« Ego Gollinus , Dei gracia , Carnotensis episcopus , notum fieri volo cunctis sancte ecclesie fidelibus , tam futuris quam presentibus , quod canonici ecclesie mihi commisse de prepositis suis mihi sepius conquerentes , diem emendandi ea de quibus ipsi adversus prepositos conquerebantur a me obtinuerunt .


Die igitur statuta , in capitulum convenerunt et ibidem , in presentia mea , querimonias suas canonici exposuerunt , dixeruntque quod prepositi deditos servientes habebant qui ibant per preposituras cum equis et sine equis , qui ibidem morabantur et hospitabantur apud rusticos , et exigebant ab eis quedam que litteris et statutis domni Ivonis et domni Gaufridi , bone memorie , predecessorum nostrorum episcoporum , et decreto pape Pascalis , de eadem re firmatis , prohibebantur .


Ego Goslinus , Dei gracia , Carnotensis episcopus , notum fieri volo omnibus sancte ecclesie fidelibus , tam futuris quam presentibus , quod communis Capituli ecclesie mihi commisse fratres in capitulo suo mihi exposuerunt multa et magna gravamina que majores villarum suarum et servientes prepositorum in rusticos excercebant , que , quia omnino intolerabilia erant , indicaverant similiter domno Gaufrido , pie recordationis , predecessori meo , episcopo .


Quia ergo illud ex necessitate et pro pace pauperum instituerant et predicti predecessoris nostri episcopi Gaufridi , cujus anima requiescat in pace , auctoritas assensum prebuerat , petitionem ipsorum benigne suscepi , et ut sacramenta que majores et rustici sibi fecerant in capitulo , in hec verba que secuntur , singulis bienniis renoventur concessi , et presens inde scriptum sigilli mei impressione firmavi .


« Joscelinus de Alneolo Capitulo Sancte Marie , salutem .


Notum sit omnibus tam presentibus quam futuris quod ego Goscelinus , recognoscens culpam meam de angariis , sive corveis , quas injuste habebam in terra vestra apud Ascumvillam , et inde petens a vobis veniam et absolutionem , dimitto eas absolute , et condono in perpetuum cum tota posteritate meorum heredum . »


« Ego Robertus , Dei gracia , Carnotensis episcop us , omnibus Dei fidelibus , tam futuris quam presentibus , notum fieri volo , quod ea que , inter nos et dilectum fratrem nostrum Fulcherium , venerabilem abbatem , et totum capitulum Beati-Petri , de quibusdam possessionibus ad nos et ad ipsos pertinentibus , concordi et utili consideratione et pactione , inita sunt , ad memoriam posteritatis scripto commendare curavimus .


Habebat siquidem monasterium Sancti-Petri decimationem quamdam apud villam nostram que dicitur Plaancheviler , et nos apud Hermenovillam villam nostram ab hominibus Beati-Petri et in territorio eorum decimationem accipiebamus .


Et cum utrique gravaremur , non enim homines nostri credebantur decimas suas monachis bene solvere , neque homines monachorum bene dicebantur solvere nobis ; cum etiam decimationes nostre sibi equivalentes viderentur , factum est inter nos concambium , communi assensu et Capituli nostri et capituli Sancti-Petri .


Itaque decimatio quam habebant monachi Sancti-Petri apud Plaancheviler cessit nobis et successoribus nostris episcopis habenda in perpetuum , et decimatio quam nos accipiebamus in territorio hominum Sancti-Petri apud Hermenovillam cessit in perpetuum monasterio Sancti-Petri .


Item , cum monachi Beati-Petri haberent quendam molendinum juxta prata nostra que dicuntur Minima Prata Episcopi , communi assensu , tam abbatis predicti quam tocius capituli Beati-Petri , necnon et tocius Capituli nostri assensu , accepimus a predicto abbate et a fratribus ejusdem monasterii dictum molendinum liberum et quietum nobis et successoribus nostris episcopis in perpetuum , ad annuam modiationem septem modiorum de Loen , vel , si Loen forte non recipietur , equivalens ei solvetur monachis in horreis nostris Carnoti .


Est autem terminus hujus modiationis solvende cum sepedicti monachi recipiunt annonam prebendarum suarum in Loen .


Hec , ut in posterum rata et inconvulsa habeantur , scripta sunt , et scriptum sub cyrographo divisum , communi nostro assensu , mei scilicet et abbatis et capituli Beati-Petri , in quibus capitulis hec tractata sunt et communiter concessa , munitaque sigillo Capituli Beate-Marie et sigillo capituli Sancti-Petri .


Ego Robertus , Carnotensis episcopus , ista omnia , sicut in presenti pagina scripta sunt et bona fide intellecta , concessi et sigillo nostro confirmavi et subscripsi .


Ego Fulcherius , abbas Sancti-Petri , ista omnia , sicut in presenti pagina scripta sunt et bona fide intellecta , concessi et sigillo nostro confirmavi et subscripsi .


Quoniam omnes Dei fideles a pervasione rei alterius christiane cohibet regula discipline , et summa iniquitas est preripere bona venerabilibus personis et locis deputata , iccirco ego Theobaldus , Blesensis comes , regni Francie procurator , ad noticiam tam futurorum quam presentium scripto mandare curavi quod dictum erat mihi terram de Bussiaco esse de feodo meo .


Perinde causam movens in curia regis Ludovici de eadem terra contra episcopum Carnotensem Robertum , conventus a rege et adjuratus per fidelitatem ei debitam ne vexarem episcopum et ecclesiam , si non cognoscerem in illa terra jus meum infra terminum placiti , per multam et diutinam inquisitionem a fidelibus meis et hominibus et servientibus edoctus , nullum ibi reperiens jus meum , eandem terram ad jus Carnotensis episcopi pertinere cognovi .


Cum igitur , in Natali Domini , ad curiam gloriosi regis Ludovici Stampis convenissemus , ne fieret mihi in peccatum si , ex eo quod querelam inde moveram , aliquis in posterum occasionem haberet aliquod impedimentum in jus ecclesie movere , assistente ibi Roberto , pontifice , coram rege et multiplici baronia , protestatus sum me in terra de Bussiaco nichil juris habere , et ita placitum dimisi , et episcopum jus suum in pace possidere et litteris et sigilli mei auctoritate et testibus subscriptis precavere curavi , ne veniret in detrimentum ecclesie quod inde causam moveram , et ideo tam sollempniter , post certissimam inquisitionem , placitum refutavi et jus suum episcopo et ecclesie dimisi .


Actum publice Stampis , anno ab incarnatione Domini MºCºLVIº . »


« Rotrodus , Dei gracia , Ebroicensis ecclesie humilis minister , omnibus fidelibus tam presentibus quam futuris , salutem in Domino .


Notum et scripto nostro ratum esse volumus quod ecclesias de Illeiis ecclesie Sancte-Marie Carnoti et monasterio Sancti-Petri Carnoti , utriusque ecclesie jure cognito , concessimus quiete in perpetuum possidendas , eo tenore ut predicte ecclesie Sancte-Marie et Sancti-Petri totam decimam habeant , excepta decima terre quatuor carrucarum quam monachi de Strata colunt , quarum decimam idem monachi , donatione nostra et auctoritate , sibi quietam defendunt , et excepta tercia garba de Vileta et de feodo qui dicitur Jerosolimitanorum , quam ad opus presbyterorum de Illeiis detinuimus , que antea erat eorumdem sacerdotum .


Siquidem canonici Sancte-Marie et monachi Sancti-Petri annuatim dabunt presbyteris de Illeiis , pro messione , quinque modios , tres scilicet de hybernagio et unum de ordeo et alterum de avena .


Reliqua autem que altario pertinent , sicuti agnos et porcellos et decimam lini et chanvre , jure sacerdotali , presbyteri sibi habeant et decimam vini vinearum que tunc erant in parrochia illa quando hec donatio facta est , sic tamen ut , si forte alie vinee in toto territorio de Illeiis plantarentur , decime earum Beate-Marie et Sancti-Petri essent .


Si autem que tunc erant vinee ad terram arabilem reverterentur , decima illius terre in jus predictarum ecclesiarum Sancte-Marie et Sancti-Petri veniret .


Sed et concessimus quod si forte aliqui laicorum qui in parrochia de Illeiis decimas tenent , eas ecclesie Beate-Marie et Sancti-Petri concederent , vel si predicte ecclesie ipsas aliqua ratione sibi perquirere possent , cas illis habendas auctoritate nostra confirmamus .


Dominus quoque Symon de Aneto , qui tunc erat dominus Illeiarum , has ecclesias , in presentia nostra , apud Coldras , concessit habendas in perpetuum ecclesie Beate-Marie Carnoti et monachis Sancti-Petri .


Hoc etiam notum vobis esse volumus et ratum permanere quod Wuillelmus Golferius concessit monachis Sancti-Petri , in presentia nostra , apud Britolium , quicquid juris in predictis ecclesiis et decimis prius habuerat .


Hoc quoque prius in presentia nostra diffinitum est quod dominus Robertus , qui tunc erat Carnotensis episcopus , medietatem hujus decime ad ecclesiam suam pertinentem , concedente ibidem Capitulo suo , in vita sua possideret et post ejus decessum in dominium Capituli veniret ; unde et Capitulum ejus anniversarium singulis annis ageret , et totum redditum medietatis hujus decime , in anniversaria die obitus sui , canonicis et clericis chori qui anniversario interessent divideret , prout eis idem episcopus , vel in vita vel in decessu suo , litteris et sigillo suo institueret .


Laboraverat enim in restituenda hac decima et ecclesie sue et ecclesie Beati-Petri .


Actum Carnoti , publice , in capitulo Beate-Marie , anno ab incarnatione Domini MºCºLVIIº , in presentia mea et domini Roberti , tunc Carnotensis episcopi , et sui Capituli ; residentibus ibidem nobiscum : Willelmo , decano ecclesie nostre , et sacerdotibus de Illeiis Herberto et Gosberto , et plerisque aliis clericis nostris quos in comitatu nostro tunc habemus .


Quod ut ratum per succedentia tempora perseveret , scriptum inde sollempniter factum sigilli nostri impressione munivimus .


Ad exemplar igitur nostrorum patrum utile et imitandum , nos quoque , presentium tam quam futurorum , noticie tradere curamus quod canonici Sancti-Vincentii-de-Bosco ecclesie Carnotensi hospites de Lonvillario , quos diu tenuerant , réliquerunt .


Id autem concesserunt et dederunt , pro remedio animarum suarum , domini ejusdem ville Baldricus et Raherius , frater ejus , et filii Baldrici Stephanus , Willelmus , Vivianus de Bursariis de cujus feodo res manebat , Hugo Gervasii de Castello-Novo .


Predictorum autem virorum rogatu , Beate-Marie Carnotensis canonici hospites pretaxatos Willelmo filio Baldrici , cum unius substitucione heredis , concesserunt ; hoc videlicet pacto quod singulis annis singuli hospites xviii denarios redderent , et si hospites illi sibi invicem forisfacerent , vel alii , per manum predicti Willelmi vel servientis ejus , consilio tamen Capituli , emendaretur .


Hoc autem diffinitum est , Baldrico vivente , in capitulo Sancte-Marie , Gosleno episcopo presente .


Post mortem vero Baldrici , Philippus , filius ejus , cui terram concesserat assensu Willelmi fratris ejus , qui Willelmus major natu erat , Philippus , inquam , prefinitam elaboravit frangere constitutionem .


Revocatus autem postea , tum per justiciam ecclesie , tum per judicium , factam a patre suo concessit donationem ; et in signum infrangibilis donationis ipse et Willelmus frater super altare cultellum , coram dominis ecclesie , confregerunt .


Hoc autem iterum factum est in capitulo , anno ab incarnatione Domini MºCºLºIXº , regnante Lodovico , Roberto sancte sedis episcopo , presente Ivone , decano ; Hugone , precentore ; Hugone , subdecano ; Roberto , succentore ; Pagano , archidiacono ; Odone , preposito ; Gaufrido , preposito ; Raherio , preposito ; Odone , presbitero ; Milone , presbitero , et aliis tam diaconis quam subdiaconis ; presentibus : Huberto Chotart , Ernaudo de Poncellis , Gisleberto de Tardeis , Ernaudo de Folieto , Garino de Galardone , Amarrico Goaudi , Guidone de Crechis , Gervasio de Brueria . »


« Universis tam presentibus quam futuris notum sit quod Arnoldus , qui ecclesie Bonevallensis minister exstitit , domno Gaufrido , Carnotensi episcopo , quandam vendidit terrulam , juxta prata ejusdem episcopi constitutam .


Quod factum domnus Godescallus postea concessit , qui , favente Deo , post Arnaldum pastoralem in eadem ecclesia dignitatem obtinuit .


Hoc etiam universus ejusdem cenobii conventus approbavit , scriptoque confirmavit ; scilicet , ut eandem terram domnus Gaufridus , Carnotensis episcopus , in perpetuum liberam possideat , et , absque calumpnia , quicquid aliud sibi placuerit de eadem terra faciat . »


« Ego Manasses , Dei gratia , Aurelianensis ecclesie minister humilis , omnibus notificamus quia , nobis astantibus , requisivit Carnotense Capitulum , in presentia domini nostri Guillelmi , Carnotensis electi , Garnerius Rufus , ut , licentia sui , liceret ei constituere capellam , in honore beate Marie et sancti Jacobi , apud Merrolias , salvo jure ecclesie Sancti-Laurentii , ad quam spectaret , de omnibus ; ita tamen quod presbiter Sancti-Laurentii omnia christianitatis offitia prefato Garnerio exhibebit et familie ipsius et omnibus hominibus terre illius apud eandem ecclesiam , excepta corporum sepultura que apud matricem ecclesiam sepelientur .


Electus autem et canonici , precibus nostris et ejusdem Garnerii adquiescentes , juste petitioni gratum prebuerunt assensum .


Ut autem tantum benefitium aliqua sequeretur remuneratio , sepenominatus Garnerius presbitero Beati-Laurentii , qui capelle deserviet de Merroliis , unum modium frumenti , mensura Balgentiacensi mensuratum , singulis annis , habendum , et unum modium melioris quam habebit martialis annone , eadem mensura mensurate , dedit et concessit .


Quod ut ratum permaneret et perpetue stabilitatis munimen obtineret , scripto commendari et sigilli nostri auctoritate corroborari precepimus .


Actum publice Carnotis , anno incarnati Verbi MºCºLXºVº .


Ordinatis in ecclesia Sancte-Crucis majoribus personis : Johanne , decano ; Guillelmo , cantore ; Hugone , subdecano ; Manasses , capicerio ; cancellario nullo . »


« Alexander episcopus , servus servorum Dei , dilectis filiis Gaufrido decano ceterisque canonicis Carnotensis ecclesie , tam presentibus quam futuris , canonice substituendis in perpetuum .


Eapropter , dilecti in Domino filii , vestris justis postulationibus clementer annuimus et prefatam Dei genitricis semper virginis Marie ecclesiam in qua divino estis obsequio mancipati , ad exemplar sancte recordationis predecessoris nostri Lucii pape , sub beati Petri et nostra protectione suscipimus et presentis scripti privilegio communimus .


Illud etiam quod pro servitio ejusdem genitricis Dei et honestate Carnotensis ecclesie a vobis rationabili providentia statutum est , per presentis scripti paginam confirmamus et ratum manere censemus , ut videlicet oblationes altarium de villis vestris , annone de molendinis , minute decimationes , proventus nemorum et quedam alia jam a vestra discretione concessa , vel in antea concedenda , usibus fratrum qui ad Matutinas et ad missam assidui fuerint perpetuo cedant , ita videlicet ut qui eisdem servitiis non interfuerint nequaquam in eis partem recipiant .


Ego Ludovicus , Dei gracia , Francorum rex : quanto eminentius ecclesiam Carnotensem diligimus , tanto minus eam affligere et dignitatem cleri humiliare volumus .


Actum Parisius , anno incarnati Verbi MºCºLXVIIIº . »


Ego Gaufridus , decanus , et universitas Capituli Carnotensis , presentibus et futuris notum facere curavimus quod terras quas tenuerat et excoluerat Herveius , concanonicus noster et prepositus ville que dicitur Auvers , Petro et heredibus suis concessimus , quiete in perpetuum possidendas , ea scilicet conditione ut quicumque eas possederint , hospites predicte ville permaneant et singulis annis ecclesie nostre campipartem et decimam de prefatis terris integre persolvant .


Quod ut ratum et inconcussum per succedentia tempora permaneret , presenti cyrographo et sigillo Beate-Marie placuit roborari . »


« Alexander episcopus , servus servorum Dei , dilectis filiis decano et canonicis Carnotensibus , salutem et apostolicam benedictionem .


Inde siquidem est quod nos ecclesiam vestram , que inter minores regni Francorum computari non solet , debitis obsequiis defraudari nolentes , auctoritate apostolica duximus statuendum ut qui in eadem ecclesia vestra de cetero canonizandi fuerint et ibidem mansionarii non extiterint xx solidos tantum de prebenda sua singulis annis percipiant , nec a vobis vel ab ecclesia prescripta magis exigere vel recipere possint , dummodo in ipsius ecclesie obsequis , sicut et mansionarii faciunt , assidue noluerint permanere .


Datum Beneventi , ii nonas aprilis . »


« Ego Gaufridus , decanus , et universitas Capituli Carnotensis presentibus et futuris notum facere curavimus quod Hugo de Galardone , cum homines Beate-Marie , in quos nichil juris habebat , Robertum , filium Hugonis de Gaisvilla , et Garinum , Ernaldi filium , nimis duriter tractasset , utrumque oculis et genitalibus privando , tandem a nobis et a predictis hominibus nostris eorumque cognatione hujusmodi satisfactionis remedio veniam obtinuit , sicque inter utramque partem pax composita est , et securitas hinc et inde restituta est atque firmata : prefatus siquidem Hugo censui quinque solidorum quem nobis annuatim tam ipse quam pater suus reddere solitus erat censum triplicem adjecit , sicque , in summa , viginti solidos firmissime pepigit Capitulo Beate-Marie , singulis annis , in festivitate sancti Remigii , a se et ab heredibus suis , qui sibi in Galardonis dominationem succederent , in perpetuum persolvendos .


Prenominatis vero hominibus nostris , quibus tam tristem atque probrosam membrorum mutilationem intulerat , hanc rependit honorificentiam , solatiumque miserie , atque inopie relevationem : amborum quippe , nunc illius nunc istius , manibus manus suas interserens , utrique ipse hominium fecit duosque illis annone modios equipollentis annone refectorii nostri , unicuique suum , dum uterque viveret , pepigit se annuatim daturum , in festivitate sancti Remigii ; quod si alterum eorum mori contingeret , superstiti unum modium , in predicta festivitate , annuatim exsolveret .


Preterea plerique militum ejusdem Hugonis , eadem de causa qua et dominus suus , sepedictis Roberto et Garino et quibusdam consanguineis eorum hominia fecerunt .


Quod ut ratum et stabile permaneret , placuit scripto mandari et sigillo Beate-Marie communiri .


Nomina vero eorum qui huic rei interfuerunt placuit subscribi : Gaufridus , decanus ; Amauricus , precentor ; Gislebertus , subdecanus ; Richerius , succentor ; Robertus , cancellarius ; Milo , archidiaconus ; Mathias , archidiaconus ; Gauterius , archidiaconus ; Robertus , archidiaconus ; Ernaldus , archidiaconus ; Gaufridus , prepositus ; Raherius , prepositus ; Haimo , capicerius ; Hubertus , camerarius ; Garinus , presbyter ; Guillelmus , presbyter de Nogento ; Lambertus , presbyter ; Henricus , presbyter ; Willelmus de Jureio ; Fulcherius , presbyter ; Herbertus , presbyter ; Briennius , presbyter ; Gislebertus , diaconus ; Nivelo , diaconus ; Gislebertus , diaconus ; Gaufridus , diaconus ; Guismondus , diaconus ; Milo , subdiaconus ; Gervasius , subdiaconus ; Balduinus , subdiaconus ; Nicholaus , subdiaconus ; Hugo , subdiaconus ; Guido , subdiaconus ; Henricus , subdiaconus ; Godefridus , subdiaconus ; Aucherius , subdiaconus .


Ex parte autem sepedicti Hugonis interfuerunt isti : Robertus de Specula ; Willelmus , prepositus de Galardone ; Petrus , presbyter . »


« Ego Gaufridus , decanus , et universitas Capituli Carnotensis , presentibus et futuris notum facere curavimus , quod controversia que inter nos et servientem nostrum Guillelmum , majorem de Maigneriis , orta erat , super molendino de Valcellis et prato quod eidem molendino proximum est , tali demum compositione ad pacem et concordiam est redacta : concessimus siquidem prenominato majori predictum molendinum , cum molta consueta , hereditario jure possidendum , tali scilicet tenore ut ipse et heredes sui , sibi in ejusdem molendini possessionem successuri , Capitulo , singulis annis , pro modiatione , persolvant vi modios annone , talis qualem accipiemus ab aliis quibus commissa sunt vel erunt cetera Capituli molendina .


Quod ut ratum et stabile permaneat presenti cyrographo et auctoritate sigilli Beate-Marie placuit roborari . »


« Ego Wuillelmus , Dei gracia , Senonensis archiepiscopus et apostolice sedis legatus , notum fieri volo presentibus et futuris contencionem quandam , que inter canonicos Beate-Marie Carnotensis matris ecclesie et Raherium de Montiniaco diu duraverat , coram nobis decisam et transactione que infra scribitur terminatam .


Concesserat et in perpetuum donaverat Odo et filius ejus Raherius canonicis decimam et primicias tocius Gaudi-Thesaurarii , a vado Tronelli usque ad propriam terram Oigniaci , et tocius juvenis foreste , cum crescentiis suis .


Quia vero predictus Raherius , predicti Odonis filius , huic concessioni et dono , tempore nostro , in quibusdam contrarius , in quibusdam consentiens erat , ipsum et canonicos , in presentia nostra , compositione que sequitur in idem fecimus consentire .


In territorio Nove-Fontenelle canonici primicias et decimas ex integro percipient , sicut et ante diem transactionis hujus , sine contradictione aliqua , percipere soliti erant .


Illud et adjiciendum est quod Raherius vel ejus successor , pro censu de Fontenella , singulis annis , xx solidos , in festo sancti Remigii , canonicis Beate-Marie persolvet .


In ceteris autem locis qui infra predictos terminos continentur , terragium simul et decima per cam pipartiarium Raherii et successoris ipsius , qui fidelitatem , singulis annis , canonicis jurabit , in unam grangiam , vel , si una non sufficiat , in duas , competentibus locis , constructas , congerentur , ut , trituratis messibus , terciam partem tam grani quam straminis habeant , reliquas duas Raherius aut successor ejus sibi tollat ; et , ad edificationem grangie , cum res ad ipsos devenerit , canonici terciam partem mittent , Raherius vel successor ejus duas .


Licebit autem canonicis , si voluerint , servientem proprium ibi habere , qui partem eorum custodiat et fidelitatem Raherio , si exegerit , faciat .


Hanc autem terciam partem suam canonici Raherio clerico , predicti Raherii filio , sub annua pensione duorum modiorum annone , in vita sua concesserunt , ita ut modium hibernagii et modium avene canonicis persolvat .


Fiet autem in loco competenti ecclesia et cimiterium , cui ecclesie presbyter de Fontenella , per se vel per capellanum suum , deserviet .


Decedente autem presbytero de Fontenella , alius in ecclesia nova illa , per manum Raherii clerici , si facultas ecclesie suppetat , substituetur .


Sciendum est quod si quis in illo cimiterio , vel in grangia canonicorum et Raherii , excessum fecerit qui ad ecclesiasticam pertineat censuram , episcopus et canonici condignam inde faciant vindictam .


Supradicte compositioni curavimus adjicere quatinus , si canonici adversus Templarios de Arevilla , in territorio prenominato , aliquid acquisierint , acquisitio illa dimidia erit canonicorum et dimidia Raherii clerici .


Ut autem predicta compositio inviolabiliter et inconcussa conservetur , scriptis eam mandari fecimus et sigilli nostri auctoritate communire curavimus .


Actum Carnoti , in palatio episcopali , anno ab incarnatione Domini MºCºLXºIXº , astantibus personis Carnotensis ecclesie et aliis quampluribus quorum nomina notare duximus , videlicet : Gaufrido , decano ; Amalrico , cantore ; Gisleberto , subdecano ; Richerio , succentore ; Milone , archidiacono ; Roberto , cancellario ; Ernaldo , archidiacono ; Roberto , archidiacono ; Gaufrido , preposito ; Raherio , preposito ; Fulcherio , sacerdote ; Herberto , sacerdote ; Willelmo de Novigento ; Gaufrido Bonello ; Gisleberto de Fontanis ; Roberto Pajot ; Balduino de Charisi ; Nicolao Subdecani ; Aucherio Cancellarii ; Raherio de Montiniaco ; Odone , filio ejus ; Raherio , clerico ; Willelmo Fremillum ; Bernardo Decano . »


« Gaufridus , Beate-Marie Carnotensis decanus , et universitas Capituli Carnotensis , omnibus ad quos littere iste pervenerint , in Domino salutem .


Sciant itaque universi , tam presentes quam futuri , quod Matheus de Rufin decimam de Busseto , quam particulariter a Terrico Havart et a fratre ejus Garino , presbytero , et exinde a Willelmo , majore de Vilemout , et Gilone , fratre ejusdem Willelmi , libere et pacifice acquisitam , diu possederat et tenuerat , pie recordationis affectu , Capitulo Beate-Marie Carnotensis liberam et integram , prout eandem habuerat , in elemosynam erogavit ; existente plegio immunitatis Radulfo de Booleto , sub cujus garentia predicta decima continetur ; Petronilla de Rennencort , sorore prefati Mathei , idipsum plegiante et concedente ; utpote sub cujus etiam tutela garantie decima esse comprobatur .


Qui , in signum libere immunitatis et benigne concessionis , altare beate Marie propriis manibus humiliter tetigerunt .


Ut autem concessioni huic firmiter obligarentur et ne hujus compositionis in futurum possent subterfugere veritati , in rei memoriam , unicuique predictorum , Radulfi scilicet et Petronille , vi nummi singulis annis distribuentur , qui a die Jovis-Absoluti , usque ad completas ferias Pasche , in perpetuum persolventur .


Ex parte Capituli hii testes extiterunt : Gaufridus , decanus ; Gislebertus , subdecanus ; Willelmus , succentor ; Gislebertus , camerarius ; Vincentius , comitis prepositus ; Robertus de Campis ; Willelmus Champelin ; Goslenus , major de Magneriis ; Raginaldus , major de Moncellis ; Fulcherius , major de Amiliaco .


Ex parte domni Mathei hii testes adfuerunt : Hugo de Fai ; Radulfus de Orfin . »


Sciat igitur presens etas omniumque futurorum secutura posteritas Hugonem de Boteneio , suorum concessione filiorum , Willelmi videlicet et Otranni , et Aremburgis uxoris Willelmi primogeniti , et Roberti filii ejusdem Willelmi , quadraginta duos terre agripennos , apud Nemus-Richoldis , Carnotensi ecclesie Beate-Marie atque Amaurico , ejusdem ecclesie precentori , donavisse , duodecim quidem ab omni consuetudine quietos .


Ex illis autem , duodecim decem hominum hospitationi , undecim vero presbytero ejusdem ville , majori duodecim , reliquos vero triginta , quorum oblate communes debebant esse Hugonis et Amaurici precentoris , concessit Hugo et filii ejus Willelmus et Otrannus , et Aremburgis uxor Willelmi , et Robertus , filius ejusdem Willelmi , ecclesie Carnotensi et Amaurico ejusdem ecclesie precentori , ita quod Amauricus vel ejus successor Hugoni supranominato vel ejus heredi duos modios avene , ad mensuram de Nogento , pro modiatione , annuatim , in Pascha , persolvat ; tali siquidem pactione quod si terra illorum triginta agripennorum operata fuerit , Hugo vel ejus heres decimam exinde habeat .


Preterea donavit Hugo et filii ejus , Willermus scilicet et Otrannus , et Aremburgis uxor Willelmi , et Robertus filius ejus , quoddam nemus quod est juxta pleseium de Nemore-Richeudis , a via que est juxta agripennos usque ad aliam viam que vadit a Nemore-Richeudis ad Bogleinval , et desubtus usque ad terras operatas , Amaurico precentori et ejus successoribus , ita quod Amauricus vel ejus successor Hugoni supradicto vel ejus heredi duos solidos pro censu , in festo sancti Remigii , singulis annis , reddat .


Huic autem concessioni affuerunt ex utraque parte testes ; ex parte Hugonis affuerunt : Herveus de Cureto ; Hubertus de Herluat ; Giroudus major ; ex parte precentoris affuerunt : Paganus de Maerolis ; Radulfus de Cureto ; Robertus de Trembleio ; Vitalis ; Petrus , clericus precentoris . »


Hanc igitur providentiam approbantes , ego Gaufridus , decanus , et universitas Capituli Carnotensis non solum presentium sed et posterorum noticie scribendo tradere curavimus qualiter terminata fuerit controversia que super campiparte et decima guesdiorum Ebrardiville orta erat , inter venerabilem fratrem nostrum Almauricum , precentorem ecclesie nostre , tunc temporis predicte precarie procuratorem , et Ansoldum , ejusdem ville prepositum .


In curia siquidem incliti regis Anglorum Henrici , apud Montem-Fortem , a ministris ejusdem curie firmiter definitum est , et a prefato Ansoldo et filiis ejus , fide interposita , confirmatum quod idem Ansoldus et ejus heres de campiparte et decima guesdiorum Ebrardiville quartam solummodo partem a ministro procuratoris Carnotensis ecclesie , singulis annis , accipiet ; reliquas vero tres partes ecclesie nostre procurator in integrum habebit , tali scilicet tenore ut , duobus vel tribus milibus guesdiorum collectis , si Ansoldo vel heredi suo placuerit suam quartam partem accipiat et itidem quartam partem cum totum fuerit collectum .


Deinde sepedictus Ansoldus , et Beatrix , uxor ejus , et filii ejus Robertus et Gaufridus , et Almauricus in capitulum nostrum venerunt et rem , ita ut dictum est , in curia regia apud Montem-Fortem , actam esse recognoverunt atque concesserunt .


Insuper Ansoldus et duo filii ejus Robertus et Gaufridus eandem rem se firmiter observaturos esse juraverunt .


Que ut rata et stabilia permanerent presentis cyrographi testimonio et auctoritate sigilli Beate-Marie placuit roborari . »


« Alexander episcopus , servus servorum Dei , dilectis filiis decano et Capitulo Carnotensis ecclesie , salutem et apostolicam benedictionem .


Intelleximus autem quod venerabilis frater noster Willelmus , Senonensis archiepiscopus , apostolice sedis legatus , cognoscens dolum et fraudem que in tractandis et disponendis redditibus ecclesie vestre ab infidelibus ministris fiebat , consilio et conniventia tocius Capituli vestri , statuit et ordinavit ut duo , tres , quatuor , vel plures numero , juxta competentem prebendalium proventuum estimationem , sibi ad invicem adjungantur , qui partes sorti sue deputatas , servata honestate , procurent , et de tuendis , fovendis atque juvandis qui in sua sunt ditione terrarum colonis curam fidelissimam gerant ; et , ne circa injunctam sibi sollicitudinem minus solliciti aut negligentes existant , omnes justicias que seculares appellantur et que solent ad prepositos pertinere , sive terrarum , seu rusticorum , in canonicorum jura transfudit , ita ut pro nullo penitus forisfacto liceat preposito quempiam ex rusticis summonere vel justiciare .


Ad hec libertatem claustri vestri , sicut in privilegiis regum Francie continetur , et antiquam et rationabilem consuetudinem ecclesie vestre , scilicet quod homines et hospites ipsius ecclesie in tota civitate et episcopatu vestro de omnibus mercationibus ad suum et familie sue usum pertinentibus , nullam , vendentes vel ementes , consuetudinem seu theloneum reddant , nichilominus auctoritatis apostolice duximus robore confirmandam .


Datum Tusculani , vi idus aprilis . »


« Alexander episcopus , servus servorum Dei , dilectis filiis Gaufrido , decano , et canonicis Carnotensis ecclesie , tam presentibus quam futuris , canonice substituendis , in perpetuum .


Eapropter , dilecti in Domino filii , considerato fervore devotionis vestre quam circa nos et Romanam ecclesiam geritis , vestris justis postulationibus clementer annuimus , et ecclesiam vestram , in qua estis divino obsequio mancipati , sub beati Petri et nostra protectione suscipimus et presentis scripti privilegio communimus : statuentes ut quascumque possessiones , quecumque bona eadem ecclesia in presentiarum juste et canonice possidet , aut in futurum , concessione pontificum , largitione regum , vel principum , oblatione fidelium , seu aliis justis modis , prestante Domino , poterit adipisci , firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant .


In quibus hec propriis duximus exprimenda vocabulis : Gualdum-Sancti-Stephani , et ecclesiam , et omnes decimas ejusdem Gualdi ; villamque que dicitur Disconfectura , cum ecclesia ibidem constituta : ecclesiam de Fontanella ; ecclesiam de Boferi ; ecclesiam de Poli , cum capellis et omnibus ad eas pertinentibus et decimis ; Carnoti , ecclesiam Sancti-Saturnini cum omnibus pertinentiis suis ; ecclesiam Sancti-Leodegarii-de-Alberiis , sicut a Willelmo , Senonensi archiepiscopo , apostolice sedis legato , curam et administrationem Carnotensis ecclesie gerente , libera et absoluta ab omni jurisdictione archidiaconi , Capitulo in perpetuum donata est et concessa , Milone , archidiacono , in cujus erat archidiaconatu , conniventiam et assensum prebente ; preposituram de Alvers ; preposituram de Unigradu ; preposituram de Masengi ; preposituram de Normannia , cum hominibus , villis , territoriis , ecclesiis , capellis , decimis et terragiis et aliis consuetudinibus et libertatibus , et omnibus ad easdem preposituras pertinentibus .


Ad hec presenti decreto sancimus et auctoritate apostolica arctius prohibemus ne quis in civitate vestra vel suburbiis sibi contiguis , absque auctoritate et assensu episcopi vestri et vestro , ecclesiam , capellam , oratorium vel cymiterium construere audeat , salva apostolice sedis auctoritate .


Ego Odo Borrelli de Curtalano omnibus tam presentibus quam futuris notum fieri volo et scripti presentis attestatione confirmo quod dono Deo et canonicis Beate-Marie Carnotensis matris ecclesie et Richerio , archidiacono , fratre meo Hugone donante et concedente , et Berta uxore mea et filio meo Hugone concedente , duodecim carrucatas terre , unamquamque novem modietarum , in silva que vocatur Gaudus-Sancti-Stephani , et ipsi communicant michi decimam ejusdem , terre que ipsorum erat .


Reliqua vero decima tocius Gaudi propria remanet Beate-Marie Carnotensis ecclesie , hoc pacto : hospites omnes canonicorum erunt soluti et quieti , quorum unusquisque terciam partem agripenni terre ad hospitalicium suum habebit .


Terra vero forinseca , que extra hospitalicia est , et quicquid inde proveniet , commune erit inter me et heredes meos et canonicos , videlicet terragium , decima , oblite , venditiones , census pratorum , forifacta , emendationes et placita ; que emendationes et placita predicte terre ibi fient , et non alibi , per majorem communem ejusdem terre .


Ad molendina que ibi fient molent hospites quamdiu poterunt ; cum autem non poterunt , molent ad mea molendina , videlicet ad molendinum Fontium , vel ad molendina Curtalani , et ibi expectabunt per diem et noctem , et , si tunc non poterunt molere , eant quo voluerint .


Si autem inde accusatus voluerit se purgare quarta manu , licebit , et hoc Curtalani , nec alibi .


Quarrarium vero supradictum non mittam nisi securo loco , videlicet ad Castridunum , vel ad Vindocinum infra Lidum , vel ad Montem-Dublellum , vel ad Mummiralium , vel ad Braotum .


Grangia communi expensa fiet , et trituratores communiter ponemus , ego et heredes mei medietatem , et canonici aliam , qui facient nobis fidelitatem .


Ego Hugo , Castriduni vicecomes , de cujus feodo est Gaudus-Sancti-Stephani , istud donum concedo , et , pro posse meo , garandabo , et ut in perpetuum ratum permaneat , sigilli mei impressione corroboro .


« Robertus , Dei gracia , Majoris-Monasterii humilis minister , et omnis ejusdem monasterii conventus , Gaufredo , Dei gracia , Carnotensis ecclesie decano , et universitati Capituli , in perpetuum .


Inde est quod notum fieri volumus universis , tam futuris quam presentibus , quod nos odiosas Deo et nobis contentiones que inter monasterium Sancti-Martini-de-Valle et ecclesiam Beate-Marie Carnotensis orte erant , ex occasione quarumdam comestionum ac potuum que a fratribus nostris , canonicis et clericis predicte ecclesie , in quibusdam processionibus exhiberi solebant , sopire penitus intendentes , transigendo potius quam diffiniendo , ad pacis et concordie finem venire curavimus .


In Pascha Domini , secunda feria , preparabant ex more monachi Sancti-Martini canonicis et clericis qui ad processionem veniebant panem , carnes et vinum , ut exinde qui vellent comederent ; in Rogationibus potum ; in festo sancti Martini Estivalis potum similiter et quosdam artificiales panes quos canistrellos vocant ; in festo sancti Martini Hyemalis item potum ; quorum , ut diximus , occasione , et monachorum quies turbari et ordo confundi et nonnumquam scandala , dissensiones , rixe solebant oriri .


Ad commonitionem et consilium tandem prudentium ac religiosorum qui aderant , utraque partium a lite recedens , in dominum Willelmum , Senonensem archiepiscopum , compromisit , et quicquid inde statueret concordi omnium voluntate concessit .


In primis dixit ut monachi nostri jus ecclesie Carnotensis recognoscerent in predictis , et quia eo anno cessaverant a ciborum illorum et potuum prestatione , satisfactionem illam , quam jus vel rectum facere vulgariter appellant , Capitulo prestarent ; quod et factum est per manum Willelmi , tunc prioris Sancti-Martini , presente majore priore monasterii nostri et jubente .


Adjecit et dicto suo ut nichil deinceps in predictis processionibus , sive in cibo , sive aliis , preparent vel impendant , exceptis clericulis qui misse deservierint , quibus sex tantum nummos persolvant , scilicet : in secunda feria Pasche xl solidos Carnotensis monete , in festo sancti Martini Estivalis xx solidos , in festo sancti Martini Hyemalis xx solidos , in processione Rogationum nichil , his qui ad processionem venerint , solvant .


Actum est hoc in presentia domini Willelmi , Senonensis archiepiscopi et apostolice sedis legati , anno Dominice incarnationis MºCºLXXºVIº ; astante Roberto , majore priore monasterii nostri , id ipsum pro toto monasterio nostro approbante et laudante ; Gaufredo , decano ; Richerio , cantore ; Gisleberto , subdecano ; Roberto , succentore , et Capitulo Beate-Marie similiter assistente et volente .


« Henricus , Dei gratia , rex Anglie et dux Normannie et Aquitanie et comes Andegavensis , archiepiscopo Rothomagensi , episcopis , abbatibus , comitibus , baronibus , justiciariis , vicecomitibus , ministris et omnibus fidelibus suis Normannie , salutem .


Sciatis me , pro salute mea et antecessorum et successorum meorum , concessisse et presenti carta confirmasse ecclesie Sancte-Marie Carnotensis in liberam et perpetuam elemosinam : in Ebroicensi comitatu , Ebrardivillam totam cum ecclesia , et decimam venationis de silva que dicitur Bortis , et in eadem patria , ecclesiam solam de Hauvilla ; et in Lisvisio , ecclesiam solam de Bonavilla , et in eodem territorio , Angliscam-Villam totam cum ecclesia , et Runtiam-Villam totam cum ecclesia de Sancto-Juliano , cum duobus membris appendentibus , sicut hec omnia a Richardo , marchione Normannie , ei donata et concessa sunt et carta ejus confirmata .


Quare volo et firmiter precipio quod eadem ecclesia omnia supradicta habeat et teneat bene et in pace , libere et quiete , integre et plenarie et honorifice , in ecclesiis et terris et decimis , in bosco et plano , in pratis et pascuis , in aquis et molendinis , in viis et semitis , et in omnibus aliis locis et aliis rebus ad ea pertinentibus , cum omnibus libertatibus , et liberis consuetudinibus suis .


Testibus ; Willelmo , Remensi , Bartholomeo , Turonensi , archiepiscopis ; Hugone , comite Cestriensi ; Symone , comite de Clara ; Waltero , filio Roberti Rannerii de Glanvilla ; Stephano de Turono , senescalco ; Andrea ; Fulcone Paganello ; Gervasio Paganello ; Aldefonso , fratre comitis Sancti-Egidii ; Jocelino , fratre Regine ; Gaufrido Hosato ; Willelmo de Ostilleio .


« Alexander episcopus , servus servorum Dei , venerabili fratri Johanni episcopo , et dilectis filiis decano et Capitulo Carnotensi , salutem et apostolicam benedictionem .


Hac itaque ratione inducti , auctoritate duximus apostolica statuendum ut honores Carnotensis ecclesie aliis de cetero minime concedantur nisi qui secundum antiquam et rationabilem consuetudinem residentiam se promiserint habituros .


Datum Tusculani , x kalendas februarii . »


« Ego Gaufridus , Carnotensis ecclesie decanus , et universitas Capituli Carnotensis notum fieri volumus quod , cum sepe inter nos et Julduinum de Bellovillari discordiarum dissensiones emersissent super jure quod habere dicitur ecclesia Beate-Marie Carnotensis in villis que sunt : Lu , Bellovillare , et Martisvilla , tamdem divine miserationis subsidiante clementia , inter nos et Herbertum , prenominati Julduini successorem et filium , omnis discordia in laudabilem concordie consonantiam , pacifice compositionis interventu , feliciter est conversa .


Itaque , Herberto presignificati filio Julduini , cum aliquot prudentibus viris quos secum adduxerit , in presentia nostra constituto , dictum est tres villas que presignificate sunt , cum hospitibus et agripennis et viis et semitis et omnibus ad eas pertinentibus , ad jus ecclesie nostre pertinere , nec dominum de Bellovillari in eis aliquod jus nisi quod ita significatur habere ; unde nec ab hominibus nostris debet corveias , tallias , anserem , gallinam , vel quascumque alias exactiones exigere .


Bovatas extra villas que presignificate sunt consistentes , certum quidem est ad jus domini de Bellovillari pertinere ; non tamen aliis quam hominibus nostris potest illas addicere .


Pro unaquaque bovata integra , ad perticam Beate-Marie mensurata , tenentur homines nostri , singulis annis , ad festum sancti Johannis quod est in augusto mense , domino de Bellovillari xxviii denarios de censu solvere , et modium annone Carnotum , vel Bonevallem , vel Pusiacum ducere , dum tamen de hoc infra festum Omnium-Sanctorum requirantur , alias ab illius anni ductus debito penitus absolvuntur .


Si vero census qui presignificatus est infra viiiª diem non reddetur , vel si ad submonitionem domini de Bellovillari modius annone Carnotum , vel Bonevallem , vel Pusiacum non ducetur , dominus de Bellovillari poterit ab hominibus nostris censum exigere et annone conductum , et pro transgressione termini legem que vulgo rectum appellatur , secundum quod unicuique convenit , a singulis transgressoribus poterit exigere .


Additum est preterea quod si bovatas et non agripennos vendi vel forisfactum in ipsis bovatis fieri contigerit , sine aliqua ecclesie participatione , ad dominum de Bellovillari tam venditionum jus quam forisfactum ex integro pertinebit .


Si vero , versa vice , non bovata sed agripennus vendetur , vel in eo forisfactum acciderit , ecclesie , non domino de Bellovillari , tam forisfactum quam venditiones ex integro debebuntur .


Si vero bovata simul agripennusque venditionis alienatione distrahentur , venditiones inter nos et dominum de Bellovillari per equalia dividentur .


Additum est etiam quod , tempore messionis , homines nostri numeratores a domino de Bellovillari sibi postulare debeant assignari , quorum unus apud Lu et Martisvillam , alius apud Bellovillare fungatur officio numerandi ; quos vel eorum aliquem , si nostris hominibus usque ad iiiiª diem distulerit assignare , licebit hominibus nostris numeratore carentibus , in iiiiª die et deinceps , adhibito duorum testimonio , numerare , et ad fraudis cautionem , cum prestito corporaliter juramento et eorum testium juramentis , domino de Bellovillari solvere campipartem .


Qui vero ad numerationis officium vocabuntur , accitis hominibus nostris , in presentia domini de Bellovillari , tactis sacrosanctis , jurare jubebuntur quod , non spe lucri , non amoris aut odii causa , sue differrent numerationis officium adimplere , itemque , quod acceptionem personarum postponentes et potius ordini sibi numerari postulantium servientes , eis a quibus primitus requirentur primitus numerabunt .


Postquam nostris hominibus predicto modo fuerint numeratores assignati , si numerator aliquis , a nostris hominibus requisitus ut numeret , numerare noluerit , vel aliquo casu impeditus numerare non poterit , homines nostri , adhibito duorum testimonio , in crastino numerabunt , et , data juratoria cuatione , ipsi et testes domino de Bellovillari de justa campipartis solutione respondebunt .


Insuper , si terra adjacens vie vel semite utrinque fuerit ecclesie , et via vel semita tota erit ecclesie ; si domini de Bellovillari vel alterius , et via vel semita tota erit illius ; si hinc est ecclesie illinc alterius , dimidia via vel semita erit ecclesie et dimidia illius cujus terre adjacet .


Preterea , si terra sine colono remanserit , dominus de Bellovillari ad ministrum ecclesie veniet , intimans ut terre vacanti colonum assignet , et minister ecclesie colonum assignabit si invenire poterit .


Sin autem dominus de Bellovillari colonum bone opinionis adducet ad ministrum ecclesie , qui illum terre vacanti colonum assignabit , qui deinceps et ecclesie et domino de Bellovillari , in eis que utrique , ut prescripta sunt , debentur respondebit .


Nil amplius juris habet dominus de Bellovillari in hospitibus nostris de villis prenominatis , vel in agripennis , vel in bovatis , vel in aliis ad ecclesiam Beate-Marie pertinentibus .


Testes hujus compositionis sunt : Gaufridus , decanus ; Richerius , precentor ; Gilebertus , subdecanus ; Gilo , subcentor ; Guillelmus , camerarius ; Raherius , prepositus ; Robertus , Blesensis archidiaconus ; Herbertus de Porta-Nova ; Aucherius , diaconus , et alii multi ; presentibus et testibus ex parte predicti Herberti : Philipo Canardi ; Guillelmo de Tovilla ; Raimbaldo de Martisvilla ; Raginaldo de Roboreto et aliis quamplurimis .


Hanc etiam pacem tenendam fide firmaverunt predictus Herbertus et fratres ejus Hugo et Gilduinus .


Quod ut ratum et inconcussum permaneat , auctoritate sigilli Beate-Marie Carnotensis presentem paginam jussimus roborari , et ad preces nostras et predicti Herberti Evrardus , vicecomes Carnotensis , eidem pagine sigillum suum apponi precepit .


« Ego Ebrardus de Puteolo , Carnotensis vicecomes , notum facio , tam presentibus quam futuris , quod cum inter me et Capitulum Beate-Marie Carnotensis questio mota fuisset super filiis Amiardi de Bertovilerio quos homines meos de corpore esse clamabam , tandem , inquisita diligentius veritate , inveni et cognovi ipsos ad me minime pertinere .


Data per manum Radulfi capellani . »


« Gaufridus , Carnotensis ecclesie decanus , et universitas Capituli omnibus ad quos littere iste pervenerint , in vero salutari salutem .


Inter nos et Garinum de Sancto-Leodegario et Droconem , filium ejus , controversia diu habita est propter decimas de Sancto-Leodegario .


Ad ultimum vero , Deo cooperante nobiscum , in hunc modum predicta contentio sopita est quod prenominatus Garinus et Droco , filius ejus , singulis annis , de prefatis decimis in area , sine mutatione annone in pejus , ad preceptum Capituli , nobis reddent vii modios annone et duos modios avene et vi sextarios et x et viiiº sextarios ordei , ad minam qua venditur et emitur .


« Petrus , Dei gracia , Carnotensis ecclesie minister humilis , dilecto filio Galterio , Carnotensis ecclesie capicerio , salutem in Domino .


Ex multorum relatione veraciter didicimus quod presentatio presbyterorum extra chorum vel in Cryptis altaribus desservientium ad jus et officium tuum pertinet , excepto presbytero altaris Sancti-Johannis quem decanus ponere consuevit .


« Ego Teobaldus , Blesensis comes et Francie senescallus , omnibus tam futuris quam presentibus notum facio quod , cum , ex antiqua consuetudine , erga me tenerentur homines Capituli Beate-Marie Carnotensis quandam partem ejusdem civitatis , que communi cognitioni certa erat et nota , fossatis claudere et fossatos ejusdem partis quotiens opus esset reparare , pro remedio anime mee et animarum patris et matris mee , ad peticionem ejusdem Capituli , hanc predictam consuetudinem quitavi , et homines qui eam , ut dictum est , debebant , inde in perpetuum absolvi .


Hoc approbavit atque concessit Adelicia , comitissa , uxor mea , filiis et filiabus nostris Teobaldo et Ludovico , Margarita et Ysabella idem similiter approbantibus atque concedentibus .


Testes inde fuerunt : Gaufridus , decanus Beate-Marie ; Gillebertus , subdecanus ; Richerus , cantor ; Willelmus , succentor ; Milo , archidiaconus ; Bartholomeus , Dunensis archidiaconus ; Ernaudus , Drocensis archidiaconus ; Gauterus , Pissiacensis archidiaconus ; Goslenus , Vindocinensis archidiaconus ; Raginaldus , prepositus ; Raherus , prepositus ; Gillebertus , camerarius ; magister Willelmus de Iveriaco ; magister Lambertus ; Herbertus de Porta-Nova ; magister Petrus Blesensis ; Aucherus ; Philippus de Galardone ; Gauterus de Bulleto , universumque Capitulum ; Balduinus , abbas Sancti-Launomari ; Johannes , abbas Sancte-Marie Blesensis ; Gaudinus , decanus Blesensis ; Gaufridus , filius meus ; Henricus de Pusato ; Bertelinus de Botigni ; Radulfus de Brul ; Herbertus , marescallus ; Raginaldus Crispini ; Fulco , camerarius ; Herveus de Curva-Villa ; Teobaldus Decani ; Clemens de Carnoto ; Vincentius de Poncellis ; Nicolaus , monetarius ; Isembardus de Galardone .


Actum Carnoti in capitulo Beate-Marie , anno incarnationis Dominice millesimo centesimo octogesimo primo .


« Lucius episcopus , servus servorum Dei , dilectis filiis Gaufrido decano , et Capitulo Carnotensi , salutem et apostolicam benedictionem .


Quum igitur nobis imminet ecclesiis et personis ecclesiasticis providere pacem debitam et quietem , et contra insolenciam laicorum apostolicum presidium impartiri , auctoritate vobis apostolica indulgemus ut quicumque parrochianorum vestrorum , sive scilicet Rotrodus , comes Perticensis , sive Robertus Drocensis , sive Vindocinensis , sive Ebroicensis , aut de Monteforti , vel barones , aut alii quilibet qui ecclesias aut homines vestros dampnis vel injuriis affecerint , vel affecerunt , et commoniti satisfactionem contempserint congruam vel justiciam exhibere , eos usque ad dignam satisfactionem , sublato appellationis obstaculo , censura ecclesiastica precellatis et in terris ipsorum , preter baptisma et penitentias , divina prohibeatis officia celebrari , nullis litteris obstantibus , si que sunt a nobis vel a felicis memorie Adriano apostolico impetrate .


Datum Anagnie , vi idus novembris . »


« Lucius episcopus , servus servorum Dei , dilectis filiis Gaufrido , decano , et Capitulo Carnotensi , salutem et apostolicam benedictionem .


Datum Anagnie , ii idus decembris . »


« Gaufridus , Carnotensis ecclesie decanus , et universitas Capituli omnibus ad quos littere iste pervenerint , in Domino salutem .


Quum , intereuntibus singulis , humane actiones cito traduntur oblivioni nisi litteris annotate memorie commendentur , litteris nostris annotare curavimus quod Ansoldus Tracorteis venit in capitulum nostrum , postulans a nobis sibi dari ad censum duos agripennos et dimidium terre apud Rachinetum , que de jure ecclesie nostre esse cognoscitur ; que terra partim sacionalis erat , partim vineis consita ; quam terram Godefridus , noster quondam concanonicus , ex dono Capituli tenuerat .


Nos vero , habito consilio , ex communi assensu fratrum , terram illam predicto Ansoldo dedimus ad censum , et jure hereditario possidendam concessimus , eo tenore quod predictus Ansoldus et quicumque post eum terram illam tenuerit , xxx solidos ecclesie nostre , in festo sancti Remigii , annuatim reddere teneatur .


Nummi autem hujus censive distribuentur canonicis qui anniversario episcopi Teoderici intererunt .


« Urbanus episcopus , servus servorum Dei , venerabili fratri Raginaldo episcopo , et dilectis filiis decano et Capitulo Carnotensi , salutem et aposto licam benedictionem .


Datum Verone , xii kalendas martii . »


« Urbanus episcopus , servus servorum Dei , dilectis filiis decano et Capitulo Carnotensi , salutem et apostolicam benedictionem .


Datum Verone , x kalendas augusti . »


« Raginaldus , Dei gracia , Carnotensis episcopus , omnibus ad quos littere iste pervenerint , salutem in Domino .


Hujus igitur rationis intuitu , presenti scripto fecimus annotari quod Avegotus de Sancto-Prisco , miles , ut ipse et antecessores sui animabus suis requiem invenirent , donavit ecclesie Carnotensi omnes decimas quas habebat apud Luceium , tam minutas quam magnas , perpetuo possidendas , ita quod ecclesia reddet ei vel cui post obitum suum assignaverit , in festo sancti Remigii , apud Carnotum , pro omnibus serviciis , x solidos annuatim .


Nos autem , ad cujus feodum decime pertinebant , et Gaufridus de Lucco-Plantato , qui eas a nobis tenebat , et a quo idem Avesgotus ipsas possidebat , hanc donationem decimarum ecclesie Carnotensi factam concessimus et ratam habuimus , ita quod si prefatus Avegotus vel heredes ejus adversum nos vel memoratum Gaufridum aliquid commiserint de feodo nostro , nichil super feodum , preter illos x so lidos quos ecclesia solvere tenetur , Avegoto poterimus saisire .


Hoc in capitulo Carnotensi , nobis astantibus et laudantibus , concesserunt Hamelina , uxor prefati Avegoti , et Garinus , frater ejus , et Juliana , uxor ejus , et Avegotus , filius Garini .


Ceterum post cetera duximus adnotare quod altera pars decimarum predictarum cedet ad sanctissime recordationis Petri , predecessoris nostri , quondam Carnotensis episcopi , altera vero ad Roberti de Blavia , Carnotensis canonici , anniversaria facienda .


« Gaufridus , decanus , et universitas Capituli Carnotensis , et Robertus , comes Drocensis , omnibus ad quos littere iste pervenerint , in Domino salutem .


Noverint universi , tam presentes quam futuri , quod inter nos et comitem Robertum , super mansione de Firmecort , cum adjacentibus sibi officinis , de communi assensu limitata , et terra quadam que est inter fossata de Firmecort et Mosterellium , que omnia et pater ejus et iste injuste occupaverat , amodo a nobis tenebit , cum pratis ejusdem ville ad decaniam pertinentibus , in hunc modum pacis convenimus .


Predictus siquidem comes , pro pace et amore ecclesie Carnotensis , et ad recognitionem predictorum que omnia a nobis tenet , nichil amplius de nostris occupaturus , annuatim , in festo sancti Remigii , quinquaginta solidos drocensis monete , in prepositura sua , nobis assignavit aut procuratori nostro libere persolvendos ; et tam presens prepositus quam quicumque et quotiens ei in prepositura successe rint fidelitatem nobis faciet de predictis denariis , prefixo termino persolvendis .


Nos autem , requisiti ab eodem comite , ei concessimus ut in predicta terra que est inter fossata Firmecurie et Mosterellium capellam edificet : prior autem qui pro tempore eidem capelle prefuerit , de justiciis nostris fideliter observandis nobis fidelitatem faciet .


Actum est hoc Carnoti , in capitulo ecclesie Carnotensis , anno gratie MºCºLXXXºVIIº , pridie nonas februarii ; Quod ut ratum et firmum inviolabiliter in posterum observetur , presentem paginam sigillorum nostrorum munimine precepimus roborari . »


« Regnante domino Jhesu-Christo in perpetuum , anno incarnationis ejus post mille XIIII , indictione xv , et Roberti regis Francorum anno xxvi .


Ego Ricardus , marchio Normannie , sollicite pro captu meo retractans quanto me Deus honore et potentia post antecessores meos sua gracia sublimaverit , anime mee valde necessarium judicavi ut quadam honorum meorum parte , quia de toto filiorum necnon et affinium meorum causa prohibebat , ecclesie Dei facultates augerem , certus quia sic facientem celestia manent .


Notum igitur esse volo omnibus christianis , tam presentibus quam futuris , qualiter ecclesiam sancte Dei genitricis Carnotensem esse non tulerim mee largitatis expertem , tum opitulandi gratia quam apud Deum pre omnibus habet , tum injurie causa non modice quam in vicinia ejus graviter exercueram , quatinus , aliquantula satisfactione placata , pro animabus nostris vel parentum nostrorum , ut vere piissima est , intercedere dignetur .


Dono itaque , pari voto et communi favore filiorum necnon et affinium meorum , et de jure meo in propriam ditionem Dei , cujus omnia sunt , et Sancte Marie Carnotensis perpetualiter habenda transfundimus donatione directa , videlicet , in Ebroacensi comitatu , Ebrardivillam totam , cum ecclesia et decimam venationis de silva que dicitur Bortis , et , in eodem pago , ecclesiam solam de Hauvilla , et , in Lisvino , ecclesiam solam de Bona-Villa , et , in eodem territorio , Angliscam-Villam totam cum ecclesia , et Runtiam-Villam totam cum ecclesia , et ecclesiam de Sancto-Juliano cum duobus membris appendentibus .


Hec itaque dona , pro qualitate peccatorum nostrorum modica , pro excellentia vero sancte Marie fere nulla , predicte ecclesie , confisi de immensa Dei bonitate et ejusdem matris sue clementia , desiderantissime tradimus , omni consuetudine nostra vel inquietatione penitus dimissa , ut piis ejus meritis adoptemur sempiterne hereditati .


Quatinus autem hec donatio perpetua sit stabilitate subnixa , litterarum exinde noticiam scribere mandavi , scriptum vero signo crucis et mei nominis roboravi , filiorum quoque et affinium , necnon et eorum quorum intererat manibus corroboravi simul et omnibus insigniri precepi .


Datum xi kalendas octobris , regnante Roberto rege feliciter , Actum Rothomagi . »


« Noverint universi ad quos littere iste pervenerint quod nemus de Autou commune est et omnis pastura nemoris , pro media portione , Comitis Perticensis et Capituli ecclesie Carnotensis , sed vetitum prefati nemoris et custodia ad Comitem spectant .


Preterea canonici ejusdem ecclesie , sine assensu Comitis , in jamdicto nemore ad usum suum nichil capere poterunt , preterquam ad fabricam ecclesie Carnotensis et ad usum duarum granchiarum , videlicet de Grandi-Husso et de Gardeis , ita quod tantumdem de nemore Comes capere poterit .


Quantum autem ad pasturam vetitum nemoris Comes , intuitu elemosine , dimittit , ita quod in jamdicto nemore medietatem proventuum pasture Capitulum percipiet , eo tenore quod in ecclesia Carnotensi singulis annis celebrabuntur duo anniversaria , videlicet Mathildis , uxoris sue , scilicet iiii nonas januarii , et Amice , comitisse , matris ejusdem comitis , in octabis Epyphanie .


« Raginaldus , Dei gracia , Carnotensis episcopus , omnibus ad quos littere iste pervenerint , salutem in Domino .


Cum in voto haberemus et summo desiderio Carnotensi ecclesie , que nos , licet indignos et insufficientes tanto honori , ad sui regimen evocavit , redditus providere , de quibus nostrum posset anniversarium sollempniter celebrari , via Iherosolimitana et temporis angustia nostrum propositum impedivit .


Verum quod ad presens possumus , illud tantillulum eidem ecclesie boni concedimus quod habemus in manibus et donamus Capitulo perpetuo possidendum ; capellam etenim Sanctorum Sergii et Bachi , in curia domorum episcoporum sitam , in ea libertate et immunitate qua eam possidebamus , concedimus Capitulo Carnotensi , jure plenario possidendam , perpetuo gracias eis uberes exsolventes , quod firmiter promiserunt , se propter hoc patris mei et matris et comitis Henrici et nostrum , cum decesserimus , anniversaria , annis singulis , cele braturos .


« Johannes de Friesia , miles , omnibus ad quos littere iste pervenerint , salutem .


Noverint universi presentis scripti paginam inspecturi , quod ego , pro salute anime mee et parentum meorum , totam viariam quam in terra ecclesie Beate-Marie Carnotensis habebam , eidem ecclesie liberam et quietam concessi in perpetuum et donavi , Garino , fratre meo , concedente hoc et volente , et Ivone , domino Curveville , de cujus feodo erat , per litteras suas assensum prebente .


« Celestinus episcopus , servus servorum Dei , venerabili fratri Michaeli archiepiscopo , et Manasse , archidiacono Senonensi , salutem et apostolicam benedictionem .


Sicut Henricus , archidiaconus , Raginaldus , de Massengeio prepositus , Symon de Berou , Radulfus de Bellovidere , et Germundus de Levesvilla et Capitulum Carnotense , transmissa nobis insinuatione , monstrarunt cum , juxta consuetam Carnotensis ecclesie libertatem , Gilebertum , Laurentium , Willelmum , Robertum , et Andream , laicos Carnotenses , sub cura ejusdem ecclesie pariterque protectione receptos , ad servicium suum domesticum evocassent , comitissa Carnotensis , sine defectu justicie , cum fautoribus suis qui sunt de vestra provincia , unum de servientibus supradictis , scilicet Gilebertum , per violentiam cepit , et tam ipsum quam alios , bonis et rebus omnibus , sine juris ordine spoliavit .


Datum Rome , apud Sanctum-Petrum , viii idus junii , pontificatus nostri anno quarto . »


« Michael , Dei gratia , Senonensis archiepiscopus , et Manasses , ejus ecclesie archidiaconus , omnibus ad quos littere presentes pervenerint , in Domino salutem .


Notum fieri volumus quod cum controversia inter dilectos filios Capitulum Carnotense et Adeliciam , nobilem comitissam Blesensem , verteretur super libertatibus , consuetudinibus Carnotensis ecclesie de servientibus recipiendis et tuendis , et super quibusdam eorumdem canonicorum servientibus ad eorum servicium domesticum juxta easdem consuetudines sub ecclesie tuitione receptis , et super compromissione a partibus facta in excellentem dominam nostram Adelam , Francorum Reginam , et venerabilem patrem Willelmum , Remensem archiepiscopum , ad nos emanavit mandatum apostolicum sub hac forma . . . .


Siquidem compromissum factum in dominam Reginam et dominum Remensem et arbitrium ab eisdem prolatum prorsus irritum duximus et cassum , tum quia in arbitrio nulla fuerat pena constituta , tum quia nobis liquido constitit arbitrium contra formam compromissi fuisse promulgatum .


Libertates et consuetudines de legitimorum virorum testimonio comprobatas et infra subnotatas adjudicavimus ecclesie Carnotensi , decernentes ut canonicis ejusdem ecclesie libere liceat burgenses Carnotenses qui ad eorum domesticum servicium transierunt , preter servos principis Carnotensis , recipere et tueri , eadem libertate et immunitate cum ipsis canonicis gaudentes , una cum rebus et familiis suis , relicta tamen omni negociatione et usura , hoc excepto quod , in tempore messis , annonam , et , tempore vindemiarum , vinum , pro voluntate sua , emere possunt et vendere , sicut et canonici , et de velleribus ovium suarum pannos facere et eos sine consuetudine laicali vendere , ad quorum perfectionem si quid defuerit et aliunde fuerit comparatum eis , sine solutione telonei , id facere licebit .


Actum Senonis publice , anno ab incarnatione Domini MºCº nonagesimo quarto , pridie kalendas martii . »


« Celestinus episcopus , servus servorum Dei , dilectis filiis Decano et Capitulo Carnotensi , salutem et apostolicam benedictionem .


Datum Laterani , iiii nonas junii , pontificatus nostri anno quinto . »


Ex parte vestra nostris est auribus intimatum quod venerabilis frater noster episcopus Carnotensis , de antiqua et approbata consuetudine ecclesie vestre , vobis juramento tenetur astrictus ad antiquas et rationabiles et precipue privilegiatas ejusdem ecclesie consuetudines fideliter observandas .


Quocirca vobis presenti pagina duximus indulgendum ut servos et ancillas ecclesie vestre qui , contra ipsius ecclesie dominium , communiam , seu conspirationem , aut rebellionem quamlibet aliam machinantur , vobis liceat auctoritate apostolica , appellatione remota , canonica districtione compellere ad debitum servitium eidem ecclesie Carnotensi plenarie exhibendum in omnibus et honorem , ut ; a vinculo quo forte super hoc tenentur astricti , eosdem possitis absolvere , auctoritatem vobis nichilominus concedentes .


Volumus preterea et auctoritate presentium vobis tribuimus facultatem ut communiam Stampensem et omnes alios qui servos et ancillas supradictos a dominio ecclesie vestre in detrimentum ipsius recedere violenter compellunt , nisi commoniti resipiscere voluerint , ecclesiastica severitate , appellatione postposita , compescatis .


Datum Laterani , xiii kalendas julii , pontificatus nostri anno quinto . »


« Celestinus episcopus , servus servorum Dei , venerabili fratri archiepiscopo et dilecto filio archidiacono Senonensi , salutem et apostolicam benedictionem .


Cum dilectis filiis Decano et Capitulo Carnotensis ecclesie , sentencia que super consuetudinibus et libertatibus ipsius ecclesie , de burgensibus Carnoti ad eorumdem canonicorum servicium recipiendis et defendendis , a nobis legitime lata fuerat , et antique et rationabiles consuetudines ejusdem ecclesie , ad quas observandas venerabilis frater noster Carnotensis episcopus juramento tenetur , approbata ipsius juramenti forma , a nobis fuerint plenius confirmate , et eisdem ab apostolica sede benigne fuerit indultum ut nulli liceat contra privilegia ipsius ecclesie , nisi super hoc speciale habuerit apostolice sedis mandatum , aliqua temeritate venire , libera ipsis facultate concessa servos et ancillas suas , qui contra eos , occasione communie vel cujuscumque rebellionis , venire presumpserint , ad servicium proprium revocandi , ac compositione que inter ipsos episcopum et Capitulum ecclesie Carnotensis , super precariis de Normannia , de Masengeio , de Ungreio , et de Alversio et super preposituris de Nongento , de Fontaneto , de Amilliaco et de Belsia amicabiliter intervenerat et fuerat redacta in scriptis , auctoritatis apostolice munimine confirmata , et eisdem indulto ne , sub seculari judice , nisi in causa possessionum que seculariter possidentur , vel cum reus exceptiones suas contra eos sub eis coram quibus convenitur legitime voluerit comprobare , ipsi vel eorum aliquis respondere cogatur ; ad instantiam dilecti filii nostri Radulfi , Carnotensis canonici , qui in promovendis negociis ecclesie sue oportune et importune non destitit laborare , ne que a nobis ipsis indulta sunt vel nostrarum litterarum munimine roborata , temeritate cujuslibet , in irritum valeant revocari , per vestre discrecionis studium , ipsi ecclesie voluimus paterna sollicitudine precavere ; ideoque discretioni vestre , per apostolica scripta , mandamus quatinus , que premissa sunt facientes auctoritate nostra irrevocabiliter observari , contradictores , si qui forsitan apparuerint , nisi ad admonitionem vestram a sua nequitia duxerint desistendum , ecclesiastica districtione , appellatione postposita , feriatis et faciatis , donec resipuerint , ab omnibus arctius evitari , nullis litteris obstantibus harum tenore facito , si que apparuerint a sede apostolica impetrate .


Eapropter , dilecti in Domino filii , vestris justis postulationibus apostolicum impendentes assensum , presenti pagina districtius inhibemus ne quis jura archidiaconatuum ecclesie vestre minuere vel perturbare presumat , aut decanatus sive ecclesias ad ipsorum archidiaconorum institutionem vel presentationem spectantes , archidiaconis qui pro tempore fuerint suum non impercientibus assensum , concedere , vel donare , vel alias alienare , vel ecclesias ipsas , vel earum presentationem , cujuscumque persone gracia vel ecclesie , sine assensu Capituli Carnotensis , attemptet .


Datum Laterani , xii kalendas julii , pontificatus nostri anno quinto . »


« In nomine sancte et individue Trinitatis , Patris videlicet , et Filii et Spiritus Sancti , ego Heinricus , Francorum rex , Dei gratia .


Et hoc mihi aliquantisper cogitanti , ad memoriam rediit canonicorum Carnotensis ecclesie , quam sepius inculcaverant , petitio , per quam , a diversis exhibitionibus et exactione illa que vulgari nomine vicaria vocatur , illum fiscum cui Uni-Gradus vocabulum est liberum et quietum deinceps esse concederem .


Actum publice Parisius , anno Verbi incarnati M mo XLVIII vo , indictione i , regnante Haenrico rege xviii anno , xv kalendas maii .


« Milo , comes de Barro et dominus de Puteaco , omnibus ad quos littere iste pervenerint , salutem in Christo salutis auctore .


Notum fieri volumus universis litteras istas inspecturis quod nos dedimus et in servili conditione in eternum habendum concessimus Carnotensi ecclesie Beate-Marie virginis et ejusdem Capitulo unum servorum nostrorum , Galterium de Gillenivilla et heredes ejus , pro pace reformanda inter predictum Capitulum et Hugonem Harenc , inter quos processerat disceptatio .


Hec autem donatio facta est assensu ipsius Galterii in nullo contradicentis .


« Ego Gaufridus , comes Perticensis , notum facio universis presentem paginam inspecturis , quod ego gistum quod habebam in villa canonicorum Beate-Marie Carnotensis que dicitur Grandis-Hussus et ei appendentibus , pro amore Dei et remissione peccatorum meorum , quitavi in perpetuum , concedente uxore mea Mathilde , et filio meo Gaufrido , et fratribus meis Stephano , Rotrodo , Theobaldo , Wuillelmo .


« Raginaldus , divina permissione , Carnotensis ecclesie minister humilis , omnibus Christi fidelibus , tam futuris quam presentibus , ad quos presentes littere pervenerint , salutem in Domino .


Eapropter , precibus et mandato sanctissimi patris Celestini , pape , et precibus venerandi domini Michaelis , Senonensis archiepiscopi , libenti obtemperantes animo , personatum Cantorie Carnotensis , dignitate et nomine eminentem , stipendiis vero exilem , redditibus augmentare curavimus , in jus ejusdem personatus et augmentum perpetuum transfundentes pariter et do nantes redditum quem apud abbatiam Sancti-Johannis-de-Valeia annuatim soliti sumus percipere , qui dicitur prebenda de Curvavilla ; ita ut de cetero eumdem redditum libere , quiete et integre percipiat quicumque Precentor Carnotensis extiterit .


Redditus autem iste his constat , scilicet : quatuor modiis et sex sextariis annone , ad precium et valorem annone de Loeno , et duobus modiis avene , duobus quoque modiis vini , pisorumque duobus sextariis , pariter et sexaginta solidis , his tribus terminis , scilicet : in festo sancti Martini hyemalis , in capite Jejuniorum , in Pentecostes , persolvendis .


Quia vero iste redditus , ad presens , nostra donatione a quodam clerico possidetur , quousque ipsum a dicto clerico , per commutationem beneficii competentis vel alio justo modo , liberari et vacare contingat , sepedicto personatui assignamus et statuimus decem libras , in molendinis nostris annonariis de Pongoino , interim capiendas , in Pascha scilicet centum solidos , et in festo sancti Remigii reliquos centum solidos .


Actum est hoc publice et sollempniter in capitulo Carnotensi , presente venerando domino Michaele , Senonensi archiepiscopo , anno gracie MºCºXCºVIIº , mense januario .


« Gaufridus , decanus , et universitas Capituli Carnotensis , universis tenorem presentis pagine quacumque noticia percepturis , salutem in eo qui est salvator et salus universorum .


Noveritis universi quod cum inter venerabilem fratrem nostrum Willelmum , subdecanum ecclesie nostre , et Rogerum , filium Roberti , majoris de Sancto-Mauricio , questio verteretur super procuratione cotidiana quam idem Rogerus , in mensa subdecani Carnotensis , jure sibi hereditario et feodaliter , vendicabat , dicto subdecano prorsus in contrarium asserente , tandem inter predictas partes transactum est et compositum hoc modo : memoratus igitur Wuillelmus , subdecanus , jamdicto Rogerio concessit ut , in quolibet festo duplici ecclesie nostre et quatriduanis processionibus Rogationum , dominica etiam in Ramis Palmarum et dominica proxima ante quadragesimale jejunium sacerdotum , Carnoti , si presens uterque fuerit , feodaliter in mensa subdecani vel etiam in domo sua , ipsius subdecani licentia , vel , si rationabili occasione fuerit detentus , per nuntium suum , transmissam procurationem persone sue tamen perciperet competenter .


Sepedictus vero Rogerus residui temporis procurationem quam exigebat , supradicti subdecani arbitrio et conscientie reddendam , vel non reddendam , absolute reliquit , ita quod si ab ipso subdecano ad ipsius mensam , preter premissos dies , vocaretur , nullum ipsi subdecano vel successori suo posset per hoc prejudicium generari .


Quod ut ratum in posterum perseveret , subdecanus ipse , pro se et pro successoribus suis subdecanis , firma , nobis approbantibus , concessione , sepedictus vero Rogerius , pro se et pro ipsius heredibus , interposita juramenti religione , firmavit .


Actum publice Carnoti , in capitulo nostro , anno Domini MºCºXCºVIIº , mense januario . »


« Ego Ludovicus , Blesensis comes et Clarimontis , notum facio universis presentem paginam inspecturis quod contencio vertebatur inter Philippum et Gaufridum et Henricum de Chaverneto et Pucelinam , matrem eorum , ex una parte , et inter Gaufridum , majorem de Auviler , ex altera , super quodam homagio et super quibusdam consuetudinibus quas predicti fratres et mater eorum a predicto majore exigebant ; e contrario major hoc se eis debere constanter negabat .


Tandem vero , prudentum et discretorum virorum mediante consilio , contentio ista finem sortita est in hunc modum : predicti fratres Philippus , Gaufridus , et Henricus , et Pucelina , mater corum , in hoc concorditer convenerunt quod , pro pace de cetero firmiter obser vanda , concesserunt et , fide interposita , ratum in perpetuum habuerunt quod predictus Gaufridus , major , et pater ejus Ernaudus et Bernardus , carpentarius de Auviller , de contencione predicta super sacrosanctas reliquias possent legitime jurare , nec de cetero post juramentum ipsorum aliquid ultra super majorem reclamarent , nisi hoc solummodo quod post sacramentum suum legitime dicerent .


Jurati itaque major et pater ejus et Bernardus dixerunt quod major debet facere homagium heredi de Chaverneto , cui accidet homagium jure hereditario , de justiciis et redditibus fideliter conservandis que veniunt ad manum domini de Chaverneto de territorio extra arpenta , salvo integre jure Capituli Carnotensis .


Quando vero dominus de Chaverneto accipit homagium majoris , major ei pro omni servicio xx solidos erogat , nec ad magis potest eumdem majorem efforciare pro servitio homagii istius .


Item juraverunt predicti , major scilicet et pater ejus et Bernardus , quod antecessores sui granicam et arpentum in quo sita est tali conditione a dominis de Chaverneto in dono acceperunt quod , singulis annis , pro granica illa , duos denarios Capitulo Carnotensi redderent ; quod si ullus majorem de granica illa molestaret vel gravaret , predictum Capitulum Carnotense , prout debet , majorem ab omni injuria illata liberaret et defenderet .


Predictus vero major talem debet facere granchiam illam quod dominus de Chaverneto nullum inde dampnum percipiat , defectu clausture aut cooperture .


Si vero hujusmodi defectibus dominus de Chaverneto dampnum aliquod sustinuerit , prefatus major dampnum domino de Chaverneto rationabiliter emendabit .


Tempore vero messium , cum prima garba campipartis debebit afferri , major clavem granice illius sine dilatione tradet servienti domini de Chaverneto , qui eam tenebit et granicam custodiet donec omnes segetes campipartis intus afferantur et rationabiliter possint triturari , scilicet usque ad festum sancti Remigii tantummodo ; et tunc sine contradictione tenebitur serviens de Chaverneto reddere clavem majori , nisi forte prius segetes triturentur , et tunc etiam clavem et granicam major libere possidebit .


A festo autem sancti Remigii usque ad tempus messium , rursum habebit major granicam libere ad usus suos sicut suam , cum farraginibus et paleis et veciis , et has farragines et paleas et vecias , sicut predicti juraverunt , et major et antecessores sui semper habuerunt a Capitulo Carnotensi et tenuerunt et relevaverunt .


Hec itaque , ut predicta sunt et sicut predicti homines juraverunt , prenominati fratres de Chaverneto et eorum mater Pucelina , fide corporaliter prestita , in perpetuum servanda et fideliter tenenda , concesserunt majori et heredibus suis in perpetuum libere et quiete possidenda .


Testes sunt , Petrus de Villerbeton ; Robertus de Mesio ; Willelmus de Bardileriis ; Hugo Oliver de Feritate ; Raginaldus , mareschallus ; Robertus , frater Teobaldi , cancellarii mei ; Teobaldus de Hervevilla , clericus meus ; Philippus Savagius , clericus ; Johannes , Vindocinensis archidiaconus ; Odo , diaconus ; Matheus de Parisio ; Odo , filius Henrici de Bonevalle ; Hardoinus , carnifex ; Petrus , armiger ; Petrus de Viller ; Mauricius de Mamberoliis .


Actum Carnotum , anno ab incarnatione Domini MºCº nonagesimo nono .


Data per manum Teobaldi , cancellarii , xvi die marcii . »


« Venerabilibus ac dilectissimis in Christo , fratribus et amicis , Nicolao decano et Capitulo Cenomanensi , Gaufridus decanus et universitas Capituli Carnotensis , salutem , cum devoto fraterne karitatis affectu . . . . . .


Si quis autem nostrorum , vel universitas nostra , sive clerici de choro nostro contra quamlibet personam , vel collegium dyocesis Carnotensis , causam habuerit , super hiis que ad tuicionem ecclesie pertinere noscuntur , archidiaconus ille ad quem id pertinet ex officio , inrequisito episcopo , causam ipsam tenetur , citato reo , ad Capitulum revocare , dictatam tandem a Capitulo ipso sentenciam effectui mandaturus ; quam etiam ipsam sentenciam idem archidiaconus tenetur gradatim , pro arbitrio Capituli et rei exigencia , postmodum agravare , vel pocius exequi a Capitulo agravatam , et decanos ac presbyteros quibus incumbit , ad ipsius observacionem sentencie , ipso Capituli loco , ad mandatum Capituli , fidei vel juramenti astringere caucione , episcopo nostro , nec ante sentenciam nec post , de jure aliquatenus retinente .


Addimus preterea quod ecclesia nostra vel civitas Carnotensis nec per episcopum , nec per aliam ecclesie nostre personam , nisi per Capitulum nostrum , potest interdicto supponi ; quod utique licet Capitulo pro delicto principis aut ministrorum suorum , qui et propter hoc extra urbem minime requiruntur , omni episcopi contradictione cessante , dum tamen , ob sui reverenciam et honorem debitum , tantummodo , si presens fuerit , requiratur .


Incumbit vobis quatinus reverendum patrem ac dominum Hamelinum , divina providentia , episcopum vestrum , qui vos et ecclesiam vestram tam inestimabili dicitur libertate donasse , pre omnibus benefactoribus vestris , post primum ipsius ecclesie fundatorem , honorare in omnibus humiliter et devote et . . . .


« Innocentius , episcopus , servus servorum Dei , dilectis filiis decano et Capitulo Carnotensi , salutem et apostolicam benedictionem .


In nostra presentia constitutus venerabilis frater noster episcopus Carnofensis , pro animabus tam sua quam predecessorum et successorum suorum , hospitali Sancte-Marie-in-Saxia , de voluntate nostra , prebendam in ecclesia Carnotensi , ad opus infirmorum et pauperum , pia liberalitate concessit , et nos concessionem ipsius , nomine hospitalis ejusdem , recepimus et auctoritate curavimus apostolica roborare ; decernentes irritum et inane si quid de prebenda , vel nunc vacante , vel in proximo vacatura , contra hoc , quod non credimus , fuerit attemptatum .


Ne autem ex hoc ecclesia vestra solito servitio defraudetur , pastorali volentes sollicitudine providere , volumus et presentium auctoritate concedimus ut , juxta dispositionem ipsius episcopi , aliquis statuatur qui pro ea deserviat et in ea ecclesie Carnotensi terciam partem proventuum ejusdem prebende in integrum percepturus , duabus reliquis hospitali supradicto , annis singulis , in integrum persolvendis .


Alioquin noveritis nos eidem , et venerabili fratri nostro Aurelianensi episcopo , et dilecto filio abbati Vindocinensi mandasse ut vos ad ea , monitione premissa , per censuram ecclesiasticam , appellatione remota , compellant .


Guido , divina miseratione , Sancti-Petri Carnotensis abbas , et universitas fratrum ejusdem Capituli , universis presentibus pariter et futuris presentis pagine noticiam casu quolibet habituris , salutem in vero salutari .


Ex pia antecessorum religione statutum fuit quod duas procurationes , alteram feria tercia Paschalis ebdomade , alteram in festo beatorum apostolorum Petri et Pauli , et potum in vigilia ejusdem festi processioni ecclesie Carnotensis , quando ad nos veniret , annuatim exhiberemus , ut qui causa spiritualis refectionis in divinis laborassent officiis , non sine corporalis alimonie benedictione redirent .


Nos vero in recompensationem dictarum procurationum , potus et pastillorum , quicquid in decimis apud villam que dicitur Illeis , in jure patronatus ecclesie ejusdem ville et in aliis , si qua sunt ibidem ad nos spectantia , habebamus , Capitulo Carnotensi concessimus perpetuo possidendum , etiam si ad nos alicujus interdicti occasione processionaliter non venirent .


« Ego Ludovicus , Blesensis comes et Clarimontis , omnibus notum facio quod ego , pro remedio anime mee et Katarine uxoris mee et bone memorie matris mee , dedi ecclesie Beate-Marie de Carnoto vii libras et x solidos carnotensis monete , annis singulis , in molendinis meis de Carnoto percipiendos .


Quod ut ratum sit et firmum , litteris meis commendo et sigillo meo confirmo .


Datum per manum cancellarii mei Theobaldi , quarta die maii . »


« Raginaldus , Dei gracia , Carnotensis episcopus , omnibus ad quos littere iste pervenerint , salutem in Domino .


Noverint universi presentis scripti paginam inspecturi quod Gaufridus Mordens , miles , recipiens de caritate Carnotensis Capituli novem libras carnotensis monete , dedit in elemosinam eidem Capitulo in perpetuum et concessit sex annone et tres avene sextarios , ad mensuram carnotensem et ad valorem bladi de granica de Fontanis , in terra sua de Grungnellis annuatim percipiendos .


Hanc autem donationem et quam prenotavimus pactionem observandam fideliter et tuendam juraverunt prefatus Gaufridus , miles , et fratres ejus Hubertus scilicet , miles , et Willelmus , concedente Hildeburge , dicti Gaufridi militis uxore , assensum quoque prebente et manucapiente Huberto de Rupe , ad cujus feodum terra illa cognoscitur pertinere .


« Guillelmus , vicedominus Carnotensis , omnibus ad quos littere iste pervenerint , in Domino salutem .


Noverint universi presentis scripti paginam inspecturi , quod ego ecclesie Beate-Marie Carnotensis xl solidos carnotensis monete de redditu in perpetuum tribuo et concedo , et in spectante ad me viaria Carnotensi , annuatim , post decessum mee sororie Margarite , percipiendos assigno , pro anniversario meo , annuatim , in eadem ecclesia cele brando , statuens nichilominus et assignans eidem ecclesie , si mors mea mortem illius prevenerit , unum modium annone loco illorum xl solidorum , interim , scilicet singulis annis , usque ad decessum dicte mee sororie percipiendum in molendino meo apud Carnotum sito , quod appellatur molendinum Vicedomini Carnotensis , ita quod , ex quo illa decesserit , memorata ecclesia xl solidos pretaxatos , ut dictum est , in predicta viaria possidebit atque percipiet , et prenotatus annone modius ad me et heredes meos quiete ac libere revertetur .


« Ego Gervasius , dominus Castri-Novi , presenti carta notum facio Christi fidelibus universis quod cum esset contentio inter me et Capitulum Carnotense super quadam portione nemorum de Torceio et eorumdem nemorum metis , tandem , pro bono pacis et scandalo sedando , cognoscens eciam quod portio nemorum que in contentionem devenerat ad jus dicti Capituli pertineat ab antiquo , portionem illam usque ad rivulum qui boscos Grenolle a nemoribus de Torceio dividebat et dividet in futurum memorato Capitulo libere et quiete possidenda concessi , contentioni renuncians absolute .


Hoc etiam concessit presentialiter in capitulo Carnotensi Hugo , filius meus primogenitus , et quia dicebat se non habere sigillum voluit ut litteris meis ejus concessio firmaretur .


« Gervasius , dominus Castelli-Novi , omnibus ad quos littere iste pervenerint , salutem .


Noverint universi scriptum presens inspecturi quod ego , pro anniversario meo annuatim in Carnotensi ecclesia celebrando , ejusdem ecclesie Capitulo quadraginta solidos carnotensis monete de redditu , in perpetuum , tribuo et concedo , assignans eos in pedagio de Castello-Novo annuatim percipiendos et in die obitus mei Carnoti reddendos , laudantibus hoc et concedentibus Margarita , uxore mea , et filiis meis , Hugone scilicet et Herveo .


Actum sollempniter in capitulo Carnotensi , anno incarnati Verbi millesimo ducentesimo secundo , mense maio . »


« Guillelmus de Folieto , miles . . . .


« Ego Matildis , Perticensis comitissa , notum facio presentibus et futuris quod ego ecclesie Beate-Marie Carnotensis lxª solidos andegavensis monete , pro anniversario meo , et lxª solidos ejusdem monete , pro anniversario Gaufridi , olim mariti mei , venerabilis comitis Perticensis , annuatim in eadem ecclesia celebrandis , concedo et assigno in redditibus de Marchesvilla , ab eodem marito meo et a me communiter acquisitis , annuatim in festo Purificationis beate Marie percipiendos , Thoma filio nostro hoc concedente et Stephano de Pertico , fratre predicti mariti mei , assensum prebente .


Actum in capitulo Carnotensi , residente Raginaldo , Carnotensi episcopo , et multis aliis astantibus , anno gratie MºCCºIIº , mense junio . »


« Stephanus de Pertico , miles , omnibus ad quos littere iste pervenerint , salutem in Domino : Noverint universi presentis scripti paginam inspecturi quod Johannes de Friesia , miles , omnem viariam quam ipse in terra ecclesie Beate-Marie Carnotensis habebat eidem ecclesie , in perpetuam elemosinam , contulit et donavit , volente hoc et concedente fratre suo Guarino .


Preterea , pro anniversario meo in eadem ecclesia annuatim celebrando , quinquaginta solidos carnotensis monete assignavi , in redditu de Longuo-Villari , post decessum meum , percipiendos .


Institutionem etiam anniversariorum karissimi fratris mei Gaufridi , comitis Perticensis , et Maltidis comitisse , uxoris ejusdem comitis , et redditum pro eisdem anniversariis celebrandis , sicut in litteris ejusdem comitisse continetur , assignatum ego concessi et approbavi .


Ad quorum robur atque memoriam sigilli mei appositione presentem paginam communivi .


Actum in capitulo Carnotensi , presente Raginaldo , ejusdem ecclesie episcopo , et multis aliis astantibus , anno gracie MºCCºIIº , mense junio . »


« Guillermus subdecanus , Symon de Berou , Milo de Garneio , Rembaudus Craton , Robertus de Berou , canonici Carnotenses , omnibus ad quos littere iste pervenerint , in Domino salutem .


Cum inter dilectum fratrem nostrum Hugonem , prepositum Amiliaci , et Guidonem , de Fontanis majorem , super quibusdam possessionibus quas idem Guido , major , diu possederat controversia verteretur , videlicet super viridario de Fonte et super quodam agripenno qui dicitur agripennus de Fonte et super dimidio agripenno de Barba et tribus agripennis Spineto proximis et quodam agripenno de Buiseio , tandem , partibus in nostra presentia constitutis , controversia illa in hunc modum sopita est : Dictus siquidem Guido , major , partem predicti viridarii que granice Beate-Marie contigua est et dictum agripennum de Fonte dixit ad jus suum feodaliter pertinere cum reliquo feodo quem tenet a Capitulo .


« Philippus , Dei gracia , Francorum Rex , universis amicis et fidelibus suis Baronibus et aliis ad quos littere iste pervenerint , salutem et dilectionem .


Mandamus vobis et vos requirimus quatinus terram et homines ecclesie Beate-Marie Carnotensis et res ad eam pertinentes , tanquam nostras proprias , protegatis et defendatis , et si malefactores ejusdem ecclesie in potestatibus vestris inventi fuerint eos capiatis et detineatis . . . . .


« Hugo , decanus , et universitas Capituli Carnotensis , omnibus ad quos littere iste pervenerint , in Domino salutem .


Notum fieri volumus universis , tam presentibus quam futuris , quod Amarricus de Levesvilla , miles , et Aales , uxor ejus , quartam partem majoris decime de Piativillari quam idem Amarricus tenebat a prefato decano in feodum , eidem decano , in pre sentia nostra , dederunt et concesserunt , ita quod ipsi decano licitum esset de cetero de predicta decima qualemcumque vellet dispositionem facere .


In cujus donationis recompensationem , idem decanus lxª libras carnotensis monete supradictis Amarrico et uxori sue caritative contulit .


Verum memoratus decanus hujus decime duas partes nobis largitus est , pro anniversario suo faciendo ; terciam vero partem , de communi assensu omnium nostrum , monachis Sancte-Marie de Josaphat in elemosinam dedit , pro anniversario suo similiter faciendo .


Ceterum supradicti Amarricus et uxor ejus tam donationem suam quam ipsius decani dispositionem ratam permanere volentes , ad altare sacrosancte Virginis accesserunt , et , per oblationem unius cultelli super idem altare positi , donationem quam prius in capitulo fecerant confirmaverunt , multis ad hoc videndum et audiendum convocatis , prestito etiam super idem sacrosanctum altare sacramento quod donationem istam quamdiu viverent garandirent et nunquam de cetero , per se vel per alios , immutare aut irritare presumerent .


Hoc idem concessit et , fide interposita , se firmiter observaturum promisit Ebrardus , primogenitus eorum filius , et quatuor ejusdem Ebrardi sorores : Ysabelis , scilicet , Petronilla , Philippa et Margarita .


Hoc idem concessit Germundus , concanonicus noster , sepedicti Amarrici militis frater , et quatuor ejusdem Germundi sorores : Ysabelis , Aelina , Eustachia et Beatrix .


Hujus quoque rei testes et fidejussores , etiam fide interposita , sunt milites isti : Raginaldus Cholet , Robertus de Carnoto , Hugo de Fai .


Dedit preterea sepedictus Amarricus , miles , in contraplegium , reliquam partem decime quam tenet a decano in feodum , ita tamen quod Germundo , fratri ejusdem Amarrici militis , nihilominus liceat partem illam decime quam modo tenet , libere et pacifice , cum omni integritate fructuum , possidere .


« Hugo , decanus , et Gaufridus , archidiaconus Parisiensis , universis presentibus pariter et futuris , salutem in salutis auctore .


Ad omnium noticiam volumus pervenire quod cum inter venerabiles viros Hugonem , decanum , et Willelmum , subdecanum Carnotensem , ex una parte , et Guidonem , abbatem , et monachos Sancti-Petri Carnotensis , ex altera , super jurisdictione servientum eorumdem abbatis et monachorum , querela verteretur , tandem idem decanus et subdecanus , de assensu Capituli , compromiserunt in nos , sub hac forma , de ipsa querela , pace sine judicio terminanda : Nos igitur utriusque partis receptis testibus , publicatis attestationibus , allegationibus inspectis , habitoque cum viris prudentibus et juris peritis consilio , tandem , ad fugam discordie et mutue dilectionis custodiam , de consensu ambarum partium , sic amicabiliter composuimus : quod decanus et subdecanus Carnotenses , jure archidiaconatus , habeant plenam jurisdictionem in servientibus abbatis et monachorum Sancti-Petri Carnotensis infra banleugam morantibus , ita tamen quod si aliquis de servientibus abbatis vel monachorum trahatur in causam coram decano vel subdecano Carnotensibus , vel eorum officialibus , veniet coram eis , et ipsi tenebuntur dare inducias xv dierum ad componendum coram abbate vel officiali ejus , et interim non poterunt decanus vel subdecanus jurisdictionem suam exercere in illos qui remissi fuerint ad componendum propter hanc causam , hoc excepto quod , si fuerit canonicus Carnotensis , vel clericus de choro , vel eorumdem serviens , vel alius clericus , vel peregrinus , vel transiens , non tenebuntur dare inducias ad componendum , si autem composuerint infra predictos xv dies renuntiabunt illi a quo citati fuerint vel ejus officiali et non tenebuntur de emenda .


Quod ne possit in irritum duci aut processu temporis oblivione deleri , presenti pagine mandari fecimus et sigillorum nostrorum munimine confirmari .


« Raginaldus , Dei gracia , Carnotensis episcopus , et Robertus , abbas Sancti-Carauni , universis Christi fidelibus , tam futuris quam presentibus , ad quos presens scriptum pervenerit , salutem in eo qui est salus omnium .


Universitati vestre notum fieri volumus quod Willelmus de Jupaello , miles , Teobaldus , Radulfus , Odo clericus , Garinus de Villa-Galli , fratres , Milo de Chavernai , Martha uxor ejus , Hugo frater ejusdem Marthe , Joscelinus major de Pesiaco , Alburgis uxor ejus , in capitulo Carnotensi , nobis presentibus constituti , majoriam Jupaelli et Tieville , cum omnibus ad eam pertinentibus , scilicet quicquid terre habebant apud Jupaellum et Chambles , et quicquid in pago Dunensi , ab ecclesia Carnotensi , ipsi vel antecessores sui tenuerant vel tenebant , sive in terra , sive in aqua , sive in molendinis , sive in pratis , sive in straminibus , sive forraginibus , vel aliis quibuscumque , excepto si quid ab eadem ecclesia censuale tenebant non pertinens ad pre dictam majoriam , scilicet terram circa tres sextarios seminis capientem , vendiderunt eidem Capitulo , precio sexcentarum librarum monete turonensis , et , corporaliter prestito juramento , in perpetuum quitaverunt ; jurantes insuper quod ipsi contra omnes , si quos reclamare contingeret , juste ac fideliter , secundum patrie consuetudinem , venditionem hanc dicto Capitulo garandirent et ab omnibus qui a Teobaldo et Villano de Jupaello fratribus descenderant et etiam a suis nepotibus , neptibus et cognatis germanis idem concedi facerent et quitari ; adicientes etiam juramento suo se manifestaturos dicto Capitulo vel mandato Capituli quicquid veritatis inde cognoscerint , et ituros , sumptibus ipsius Capituli , quocumque ire , intra fines provincie Senonensis , ab eodem Capitulo vel mandato Capituli , fuerint requisiti , causa perhibendi super hiis testimonium veritati , atque facturos quicquid pro hujusmodi testificatione fieri debuerit , excepto tamen duello .


Huic rei testes interfuerunt : Hugo , decanus ; Goslenus , cantor ; Willelmus , subdecanus ; Hugo , succentor ; Henricus , Dunensis archidiaconus ; Philippus , Pissiacensis archidiaconus ; Johannes , Vindocinensis archidiaconus ; Milo de Garne ; Robertus de Orrevilla ; Willelmus de Valeia ; Rembaudus Craton ; Germundus de Levesvilla ; Johannes de Petra-Fontis ; Henricus Capicerii ; Petrus de Cuneo ; Henricus de Corbolio ; Gervasius Regine ; Philippus Moreher ; Willelmus de Cantuaria ; Guismundus ; Gervasius de Castro-Novo ; Matheus de Timer ; Raginaldus Regine ; Nicholaus Hoel ; Radulfus de Sauneriis , tunc camerarius episcopi ; Hubertus , cerarius ; Garinus de Osenvilla ; magister Radulfus ; Odo Bechart , castellanus Carnotensis ; Fulcherius Pulchra-Avis ; Willelmus de Tuvilla ; Hugo de Vilais ; Petrus de Pateio ; Gaufridus de Luco-Plantato , milites ; Stephanus Bretel ; Hugo Sauger ; ; Gaufridus , cambitor ; Radulfus Rembaudi ; Savericus de Muret ; Johannes Collum-Rubeum ; Michael Sauger ; Raginaldus Siccus ; Willelmus , frater Tiquet ; Philippus Isembardi ; Sanson ; Willelmus de Sancto-Martino ; Robertus Troellebout .


« Amicia , comitissa Leicestrensis , domina Montisfortis , universis , tam presentibus quam futuris , ad quos littere iste pervenerint , salutem .


Noverit universitas vestra quod nos ecclesie Beate-Marie Carnotensis centum solidos monete parisiensis de annuo redditu , in perpetuam elemosinam , concedimus et donamus , expendendos in opus ipsius fabrice , dum vivemus , post nostrum autem decessum , distribuendos canonicis ecclesie ejusdem qui nostro intererunt anniversario .


Assignamus autem eosdem centum solidos in censu nostro apud Sanctum-Leodegarium , castrum nostrum , ab ejusdem castri preposito , annuatim , in crastino festi sancti Remigii , dicte ecclesie persolvendos , hoc tenore quod idem prepositus , nisi eos ad terminum predictum reddiderit , per singulos dies quibus eos reddere differret quinque solidos parisienses tenebitur reddere dicte ecclesie pro emenda .


« Philippus Moreher , canonicus Carnotensis , omnibus presentis scripti noticiam casu quolibet habituris , salutem in salutis auctore .


Notum volo fieri universis quod ego quicquid decimarum bladi apud Carnotensevillare , tam in proprio territorio quam alieno , jure hereditario possidebam , pro remedio anime mee et patris mei , scilicet Garnerii Moreheir , et Crispini Drocensis , quondam cantoris Carnotensis , et aliorum antecessorum meorum , dedi in perpetuam elemosinam ecclesie Carnotensi , approbantibus et concedentibus hoc fratribus meis , scilicet Guillelmo Moreher , a quo feodaliter prefatas decimas tenebam , et Garnerio et Johanne .


Actum sollempniter et publice in capitulo Carnotensi , anno incarnati Verbi MºCCºVIIº , mense octobri . »


« Raginaldus , Dei gracia , Carnotensis episcopus , universis Christi fidelibus ad quos presens scriptum pervenerit , salutem in Domino .


Noverit universitas vestra quod nos Capitulo Carnotensi decimam de novalibus nemorum , quos faciunt extirpari apud Breesart et Cusse , que sita sunt in parrochiis de Avundanz et Mi sterolio , concedimus , perpetuo possidendam .


« Guillelmus , decanus , et universitas Capituli Carnotensis , universis Christi fidelibus ad quos presens scriptum pervenerit , salutem in omnium Salvatore .


Ad universorum noticiam volumus pervenire quod nos , voluntate et assensu communi , vineam quandam , in Valle-Radulfi sitam , quam plantavit dilectus frater et concanonicus noster Petrus de Cuneo , Calvello de Pressorio et Leodegario de Valle-Radulfi concessimus in perpetuum , hereditarie possidendam : ita videlicet quod eam poterunt , si voluerint , vendere , invadiare , seu quocumque modo transigere tanquam suam , tali interveniente pactionis tenore quod ipsi , seu quicumque eam tenuerint , dicto Petro , et post ipsum , canonicis in loco dicte prebende quem nunc habet ei successuris , reddent ex ea , singulis annis , tresdecim solidos censuales , in Nativitate beate Marie ; qui si non essent redditi die illo , postea redderentur cum recto .


« Herveus , comes Nivernensis , universis presentes litteras inspecturis , salutem .


Universitati vestre notum facimus quod karissimus frater noster Raginaldus de Monte-Mirabili , ad sepulchri dominici visionem quondam Jerusolimam prefecturus , cum itineris esset in procinctu , pia motus animi consideratione , quinquaginta solidos reddituum ecclesie Beate- Marie Carnotensi , in perpetuum , contulit et concessit .


Nos autem hanc collationem ratam habentes et acceptam Domino considerantes , ampliori eam beneficio curavimus augmentare , videlicet centum et decem solidos , cum predictis quinquaginta , in pedagio nostro de Aluia , singulis annis , in Purificatione beate Marie , percipiet ecclesia memorata .


Insuper etiam homines , terras et villas dicte ecclesie , istas scilicet : Genervillam , Ronciam , Colummers , Prata et Husseium , ab omnimoda justicia et consuetudine , corveia et exactione qualibet quitamus , retentis tantummodo redditibus tensamenti quos pro terra tensanda singulis annis habebimus , et feodis illorum qui a nobis tenent , et tali pedagio cujusmodi ab hominibus predictarum villarum nobis debetur ; approbante et concedente tam donationem quam quitationem predictas karissima uxore nostra Matilde comitissa .


Preterea , ad majorem cumulum karitatis , idem Capitulum nobis concedens , diebus singulis , missam unam de Sancto-Spiritu , quamdiu vixerimus , et post decessum nostrum , pro anime nostre et amicorum nostrorum remedio , in perpetuum celebrandam , in uno ecclesie oratorio , videlicet in oratorio Beati-Stephani , assignavit .


« Ego Robertus , comes Drocensis , omnibus ad quos littere presentes pervenerint , salutem .


Noverit universitas vestra quod cum inter nos et dilectos nostros decanum et Capitulum Carnotense , super avena de Briensac , controversia verteretur , nos eisdem concedimus quod dictam avenam nec aliquid pro eadem de cetero capiemus , donec questio que inter nos et ipsos super hoc vertitur pace vel judicio terminetur .


« Ursio , dominus Mereville , domini Regis Francie camerarius , omnibus ad quos littere iste pervenerint , salutem .


Noverint universi presentis scripti paginam inspecturi quod venditiones terre Beate-Marie Carnotensis que est apud Fromundivillare et Perveirecort , omnino proprie sunt ejusdem ecclesie Carnotensis .


« Petrus , Dei gracia , Senonensis archiepiscopus , omnibus ad quos presentes littere pervenerint , salutem in vero salutari .