam calumniaretur ; sed nullo contradicente ilico omnes illos qui contra hec instituta postmodum venire et alicujus violentie injuria vel injusticie pravitate seu doli malignitate infringere , diripere vel minuere seu calumniari temptaverint , episcopali auctoritate excommunicavit et districto anathemate usque ad satisfactionem innodavit , omnibus qui aderant laudantibus et FIAT !


Et quia interdum repeticio dici solet confirmatio , idem domnus Lambertus episcopus de eadem causa in crastino sermonem fecit ad populum qui ad ejus predicationem de circumquaque copiosus confluerat , et preterite diei excommunicationem in audientia tocius populi iterum recensuit , turba iterum clamante FIAT !


Hanc itaque premissarum rerum donationem presenti intuitu viderunt et presenti attestatione audierunt et clerici et laici : de clericis quidem domnus abbas Johannes de Monte Sancti Eligii , Clarenbaudus Insulanus canonicus , Achardus magister scolarum Attrebatensium , Droardus in Albinacensi canonica prepositus , Goiffridus de Sancto Paulo , Godefridus canonicus Leuchodiensis , Sigo filius Roberti , Rainaldus , Godardus , Mainardus , Nicholaus , Ebrardus ; de laicis vero Gocelinus de Orivilla , Rotbertus de Passu , Warinus de Encria , Giraudus de Verzin , Richerius de Burviler , Robertus filius Ogeri , Fulbertus cambarius , Hugo et Wermundus .


Acta sunt hec publice ( et ) confirmata apud Leuchodium in ecclesia Sancti Leodegarii presente supradicto episcopo et comite et populi turba , anno dominice Incarnationis millesimo nonagesimo V° . ,


presulatus autem domni Lamberti Attrebatensis episcopi anno secundo , XV .


Quoniam universis qui malis actibus baptisma inquinarunt , divina providentia elemosinae preparavit auxilium , ego Gaufredus de Junccivilla innumeris peccatorum meorum confixus sagittis , hanc solam sperans medicinam ut Xpisti pauperibus subvenirem misericordie operibus , dedi apud Vallicolorem Sancte Marie Molismensis monasterii in manu Rotberti , primi videlicet ejusdem loci abbatis , campum illum in quo modo monachi ecclesia constructa degunt , et pratum quod subtus est , precipiens preposito meo Sigiberto nomine , ut monachis ibidem degentibus tantum de terra bona daret quantum uni aratro sufficeret ad arandum .


Dedi etiam agrum unum apud Bures , qui est de quarto ; capellam quoque castelli ejusdem monachis dedi et presbiteratum de Tusiaco et de Caslenis , promittens me acquisiturum quicquid mei in eisdem ecclesiis habebant , eisque nichilominus daturum .


Illo autem communi sorte defuncto filius ejus Gaufredus , ut patris promissionem adimpleret , supradictis fratribus contulit sextam partem ecclesie de Tusiaco et quartam ecclesie de Caslenis , simili modo promittens ipse scilicet et vxor ejus se patris promissum ex toto adimpleturum .


Unde etiam dedit eis hos tres campos , unum qui est juxta comitis campum , et alios duos qui fuerunt Letardi majoris , unum ex una parte ville et alterum ex altera parte .


Exceptis autem his que ejus pater promisit , dedit mansum Blaini et furnum castelli bannalem et omnem porcorum pastum silve de Wavra , et de eadem silva quicquid monachis opus est ad edificandum , et terram ubi vinea plantata est ante ecclesiam , et tres virgas molendini de Caslenis et hoc quod Walterius filius Sigiberti habebat in broilo Letardi majoris , et campum ex altera parte castelli juxta ortos , et servum nomine Billinum cum uxore et filiis et omni terra sua , Durannum quoque carpentarium cum omni domo sua et terra , Hunierium piscatorem cum omni sua terra et domo , Bernardum cum omni domo sua et terra , Girbertum et terram suam .


Comes deinde Odo filius Teotbaldi dedit eis fratribus Molismensibus campum qui secus ecclesiam est .


Sigibertus vero ejusdem castelli prepositus eidem cellule contulit pratum quod ipse dederat filio suo Droconi nomine , et mansum unum apud Rinniacum et quartam partem vinearum quam ipse habebat apud Parniacum , et quartam molendini Ragberti et quicquid habebat in ecclesia Abeniville , et campum in Wavra et mansum ante portam castelli ; sed post mortem uxoris sue dedit etiam quartam partem molendini apud Rupem , teste Warnerio genero suo .


Quoniam experimento didicimus plurima a catholicis viris sancte ecclesie collata , incuria scribere nolentium , oblivione quadam a memoria recidisse , et eorum quorum usibus prodesse poterant , aut parum aut nichil omnino profuisse : necessarium duximus omnium fidelium tam presentium quam futurorum noticie scribere quod quidam strenuissimus miles Olricus nomine , Barrensis castri vicecomes , et uxor ejus Lecelina dimidiam partem terre quam Sancti Leodegarii dicunt , que etiam illi Leciline jure hereditario a parentibus contingebat , Sancte Molismensi ecclesie pro filii sui Widonis et animarum suarum omniumque predecessorum suorum requie et remedio tradiderint , atque eam , ut eatenus liberaliter tenuerant et possederant , ecclesie perpetuo tenendam et perpetuo possidendam reliquerint , tali videlicet condicione ut , si predicta Lecilina ad ecclesiam venire et more sanctimonalium vivere decreverit , sicuti alie ita et ipsa deinceps necessaria vite accipiat et pro peccatis suis , jam curis secularibus expedita , Dominum intercedat .


Quicquid igitur in supradicta terra tenuerant , et sicut possiderant ( sic ) , in ecclesiis , in servis et ancillis , in pratis et silvis et arabilibus terris , in plurimis etiam locis villarum sive silvarum nomine distinctis , videlicet Noviento et Fosiolo , Nicio et Lingio ; partem etiam illam quam Giraudus de Rubro Monte in vadimonio propter octo libras denariorum possidet , ita duntaxat ut ecclesie fratres memoratam pecuniam ei restituant , vel in quocumque loco seu immineat seu subjaceat excepto quodam nomine Dodone , ita Sancte Molismensi ecclesie concesserunt , ut nichil omnino sibi nec alicui suorum ex illa retinerent , sed liberam omnino in pauperum Xpisti conferrent expensa , assencientibus et approbantibus hoc idem filiis eorum Ricardo et Adam , filiabus vero Margarita et Luca .


Hanc donationem et hanc conventionem prius et apud castrum Barrum pretaxatam et postea in ecclesia Sancte Marie recitatam et confirmatam testificantur Milo Barrensis comes , Bartolomeus , Rotbertus de Riciaco , Raingerius , Ansellus et Wido frater ejus , Ricardus filius Aganonis , Walterius de Avaluria et Milo filius ejus , Walterius filius Hilgodi .


Fixum atque in perpetuo ratum universi sancte ecclesie filii presentes et successuri teneant quod Hugo dominus de Bulmonte , cum laude et assensu uxoris sue Luce nomine , dedit Deo et ecclesie Molismensi capellam Sancti Teohtbaudi , juxta eundem castrum sitam , et omnem terram cultam vel incultam ad eandem capellam pertinentem , ubicumque fuerit , in silvis , pratis vel aquis , nichil omnino in ea retinens .


Concessit etiam ut omnes homines qui undecumque venientes in ipsa terra habitaverint , universas consuetudines monachis exibeant in ipso loco Sancto Teohtbaudo servientibus sub obedientia Molismensis ecclesie , id est justiciam , bannum et curvatam et ceteros redditus quos mansionatici reddere debent pro terra quam tenent ; ita tamen ut predicti homines , sicut monachi , sic et ipsi habeant totum usuarium ad usus suos in ceteris terris domini Hugonis , in pascuis , silvis et aquis sicut sui proprii homines , excepto quod non licebit illis aliquid dare aut vendere .


Dedit etiam monachis piscationem in omnibus aquis suis et unum piscatorem et unum servum nomine Teodericum et unam aream molendini ; feriam , id est mercatum , si quando in festivitate Sancti Teohtbaudi ibi convenerit , similiter monachis concessit .


Preterea domum Dei que juxta eundem locum construitur , in subjectione Sancti Teohtbaudi et providentia et arbitrio domni Rotberti Molismensis abbatis et monachorum ejus ex integro concessit , ut ipsi eam custodiant et secundum Deum disponant .


Notandum etiam quod abbatissa et congregatio Sancte Marie Laudinensis ecclesie , ex cujus jure ista terra antiquitus fuit , hoc donum Sancte Marie et ecclesie Molismensi gratanter concessit .


Hoc quoque donum laudavit donnus Riquinus Tullensis ecclesie primicerius , qui eo tempore illius territorii archidiaconus erat , et Walterius decanus et Albericus judex ejus .


Hujus concessionis testes sunt Fredericus miles de Novo Castello , et filii ejus Hugo et Olricus , Hugo de Guoncurte , Hugo presbiter de Goslencurte , Erlebaudus custos domus Dei et socii ejus Evrardus et Martinus , Johannes et Widricus cementarii , Albericus de Brainvilla .


Item altera vice predictus dominus Hugo hoc donum iterando renovavit coram testibus istis : S .


Albericus miles de Goslencurte , Widricus de Hunocurte .


Notitie fidelium tam presentium quam futurorum tradere disponimus quod Teotbaudus Rufus et uxor ejus Adelidis , annuentibus duobus filiis suis Hugone et Ricardo , dederunt Deo et Sancte Marie Molismensis cenobii et donno Rotberto abbati et fratribus ejusdem loci quicquid in alodio Artunnaci possidebant in terra , in silvis , in pratis , in vineis , in servis et ancillis , nichil sibi inde nec ulli heredum suorum retinentes excepto uno servo nomine Raimbaldo , ita tamen ut omnem possessionem suam , dum apud Artunnacum manere voluerit , a monachis teneat .


Si autem contigerit ut in locis que potestati Teotbaudi Rufi noscuntur esse subdita , habitaverint , sciant se esse ei servituros .


De casamento autem prefati alodii idem Teotbaudus monachis Molismensibus , quicquid ab eis , qui ex ipso tenebant , quocumque modo habere potuerint , libentissime concessit ; et de ecclesia que in eodem alodio sita est , similiter concessit ; ita tamen ut filium suum in monasterio recipiant et monachum eum faciant Sed , si ipse voluerit , de se ipso autem et de uxore sua hoc a donno abbate postulavit ut , si aliquando donante Deo seculum derelinquerent , vel in vita seculari obire eis contigisset , in ecclesia Molismensi a monachis reciperentur : quod et obtinuit .


Hoc donum fecit Teotbaudus Rufus donno Rotberto abbati et fratribus Molismensibus in quadam via juxta Columbare Siccum per cultellum donni Lecelini , monachi et camerarii ejusdem loci .


Ex hoc testes sunt : Hugo Ricardus miles de civitate Autissioderensi et Oto de Riceio et Ricardus Calvus de Vertello , Ricardus , Burcardus , Guido , Agnes ; Guido de Bretinnolis , Rotbertus de Avaon , Constantius Pretor .


Notum sit omnibus hominibus viventibus et futuris , regnante rege Philippo et Stephano comite , quod dominus Wacherius Sancte Marie Molismensi Domum Dei et basilicam , et terram que pertinet ad ejus ecclesiam , et quam in circuitu habebat , distribuit .


Et Otredus miles unum jornalem vestitum et pratum unum quod est in Dolcte , et post decessum totum .


Rotbertus Rufus VI .


jornales terre istis atestantibus : Burdinus , Robertus , Raynardus , Rainaudus miles et Hugo filius ejus , Teotbaudus filius Teobaudi , Robertus Rufus , Elias filius Roberti qui dedit sextarium frumenti omni tempore , Burcardus de Casneio , Rainbaudus filius Milardi , Richelmus de Campo Almeio , Joneins dapifer , Bertrannus qui dedit terram , Hugo de Cornellon , Azo de Parisio , Gundinus scutarius et frater suus Fulco , et Hugo Joculator , Albricus Preciosus , Bovo de Porta , Benedictus tennarius , Wilelmus Migar , Guntelmus et Deodatus filius ejus .


Miles etiam Walcherius usuarium nemoris ubicumque , et ad porcos pascendos et ad totum illorum usuarium .


Ansculfus hospitem unum et decimam de corveiis de Chatroges dedit .


Teotbaudus filius Teotbaudi sex jornales terre dedit .


Rainbaudus filius Oelardi sex jornales terre dedit .


Ainerius Munerius I .


sextarium frumenti per totum tempus ad Pentecostem dedit .


Hugo Joculator et uxor sua dimidium modium frumenti per totum tempus .


Heldicus Paons sex denarios de censu per totum tempus .


Helisabet quoque quedam domina dedit quartam partem de ecclesia , in cujus paroechia locus ipse situs est , supradicto Waucherio laudante , et Rainaldus miles dedit duos jornales de terra .


Quoniam prisce auctoritatis consuetudo est ab antiquis antecessoribus instituta , ut dona vel largitiones que sancte ecclesie conferuntur , sive etiam conventiones que inter fideles quosque habentur , litterarum apicibus corroborentur : idcirco nos , id est conventus Sancte Marie de Salis , conventionem quandam inter nos et Molismenses monachos habitam voluimus litteris annotare , ut succedenti tempore inconvulsa inviolataque ad posterorum memoriam valeat diutius perdurare .


Notum ergo sit cunctis Xpisti fidelibus fideique cultoribus quod Hugo tunc dux Burgundie strenuissimus , postea vero Cluniacensis monachus , itemque Odo frater ejus pariterque successor laudantibus filiis suis Hugone et Henrico , concesserunt Sancte Marie et ecclesie Molismensi , in vita sua , partem cujusdam possessionis que Mercennacus vocatur queque juris Sancte Marie de Salis quondam fuisse dinoscitur , post suum vero de hac vita decessum quicquid in ipsa possessione in suo dominicatu possidere videbantur .


Sed quia ipsam terram juris Sancte Marie Bituricensis , ut diximus , fuisse certum est , et ab una ecclesia alteram gravari nefarium est : ideo domnus Robertus , primus Molismensis cenobii post Deum fundator et rector , assensu fratrum suorum nil injuste possidere querentium , Bituricam adiit civitatem et a predicte ecclesie priore Giraudo nomine et canonicis hujusce terre in communi eorum capitulo requisivit concessionem , deferens secum litteras Roberti episcopi Lingonensis , pro eadem re humiliter supplicantis .


Cujus peticioni prefati loci prior ceterique canonici voluntarie condescendentes et Molismensis ecclesie paupertati compatientes , et etiam de amisse terre recuperatione congaudentes , pari voto communique consensu ipsam terram de Mercennaco et de Bisseiaco , quicquid prefati monachi de ea habebant vel adquirere poterant , Molismensi ecclesie gratanter laudaverunt , ut jure perpetuo eam possideat , tali videlicet conventione , ut per singulos annos sue ecclesie censum , XXti .


scilicet solidos Bituricenses , persolvat mittendo eos per suum nuntium a capite jejunii usque ad octabas Pasche presentandos in capitulo in conspectu fratrum .


dies , quo Molismenses monachi hoc resciverint , prefato modo censum reddent ex integro .


Si autem placitum aut calumpnia de ipsa terra Molismensi ecclesiae supervenerit , quibus prefatos clericos interesse pro aliqua dissertione necessarium fuerit , monachorum sumptu et equitatura pro causa ipsa defendenda illuc eos ire in eadem est conventione .


Si vero quilibet clericorum pro aliqua sibi facta injuria vel qualibet guerra in sua canonica permanere non potuerit et Molismum petere voluerit , honorifice a fratribus suscipietur ; et , quanto tempore necesse fuerit , retinebitur , si tamen sue ecclesie litteras commendaticias detulerit .


Hoc autem nos omnes prefate ecclesie canonici volumus notum fieri omnibus quod Hugonem et Odonem duces et predecessores vel heredes eorum , qui hanc terram aliquando injuste tenuerunt , postea nobis vel Molismensi ecclesie reddiderunt , quantum possumus et scimus , absolvimus et , ut ab ista culpa purgentur , fideliter obtamus , sicut expedit ut eos , qui culpam suam cognoscunt et emendant .


Ideo autem hanc cartulam per cyrografum incisam judicavimus in duas partes dividi et tam archiepiscopi Bituricensis Leodegarii quam Lingonensis episcopi Roberti sigillo signari , quatinus , si Molismensis ecclesia ecclesie de Salis aliquam injuriam de censu suo fecerit , per Lingonensem episcopum corrigatur ; similiter , si quid canonici contra Molismenses de hac re deliquerunt , per Bituricensem archiepiscopum emendetur .


Hujus ergo conventionis fuerunt auctores et laudatores canonici Sancte Marie de Salis , domnus quoque Robertus primus abbas Molismensis cum suis fratribus , quorum nomina subscripsimus : Hato de Riciaco , Rotbertus de Platenato , item Robertus de Sparnaco .


Nomina canonicorum sunt hec : Giraudus prior , Gaufredus de Sancto Laurentio , item Gaufredus de Herbeone , Johannes presbiter , Ilderius sacerdos , Ottrannus , Franco , Petrus Cenomannensis , Paganus .


Ex utraque parte fuerunt canonici Sancti Stephani medii et testes : Araudus de Briora , Arnustus Burcardus , Gimo de Porta , Mainardus capellanus , Petrus Aiacensis .


Nomina quoque monachorum Molismensium qui hoc fieri decreverunt vel factum laudaverunt sunt hec : Hato prior , Girbaudus subprior , Galterius cantor , Lescelinus camerarius , Hugo secretarius .


Facta sunt apud Bituricas hec , VII .


idus julii , anno ab incarnatione Domini millesimo centesimo secundo , indictione decima , epacta nulla , concurrente II . ,


presidente Romane sedi apostolice domno papa Paschali , apud Bituricas Leodegario archiepiscopo , Lingonensem ecclesiam Roberto regente episcopo , in Frantia regnante Philippo rege et filio ejus Ludovico , Hatone dictante , Francone scribente , per omnia autem imperante domino nostro Jhesu Xpisto .


Fixum et incommutabile teneant presentes et futuri quod Hugo Burgundie dux , pro redemptione anime patris sui sueque posteritatis , dedit Deo et Sancte Marie Molismensi , fratribusque in loco qui Villa Martini vocatur degentibus , omne usuarium memoris qui Oseus vocatur , ea conditione ut quicquid ex ipso velint , faciant absque ulla calumnia vel contradictione .


Actum est hoc apud Castellionem locum celebrem in domo Achardi seneschaldi , presente donno Rotberto Lingonensi episcopo ejus avunculo .


Hujus rei testes asunt memoratus pontifex Rotbertus , Rainerius seneschaldus , Achardus dapifer , Tecelinus Poliseus .


Notum fiat omnibus futuris et presentibus quod ego Walterius comes Brinensis concedo Sancte Marie , et fratribus ei in loco Molismensi servientibus , justiciam et hospitacionem et quicquid proprium habeo in atrio ecclesie Marriaci , et quicquid ex ecclesia ipsa et appendentibus ad eam largiuntur eis Hugo de Vendoperio et Gosbertus de Barro et Sewinus et Ansericus , et omnes qui aliquid ex eis a me tenent vel largituri sunt , annuente uxore mea et Engelberto filio meo et ceteris filiis meis et filiabus meis .


Hi enim , quorum nomina paulo ante predixi , donant eis ipsam ecclesiam et atrium et quicquid ad ea adtinet , quod ipsi proprie habent , vel alii ab eis tenent , nichil ex toto sibi vel posteris suis ex eis reservantes ; excepto quod Sewinus retinuit sibi terciam partem decimacionis solam , Ansericus vero similiter et particulam cujusdam prati ad ipsam ecclesiam pertinentis ; ceterorum ipsius scilicet ecclesie , et atrii et terre sanctuarii , ubicumque sit , quod suum est , eis donant .


Gosbertus autem supradictus terciam partem ecclesie et atrii et decimacionis , et sepulturam et oblationes et baptisterium , scilicet quicquid ad sacerdocium pertinet totum , et terram sancti , quantum ex ea habet , eis donat .


Hanc vero largitionem , a me et ab eis apud Barrum in manu Hugonis cenobii Molismensis prioris hilariter nulloque contradicente factam , audierunt et congaudenter laudaverunt uxor mea et liberi mei , et Raynardus de Barro , et Rangerius et Ricardus frater ejus , et Walo et Walterius frater ejus , et Ansellus de Tornodoro et Wido de Clariaco et Arulfus et multi alii .


Quocirca nos quoque monachi Molismenses hanc paginulam pro signo justicie ( fieri ) studuimus , die qua domnus Waldricus de Toillion , ut filius suus Lambertus nomine Dei et sancte Marie monachus fieret , impetravit .


Dedit ecclesiam de Crais , medietatem quoque decimationis , quam in suo dominio tenebat , reliquam vero partem post mortem filiarum suarum , que moniales erant ; atriumque supradicte ecclesie cum omnibus appendiciis suis , ita tamen ut violentiam vel infracturam factam in atrio , si monachus ipse emendare non valeret , ipse aut heres suus , vice monachi Molismensis , justiciam faceret , summamque vademonii monacho redderet , nec ob hoc ipse aliquid acciperet .


Nemus insuper suum in omni usu , in edifficiis construendis , in porcorum domesticorum pastu et lignis ad comburendum Sancte Marie Molismensi et monachis ejus concessit : si quos tamen monachus extraneos conduceret porcos , inde ipse medietatem juris , dominus vero castri reliquam haberet .


Dedit quoque capitalem censum quem tenebat de hominibus sancti Germani , corvatam etiam totius ville aut parochie .


Hujus autem doni superius scripti quod Waldricus fecit , testes sunt : Wido de Tollion et Renaldus Pullus sororius ejus , et Raynardus ad Barbam , et Galo de Alingis et Robertus major , et Benedictus et Bernuinus filius suus , et Walterius Tirel .


Walterius , major natu filius ejus , dedit pro vestitura fratris sui Lamberti Robertum servum suum de Segni , et pro matre sua , quam in prebenda et societate Molismensium fratrum posuit , tradidit silvam que Castellum vocatur , ubi Martinus heremita morabatur , servos insuper Constancium , Tiescelinum cum sorore sua .


Walterius autem postea , quia monachus , ut implevit , fieri cupiebat , dedit pro se agrum Randuini et dimidium molendinum , et Walterium vocatum Tirel cum omni domo sua .


Doni autem quod Walterius filius ejus fecit , testis est Gosbertus de Fraxino .


Valde congruum et idoneum est litteris assignari quod posterorum nostrorum fidei volumus commendare , quatinus quod humane mentis labilis memoria obliviscendo quandoque poterat amittere , litterarum apicibus tenatius valeat reservare .


Notum ergo fieri volumus futuris et presentibus quod Teobaudus comes de Rinello pro peccatorum suorum remissione et anime sue liberatione , laudantibus filiis suis Arnulfo et Hugone cum ceteris infantibus , dedit Sancte Marie et ecclesie Molismensi totum alodium de Cameroniscurte nichil sibi ex eo retinens , in silvis , terris , servis et ancillis , in justicia vel in omnibus redditibus consuetudinariis .


Sed quia quidam miles nomine Gerardus de Scoto aliquam partem in ipso alodio calumpniabatur et ad suum feodum pertinere fatebatur , predictus comes Teobaudus , volens elemosinam suam perfectam et ab omni calumpnia liberam efficere , pro ipsa abolenda calumpnia eidem Gerardo excambium se daturum promittens partim dedit , partim in futurum differens morte preventus non dedit .


Quapropter duo supradicti Gerardi filii , id est Gerardus et Albericus , sicut bonorum patris sic et hujus calumpnie heredes extiterunt et hanc querimoniam super alodio de Cameroniscurte contra Molismensem ecclesiam multotiens proclamaverunt .


Quod Hugo comes , qui patri Teobaudo in honorem successerat , perpendens , et patris vel etiam suam elemosinam inpugnari graviter ferens , utrosque fratres in audientia sue curie invitavit , quomodo hec calumpnia sedari et pax inter ecclesiam et supradictos fratres fieri posset , inquirens : cui duo fratres Gerardus et Albericus ita se pacem habituros responderunt , si ipse redderet eis excambium quod pater suus patri eorum se redditurum promiserat .


Quod Hugo comes , quia ratio ita poscebat , libenter se facturum spopondit et talem excambium illis reddidit quod ipsi gratanter receperunt : precipue Gerardus , ad quem istud feodum pertinebat , unum videlicet pratum et aragium inter duos montes et unam feminam cum infantibus suis .


Pro hoc ergo excambio sepedicti fratres Gerardus et Albericus quicquid unquam calumpniabantur in tota terra Cameroniscurtis totum Sancte Marie de Molismo liberum et ab omni calumpnia absolutum proclamaverunt , firmamque pacem pro hac re ecclesie Molismensi se perpetualiter servare promiserunt , tali videlicet conventione : si istud excambium aliquando perdiderint , vel si comes aut aliquis heredum ejus hoc eis vel heredibus eorum quoquo modo abstulerit , nunquam ipsi ad istam calumpniam , que modo omni retractione postposita finita est , ulla qualibet occasione revertantur , quia omnes querele sic in hac conventione fideliter finite , et determinate sunt cause , ipsis concedentibus et sine aliqua vi laudantibus , ut nullam deinceps occasionem calumpniandi ipsi vel heredes eorum in predicta terra habere debeant .


Hujus conventionis testes sunt isti : primo iste Hugo comes ; Galo de Briocurte , Haimo filius ejus ; Boso Rufus ; Girardus et Wido filius ejus ; Wido prepositus , Herbertus vicecomes , Gocelinus de Sonnivilla .


S .


Notum sit omnibus sancte ecclesie fidelibus quod Baldricus de Choam laudante et annuente Widone filio suo concessit Deo et Sancto Johanni , et monachis sub obedientia Molismensis ecclesie apud Choam Sancto Johanni famulantibus , duas partes decime de Becchenis tali videlicet tenore ut , quamdiu predicta ecclesia sub ditione et provisione Molismensis cenobii consisteret , non solum ipsa decima , sed etiam quicquid supradictus Baldricus vel aliquis hominum ejus eidem loco largiti fuerint , omnia ad proprios usus fratrum ibi commorantium appenderent et ad ipsum locum in melius restaurandum pertinerent .


Si vero aliquando qualibet ratione isdem locus de subjectione Molismensis ecclesie defecerit vel quoquo modo destructus fuerit , predicta omnia in jus Molismensis ecclesie redeant et ejus dictioni ex toto subjaceant .


Walterius quoque miles de Braio feodum quem tenebat de beneficio domine Agnetis de Blaringaham , similiter Sancto Johanni et ecclesie Molismensi post discessum suum concessit , et in vita sua pro vestitura vel recognitione dimidium polchim de Braio per singulos monachis divisit .


Prefata vero Agnes , que largita est ecclesie Molismensi , contulit , ita tamen ut in potestate abbatis consistat , vel ecclesie Sancti Johannis quanto tempore voluerit ea attribuere , vel propriis usibus fratrum Molismensium profutura retinere .


Harum igitur rerum conventio sive donatio recitata et renovata est in presentia Rotberti Flandrensium comitis apud castrum quod Aria vocatur , in aula scilicet , predicto Roberto comite et conjuge ejus nomine Clementia cum filio Balduino hoc ipsum laudantibus et concedentibus , sic tamen ut prius isdem comes R .


de hujus terre beneficio revestiretur et tunc demum donnum abbatem Rotbertum , qui presens aderat cum monachis suis , id est Radulfo , Hatone , Petro et Berengario , per manum suam vel conjugis sue corroborando revestivit et jure perpetuo possidenda Molismensi ecclesie , sicut supra definitum est , contradidit coram subscriptis testibus : Balduinus nepos comitis , Rotbertus de Betuna , Honorius dapifer , Amolricus conestabulus , Evrardus castellanus , Sigiherius , Franco de Sarcox et frater ejus Ghilbodus , Balduinus et Nicolaus , Baldricus de Alneto , Radulfus frater ejus , Baldricus rosticus , Girardus Arachia , Walterius filius Sigiherii , Wilermus filius Hugonis de Elefel .


Agnoscant omnes futuri et presentes quod Ansericus pater Milonis de Cacennaco dedit Deo et Sancte Marie Molismensi feodum illud quod Hugo de Mercennaco et Milo filius ejus apud Vertellum et apud Baynolum tenebant ab eo .


Milo autem filius ipsius Ansirici ex hoc dono duos tantummodo homines sibi retinuit , scilicet Walannum fabrum de Castellione et Ricardum Calvum , quos nullo modo ecclesie Molismensi voluit concedere nisi in vita patris sui ; alia ergo omnia concessit .


Hujus prime concessionis testes existunt Norgaudus et Hugo de Monte Regio .


Alia namque vice donnus Rotbertus , supramemorati loci abbas , ex eadem re apud Granciacum villam cum eodem Milone locutus est deprecans eum ut feodum , de quo superius diximus , ita ut pater suus dederat , concederet : quod ipse exceptis illis duobus viris antedictis concessit .


Secunde ergo hujus concessionis testes sunt : Haimo de Brieio , Ansculfus juvenis de Firmitate et Milo de Molismo .


Dedit preterea isdem Ansericus Sancte Marie Molismensis ecclesie ecclesiam de Sistiniaco cum atrio et decimatione vini et annone , eo tenore ut quotannis reddatur census , videlicet duo solidi Norgaudo de Monte Regio .


Medietatem autem hujus ecclesie retinuit sibi Odo filius Rocelini de Monte Rubeo .


Hujus rei testes sunt Odo dux et Raynerius dapifer et Bernardus de Monte Barri .


Hoc etiam notandum est quod longo post tempore isdem Milo , cum uxore sua Adelaide et filio Hugone Molismum adveniens , coram donno abbate Rotberto cum quibusdam fratribus , quicquid pater suus vel ipse Molismensi ecclesie concesserant iterum laudavit , et uxorem ac filios laudare fecit , et precipue terram Ricardi de Vertello de qua tunc inter eos querimonia esse videbatur .


Pro qua terra tunc et donnus abbas Rotbertus unum equum promisit , postea apud Britanniolam solvit .


Cujus rei testes sunt isti : Girardus Bovarius tunc monachus et filius ejus Odo monacus et Milo miles .


Tempore illo quo primum Girardus filius Haymonis Rufi de Castellione supra Sequanam venit ad conversionem in cenobio Molismensi ut monacus efficeretur , annuente predicto Haymone patre ejus dedit Deo et Beate Marie semper virgini et fratribus prefati loci hereditatem suam , quam apud Insulam subtus Barrum super Albam flumen et quam apud Malinvillam habebat in servis et ancillis , in terra et vineis , in nemore et in pratis , et ubicumque aliquid hereditatis habebat .


Ex hoc testes existunt : Nivelo de Cacennaco , Widricus de domo Dei que apud Castellionem est , et Burdinus frater Widonis de Larriaco .


Tres namque fratres avunculi ipsius Girardi monachi , id est Boso de Urivilla et Stephanus et Paganus , hoc quod fecerat donum in presentia comitis Teobaudi , domini ejusdem regionis scilicet Barrensis , et ante omnem curiam ejus libentissime concesserunt .


Unde etiam testes sunt : Wido de Wannundrico et Hugo Malora atque Hugo Reversatus .


Cunctis Xpisti fidelibus fiat cognitum quod ego Girbertus , cappellanus de Commarciaco , Molismensi ecclesie fideli societate me sociavi eamque ob spem eterne retributionis omnium bonorum meorum heredem taliter institui .


Ego namque peccatorum meorum recordatione compunctus Molismum petii ; in conventu fratrum me cum meis omnibus in manus abbatis tradidi , tali ratione et conventione ut , si contigerit quod in clericali habitu vitam finiam presentem , medietas mobilis substancie mee Molismo deferatur , altera pars fratribus Commarciaco manentibus reddatur .


Eadem igitur ego Rainardus episcopus Lingonensis fretus ratione subscritum donum , ne deleatur oblivione , litteris disposui commendare .


Equidem animadvertens salutem esse corporis et anime si ecclesias Dei studerem in aliquibus amplificare , adquiescens peticioni monachorum Beate Molismensis Marie , dedi eis in mensam fratrum duas ecclesias successoribusque eorum in perpetuum obtinendas : illam videlicet que est in Divite Burgo , illam etiam de Ispielent , salvo sinodali debito , paratis et eulogiis , reliquis etiam episcopi consuetudinibus , et hoc cum laude Rotgerii archidiaconi Lingonensis et omnis ejusdem loci congregationis .


Rotgerii archidiaconi .


Amalrici decani .


Girardi archidiaconi .


Herserii archidiaconi .


Warnerii archidiaconi .


domni Rotberti abbatis .


Widonis de Turre .


Et hoc factum est Gregorio papatum obtinente , Philippo regnante , Rainardo episcopo confirmante , Stephano cancellario dictante .


Constat Molismensem ecclesiam diu in pace possedisse terram de Janniaco et ecclesiam cum omnibus ad eam pertinentibus , dono duorum fratrum Desiderii et Seguini , filiorum Rainardi de Nucerio , donec post mortem utrorum et longo post tempore calumpniatus ( est ) frater eorum minor Teodericus nomine , dicens se nunquam laudasse donum quod fratres sui fecerant .


Pro hac ergo calumpnia donnus abbas Rotbertus multotiens cum eo placitatus est , donec ad ultimum dominorum et amicorum suorum multis suasionibus isdem Teodericus predictus miles , laudante Agne uxore sua , ad concordiam venire coactus est .


Quam concordiam a suis et ecclesie amicis definitam isdem Teodericus gratanter adimplevit .


Concessit igitur predictus miles , laudante uxore sua Agne , Deo et Sancte Marie Molismensi ecclesiam de Janniaco et atrium et totum feodum presbiteralem in pace , sicut ea libere tenuerant concessione Lingonensis episcopi R . ,


Quia vero predicta ecclesia Molismi alodium de Capella quod prope Janniacum est , suum esse ex dono Rainardi , patris ipsius Teoderici confirmabat , sic diffinitum est ut , si donnus Rotbertus abbas et fratres ecclesie ejusdem alodium sui juris esse justis assertionibus probare potuerint , ab eodem Teoderico in pace ecclesie dimitteretur ; si autem non potuerint , per medium , sicut apparet , dicta terra partiretur , et unam partem ipse , alteram ecclesia haberet .


Testes sunt ex ejus parte : Milo de Nucerio , Hugo filius Gileberti , Nivardus , Hugo filius Jocerani , Martinus major Sancte Marie .