Quibus fretus instrumentis , sapientium monitu , ego Gaufredus de Trecis filius Otranni concedo sancte Molismensi ecclesie , ut multociens feci , laudantibus filiis meis Otranno et Hugone , nunc vero tam presente quam confirmante juniore Gaufredo , atrium de Sancto Patroclo et ecclesiam , medietatemque servorum et ancillarum mearum et tocius alodii quod ibidem possideo tam in nemoribus quam in planicie et pratis et domibus et aquis .


Post mortem vero meam ipsam medietatem memorati alodii quam nunc retineo vivens , similiter ejusdem Molismensis cenobii cultoribus libere possidendam concedo .


Ea denique que in ecclesiis et molendinis et servis et ancillis dudum concesseram , vel de quibus scripta apud illos habentur , nunc quoque confirmo , presentibus his : magistro Drogone archidiachono , Osberto heremita , Milone Barri comite , Bartholomeo milite ejusdem castri , Matheo filio Grimaudi de Trecis , et multis aliis .


Concedo hoc donum patris mei et confirmo ego Gaufredus Furnarius in presentia abbatis et tocius capituli Molismi , confirmantibus memoratis viris qui , si necesse fuerit , quod absit !


Acta sunt hec in die octava Pasche , nonis aprilis , in capitulo Molismensi .


Fixum atque ratum teneat fidelium universalis ecclesia , cunctorumque tam presentium quam futurorum noverit sollercia quod Hugo Campanie comes , suo tempore venerabilis et omnibus sibi subditis pius et affabilis , Deo et ejus gloriose virgini Walburgi et monachis Molismensibus ad honorem Dei predicte virgini famulantibus concessit totum quicquid possidebat proprium in vico qui vocatur Diona , mansum videlicet dominicum cum omni justicia in servis et ancillis , terris cultis et incultis , quarteriis terrarum sive terratiis , pratis et pascuis communibus et , ut breviter concludam , cum omnibus ad ipsum mansum pertinentibus , omni retractione excepta , omni exceptione postposita .


Dedit quoque decimam de Sancto Martino et aliam de Chifiliaco .


Addidit insuper aream vel sedem molendinorum in Axona flumine et piscationem ejusdem aque ab Atineii ponte , et unum piscatorem ab omni absolutum consuetudine .


Sed quia , sicut dixit Apostolus , servum Dei non oportet vacare litibus , ne pro hac concessione inter monachos et Atiniacenses ministros aliqua oriatur contencio vel discordie germinet occasio , predictus princeps , saniori usus consilio , hoc procerum suorum definivit justum esse consilio ut ipsius terre talis sit divisio , quatinus sicut Sancte Marie parrochia terminatur , sic Sancte Walburgis terra metiatur .


Hoc autem plurimorum testimonio firmavimus , quorum nomina subscripsimus : Hugo comes , Manasses filius ejus , Achardus nepos Rainaudi archiepiscopi , Hugo Brito filius Andree comitis , Arnaudus , Paganus , Gaufridus frater castellani , Haymo castellanus , Theobaudus major , Bonardus prepositus , Wicelinus , Wido frater ejus , Robertus , Johannes decanus .


Ego Milo Barri comes , divinis preventus monitis , cunctis xpistianitatis lorica , fide nomineque precinctis manifestare cupio his meis presentibus litteris donum quod feci de Juliaco Molismensi ecclesie proprium ; ut si quando , tergiversatione callida , tocius bonitatis ignarus contra meum per posteros se erexerit datum , scripto presenti deducto ad medium , veritati cedere sua confusus importunitate perfidus sciat locum .


Misericordiam vero Dei de ipsius , queso , perpendite inenarrabili judicio , quo memorati castri , scilicet Juliaci , quondam habitatores , quia hunc eundem locum demoniis quam Deo aptare maluerunt , depopulationi submissi probantur ; ac denuo , ut ita dicam , postpositione excoctum longissima per me hoc Dominus possessioni deputat .


Providens igitur tam mee quam parentum meorum vivorum ac defunctorum saluti , trado Juliacum castrum , quod fuit antecessoris mei , comitis videlicet Milonis , Deo et Sancte matri ejus Marie Molismensi cum omnibus appendiciis suis , sicut ea continet Sancti Andree parrochia , que dudum desubtus fuerat constituta , laude uxoris mee et filiorum meorum .


Nec solum quod de eo in mea manebat dominicatura , sed etiam quicquid de me tenentes dederunt vel daturi sunt ex eo , Molismensi ecclesie laudo et confirmo , ea scilicet ratione et devotione ut isdem locus religiosis ex integro deserviat feminis , et cuncta ejus data , a me vel ab aliis , ut prediximus , facta , earum utilitatibus et victui deputata permaneant , eedemque mulieres sub ordinatione Molismensis abbatis Deo servire quiete valeant .


Quarum victus et conversatio , mea peticione , per donnum Guidonem Molismensem abbatem et ejus conventum sic constituitur , ut de proprio nutrimento et labore boumque suorum cultura et elemosinis fidelium in commune victum vestitumque recipiant : servos vel ancillas , ecclesias aut decimas villasque non habeant .


Sed si ab aliquo vel aliqua hec eis data fuerint , Molismensi ecclesie permaneant ; aliud sane mobile Juliacenses teneant .


Terra etiam , si eis data fuerit alia quam propriis carrucis excolere non queant , Molismensi conceditur cenobio .


Quibus , ad regimen sui tam corporum quam animarum , quatuor deputabuntur monachi per Molismensem abbatem , qui eas ab omni peculiaritatis vicio atque vagatione secundum Deum tueantur ; quarum si qua obierit , que fratribus ecclesie Molismensis debetur oratio ac beneficium , et pro ipsa persolvetur .


In Patris et Filii et Spiritus sancti nomine , ut servetur Trinitatis individuus honor .


Unde ego Milo de Monte Barri , frater Rainaudi ejusdem castri domini , de salute anime mee sollicitus et spe meliorum animum habitumque secularem mutare disponens , ecclesiam Molismensem , in qua beata Dei genitrix Maria decenter veneratur et colitur , de quodam fundo paterni mei juris augmentare et heredem instituere hoc litterali testamento decrevi .


Trado igitur et concedo Deo et Beate Marie Molismensi laude et assensu predicti fratris mei Rainaudi et uxoris ejus [ ] villam vel alodium de Poilliaco cum omnibus appenditiis suis , quicquid scilicet inibi possideo in omni usu et consuetudine , in servis et ancillis , terris et silvis , aquis , pratis et pascuis , pro salute anime mee et progenitorum meorum , servorum Dei hec usibus omnimodis profutura .


Porro atrium predicte ville , quod hactenus injuste possedi , quia laycorum non est talis possessio , Deo et sancto Mammeti et ipsi ecclesie , cujus juris esse cognoscitur , a modo dimitto .


Et ut mea concessio firma et illibata permaneat , fraterque meus Rainardus et uxor ejus [ ] , qui presentes assistunt , hoc ipsum laudant et , sicut ego , ita et ipsi hoc subsequenti testamento corroborant .


Ego Rainardus et uxor mea [ ] hoc donum quod frater meus Milo Deo et ecclesie Molismensi dedit , pro remedio animarum nostrarum ex nostra parte gratanter laudamus et jure perpetuo ab ecclesia possidendum legitima concessione firmamus , et infantes nostros , cum ad intelligibilem etatem pervenerint , laudare faciemus , et hoc per manum comitis Milonis de Barro domini nostri nos facere pollicemur , cui in fide hoc nos veraciter agere promisimus , per manus etiam Tecelini qui dicitur Sorus , et Milonis de Nucerio et etiam hominum et casatorum nostrorum : quos omnes et fidejussores inter nos et predictam ecclesiam constituimus , quatinus , si quilibet nostrum ab hac pactione declinare voluerit , ipsi minime permittant .


Hujus ergo utriusque concessionis testes legitimi existunt : Hugo comes Trecensis et homines ejus , Rogerius de Juncivilla , Achardus Remensis , Falco filius Ingermeri , Milo comes de Barro , Milo de Melay , Pontius de Argentolio , Hugo de Aisiaco ; ex parte Rainaldi et Milonis , Hugo de Planeto et Hugo filius ejus , Otmundus filius ejus , Norgaudus filius Bernardi de Riceio ; Hugo Pauper , Petrus , filii Rainerii de Monte Barro ; Godefridus de Molismo .


Notum facimus presentibus et futuris omnibus quod matrona quedam , Adelicia nomine , cum illius ecclesie que apud villam Feres dictam sita est , terciam partem integre possideret , ipsius tercie partis terciam iterum partem in reditu tritici ecclesie Molismensi condonavit , reliquos autem redditus minutarum rerum prefate ecclesie ad integrum attribuit , annuente Hugone Plaiorensi , a quo hoc beneficium usque ad illum diem tenuerat , et ejus uxore .


Hujus rei testes illic affuerunt presentes hi : Abbo Laherensis cum fratre suo Hugone , et Ingelbaudus et Gocelinus , Mauricius quoque et Otbertus .


Ego Hludovicus , Philippi regis Francorum filius , Deique gratia rex designatus , volo notum fieri omnibus tam futuris quam presentibus quod concedo et sigillo meo corroboro illud donum quod soror mea Constantia dedit † ecclesie Sancte Marie de Molismo , scilicet ecclesiam Sancte Waburgis juxta Atiniacum sitam et omnia crementa que postea dedit .


Testes sunt : Symon de Nielflo , Paganus de Gisort , Frogerius Catalaunensis , Stephanus de Galanno , Herluinus magister domni Ludovici et Symon capellanus .


Quoniam quicquid est , cum summi Regis aminiculo oportet ut fiat , contigit quatinus Hugo Bardulfus Brecentium dominus et conjux ejus , in honore domini nostri Jhesu Xpisti , Sancte Marie ecclesie et fratribus Molismi quatuor masos et dimidium terre , propter animam suam et patris ejus Bartholomei antecessorumque suorum , ut ecclesia ibi fieret , attribuit libere et absque ullo precio et sine calumpnia alicujus .


Hujus rei testes sunt Fulco Brecensis et Paganus Orgodi et frater ejus Urso et Teotbaldus filius Balduini et Alardus ejusdem pretor et Petrus edilis Sancti Martini et alii quorum numerum fastidium est modo exprimere .


Hoc ita fuit constitutum apud Castrum Villanum presente ipso domno Roberto abbate et Wilelmo monacho supradicte ecclesie de Archis .


Pro quo beneficio et aliis innumeris accepit domnus Hugo societatem Sancte Marie Molismi et aliarum ecclesiarum ad Molismum pertinentes , et societatem domni Roberti abbatis et aliorum subsequentium se Molismensium abbatum .


In nomine Patris et Filii et Spiritus sancti .


Notum sit omnibus futuris et presentibus quod Hugo de Marriaco dedit ecclesie Molismensi omne alodium suum quod habebat Rosnaci , et exinde sedecim libras accepit eo videlicet pacto , ut si ipse aut frater ejus a via Jherosolimorum reverteretur et supradictam peccuniam redderet , eumdem alodium tantum in vita sua possideret , post mortem autem suam in jus monachorum ex toto rediret .


Si autem uterque frater in via moreretur , monachi , ut jam dictum est , Molismenses ipsum totum possiderent .


Comes autem Hugo Trecensis , qui in ipso alodio consuetudines accipiebat , eo quod predictum alodium jamdictus miles dabat ecclesie Molismensi , eas omnino indulsit .


Hujus doni testes existunt : idem comes , episcopus Catalaunensium Philippus , Dudo vicedominus , Ayrardus comes Brinensis , Walterius de Dungione , Gaufredus filius Otranni , Gislebertus Brito , Anserius de Rosnaco , Odardus filius Fulberti .


Hoc audierunt Fucridus et Walterius , servi Hugonis .


Cum autem utrique fratres , Hugo videlicet et Ansellus , Symon quoque consanguineus eorum cum ipsis , in viam Jherosolimitorum pergerent , transitum habuerunt per Larzicurtem atque in domo monachorum pransi sunt ; ibique donnus Symon laudavit hoc , quod ipse fecerat , donum de supradicto alodio Rosnaci .


Hoc denique donnus Evrardus prior Larzicurtis , et Fucridus et Walterius servi sui , et Hyngo audierunt et testes sunt .


Notum sit omnibus futuris et presentibus quod Hugo filius Heldieidi , annuentibus fratribus suis Ansello et Frotmundo clerico , dedit Deo et Sancte Marie Molismensi alodium Larzicurtis , ita tamen ut medietatem ipsius alodii in vita sua possideret , alteram autem monachi .


Post mortem vero suam omne ipsum alodium , sicut constructum fuerit et edificatum , absque parte heredum suorum , in servis et ancillis , in terris et in omnibus appenditiis monachis Molismensibus libere concessit possidendum pro salute anime sue .


De ipsis etiam servis unum cum familia sua , scilicet Fucridum , in vita sua retinuit , post mortem vero suam in jus Molismensium monachorum rediret cum suis omnibus .


Testes cum eo sunt et alii quamplures : Ansellus videlicet frater ipsius Hugonis , Milo Albus et Rainaldus filius ejus , Fridericus frater Petri archidiaconi , Freerius de Casellas , Wauterius de Blevia , Fucridus prepositus et filius ejus Wauterius , Garinus servitor ipsius Hugonis , Androldus servus Symonis , Wauterius filius Rotgerii , Rainaudus Senex .


Robertus piscator , Constantius furnarius et Aduinus de Sancto Memorio et Dudo filius ejus .


Pro hoc beneficio obtinuit a donno Roberto , primo ecclesie Molismensis abbate , et a fratribus ejusdem loci ut pro eo per omnia sicut pro uno ex ipsis ageretur , videlicet in elemosina , in tricenario et septenario , anniversariusque ejus in libro cum ceteris annotaretur .


Ut autem hec supradicta largicio fixa atque inmutabilis permaneret futuro tempore , voluit eam isdem Symon post mortem Hugonis denuo renovare et coram suis hominibus itidem relaudare .


Hujus ergo posterioris concessionis fuerunt quamplurimi testes diverse conditionis et etatis homines : Teobaudus de Mariaco , Pontius filius Frederici , Robertus de Sancto Quintino , Robertus filius Warnerii , Letericus , Wido de Vendoperio , Walterius filius Rogerii , Bescelinus piscator , Wauterius Bruslatus , Walterius de Bliva .


Laudavit etiam hoc Risiendis uxor ejus cum infantibus suis .


Notum sit omnibus presentibus et futuris quod Hugo comes Trecensis , cum sua conjuge Constancia nomine , rogatu donni Willelmi de Archis et donni Lescelini camerarii concessit Sancte Marie Molismensi totum feudum Gisleberti marescaldi de Rosnaco , sicut ipse eum tenebat ab ipso et a patre suo .


Hujus doni testes sunt Wido de Gangionisrivo et Gaufredus filius Otranni et predicti duo monachi .


Constat inter ecclesiam Molismensem et Richerium filium Arnulfi de Spinolio diutinum litigium habuisse , multocies etiam placitasse pro hereditate predicti Arnulfi , quam ecclesie Molismensi dedisse ferebatur : quod idem filius ejus Richerius se non concessisse testabatur .


Tandem ad ultimum in curia domini Clarimbaudi de Cappis utrinque convenientes et in publica platea ejusdem coram multis probis et nobilibus viris causam agitantes , novissime Deo volente pacificati et gratanter ad invicem concordati finem querelis omnibus imposuerunt : ita videlicet predicto Richerio mansum quendam apud Spinolium cum superadjacentiis et unum quarterium vinee eidem Richerio pro pacis custodia reddentibus , tali tamen conditione ut , si predictam terre ( et ) vinee divisionem in vadimonium ponere vel alicui vendere voluerit , nisi monachis prius obtulerit eosque de tali negocio premonuerit , id facere non licebit .


Hujus concordie et definitionis ex utraque parte testes et mediatores sunt isti : Clarinbaudus , Acharias , Pontius , Albricus frater ejus , Paganus Fraxnensis et frater ejus Walterius , Bartholomeus de Barro , Clarinbaudus vicecomes , Girardus Nepos ; Ansculfus de Clareio et Symon frater ejus , Petrus de Fulgerii avunculus ejus ; Bovo de Clareio , Hilduinus de Mediana Villa , Walcherius de Sancto Patroclo , Dodo de Frisio , Johannes famulus prioris , Walterius serviens de Capis et frater ejus Archenaudus , Lambertus de Viliaco .


Ego Hugo Burgundie dux , pro salute mea parentumque meorum , laude et assensu uxoris mee concedo Deo et Sancte ejus genitrici Marie Molismensi feodum Huberti Wacelini sicut ipse illud prefate dedit ecclesie , in servis videlicet et ancillis , in terris cultis et incultis , in nemoribus et in omni consuetudine et usuario , quatinus hoc monachi Molismenses quiete ac sine omni calumpnia de cetero teneant .


Consuetudines etiam universas , si que sunt , que de ipso feodo ad me pertineant , vel superprisias trado et confirmo Molismensi ecclesie , ut omnis occasio maligna querulorum ab hac die super hoc conquiescat .


Concedo denique et confirmo , in quantum ad me attinet , donum quod fecerunt de Cirilleio eidem Molismensi ecclesie Ricardus et Hugo frater ejus , filii Theobaudi Rufi de Merlenniaco , in servis videlicet et ancillis , in terris cultis et incultis , in nemoribus et planis , redditibus et usuariis .


Quod donum non solum in presenti , verum etiam in futuro , si ad meum quocumque modo devenerit tenamentum , Beate Marie trado Molismensi .


Denique si de eo dono , id est de Cirilleo , aliquam infestationem vel calumpniam ab aliquo passa fuerit ab hac die Molismensis ecclesia , secundum rectitudinem et fidem contra universam manum tuebor sicut rectus defensor .


Hec ergo , ut prefixum est , per manum donni Widonis abbatis trado et confirmo Molismensi ecclesie , astantibus fratribus suis , Richerio scilicet camerario ejusdem cenobii , et Roberto de Plaaneto , hisque idoneis secularibus confirmo testibus : Gauterio conestabulario , Godefrido de Castellione et Matheo ; his etiam burgensibus : Martino atque Tecelino .


Cunctis Xpisti notificetur fidelibus quod quidam miles , nomine Milo de Monte Barro , grato animo et spontanea voluntate concessit Deo et Sancte Marie Molismensi quendam hominem Aduinum nomine , quicquid in eo habebat in omni redditu vel consuetudine , nichil omnino retinens in corpore vel substancia vel successione ipsius , jure perpetuo ecclesie Molismensi serviturum .


Pro qua tamen concessione date sunt eidem Miloni XL .


Quidam autem miles nomine Gotefridus de Molismo habebat in predicto Aduino unum denarium consuetudinis , quem a supradicto Milone in feodum tenebat .


solidis , laudante Adelina uxore sua , predicte ecclesie simili modo concessit .


Et quia hoc ut fieret , supradictus Milo laudavit , iterum centum solidos habuit .


Factum est hoc apud Montem Barrum , castrum domini Rainardi fratris ipsius Milonis , in publico conventu nobilium , hec omnia laudante et confirmante eodem Rainardo , et uxore sua Aanolde , cui etiam pro hac concessione dati sunt XL .


Hujus donationis testes sunt isti : Achadeus , Hugo Plaanete , Poncius Gigans , Hugo Pauper , Hugo prepositus , Winebaudus de Semiliaco ; de Rubeo Monte , Pontius de Argenteolo , Unbaudus Turrensis , Rodulfus Trecensis , Hugo filius Isabel , Fulcherius Venator , Ricardus de Mercennaco , Guilelmus de Maseiaco , Marinus de Lania .


Ut igitur hoc donum firmius servaretur , predictus Milo Molismum veniens in capitulo fratrum donum suum renovavit , et eundem Aduinum per manum tenens ad altare Sancte Marie perduxit , textumque sancti Evangelii ipse et Godefridus de Molismo accipientes eundem hominem Domino et sue sancte Genitrici obtulerunt et in jus ecclesie deinceps cedere jusserunt , et hec omnia , sicut dicta sunt , se fideliter servare promiserunt .


Testes sunt : Guillelmus Decanus ; ipse Milo qui hoc donum fecit , et Gotefridus similiter fecit ; Guillelmus de Masiaco ; Arnaudus , Richardus et Johannes , filii Rainbaudi ; Richardus pistor ; Rodulfus peletarius , Hugo frater ( ejus ) presbiter ; Warnerius cocus , Xpistianus , Teodericus cocus , Ingelbertus , Drogo de Poiliaco ; Johannes et Guilelmus , milites de Curterone ; Rainbaudus , Aalardus , Obertus , Ingelbertus filius Walanni fabri , Gaufredus Sarracenus , Albertus .


Notum sit omnibus hec audientibus Widonem nepotem Herberti Parvi , apud Plaiotrum commorantem , dedisse Sancte Marie de Molismo duas partes decimationis ecclesie in villa que Tast nuncupatur in Trecensi episcopatu constitute , medietatem quoque atrii ipsius et census archarum que in ipsa essent ecclesia , et terram altaris quantum ipse habere videbatur .


Concesserunt autem hoc donum Odo de Brag et Mauricius de Cantimerula cum matre sua Rucelina et sorore Luit nuncupata , a quibus ipse Wido prefatam ecclesiam obtinebat .


Dedit et apud Tumbas medietatem hereditatis que fuisse dinoscitur Rotgerii de Baudemento , cujus conjugem postea duxit uxorem , annuente ipsa et filio ejus Hermuino qui apud Molismum postea monacus effectus est .


Pro eo enim ut apud Molismum hic Hermuinus reciperetur , dedit ipse Wido cum uxore sua hoc donum .


Hujus autem doni testes sunt : Girardus filius Artaudi , Godefridus filius Arraldi , Agano filius Godefridi Rubri , Rainaldus filius Nevelonis , Theobaudus filius Aye , Agano filius Aganonis , Agano filius Berengarii , Symon de Hesternai .


Preterea miles quidam de Cella , Loram nomine , dedit Sancte Marie Molismensi apud prefatam villam , que Tast vocatur , partem suam ex illis panibus qui in crastino Nativitatis Domini et Pasche a rusticis redduntur .


Hujus rei testes sunt Archenbaldus et tres filii ejus : Herlebaudus et alii duo .


Hinc et enim Paulus ait : « Si nos vobis spiritalia seminavimus , magnum est ut et nos carnalia vestra metamus » .


Quapropter successorum nostrorum memorie hujus cartule testimonio insinuare curavimus quod Robertus , filius Widonis de Wainulriaco , moriens , a fratre Hilberto Molismensi priore visitatus sompedem suum , id est dextrarium equum magni precii et mirabiliter bonum , fratribus Molismensis ecclesie pro anima sua donavit .


Sed cum donna Beatrix , defuncti Roberti genitrix , conqueri cepisset quod sine magno periculo talis equus a monachis custodiri non posset , Wido minor filius a matre sua et a predicto priore expetiit quod libentissime eum emeret , et quod suum equum , et vineam quam apud Suncurtem habebat valde bonam , pro illo monachis daret , si ipsa et genitor suus donnus Wido concedere vellent .


Dato itaque utriusque parentis assensu predictus Wido equum suum et vineam suam , et pressorium in eadem vinea situm et necessaria vascula monachis tradidit , et equum quem frater suus illis dederat retinuit .


Donavit quoque donnus Wido pro anima filii sui Roberti et pro remissione peccatorum suorum Molismensibus monachis duos servos ut ipsius vinee procuratores et putatores essent , quos se restaurare promisit , si vivente illo mori illos contigerit .


Predictis quoque monachis donavit idem Wido duos jornales terre juxta predictam vineam , in quibus , si ipsi vellent hospites ponere , libere concessit hospitandi licentiam .


Notum fieri volumus omnibus xpisticolis tam presentibus quam futuris quod donnus Gaufridus Otranni filius , apud castrum quod Isla dicitur , in pago Trecacensi situm , Sancte Marie Molismensi cuncta que hactenus tenuerat , jure perpetuo deinceps tenenda concesserit , exceptis molendinis que in territorio Sancti Petri ipse et Robertus construxisse videntur .


Hoc idem approbavit Hildeburga cognomine Martiniana , ejusdem Roberti uxor , quod supra retulimus , donnum Gaufridum ecclesie concessisse .


Illud etiam memorie commendandum decrevimus , quod donnus Walterius , ejusdem oppidi sacerdos , redditus ecclesie Yslensis communicandos cum ecclesia Molismensi in vita sua statuerit : videlicet dimidiam partem omnium oblationum que ad manum ejus venerint die dominica et secunda feria ; generali vero missa cantata in aliis septimane diebus et in omnibus sanctorum festivitatibus , si forte eum quispiam parroechianorum suorum vel alienorum missam cantare monuerit , quicquid oblatum fuerit suum erit .


Si vero vel ipse vel monachus noster in ecclesia Sancti Ursi cantaverit , commune erit .


Id ipsum etiam in ecclesia Sancti Theobaudi servandum statuimus , et quod de privatis missis concedimus , hoc idem nobis ab ipso concessum tenemus .


Ut autem firmum et ratum , quod donnus Gaufridus hec approbaverit , testibus corroboretur , litteris sequentibus subnotamus .


Ex parte nostra testes existunt monachi : Hugo sacerdos , Giraudus diaconus , Rainerius conversus ; laici vero testes sunt : Gaufredus major , Gorbaudus Nascarius , Norbertus Claudus et Jocelinus .


Ex parte vero Gaufredi : Bonellus major ejus , Wido filius Wauterii Lippi de Muciaco .


Ex conventione vero Walterii sacerdotis testes existunt et sui et nostri : Gaufredus major , Gorbaudus , Harnerius , Rotbertus de Puteo , Bonellus , Rodulfus filius Duranni .


Ne autem in posterum sacerdos qui Walterio successerit , in hac conventione confisus aliquid usurpare presumat , soli Walterio a nobis ab illo suprascripta conservari cognoscat , et nonnisi antiquitus statuta ecclesie beneficia apprehendere se posse confidat .


Quapropter noverit universalis fidelium ecclesia quod ego Constantia .


Philippi regis Francorum filia , Dei ordinatione Hugonis comitis Trecensium conjux legitima , devotarum feminarum que a Xpisto ancillari , et ejus pauperibus de suis substantiis ministrare vel fundorum possessionibus sancta loca ampliare noverunt , sequens vestigia , pro spe future retributionis , pro incolumitate animi et corporis mei dominique mei Hugonis comitis , necnon pro remedio animarum genitorum meorum , trado et concedo gloriose virgini Walburgi , et monachis sub obedientia Molismensis ecclesie in loco qui vocatur Diona sibi famulantibus , illum mansum quem in predicta villa Diona jure hereditario proprium possidebam , in terris cultis vel incultis , terrarumve redditibus , pratis et pascuis communibus , servis etiam et ancillis sive cujuslibet conditionis hominibus ; in omni justicia vel consuetudine totum concedo Sancte Walburgi virgini ad utilitatem et profectum monachorum in predicte ville ecclesia Deo et sancte Virgini servientium .


Concedo etiam , hac eadem ratione , Sancte Walburgi omnes decimationes quas in possessione Atiniacensi possideo , id est illam de Chifiliaco et illam de Sancto Martino .


Concedo et unam sedem vel aream , ubi monachi faciant molendinaria in Asineo flumine ad suos usus vel profectus .


Hec omnia grata voluntate et voluntaria mente , cum laude et assensu et etiam rogatu Hugonis comitis domini mei , concedo et trado Deo et Sancte Walburgi ; et hec omnia pro animabus nostris ad utilitatem et honorem sancte Molismensis ecclesie fecimus , quam semper plus ceteris ecclesiis colimus et amamus .


Hujus concessionis existunt hii testes : Odo castellanus de Vitreiaco et Gaufridus frater ejus , Gauterius de Arzilieriis , Acardus de Remis , Hugo de Pedans , Hugo filius donne Susanne , Witerius Hurupel .


Hoc donum factum est apud Atiniacum , millesimo C .


anno ab incarnatione Domini , tempore Paschalis pape Romanis , Manasse Remensis archiepiscopi .


Igitur post istam largitionem modico tempore transacto , prefatus comes uxorque ejus fratribus , Deo et Sancte Walburgi in supradicto loco servientibus , concessit ad cotidianum victum omne Casnetum omnemque piscationem supra pontem , et quendam servum cum sua familia .


Richerius archiepiscopus Dei miseratione Senonum et Hilduinus archidiaconus .


Notum sit omnibus nostre posteritatis quod defunctis sacerdotibus ecclesie Senonensis , Aremberto videlicet et Leodegario , orta est querimonia maxima de beneficio sacerdotis ecclesie quod junioratum apellant , inter nos et Molismenses monachos , qui longe ante ex dono Nevelonis et Herberti Wifel et ceterorum seniorum ecclesiam supradictam susceperant et nostra concessione tenuerant .


Quapropter Radulfus , qui tunc preerat ecclesie prefate , venit in curiam Sancti Stephani et nostram , comprobare paratus hec omnia per medium hactenus juris ecclesie Molismensis fuisse per idoneos testes quamplures ejusdem parroechie ; e quibus electi tres probate vite viri ista , que prediximus , sacramento confirmaverunt ceteris comprobantibus quorum nomina hec sunt : Loschuinus , Vitalis , Constantius .


Huic ergo diffinitioni assensum dantes concedimus eis nostris futurisque temporibus secundum factam discussionem in subjectione Sancti Stephani et nostra feliciter obtinere .


Notum sit presentibus et futuris quod Milo de Buxo , laude et assensu uxoris sue Damerons et infantum suorum Odonis , Petri et Agnetis , donum quod pater suus Odo Molismensi ecclesie fecerat , quod etiam ipse diu post patris obitum calumpniatus injuste fuerat , prefate ecclesie per manus domni Gerardi abbatis concesserit , videlicet quicquid jure hereditario in atrio Montis Lasconii reclamabat et in annatio et in minutis decimis .


Concessit denique quod Pontius de Monte Barro in ipso atrio de se in feodo habebat , quoquo modo possit adquirere ecclesia .


Hujus rei testes sunt : Raerius frater ejus , Rainerius de Pulteriis , et Gauterius filius ejus qui filiam domni Milonis ducere debebat conjugem ; et concessores .


Testes et hii : Girardus monachus , Ewrardus de Buxo , Hugo sacerdos , Rodulfus famulus , Petrus filius Ewrardi , Aymo filius Guidonis de Porta .


libras et pelliceam agninam , et filia ejus bliale : que Leonardus subsacrista , testibus Hugoni sacerdoti ( sic ) , Ulricho teleonario , Richardo Byseth , Guarino majoris filio , Falchoni persolvit .


Sciant tam presentes quam futuri quod Rainaldus de Saxeo Fonte , annuente uxore sua et infantibus suis , dedit pro anima sua et antecessorum suorum Deo et Beate Marie Molismensi quicquid apud Grantiacum habebat vel quod ab eo tenebatur .


Et ne in posterum aliquid inde Molismenses detrimentum paterentur , testes idonei adhibiti sunt : Hugo de Villa , Guido Guaita , Leobaudus de Usineriis , Ebrardus servus Sancte Marie , et alii multi .


Sciant presentes et futuri quod ego Milo de Cacennaco calumpniam quam monachis Molismensibus de terra Nantreiaci faciebam , quam Guibertus de Castro Censorio eis donaverat , prorsus dimitto ; et quoquo modo de prefata terra Guiberti vel de ejus successoribus quicquam dono vel emptione acquirere potuerint , eis benigne laudo et concedo .


Pro hac igitur concessione , de caritate monachorum habui novem libras , et Hugo filius meus quendam equum , et uxor mea Aaladis unciam auri .


Acta sunt hec per manum domni Roberti abbatis Molismi .


Hujus rei testes sunt : ex parte monachorum : Atho capellanus , Ansculfus Calvus , Petrus de Pontesio , monachi ; de famulis : Raynerius , Engelbertus , Henricus .


Ex parte mea : Norgadus , Hugo Deforis , Odo de Cacennaco .


Cunctis fidelibus notificamus quod quidam miles , nomine Raynaudus de Saxeo Fonte , partem ville Granceiaci juris sui esse dicebat et a parte avi sui , videlicet Raynaudi , sibi contingere affirmabat .


Qui , facto clamore ad Teobaudum comitem , diem rectitudinis ab eo accepit , ad quam comes abbatem Molismi Giraudum nomine invitavit apud Barrum super Albam ; et cognita utriusque causa , equitatis ratio retulit quod coram episcopo Lingonensi Godefrido ire recte deberent .


Quod predictus miles non diu distulit ; sed facto item clamore ad episcopum , abbas Molismi invitatur ab episcopo Castellioni , in crastino festi videlicet sancti Veroli confessoris .


Isti judices affuerunt : Pontius archidiaconus Lingonensis , Girardus Montis Sagionis canonicus , Hugo decanus de Beleon , Raynerius de Rupe , Gosbertus Rufus , Ewrardus de Vacua Silva , Godefridus de Castellione , Matheus de Castellione , Girardus de Castellione .


Cum mortalium mentes multoties intercipit oblivio , litterarum apicibus ecclesie denotetur possessio , quatinus et beneficium piorum hominum vel memoria , his visis , recolatur crebrius , et veritatis repugnator propellatur tutius : quod etiam ego Ansericus de Cacennaco sub presentia mea , meeque et uxoris Hubeline , fieri jussi in hoc presenti dictamine ; cujus laude et assensu , pro animabus patris et matris mee antecessorumque meorum et mea , trado et concedo Beate Dei genitrici Marie et ecclesie Molismensi quicquid in meo dominio in villa que Poliniacus dicitur , teneo in silvis , servis et ancillis , pratis , pascuis , aquis et usibus hominum vel bestiarum ; ut michi vel uxori mee , unicoque filio meo Jacobo , cui necdum etas loquelam tribuit , et in hoc seculo et in futuro prosit , Deo facta , proprii juris mei largitio .


Et quia paci futurorum providere congruum et utile existimo , determinate hic ponantur que tribuo : homines scilicet qui ea die , qua donum istud factum est , vel ancillas , in Poliniaco et Marrolis conmanebant , domum ibidem vel focum habentes , concedo ; terram cultam et incultam , sicut predixi , cum omni consuetudinario usu et ceteris suprascriptis .


Quia vero nimia preventus egritudine , apud Trecas in dongione meo , in nundinis sancti Remigii , scilicet absente uxore mea feceram istud , nunc , ut dixi , sub ejus presentia et cum ejus laude et voluntate testibus idoneis appositis renovo et confirmo , quorum hec sunt nomina : Milo de Diunvilla et Pontius filius ejus ; Aymo de Brié et Gunterus filius ejus ; Liduinus de Vendobero ; Paganus prepositus , qui et Rainaudus ; Garenbertus mancipio filius Roberti Beleti ; Lambertus cellerarius meus ; Fulco , Theobaudus et Remigius , clientes mei ; Guilelmus de Maiseio et Leobaudus famulus camerarii et Odo de Exoia , mancipia Molismensium .


Facta est autem hec descriptio et confirmatio apud Cacennacum in domo mea , anno ab incarnatione Domini millesimo centesimo nonodecimo , VIII .


Agnoscant omnes ad quorum manus hoc scriptum pervenerit , et firmiter teneant , quod dominus Milo de Rivaria concessit Deo et perpetue virgini Marie et ecclesie Molismensi , et monachis ibi Deo servientibus , quicquid habebant de casamento in villa que Granciacum nuncupatur , et quicquid deinceps acquirere possent , laudantibus uxore sua et filiis .


Post longum vero tempus suasione quorundam pravorum hominum deceptus , dominus Hugo de Baz , ipsius Milonis filius , calumpniatus est istud donum dicens nec a patre nec a se esse concessum ; et ob hoc res ecclesie depredatus est et insuper comminatus est multa damna se esse facturum .


post longas altercationes , post multas contumelias , post multa discrimina , mediantibus piis hominibus Deumque timentibus , statuta die convenerunt in unum ipse et domnus reverendus Giraudus , quartus abbas Molismensis ecclesie ; et post multas disceptationes , tandem paccatis querelis , dominus Hugo concessit que calumpniatus fuerat , et quod pater olim fecerat , videlicet omnia que de casamento ejus hactenus possederant monachi , et quicquid deinceps acquirere possent vel dono vel precio .


Laudavit hoc Legardis uxor ejus , et filia ejus Regina cui dederat pater omnia que habebat ( apud ) Granciacum .


Laudavit et hoc sponsus supradicte puelle , Guiardus nomine , filius Evrardi de Vacua Silva .


De substantia vero ecclesie habuit dominus Hugo decem libras , et uxor ejus quadraginta solidos , et sic turbida facta sunt tranquilla .


Inde testes idonei : ex parte domini Hugonis , Ewrardus de Vacua Silva , Aymo prepositus de Baz , Guido prepositus de Gurgeio , Girardus de Bassé , Petrus cliens Hugonis , Argotus de Gurgeio , Rodulfus de Baz , Hildierius de Villenoissa ; ex parte monachorum , Guillelmus prior magnus Molismensis , Raynaudus monachus frater Guiardi sponsi puelle , Guillelmus monachus de Majori Monasterio , Gonterius de Busseriis , Ewrardus de Monteniaco , Guiardus de Claré , Henricus Malasmanus , Ricardus villicus de Granceiaco , Gosbertus cliens , Josbertus de Super Aquam , Holricus famulus abbatis , Herbertus famulus prioris , Hugo de Sancto Urbano .


Acta sunt hec anno ab incarnatione Domini millesimo C° .


luna , indictione V . ,


regnante Ludovico filio Ludovici regis Francorum .


Noverint presentes et futuri quod ego Pontius de Monte Barro do et concedo Deo et Beate Marie Molismi , et fratribus ibidem Deo famulantibus , partem illam quam in atrio Sancti Marcelli de Monte Lasconis et in annatio juste et injuste reclamabam , acceptis de karitate predictorum monachorum viginti solidis .


Hujus rei testes sunt : Guido de Brevi Muro , Milo filius Godefridi de Molismo , Hugo major , Garinus filius ejus , Olricus filius Galanni , Olricus famulus domni Giraudi abbatis , in cujus manibus hoc esse factum constat .


Actum est hoc anno ab incarnatione Domini millesimo C° .


II° . ,


regnante Ludovico Francorum rege , episcopatum civitatis Lingonice Godefrido gubernante .


Notum sit tam presentibus quam futuris quod concambium , quod Gauterius de Frasneio accepit a monachis Molismensibus pro medietate decime et atrii quam habebat in parrochia Rumiliaci , illud scilicet quod ecclesia Molismensis habebat in corveia de Frisun , et terram de Spina , et quod Adelina habebat in molendinis de Remillei , et quod habebat in manso Gisonis et Teoderici , et duodecim denarios censuales quos habebat in prato de Remillei , et quod ecclesia Molismensis habebat in suo dominicatu in Villa Mediana excepto hoc quod pertinet ad ecclesiam de Fulcheriis : in presentia Bernardi abbatis Clare Vallis domnus Giraudus abbas fecit , laudante capitulo Molismensi .


Hoc etiam Atho episcopus Trecensis laudavit et Manasses de Rumilleio archidiaconus interfuit et Bernardus abbas Clare Vallis audivit , et Guido comes Barrensis et Gauterius de Frasneio adfuit .


Preterea istud concambium comes Teobaudus confirmavit , et hoc Gauterius de Bernon audivit : Albericus etiam Crassus , Hugo Fauchez , Arnulfus de Vilex .


Sciatis etiam quod Otrannus Gasteblez , de quo Gauterius illud tenebat , ecclesie Molismensi concessit , attestantibus Hugone Becart , Raaudo de Lanis , Avino famulo .


Hoc concambium confirmavit Humberga uxor Gauterii , Theobaudus filius ejus , Adelina filia sua , Matholda et Galia .


Ubi etiam capitulum Molismense istud confirmavit , affuerunt : Hugo Fauchez , Garnerius , Milo de Froisuns , Hildierius prior , Guillelmus , Richerius cellerarius , Herbertus , Leonardus , Godefridus miles , Ricardus Visez , Enoldus .


Omnibus sancte Molismensis ecclesie filiis tam presentibus quam futuris notum fieri certissime volumus quod Bernardus dominus Montis Barri , filius domni Rainardi , et soror ejus que Comitissa vocatur , et Raynerius ejusdem Comitisse maritus , et Andreas predicti Bernardi avunculus , interventu donni Bernardi abbatis Clare Vallis et fratrum ejus Girardi atque Nivardi laudaverunt donationem vel venditionem Poeliaci quam donnus Milo de Monte Barro , frater predicti Raynardi , laudante eodem Raynardo fecerat Molismensi ecclesie , omni calumpnia dimissa cum bona voluntate .


Hujus concessionis testes sunt : supradictus abbas Bernardus , cujus et sigillo carta munita est , et fratres ejus Girardus et Nivardus , monachi ; Godefridus monachus et Nivardus miles , fratres Wauterii conestabularii ; Nargoldus nepos Hugonis de Plaaneto ; Odo de Sarneio ; Raynerius de Pultariis ; Hugo de Deinciaco .


Acta sunt hec apud castrum Montis Barri , anno ab incarnatione Domini millesimo C° .


VIIII° , tempore donni Guidonis secundi Molismensis cenobii abbatis .


Ne quandoque queat quod adest non esse probari , notum sit cunctis presentibus atque futuris quod quidam clericus nomine Stephanus , filius Raynardi domini de Monte Barro castro , laudavit Molismensi ecclesie quicquid Milo patruus ejus vendiderat vel dederat eidem Molismensi ecclesie in villa Poleiaco , que est parroechia Molismi , sive in hominibus aut pratis aut aquis aut nemoribus aut quibuscumque aliis possessionibus : quod et pater ejus et mater et soror et frater et alii heredes prius laudaverant , sicut in cartis nostris habetur .


Et habuit idem clericus de bono ecclesie quendam equum quem dedit ei domnus Guido Molismensis abbas , in cujus presentia hoc factum est .


Hujus rei ex parte Molismi testes fuerunt : idem abbas Guido et Hato prior , Rangerius camerarius ; laici testes : Robertus de Rictiaco et ejus filius Oto , Godefridus de Molismo , Hugo major ; ex parte clerici , Hugo , Robertus , Raynaudus de Albiniaco , Raynaudus clericus , Hugo presbiter de Precio .


Ego Raynardus , Dei gratia Lingonensis ecclesie episcopus , notum volo esse omnibus sancte Dei ecclesie fidelibus tam futuris quam presentibus qualiter Raynerius miles , nostram adiens presentiam , humiliter postulavit quatinus ecclesiam in honore beati Petri apostoli et sancti Gengulfi martiris dedicatam , in loco qui dicitur Varennas sitam , qui locus predicti martyris possessio fuisse dinoscitur , pro remedio anime nostre et sue antecessorumque suorum ecclesie Sancte Marie Molismensis concederemus .


Cujus justam petitionem benigne suscipientes , cum consilio et laude clericorum nostrorum predictam ecclesiam , cum decimis et oblationibus , atrio et terra altaris et censualibus ad altare pertinentibus , prelibate ecclesie Sancte Marie Molismensis perpetualiter possidendam concedimus , eo scilicet tenore , ut pro statu Lingonensis ecclesie Deum humiliter exorent , et mei memoriam tam in vita quam in morte in suis orationibus cotidie habeant .


Addidit etiam predictus Rainerius huic nostre concessioni ut monachi in eo servientes , cum omni familia ipsorum , eandem habeant libertatem quam ipse et familia ejus .


Si quis vero militum , de terra Sancti Gengulfi in beneficio tenens , sine recumpensatione domini temporalis fratribus Deo Varennas famulantibus largiri aliquid voluerit , liberam habeat facultatem .


Signum Amalrici decani .


Goscelini archidiaconi .


Roberti archid . (


Signum Girardi archid . (


Warnerii archid . (


Signum Hugonis archid . (


Rainerii militis .


Rogerii .


Bernardi .


Arnaudus abbas cenobii Sancti Petri Vivi et Sancti Saviniani , et monachi ejusdem loci .


Notum sit omnibus hominibus quod donnus abbas Guido monasterii Sancte Marie Molismensis ad nos venit et villam sibi contiguam nomine Poleiacum a nobis competivit ; et nos , audientes ejus peticionem in nostro capitulo , quicquid nostri juris in potestate ipsius ville erat , concessimus sibi et suis successoribus .


Sicut etiam jam laudaveramus in conventu sanctorum episcoporum apud Fontem Humosum , in qua laudatione fuerunt isti episcopi : Jocerannus Lingonensis et Guillelmus Catalaunensis et Bulchardus Meldensis et Hugo Autissioderensis ; isti etiam duo comites inter multos alios fuerunt : Guillermus Nivernensis et Milo de Barro ; sic igitur , sicut supradiximus , in presentia donni Daimberti archiepiscopi Senonensis , et ejusdem ecclesie decani Atonis , et archidiaconi Teobaudi , tali conditione confirmamus et concedimus , ut in festivitate sancti Petri , que celebratur III° .


kalendas julii , quinque solidos supradicti monachi , videlicet Molismenses , aportent et palam reddant .


Actum in capitulo Sancti Petri .


Signum Arnaudi abbatis +++ .


Hulduinus monachus .


Herlebaudus monachus .


Heldradus monachus .


Arnulfus monachus .


Petrus monachus .


Heraclius monachus .


Letericus monachus .


Walbertus monachus .


Clarius monachus .


Archenbertus monachus .


Guido monachus .


Guillelmus monachus .


Dodo monachus .


Hugo monachus .


Hisenbaudus monachus .


Girardus monachus .


Odo monachus .


Arnaudus monachus .


Gauterius monachus .


Fulco monachus .


Unde ego Ansculfus et Milo frater meus , divinum metuentes judicium , decimam de Malaio quam Girardus Boverius attavus noster Molismensi ecclesie pro anima sua dederat , et nos injuste calumpniabamur , eidem ecclesie in pace et absque ulla reclamatione dimittimus .


Hujus scripti testes sunt : dominus Jacobus de Cacennaco et Agnes uxor sua , Gunterius de Busseriis , Gaufredus de Brié frater ejus , Milo prepositus , Henricus faber , Lambertulus et duo fratres ejus , Bonellus Lepus , Lambertus filius Morelle .


Notum sit cunctis fidelibus quod ego Hugo Fortuna , pro anime mee meorumque antecessorum animarum remedio , Deo et Beate Marie Molismensis ecclesie do et concedo terragium de Fagineo juxta villam Artunnacum sito , et quicquid in finagio ville ejusdem habeo , laude et ammonicione domni Gosberti de Merlennaco de cujus casamento in feodo ipse tenebam , ac filie mee consensu necnon mariti sui Bovonis .


Hoc autem donum factum est per manus domni Rotberti Molismensis abbatis , hoc etiam pacto quod , quando seculum relinquere voluero , in eadem ecclesia receptus monachus efficiar .


Quod si in domo propria obiero , ibi me fratres Molismenses requirent , et corpus meum deferent apud Molismum , in cimiterio Sancte Dei genitricis Marie sepeliendum .


Hujus doni testes sunt idonei : ex parte domni abbatis : Hato capellanus , Petrus de Pontesia , Rainerius et Henricus famuli abbatis , Rollanus et Garinus de Colanz ; ex parte Hugonis , Hugo Lanvaz , Herbertus de Firmitate , Gauterius Justarius et Johannes frater ejus .


Presencium et successorum memorie presentis scripti cyrographo commendamus , qua racione a Walanno porcionem quam in molendinis nostris qui Beate Marie dicuntur obtinebat , habuerimus .


Contigit namque fratrem nostrum Petrum de Monte Regali , tunc temporis prepositum , fratre Gosberto de Mosa presente et adjuvante , certis ex causis hunc impeciisse Walannum .


Qui , Deum non timens , hominem non veritus , in eundem Gosbertum impetu facto , quod utique porcio sacrilegii est , monachum gladio percussit .


Sed et venerabilis pater noster Girardus , caritatis non oblitus , eidem Walanno libras quatuor et dimidiam domum , quam ejusdem mater nobis contulerat , vice digne retributionis donavit ; concessit etiam hac de causa ut quicquid Guiardus de Leesma , cujus filiam , ancillam nostram , sibi in matrimonium adsumpserat , ei de suis possessionibus deinceps largiretur vel jam largitus fuerat , quoad viveret , libere ac quiete teneret : tali siquidem pacto , ut post ejusdem Walanni decessum filiis suis , de ancilla nostra habitis , ad partem nostram attinentibus , ea nimirum , que ex predicti Guiardi munere erat , videlicet cum dimidia domo quam , sicut premisimus , ipsius Walanni mater nobis in elemosinam dederat , remaneret hereditas .


Ex parte domni abbatis testes fuerunt idonei : Hugo major , Garinus ejus filius , Hulricus nepos suus ; ex parte Walanni , Johannes ejus frater , Olivarius miles de Lesinis , Johannes de Rocha .


Verum ipse Walannus , prout fieri solet , ad hujus doni confirmationem librum de manu sua super altare posuit .


Notum habeant tam futuri quam presentes quod Regnaudus miles de Resciaco , noster in extremis monachus , dedit Deo et Beate Marie Molismensis ecclesie in elemosinam quandam terram , que jacet apud Vertuiel et reddit IIos .


Quicumque autem terram hanc excoluerit , reddet annuatim ecclesie duos sextarios frumenti , sicut quidam Wiardus filius Didelendis memorato Regnaudo reddebat .


Dedit etiam item Regnaudus huic ecclesie quicquid habebat in Hugone felterario , et Galanno Bruge et uxore ejus , et quandam partem suam de pascualibus quam habebat apud Genniacum , et quod habebat in uxore predicti Hugonis felterarii .


In hac quoque uxore partem suam dimiserunt ecclesie uxor ejusdem Regnaudi et Pontius frater ejus ; item , quod in Arduino habebant .


Quod donum laudaverunt uxor ejusdem Regnaudi Aloysa , et filii ejus Robertus miles , Thomas , Milo , qui , post laudem et assensum suum , donum hoc , ut suprascripsimus , in posterum tenendum fidutiaverunt ; et ut magis ratum haberetur , dominus Hugo de Lania et Paganus filius ejus , et dominus Odo ejusdem ville ita tenendum fidejusserunt , testibus his : decano Molismensi ( sic ) .


Notum sit omnibus tam presentibus quam futuris quod Hugo de Esclancia , per manum Hugonis camerarii , in vadium nobis posuit XIIcim .


Testes sunt hujus rei : Hugo camerarius qui hoc fecit , Odo prior Radonivillaris , Odo de Esclancia , Milo , Arnulfus presbiter , Carduus , Petrus .


Sciendum preterea quia Martinus vendidit nobis domum , de qua XIIcim .


Testes sunt : Guilencus abbas , Hugo camerarius , magister Humbertus , Bardus , Enoldus , Milo .


Testes sunt : Hugo camerarius , Ulricus .


Ego Wido comes Nivernensis notum volo fieri tam futuris quam instantibus quod dominus Willelmus frater meus , qui Hierosolimis obiit , pro Dei amore et remedio anime sue suas tercias , quas habebat in terragio de Crusiaco , dedit et concessit ecclesie Beate Marie Molismensi , eo modo quo possidebat eas tunc temporis .


Hoc donum , a domino W .


fratre meo factum , ego Guido comes Nivernensis laudo et confirmo .


Hoc idem laudavit domina Ida mater mea , et uxor mea Medaldis , et Reinaldus frater meus .


Hujus rei testes sunt : Balduinus Grossus , Reinaldus Malus , Damianus , Reinaldus tunc temporis sexcallus Nivernensis , Robertus capellanus comitis , Thomas clericus comitis , Lambertus camerarius Molismensis , Hugo helemosinarius Molismensis .


Hoc autem actum est Nivernis in ipso die anniversarii W .


Notum cunctis sit fidelibus quod ego Guido de Larriaco ecclesie Molismensi , monachisque ibidem Deo servientibus , do et concedo usuarium totius nemoris quod est inter Molismum situm et Larriacum , ad omnia sibi necessaria , quantum mei juris perhibetur , hoc laudantibus meis infantibus Emelina et Guirrico : quod etiam frater meus Burdinus laudat et confirmat et , quod ipsi pertinet de ipsius silve usuario , concedentibus suis infantibus Bartholomeo et Roscelina , Molismensibus fratribus gratanter tribuit .


Hoc vero donum in manu domni Roberti abbatis factum est ea conditione quod , si aliquando Dei premonitus misericordia seculum relinquere voluero , ab eisdem receptus fratribus monachus ibi efficiar .


Et si quis ex nobis obierit , ab ipsis monachis requisitus apud Molismum deportabitur in ejusdem loci cimiterio sepeliendus .


Hujus rei testes sunt : Gaufredus filius Otranni et Otrannus filius ejus , Grimaldus de Trecis , Odo de Buxo , Rainaldus de Anceio , Hugo de Marolio , Robertus de Riceio , Bartholomeus de Barro , Rainerius famulus abbatis , Garnerius coquus , Teodericus coquus .


VI° . ,


regnante Philippo Francorum rege , existente Roberto Lingonensi presule : qui postmodum die prestituta utriusque partis consensu presentatam sibi cartulam sigillo suo communivit , anathematis gladio feriens omnes qui in posterum Molismensem ecclesiam super hoc dono inquietare instinctu diabolico presumpserint .


Hoc est pars familiarum que ex particione nos contingit et domnum Te .


de Baro .


Johanins filius Marie Vacue Silve , et mater ejus Aluiote filia Wuillame Vetule Auris .


Perinet filius Viart de Aviré , dimidius noster .


Vienet filius Humberti Rosel .


Perunnelle et Willelmus , filii Bardonis de Rocha .


Isabeloz filia Johannis Piscatoris , et illi qui postea nascentur dimidii .


Uxor Arberici Brigol , et dimidia pars infantum .


Isabeloz uxor Loisoz , et infantes ejus , et ipse Loisoz , excepta Laurentia .


Agabitus filius Letherii , et sorores ejus .


Huoz faber , et Girar filius ejus , et alii qui postea nascentur dimidii .


Avelina filia Emeline sororis Hugonis fabri .


Infantes Rambaudi , Tecenet , Costan , Campania , excepto Bauduino .


Milo Charetun et fratres ejus et familia ejus , et sorores Burgisia et Ninon .


Adelina soror Agapiti et infantes ejus .


Juhennins Adelucomant , et eo defuncto erit media pars possessionis ejus nostra .


Parisius , et filie ejus Ermengardis et Maria , et Robelet dimidius , et illi qui postea nascentur dimidii .


Drogo Galimar , et infantes ejus Perinet , Bertunnet , Ricodins , et illi qui postea nascentur dimidii .


Lambertus Crolepont dimidius noster , et carta pars infantum .


Uxor Hueloz Espaulart , et ea defuncta mediam partem possessionis habebimus .


Similiter et de Ebrardo Bergero qui noster est et de Lambelot Pasnae ( sic ) .


Durecel et uxor ejus .


Item Huet Brulet , et infantes dimidii .


Raulet sutor et Perinet filius ejus . . . . . . . . . . . . . ,


et illi qui postea nascentur dimidii ; sed domnus Tehobaudus accipiet prius .


Perunnet filius Udenet filii functi Ricardi , et infantes functi Valanni Bricol .


Mariete uxor Tebaut la Pile et filia ejus Essenete , et illi qui postea nascentur dimidii .


Estevenel et uxor ejus dimidia Aramburgis .


Duranus habebat a Terrico de Salvisiaco pratum in vadio pro XX .


Partem quam habebant in alodio nepotes ejus Petrus presbiter et Galterius pro . . . . .


Drogonis de Porta filius dedit nobis in helemosinam gageriam VII .


librarum quam tenebat in pratis quibusdam a Guerrico de Barro , . . . . .


Arnulfo majore Balneoli , Willelmo de Brena , Alberico fratre ejus , Jakelino Tornodori , Hugone de Chaunnis et filio ejus Johanne , Gillardo et fratre ejus ; hoc laudaverunt mater ejus et uxor sua .


Cognoverunt Willelmus de Brena et Hugo frater ejus ambo jurati , et jussione domini Andree de Brena , quod Stephanus Venator ( ? )


a terra aliena venit Molismi , de qua servitium usque ad mortem habuit ecclesia : ignorabant tamen utrum ecclesie servus vel homo liber fuisset ; similiter cognoverunt hoc idem de fratribus ejus Hugone et Lamberto ; Gila hujus Lamberti uxor dimidia ecclesie .


Uxor Drogonis de . . . . .


Huelinus de Artunnaco dimidius ecclesie .


Nicholaus de Loa totus ecclesie , liberi vero dimidii .


Uxor Petri de Ponte , Helena Tascheeur , uxor . . . . .


de Riveria , uxor Alberti de Placé tote sunt ecclesie .


Ego Rainerius notum volo esse omnibus Dei fidelibus tam presentibus quam futuris qualiter res quasdam beneficii mei , quod habeo ab ecclesia Lingonensi , cum consensu donni Roberti , ejusdem ecclesie episcopi , et Rainerii de Nojant , qui medietatem earumdem rerum de me in beneficio habebat , in potestate Varennas in valle que Confeium nominatur , nunc vero Bella Vallis volumus nuncupetur , cum omni libertate concedo ecclesie Sancte Marie Molismensis ad victum fratrum , qui Deo et sancto Gengulfo Varennas serviunt , pro remedio anime mee et conjugis mee Hermengardis , a termino ville que vocatur Hesterz usque ad Altineiut et usque ad fines Baldrevallis et usque ad fines Borbone , eo tenore , et usque ad fines Jainrivi et usque ad fines Vogesi et usque ad fines Accuti Montis , tali videlicet , ut nullus heredum meorum ibi quicquam reclamare vel possidere audeat preter partem venationis cervi vel apri , qui tantum nullo modo cipo capiantur et , si capti fuerint , sine lege reddantur , cum omnibus usibus quos potestas Varennas habet .


Ut autem traditio nostra firmior habeatur , has litteras inde fieri jussimus , quas manibus domni Roberti episcopi et aliorum nobilium virorum firmandas tradidimus .


Acta sunt hec Philippo rege regnante in Francia .


Signum Roberti episcopi .


Rainerii .


Rogerii filii ejus .


alterius Rainerii de Nojant .


Teotbaudi qui has determinationes finium nobis denominavit .


Domnus Andreas de Brena reddidit Molismensi ecclesie terras et census quos apud Balneols ipse . . .


habebat et Wiardum Ogerii ( ? )


filium et herbantum et censum et totos redditus Truncheis preter justitiam ; et custodiam vineis suis monachi inibi ponent , et pro libitu suo vendemiabunt sine contradictione , et quamdiu vendemie erunt ; bestieque , dampnum si fecerint , libere erunt reddendo catallum sine ulla occasione justitie ; et etiam quicquid in illo finagio fuerit a monachis deinceps acquisitum , eorum erit ex concessione domini Andree de Brena . . . . .


quod apud Monestrellum et Regniacum et Suriacum Nivernensis comes habebat , tradidit monachis preter servos et ancillas .


Reddidit etiam idem dominus Andreas tres vineas maturas pro vino unius annate quod ei monachi dimiserunt , et adhuc de Trunchei justitia , quam reclamant monachi , remanet controversia .


Koanz , LX .


Lucheu , LX .


Baigneuz , LX .


Noetel , XX .


Verneul , XX .


Amilli , XX .


La Meson Dieu , XX .


Peaz , XL .


Seint Alaire , XX .


Planci , L .


Flaci , XX .


Nogent , XX .


Seint Quentin , XX .


Isles , XX .


Fouchieres , XX .


Merri , XX .


Radonvilers , XX .


Seinte Waubourc , XX .


Noex , XX .


Bretignele , XX .


Ceris , XX .


Chambroncort , XX .


Vaucolor , XX .


Conmarci , LX .


Aube , XX .


Ysodanges , XX .


Belevaus , XX .


La Planche , XX .


Bourc Seinte Marie , L .


Varannes , XL .


Seint Solpiz , por soi XL .


solidos ; Blonai , X .


Frollois , XX .


Toillon , XX .


Seint Didier , XX .


Seint Berein , XX .


Noers , XX .


Coulenz , XX .


Aucerre , XX .


Vilers Larchant , XX .


Chaumont , XX .


Nanciz , XX .


Notum sit cunctis fidelibus futuris et presentibus quod Wilelmus comes Tornodorensis opidi dedit Sancte ( Marie ) Molismensis ecclesie , et ejusdem loci abbati nomine Roberto et fratribus sibi subditis , ecclesiam Sancti Aniani , que est in Tornodorensi opido sita , cum omnibus appenditiis suis : omnes videlicet decimationem , oblationes quoque et sepulturas , silvam etiam et terram et aquarum decursus , cuncta scilicet ad ecclesiam ipsam pertinentia , sicut canonici , quos in eadem ecclesia constituerat , antea obtinebant , et piscationem aque que dicitur Blismodis , et salagium de mercato et virgultum suum , libere cuncta Sancte Marie tradidit .


Fecit autem hoc annuente domno Roberto Lingonensi pontifice , laudante quoque patre suo Wilelmo Nevernensi comite , tali conventione ut omni deinceps tempore a monachis ejusdem Molismensis ecclesie anniversarius fratris ejus Rainaldi et matris ejus fieret .


Hujus donationis testes : Olricus vicecomes , Wido filius Othmundi , Walterius senescalcus , Wido filius prepositi , Guilenus de Domo Dei , Bonus Amicus avunculus prepositi .


Post hec itaque plurimo evoluto tempore , cum Wilelmus comes , filius Rainaldi comitis , illo majori Wilelmo avo suo in honorem succedens Hierosolimam adire deliberasset , Robertus abbas Molismensis , ut tanti viri profectioni interesset , Nivernis ad ejus curiam properavit et in monasterio Sancti Stephani , hospitandi gratia , devertit .


Ad quem predictus comes alacriter accessit et , ejus omniumque fratrum Molismensium orationi se commendans , societatis eorum vel beneficii participem se fieri devote peciit , efficaciter impetravit .


Deinde de incendio quod in villa Molismensi fecerat , in manu domni abbatis rectum faciens humili supplicatione veniam postulavit et , ut ab eo et a cunctis fratribus in capitulo absolveretur , rogavit ; et non solum ecclesiam Sancti Aniani , sed et cuncta que predecessores ejus comites ecclesie Molismensi contulerant , coram suis et nostris hominibus laudavit , ita tamen ut anniversarius patris ejus et matris et avi et avunculorum suorum a fratribus annuatim recoleretur .


Hujus rei testes fuerunt : ex ejus parte , Walterius vicecomes de Clamiceio , cui etiam precepit ut res sancte ecclesie Molismensis diligenter custodiret et a malis quibusque tueretur ; item Hugo de Monte Enesio et Otho de Ritiaco ; ex nostra parte , famuli domni abbatis Rainerius , Henricus et Wilelmus de Pontivo .


Acta hec sunt in claustro Sancti Stephani tercio kalendas febroarii , videntibus monachis qui cum domno abbate R .


ibi aderant , Widone , Athone et Hugone .


Cum adhuc illa insatiabilis antiqui hostis aspiret versutia , per quam ex hereditatis nostre dejecti sumus patria , in tantum ut post baptismatis regenerationem , post operis illius abrenuntiationem , post catholice fidei tenende et observande promissionem , mactet et perdat , insidietur ; multos videlicet per lubrica et vana hujus mundi oblectamenta in vitia faciat declinare , declinatos in ignorantie puteo , in perditionis gurgite cogat periclitare : plures tamen diverse conditionis homines in hoc mundo scimus et credimus esse qui , sicut Dominus dixit , ante Baal genua non curvavere , sed pocius in Dei servicio studiose laborant invigilare .


Inter quos divine dispensationis ordine Dei omnipotentis inreprehensibili dispositione Molismensis ecclesia in pago Lingonensi cepit pullulare , cujus palmites in vera vite , que Xpistus est , manentes sicut rami bone arboris jam non desistunt fructificare .


Ego igitur Rainardus , Dei gratia Lingonensis episcopus , premissam ecclesiam ad honorem sue matris Lingonensis ecclesie desiderans amplificare , quicumque clericus , quicumque Lingonensis ecclesie casatus sive ecclesiam sive aliquid de casamento suo pretitulate ecclesie velit concedere , salvis consuetudinariis episcopi redditionibus , consilio et laude canonicorum Lingonensium , dono nostro successorumque nostrorum monachis inibi degentibus concedimus optinere .


Amalrici decani .


Goscelini archidiaconi .


Girardi archidiaconi .


Roberti archidiaconi .


Hugonis archidiaconi .


Warnerii archidiaconi .


Odonis ducis Burgundie , de cujus casamento ecclesiam de Legismo in testimonium prenotate concessionis predicti possident fratres .


Unberti de Fonvenz .


Willelmi comitis Tornodorensis .


Anserici de Cancenniaco .


Widonis de Granceio .


Acta sunt hec Lingonis anno ab incarnatione Domini millesimo LXXX .


regnante Philippo rege Francorum .


Notum sit omnibus futuris et presentibus quod Wibertus de Castro Censurii , annuente Regina uxore sua et duobus filiis ejus Ascelino et Hugone et filia ejus Petronilla , dedit Deo et Sancte Marie Molismi et fratribus in eodem loco degentibus totum atrium Nantriaci et omnia ad eundem atrium pertinentia sine ulla exceptione sui et suorum omnium .


Hoc autem sciendum est quod , si aliquis servorum domni Wiberti , qui in atrio manserint , aliquam injusticiam fecerit monachis aut ipsis omnibus que ad res monachorum pertinent , facient proclamationem ad ipsum ; si vero ipse inde justiciam eis ad presens agere potuerit , non dissimulando preteribit , quin eam faciat .


Et si aliquis de foris veniens proclamationem fecerit , domni Wiberti absque clamore justiciam monachi facient .


De hoc testes existunt Milo de Nugerio , Hugo filius Gisleberti de Nugerio , Ivo de Avalone , Achardus de Pussione , Walterius dapifer de Tornodoro , Fromundus frater Widonis prepositi de Tornodoro .


Confirmatio hujus carte facta est apud Vergiliacum in die festivitatis sancte Marie Magdalene , tempore Philippi regis Francorum et temporibus optimatum suorum Wilelmi comitis Nevernensis et Roberti filii ejus , episcopi Autissiodorensis , et Odonis ducis Burgundie et Roberti fratris ejus , episcopi Lingonensis .


His omnibus completis dixit domnus Wibertus : HEC OMNIA IN FIDE CONCEDO .


Ex parte domni Wiberti sunt testes Gaufredus de Aona et filius ejus Geduinus , et Petrus filius Roscelini , et Andreas prepositus ejus de Basseio , et Lodo de Clamiceio .


Sit etiam hoc notum omnibus quia post donum illud vel venditionem , qua Ascelinus filius Wiberti vendidit quartam partem de Nantriaco monachis Molismensibus laudante Hugone fratre suo et matre sua Regina coram testibus multis , ut etiam soror Petronilla laudaret uxor Milonis de Riveria , sicut conventio erat : perrexit ipse Ascelinus Gurgiacum ad eam , et Warnerius monachus cum eo , et rogavit eam ut , quod ipsi fecerant , laudaret et ipsa .


Hujus rei testes sunt isti : Hugo de Sancto Benigno , Hugo Malus Vicinus , Walterius de Ruvro et Ansculfus .


Sciendum est quia quicquid monachi de Nantriaco de ipsa terra ruperint , hoc totum proprium possidebunt ; quod autem alius aliquid ruperit , si aliquo modo dereliquerit , similiter monachi , si voluerint , in suos usus hoc libere possidebunt usque dum alter veniens ipsam terram a priore loci illius requirat ; et tunc si prior noluerit reddere et in suo dominicatu eam retinere voluerit , tribus partibus terciarum retentis quartam partem reddet .


Testes horum sunt Wido de Coson , Wido Ricardus , Faramundus , Rainaldus Capreus ; de parte monachorum Hugo Grossus , Gaufredus frater ejus , Rainaldus cognatus eorum , Widricus frater Rainaldi .


Notum sit etiam hoc quod Stephanus de Campo Walonis , qui erat unus ex heredibus Nantriaci , partem illam , quam calumpniabatur , concessit Deo et Sancte Marie Molismensi laudantibus filiis et filiabus suis Rainaldo et Stephano , et Stephano genero suo cum uxore sua filia supradicti Stephani .


Testes sunt Constantius Bolosus , Hermenfridus , Mainfredus , Odo , Erlaudus , Girbaudus de Arciaco , Olricus , Achardus de Molismo .


Notum sit cunctis quia illa calumpnia , qua Milo de Nucerio calumpniatus ( est ) quandam partem terre de Nantriaco , injuste facta est ; ideo utique , quia ecclesia Molismensis ipsam terram totam liberam absque ullo contradicto plus XX .


annis in pace possederat , nec predictus Milo vel aliquis predecessorum ejus aliquid juris in ea habuit vel reclamavit , sed quia monachi nisi cum magno labore et gravi suarum rerum dispendio placitare non possunt : Hugo monachus , predicte ville prepositus , pro pacis quietisque amore cum laude domni Roberti abbatis XL .


solidos eidem Miloni dedit , et tam ipse Milo quam filius ejus , nominatus similiter Milo , et uxor ejus hanc calumpniam ecclesiae remiserunt et , quicquid in predicta terra juste vel injuste proclamabant , Sancte Marie et domno Roberto abbati condonaverunt .


Testes sunt monachi qui cum domno abbate ( convenerant ) : Wido prior Molismensis , Hatto , Hugo ; de militibus : Hugo filius Gisleberti , Otho de Nucerio , Petrus , Wido presbiter .


Notum sit omnibus sancte ecclesie fidelibus quod Wibertus quidam miles de Castro Censurii , laude et assensu uxoris sue Regine filiorumque suorum Ascelini et Hugonis , concedente etiam domno Roberto Altissiodorensi episcopo , dedit Deo et Sancte Marie Molismensi ecclesiam de Nantrico et omnia ad eam pertinentia et omnem decimam , pro salute anime sue , jure perpetuo usibus monachorum profutura .


Monachi autem predicta omnia in pace tenuerunt , donec surrexerunt duo milites Wido et Lambertus de Poleio , qui ejusdem ecclesie decimam calumpniati sunt , et Alardus de Lisignis , a quo hoc beneficium duo predicti tenebant .


Pro qua calumpnia statuto placito , ad hanc concordiam pervenerunt ut per singulos annos de eadem decima darentur eis , Widoni scilicet et Lamberto , viginti mensure quas vulgo bichez vocamus , decem frumenti et decem alterius annone .


Hanc concordiam laudavit Alardus de Lesignis , de cujus feodo erat .


Hanc conventionem sive concordiam vidit et audivit Milo dominus de Nucerio et Hugo filius Gisleberti ; postea hoc ipsum eos recognoscere audivit .


Post mortem vero supradicti Wiberti per multum tempus iterum monachi hanc decimam in pace tenuerunt excepta supranominata mensura , predictis duobus militibus pro pace concessa , donec iterum surrexit Petrus filius Hugonis filii Alardi , qui ejusdem decimae quandam partem calumpniatus ( est ) et sic pro hoc Molismensis ecclesie monachos diem placiti nominare coegit .


Sed cum in eodem placito calumpniam vel querelam suam nulla ratione vel rectitudine confirmare valuisset , illorum qui ibi aderant testimoniis et aperta ratione injuste se calumpniasse recognovit ; et ideo , hanc calumpniam ex toto dimittens , ipsam decimam liberam in pace proclamavit , et monachos , sicut hactenus tenuerant , in perpetuum possidere tam ipse quam Nivardus avunculus ejus gratanter concesserunt nullam deinceps pro hac re calumpniam facturi .


Hujus concessionis testes sunt : ex parte ecclesie , Milo dominus de Nucerio , Hugo filius Gisleberti , Teodericus filius Rainardi , Bernuinus filius Widonis Baldrici , Adam filius Bernuini ; ex parte Petri , Landricus , Anscherius Crocellus , Hugo Bornus .


Notum cunctis posteris ego Robertus abbas scripto reliqui quod Albericus de Malliaco cum consensu uxoris sue et filii et nepotis Alberici pro anime sue remedio dedit Beate Marie de Molismo totum alodium suum de villa qui dicitur Lisiniaca , scilicet terram , duo molendina , silvas , aquam ; preterea in servis et ancillis XX .


et unum et dimidium , id est sex partes familiarum cum filiis et filiabus suis ; in Truciaca quoque terram et dimidietatem unius insule in aqua posite , in Seciaca quandam portionem terre et prati ; Naventa similiter terre portionem et silve que Quinta Silva cognominatur , et quartam partem silve Grosse quartamque partem silve de Garria et terram Jussie .


Que omnia pertinentia ad alodium de Lusia cum celerrime donasset , affuerunt multi testes de eodem castro Malliaco , videlicet Wibertus , Balduinus , Hugo Grossus frater ejus , Paganus , Lambertus clericus , Frogerius et multi alii in eodem castro commorantes .


Eodem quoque tempore eodemque die eidem cartule inscripsi quod Wibertus de eodem castro Malliaco Sancte Marie similiter donavit in villa que dicitur Nantriacus , alodium suum scilicet libere et sine alicujus portione et absque calumpnia aliqua , videlicet jura hospitantium : id est ut nullus hominum pro aliqua potestate nisi pro abbate Molismi presumeret domum ibidem habere , totum atrium omnemque tocius ville decimationem et omnem monachorum laborem ibidem habitantium sine omni consuetudine .


Et in ceteris villulis ad ipsum alodium Nantriaci pertinentibus dedit medietatem omnium eorum qui illic sub tutela Sancte Marie confugerent , vel quos ipsa adtraheret .


Que cum donasset , affuerunt testes Balduinus , Hugo Grossus , Hildricus , Albericus , Landricus , Frogerius prepositus , collaudantibus etiam cognatis omnibus et uxore et filio et fratre .


Fixum atque in perpetuo ratum cuncti sancte ecclesie filii presentes et successuri teneant , perpetueque memorie tradant quod Ascelinus filius Wiberti de Castro Censorii profecturus Hierosolimam , concedente et laudante Regina matre sua et Hugone fratre suo , Sancte Marie Molismensi et monachis ejusdem cenobii de hoc , quod ipsa Regina et predicti filii ejus habebant apud Nantriacum , quod etiam cum ejusdem loci monachis dividendo parciebantur , dedit medietatem , id est quadrantem tocius terre et omnium reddituum ipsius quadrantis et medietatem venationis , pro viginti VIItem .


Facta hec apud castrum Malliacum VI .


nonas martii coram his testibus : Hugo Grossus , Gaufredus frater ejus , Rainaldus cognatus eorum , Wilelmus frater ejus et Widricus , Gaufredus de Vincellis , Norgaudus , Odo vitricus ipsius Ascelini , Wido de Misera , Avinus filius predicti Odonis , Gonterius capellanus , Paganus presbiter , Rainerius et Henricus famuli .


Pro hoc acceperunt societatem tocius beneficii Molismensis ecclesie a domno abbate Roberto , sicut moris est dari monasteriis .


Notum sit omnibus quod Wilelmus comes Nivernensium quodam tempore colloquium habiturus cum Hugone duce Burgundionum Molismum venit : qui a fratribus satis honorifice , ut decebat , susceptus est .


Denique quandam consuetudinem quam habebat in vineis eorum de Troncheio , id est quod nos vulgariter herban dicimus , pro remedio anime sue et predecessorum suorum salute , eidem Molismensi ecclesie jure legitimo perpetualiter indulsit , et ministris suis , ne ulterius de vineis monachorum herban acciperent percipiendo , interdixit , tam de ipsis vineis quas tunc proprias possidebant , quam etiam de ipsis quas deinceps in suo dominio quoquo modo adquirere valerent .


Concessit quoque predictus comes Molismensi ecclesie rem valde necessariam tam ipsis quam hominibus eorum , id est usuarium pascuarum suarum in potestate de Caunnaco et de Lannia vel ubicumque alias fuerint , et preposito Tornodorensi et ceteris ministris suis precepit ne ulterius eorum bestie de ipsis pascuis deturbarentur vel expellerentur , neque jam pro hoc monachi vel homines eorum ab aliquo aliquam violentiam paterentur .


Quam rem , licet jam altera vice alibi concessisset , hac tamen perfectius confirmavit et coram istis testibus legitime corroboravit : Hugo de Tillo dapifer comitis , Gosbertus Rufus de Castellione , Milo de Curtennaco , Bonus Amicus de Tornodoro , Walterius senescaldus .


Notum posteris nostris relinquere diposuimus scripto quod Wido dedit Deo et Sancte Marie Molismensi quicquid apud Caulneiacum in terris et in nemoribus et in pratis habebat , laudante Wilelmo comite de Tornodoro , et Odone de Furvi a quo hoc idem tenebat .


Idem vero Wilelmus comes dedit quicquid in eadem villa habebat in justiciis et redditibus , et insimul terram Alliverdi .


Dederunt etiam eodem modo Hawinus et Hugo frater ejus , et Gaufredus eorum consanguineus , hereditatem suam quam in eadem villa habebant , et hoc quod ipsi a Johanne de Laniaco in ecclesia tenebant , decimam videlicet et atrium et terram Sancti Martini concedente eodem Johanne , qui etiam concessit quicquid in eadem villa de feodo suo nobis donabitur .


Donaverunt similiter in eadem villa Beraldus , et Norgaldus et Iterius filii sui , et Bertilina ejus filia , et Hugo eorum nepos , hereditatem suam .


Hujus vero concessionis quam Johannes de Laniaco fecit , unde etiam monachi Molismenses sexaginta solidos ei dederunt , testes hi sunt : Odo vicecomes , Goscerannus , Gaufredus filius Omunti , Geraldus de Turri , Hugo de Marulo , Goscelinus et Boso decani , Humbertus de Lannia .


Idem vero Haywinus , de quo superius dictum est , prope obitum suum , annuente uxore sua et infantibus suis , donum suum renovavit .


Cujus renovationis causa corpus ejus a monachis apud Molismum sepultum est .


Huic vero concessioni affuerunt Gerbaldus monachus et Hugo presbiter et Ansierius de Lannia .


Item volumus esse notum quod Johannes de Lanniaco monachis Molismensibus uxorem Radulfi de Villari et ejus infantes donavit , unde ei decem solidi dati sunt .


Cujus rei testes Milo comes de Barro et Teotbaldus de Lanniaco et Paganus Pauper .


Donum vero istud laudaverunt Geraldus Balbus et Hugo de Caolneaco qui eam a Johanne in feodo tenebant .


Huic donationi affuerunt Milo filius Gersennis et Gosbertus filius Bosonis .


Notificamus presentibus et futuris quod quidam miles Hugo , supramemoratus , de Calneiaco , adversum nos proclamabat uxorem Rodulfi de Villare cum liberis suis ; de qua proclamatione inter nos et ipsum habuimus placitum apud Marcennacum , ibique recto judicio ipsam proclamationem amisit , nobisque postea in pace dimisit .


Deditque preterea nobis prefatus miles unum arpentum prati qui manet inter Villare et Calneiacum .


Testes hujus rei sunt Tescelinus Poliseus , Ricardus prepositus Sancte Marie de Mercennaco , Silvester frater ejus , Richerius de Villa Dei , Raimbaldus de Molismo .


Quod nos omnimodis attendentes , et talia in futurum precaventes , donationem quandam , Beate Dei genitrici Marie et fratribus apud Molismum sibi servientibus factam , litterarum testimoniis traditam firmare volumus .


Comes igitur Willermus Tornodorensis opidi dedit Sancte Marie et donno Roberto abbati de Molismo et fratribus sub eo constitutis , in villa quadam que dicitur Chaunnacus , quicquid in terra arabili et silva et in pratis habebat : que videlicet terra Aliverti cujusdam , prefate ville hominis , dum adviveret , fuisse refertur .


Dedit preterea isdem Willelmus universos francos homines , Radbaldum scilicet et reliquos , quos in predicta villa habebat , et omnes consuetudines quas in eis accipiebat .


Dedit quoque ancillas tres , unam aput Molismum , duas aput Niciacum , et servum unum Constantium nomine , filium Hunberti Quoqui de Tornodoro , et alium servum de Ponchiaco nomine Engilerium ; et aput Nantriacum quendam hominem sibi conmendatum cum debito illo , scilicet duodecim denariis quos illi quotannis pro sui conmendatione consuete reddebat , Sancte Marie similiter tradidit .


Dedit et molendinum de Rupe , quod est in parroechia Vertelli , necnon et atrium de Vallibus , quod situm est in territorio Senonico .


Donationis igitur hujus interfuerunt testes Haymo de Brevi Muro , Manasses de Clariaco et Iterius infans et Otho filius Athonis de Riciaco , Leterius de Lainia , Lanbertus de Anciaco , Gaufredus et Robertus frater ejus de Vertello .


Post plurimum tempus Walterius de Tornodoro frater Ingrandi calumpniatus est supradictam terram Aliverti ; pro qua calumpnia reprimanda datus est illi equus a monachis Molismensibus , licet bene possent enarrare jus suum per anticum tenorem et longam vestituram ; sed pro pace hanc cum illo fecerunt concordiam , et predictam terram Aliverti Sancte Marie et monachis ejus concessit , laudante Ingranno fratre suo et Maria uxore sua et Widone filio et aliis filiis suis .


Hujus rei testes sunt Bonus Amicus de Tornodoro et Walterius filius ejus et Wido prepositus .


Notum fieri volumus cunctis fidelibus quoniam Hugo de Niciaco dedit Sancte Marie Molismensis ecclesie totam terram quam de beneficio Sancti Mammetis tenebat apud Niciacum in servis et ancillis , in silva et in pratis , cum oblatione duorum filiorum suorum , quos secum ad monachicum habitum aput Molismum Deo obtulit .


Dedit preterea medietatem alodii sui quod habebat apud Caniacum in territorio Tornodorense , similiter absque aliqua heredum suorum portione .


Hujus autem rei testes sunt Johannes de Merlenniaco , Hugo de Tornodoro , Teodoricus de Spinolio , Arnulfus de Colanno et Alericus nepos ejus .


Notum sit omnibus fidelibus futuris et presentibus quod Hugo juvenis dux Burgundie , filius Odonis ducis , concessit Deo et Sancte Marie Molismensi fratribusque ejus servitio famulantibus , pro remedio anime sue ceterorumque parentum suorum , quicquid ministri illius clamabant in cujusdam ancille nostre querelam , que nomine vocatur Emelina , filioque ejus Allemario cum ceteris filiis et filiabus .


Rogatu donni Teoderici cellerarii , Bernardi quoque de Monte Forti , Milonis autem de Cacennaco , nec non et Rainerii senescalli omnia , sicut suprascripsimus , libera in pace reliquit , matrem videlicet cum filiis et filiabus suis .


Hujus rei testes sunt Bernardus de Monte Forti , Milo de Cacennaco , Raynerius senescaldus , Milo conestabulus , Acardus dapifer in cujus loja donum hoc confirmatum est , Warnerius , Andelenus , Belinus nepos Acardi , Tecelinus de Polesio .


Notum volumus fieri universis ecclesie filiis tam futuris quam et presentibus inter nos Molismensis cenobii fratres locumque Alpensem super ejusdem loci abbatis ordinatione et subjectione taliter diffinitum fuisse .


Cum scilicet fundus ille olim nostre ecclesie collatus et per omnia subditus ut cella fuerit , ipsius loci fratres , Deo inspirante sancti patris nostri Benedicti preceptis arcius inherentes , quorumdam religiosorum consilio animati , ipsius etiam regule auctoritate edocti , abbatem sibi a nobis donari petierunt .


Eundem quoque abbatem nostrum , Molismensem scilicet , dum illuc venire contigerit , omnis ei reverentia tam in sede quam in justiciis regulariter tamen peragendis exhibebitur .


Diffinitum est hoc a domno Roberto Molismensium abbate primo in presentia subscriptorum , domni scilicet Widonis in eodem loco primitus in abbatem constituti , Alberici Molismensis prioris , Ade monachi , Walterii monachi , Liescelini modo , Stephani quoque modo per cujus manum scriptum est .


Confirmatum est autem a domno Roberto Lingonensium episcopo , presentibus domno Amalrico decano , Narigaldo archidiacono , Hugone archidiacono .


Sed et Wido Genevensis episcopus itidem confirmavit , presentibus Victore decano , Bernardo canonico , Alberto de Lantiaco .


Id etiam concesserunt Humbertus comes et Giraldus de Alingia et Gislo miles , a quibus nobis est ille locus attributus .


Actum est hoc anno ab incarnatione Domini millesimo XC .


pontificatus domni Urbani secundi pape anno nono .


Signum domni Roberti Lingonensis episcopi † .


Signum domni Widonis Genevensis episcopi † .


Ego humilis Gibaldus , sepe multumque volvens animo , quibus magis integris testibus , magis integra veritas consistat , perpendi nichil sanius veriusque servari quam quod creditum fuerit litterarie commendationi .


Hec enim rei series ab omni oblivionis situ defendit , nulle promissionis auro fallitur , aut fallit , sibi commissa vere intrepideque loquitur ac reddit : quod mecum perpendens his testibus curavi diligenter credere , quod in posterorum noticiam volui fideliter devenire : scilicet quia donnus Rotbertus , abbas Sancte Marie Molismensis , summis precibus me circumvenit obsecrans ut quemdam meum alodum Villare nomine , in Tornatrinse pago situm , sibi et monachis ejus traderem ; quod et feci .


Hoc autem tali convenientia factum est , ut ex censu Sancte Marie ad presens inibi statueretur legalis quedam carruca boum ad operandum in invicem , videlicet inter me et ipsos .


Istud autem eo pacto conceditur , ut alter alteri fidem servet , et nullo modo separetur aliqua terre predicte portio , nisi sponte ipse Gibaldus voluerit .


Hujus rei testes existunt donnus Gibaldus et filius ejus Hermannus , et Gibaldus et Willelmus ; milites quorum nomina sunt hec : Obbertus , Guido , Fromundus , Willelmus .


Sciant presentes atque futuri quod quedam domina de Laniaco , nomine Saxalina , filiique ejus Obertus et Willelmus dederunt Deo et Sancte Marie de Molismo quicquid habebant , et pater eorum Hugo , in potestate de Calniaco , in feodo et in alodio , in terris , in silvis , in pratis , in aquis preter homines et feminas .


Si autem aliquo tempore aliqui ex servis vel ancillis in ipsa terra reverti voluerint , tali conditione habitare permittuntur , ut omnes consuetudines justiciasque , et redditus , quas ipsa terra debet , reddent Sancte Marie absque censu capitum eorum .


Donum vero istud factum est apud castrum Laniacum super pontem in manu donni Roberti cellerarii , presente atque laudante donno Johanne de Laniaco , de cujus cassamento erat .


Hujus rei testes sunt donnus Herveus ejusdem castri dominus , Johannes de Laniaco , Wido de Confin , Wido qui fuit in Jherusalem , Waldinus , Wido cliens donni Johannis .


Denique in ipso anno venerunt Molismum ad curiam Beate Marie in die festivitatis Omnium Sanctorum ipse donnus Johannes et supradicti milites , ibique in presentia donni Widonis prioris donum suum , ut erat factum , renovaverunt et coram testibus istis super altare Beate Marie posuerunt : Johanne de Laniaco , Gotefrido de Molismo , Hugone de Curterone , Marino majore , Warnerio quoquo , Arnaldo cliente , Roberto ostelario , Walanno de Molismo , Rainbaldo , Richerio de Villa Dei , Hugone de Malleio , Walanno fabro , Amalrico de Capella .


Sit notum universis xpistiane fidei cultoribus quod Herbertus de Argentolio , quando Molismum ad conversionem venit , dedit Deo et Sancte Marie fratribusque in illo loco Deo militantibus omne alodium suum , quod ei jure contingebat hereditario , in villa que Cuseus dicitur .


Sed Walterius filius ejus tunc absens , postea vero transacto non modico tempore , Molismum venit ; donum quoque quod pater suus fecerat , rogatu fratrum gratanti animo laudavit , et uxor illius filiique et filie Pro hac igitur concessione , caritatis gratia , accepit prefatus miles a fratribus Molismi unum bovem , ut donum , quod pater suus fecerat , fixum et inviolabile permaneret in secula .


Hujus rei testes adsistunt Hugo de Malleio , Arnulfus pistor , Arnaldus famulus cellerarii , Theodericus quoquus , Rotbertus hospitarius , Willelmus filius Ulrici laboratoris .


Igitur eo tempore fuit quidam miles de Rubeo Monte , Nicholaus nomine , qui causa orationis die Ramis palmarum Molismum venit , concessit Deo et Sancte Marie de Molismo et fratribus partem unius molendini quam adversum nos proclamabat .


Molendinus autem ille de obedientia de Cuseio pertinet .


Testes sunt Johannes de Latiniaco , Rainaldus Silvester de Rubeo Monte , Hugo de Malleio , Warnerius quoquus , Arnaldus famulus cellerarii , Arnulfus pistor .


Notum sit omnibus quod Milo de Cacenniaco et Adelaidis uxor ejus et filius eorum Hugo ad curiam Sancte Marie Molismensis cum ceteris fidelibus convenerunt .


In crastino ergo , id est in die sancti Stephani , condonavit isdem Milo omnem calumpniam quam habebat in ecclesia de Sisteniaco et in omni decimatione ejus vel in atrio et in omni terra que ad ecclesiam pertinet , hoc ipsum exorante , deprecante et volente uxore sua Adelaide , et laudante Hugone filio suo : et hanc concessionem pro animarum suarum necnon et antecessorum suorum remedio fecerunt , et per baculum Lescelini , quo tunc infirmus sustentabatur , in manus abbatis Rotberti posuerunt et coram istis testibus confirmaverunt : Norgaudus de Telecé , Rainaudus filius Odonis Clarer , Milo cognatus ejus , Henricus de Warnovillare .


Fixum atque incommutabile teneant presentes et futuri quod Odo vicecomes de Rubeo Monte quodam tempore contra Molismensem ecclesiam quasdam conventiones calumpniabatur de illo loco qui Cuseus dicitur , que , ut sibi fuerant promisse , ad effectum minime erant producte .


Ob hanc causam venerunt pariter Tornodorum prenominatus vicecomes et donnus Teodericus , predicte ecclesie cellerarius , ibique coram obtimatibus illius castri hominibus in platea ante monasterium Sancti Aniani , omnes retroactas conventiones in pace dimissas , accepit a donno Teoderico cellerario , caritatis gratia , solidos XXXta . ,


Hujus rei testes sunt Wido prepositus , Bonus Amicus , Frotmundus , Otho , Walterius dapifer .


Notum sit omnibus tam presentibus quam futuris quod Rainaldus de Rubro Monte filius Walonis , qui lumine occulorum suorum peccatis exigentibus privatus erat , dedit Deo et Sancte Marie Molismensi et monachis ibidem commorantibus quandam terram que est in confinio Sistiniaci ; qui scilicet receptus est a donno abbate Molismensi R .


in prebenda , ut cunctis diebus vite sue sustentaretur a monachis Molismensibus .


Concessit etiam hoc donum soror sua , que apellatur Soreth , et filius ejus Odo , quia ipsa tenebat terram .


Hoc donum etiam laudavit donnus Rainaudus de Rubro Monte qui fuit filius Gosceranni , nam ipsa terra de suo casamento erat .


Laudaverunt etiam et hoc fratres ejus Hugo et Goscerannus .


Huic concessioni interfuerunt Rainaldus filius Helduidis , Hugo de Asei , Homundus de Marul , Rainaldus de Braun , Henricus Male Manus , Bartholomeus filius Gisleberti de Frasno , Hugo Agrestis , Walo d'Alingis , Robertus peletarius de Burgo . —


DE ISPANIA Item isdem Rainaldus supradictus concessit illud totum quod habebat in villa que vocatur Hispania monachis Molismensibus , ut redimeretur ab ipsis , quia in vadimonio erat .


Hujus doni testes sunt Wilelmus de Maseio , Warnerius cocus , Walterius decanus .


Hoc donum quod Rainaudus de Monte Rubeo , de quo supra retulimus , filius Walonis , fecerat et Soreth soror ejus , postea Henricus Malas Manus calumpniatus est , qui unus testium erat , quia filiam Soreth acceperat , dicens non laudasse uxorem suam illud donum .


Cujus calumpniam non sustinens Richerius cellerarius , die denominata cunvenerunt in unum domnus Guillermus Molismensis ecclesie magnus prior et domnus Richerius cellerarius et ipse Henricus Malas Manus apud Rubeum Montem in curia domini Rainaudi de Ancé ; querelis sopitis laudaverunt Henricus et uxor ejus [ ] et Milo filius ejus et filia [ ] omnia , que calumpniati fuerant , coram his testibus : Rogerius d'Ancé et filii ejus Rainaudus et Gosbertus , et Humbaudus de Turre et Petrus de Rubeo Monte et Hugo de Monte Barri et Odo armiger Rogerii ; ex parte monachorum Guido villicus de Sesteniaco et Petrus presbiter ejusdem ville et Herbertus famulus prioris et Ricardus sotius ejus et Dumengius villicus de Cusé .


luna XXII . ,


Adnotari litterarum apicibus convenit , ne umquam oblivioni tradatur , quod ex alodio Villaris , ( quod ) a donno Gibaldo castri Petreforaminis domino ecclesie Molismensi concessum est , homines Poncii de Argentolio , partem tenentes , consuetudines denominatas ipsi Gibaldo , in cujus salvamento erant et ex cujus benefitio possidebant , solvebant .


solidorum a donno Goderanno tunc temporis cellerario acciperent .


Quod et factum est mane die dominica apud Niciacum .


Acta est hec concordia in domo Henredi villici nostri et hec sunt nomina eorum : Odo , Tecelinus , Hubbaudus filii Wandaltii .


Testes ac fidejussores ab eis accepimus cognatos ipsorum Warnerium , Girbertum et Teobaldum necnon et Wulinum .


Testes sunt et alii quamplurimi : Henredus major et gener ejus Hermenardus , Amalfredus et Radulfus major Villaris .


Quibus omnibus in eadem domo refectio plenissima panis et vini ob amorem concordie apposita est a fratribus nostris Goderanno et Teobaldo Fabro , in quorum presentia facta sunt hec , qui nobis jampridem dederant partem hereditatis sue in supradicto alodio pro anima patris sui aput Molismum sepulti .


Notum sit omnibus presentibus et futuris quoniam Johannes de Lanniaco dedit Sancte Marie Molismensis loci et nobis presbiteratum ecclesie de Caunaco .


Illam quoque partem , quam ab eo tenebant Ahvinus et Hugo frater ejus de Ecclesiolis et Wido et Gaufredus , ipsis tradentibus concessit nobis .


Hujus rei testes sunt Giraldus de Turri Rubri Montis et Gocelinus decanus et Boso decanus de Monte Barri .


Notum sit omnibus quod Hugo de Nucerio filius Gisleberti concessit Deo et ecclesie Molismensi et fratribus apud Colannum manentibus , laudantibus filiis suis Adam et Milone , quicquid habebat in silva illa , que est in parroechia Sancti Mauricii de Colanno , id est venationem , inventionem et ceteros terre vel silve redditus , et forestagium suorum vel aliorum hominum qui exerta fecerint , excepto quod tercias terre sibi retinuit , et usuarium suorum hominum , ita tamen ut nichil inde vendant aut dent tam ipse quam illi ; et si forte aliquem invenerit silvam succidentem sine licentia monachorum , hunc capiet et justiciam suam exinde faciet ; et si campum super terram ipsam vel alius in sua persona firmaverit , suum vadimonium habebit .


Cetera omnia , omnes consuetudines vel justicie monachorum erunt .


Hujus concessionis testes sunt Gislebertus Decanus , Nivardus , Otho , Iterius qui cognominatur Bonus Amicus , Frotmundus nepos ejus , Rotbertus de Riciaco , Odo de Masiaco .


Ego itaque Robertus Lingonensis ecclesie Dei gratia episcopus , dum in matris basilice gremio , nobis a Deo concesse , degeremus et secundum fidei doctrinam una cum fidelibus prefate ecclesie de statu et profectu illius unanimiter tractaremus , venit ad nos Robertus Molismensis ecclesie abbas , vir religiosus , per intercessionem et preces tocius congregationis Lingonensis ecclesie , precibus quoque et consilio domni Amalrici ejusdem ecclesie decani , sed et domni Lamberti thesaurarii , et domni Goscelini et Hugonis Cabilonensis et Warnerii archidiaconorum , benignitatem nostram humiliter expostulans quatinus ecclesiam Beati Desiderii Lingonensis episcopi , que in eadem urbe sita est , ad ecclesiam Sancti Mammetis pertinentem , Sancte Marie Molismensis ecclesie per instrumenta apicum concedere et misericorditer largiri non dedignaremur .


Damus igitur et concedimus Sancte Marie Molismensi supramemoratam Sancti Desiderii ecclesiam cum omnibus ad eam pertinentibus , salvo jure Lingonensis ecclesie et consuetudinibus , et sicut in privilegio Rome per manum domni Urbani pape confirmato determinatum habetur , ita nos quoque laudamus et confirmamus .


Goscelini archidiaconi .


Amalrici archidiaconi .


Lamberti archidiaconi .


Warnerii archidiaconi .


Acta sunt hec Lingonis in plenaria sinodo , Paschali Romane sedis pontificium gubernante , Philippo regnante , Roberto episcopo Lingonensem ecclesiam regente , Duranno notario dictante , anno ab incarnatione Domini millesimo centesimo Imo . ,


Notum esse volumus omnibus fidelibus quod Odo , filius Arvei de Merlennaco , foedium quod tenebat de domino Teotbaudo Rufo aput Colannum , concessit Sancte Marie Molismensis ecclesie .


Illud vero donum soror sua Adelaidis necnon hujus filia Lancenna , atque illam partem , quam in eadem villa habebant , ambe concesserunt .


Hoc vero benefitium , quod factum est a supradicto viro vel a supradictis feminis , abbas Rotbertus suscepit monachis istis videntibus atque audientibus , videlicet Hatone , Hugone , Girardo atque Widone ; Rainerio atque Henrico famulis suis .


Item ex parte Odonis sunt testes isti : Garinus et Rollannus de Collanno ; ex parte duarum feminarum , Grimaudus Trecensis , Ansellus nepos ejus , Hildierius et Robertus .


Notum sit cunctis hec audientibus quod Teotbaudus Rufus et uxor ejus Aalidis annuentibus liberis suis dederunt Sancte Marie Molismensis ecclesie quicquid in dominicatu habebant aput Colannum , in servis scilicet , in silva quoque et terra arabili .


Donationis hujus sunt testes Otto de Riciaco , Odo Paganus et duo filii ejus , Hugo cognomine Richardus Autissioderensis , Wido prepositus et Bonus Amicus ejus avunculus , Johannes clericus , Wido filius Hermanni de Cableia .


Notum sit omnibus quod quidam miles de Merlennaco , Olricus nomine , assensu et voluntate Felicitatis uxoris sue concessit Deo et Sancte Marie et ecclesie Molismensi pro remedio anime sue quicquid aput Colannum quoquo modo calumpniabatur , et etiam totum alodium quod habebat in vico qui dicitur Villare , et in silva que vocatur Campus Livart .


Simili devotione hoc idem donum fecit quidam sororius ejus de Cabliaco , Hugo nomine , de sua portione , que ei contingebat , et in possessione Colanni et in predicto alodio , laudante uxore sua , partem suam Sancte Marie concessit .


Testes sunt Gosbertus de Merlennaco , Hugo filius Osmundi de Rubro Monte , Walterius de Ecclesiolis , Wibertus servus Sancte Marie .


Fixum atque in perpetuo ratum cuncti sancte ecclesie filii presentes et successuri teneant quod Hugo de Toceio et Norgaudus frater ejus concesserunt Deo et Sancte Marie et ecclesie Molismensi , et monachis in insula de Crisennon manentibus , tantum de ipso alodio quantum habitationi et omnibus officinis eorum , ortis et virgultis et cimiterio necesse erat , et terram quantum una carruca laborare poterat ; ita ut si aliquis rusticorum in ipsa terra a monachis culta habitare voluerit , non contradicant et aliam terram alibi accipiant , ut diximus , quantum proprie carruce opus fuerit .


Concesserunt etiam eis totum usuarium silvarum , preter quod nichil vendent aut dabunt , et pascuarum et aquarum ad omnes usus eorum , et de propriis porcis suis non dabunt pasnagium , et unam aream ad unum horreum faciendum , et unum furnum , si facere voluerint , et quicquid ex eo exierit , duos quoque piscatores in Incaunam : quociescumque vero abba Molismensis vel prior supervenerint , mittentur piscatores in Incaunam et Baciolam , qui piscatores jurabunt quod pisces non vendent sed in quoquinam deferent .


Post hec , post mortem donni Hugonis , donnus Norgaudus frater ejus tam pro ejus quam pro sua anima terciam partem de toto alodio de Crisennon monachis in augmentum dedit , exceptis servis suis cum tenementis eorum .


Quicquid etiam de suo casamento eis jam datum fuerat , laudavit , scilicet dimidium molendinum quod ab eo tenebat Gaufredus de Vincellis , et ecclesiam de Lucheio et manum firmam quam Hugo de Puncta dedit Sancte Marie .


Acta sunt hec apud Toceium castrum II .


kalendas junii , presidente Humbaldo episcopo ecclesie Autissiodorensi , et de his omnibus fecit donum predictus Norgaudus donno Rotberto primo Molismensis ecclesie abbati , laudante et concedente uxore sua Ermengardi et filia Beatrice cum ceteris infantibus suis , videntibus et audientibus testibus istis : S .


Hugo canonicus filius Gocelini .


Gosbertus filius Herberti Wifel .


Johannes de Laniaco .


S .


Walterius filius Calonis .


Stephanus de Casellis .


Fulco de Toceio .


Valde congruum et idoneum est litteris assignari quod dignum esse memoria judicatur , ut in posterum firmius teneatur , et si quis diabolo instigante contraire temptaverit , convincatur litteris in medio positis .


Quapropter nos Molismenses scripto annotamus conventionem inter donnum Norgaudum de Toceiaco factam et donnum Robertum Molismi abbatem .


Predictus vero Norgaudus , Jherosolimam ire desiderans , de parte illa quam in dominicatu suo tenebat , ea die qua hec conventio et carta facta est , terciam partem alodii de Crisennon in aqua , excepto fluvio Baciole preter si abbas vel major prior presens affuerit , in silva medietatem pasnagii , in terragio , in justicia , in banno , exceptis servis suis de Tociaco cum tenementis suis et de Malleio , exceptis Andrea preposito et infantibus suis et exceptis infantibus Rainnaldi cum tenementis suis , Sancte Marie Molismi in vadimonio dereliquit , et inde viginti marcas argenti et mulam in precio trecentorum solidorum Trecensis monete aut , qui voluerit , septem marcarum accepit .


Concessit etiam monachis apud Crisennon morantibus in elemosinam pro anima sua quicquid de ipso vadimonio exierit , et super altare ipse cum uxore sua et infantibus donum obtulit .


Rursum concessit illud totum , quod in vadimonio ponitur , et quod primitus monachis ibi morantibus datum fuerat de sua propria parte , et fratris sui Hugonis esse videretur , retenta sibi parte prioris fratris sui Iterii .


Postmodum vero concessit et firmiter precepit ut terciam partem predicti alodii de Crisennon et de Buseron in elemosina pro anima sua post obitum suum perpetualiter possiderent monachi , datis insuper officinis monachorum et cimiterio et orto et viridario et domibus trium servientium , et familiaria usuaria cum furno , ita tamen ut justicia istorum servientium , si quid forisfaciunt in atrio , sit monachis .


Concessit preterea et precepit uxori sue et infantibus cunctisque heredibus suis futuris ut nichil umquam de illo alodio de Crisennon et de Buseron alicui ecclesie venderent aut darent , nisi Molismensi ecclesie que , si ad emptionem perveniret , minora precia ceteris daret .


Concessit quoque de eodem alodio Buseron unoquoque anno in Natali Domini de censu ejusdem terre vestituram quinque solidorum , et molendinum unum ; et fluvium Bacciole , qui superius exceptus fuerat , post decessum ejus in terciam veniret sicut et aliud alodium , et de vivariis unum haberent monachi , alterum haberet uxor sua .


Hi sunt testes hujus conventionis : ex parte abbatis , Gosbertus Capellus , Gaufredus de Olto Villare , Alexander filius Norgaudi , Arnaudus filius Hunbaudi , Odo Radulfus , Atto clericus ; ex parte Norgaudi , Hunbaudus infans , Walterius filius Calonis , Rainaldus filius ipsius , Hugo , Gibaudus , Fulco filius Guidonis , Iterius de Porta , Isembardus frater Alexandri .


Notum sit omnibus sancte ecclesie fidelibus quod Yvo Avalensis et conjux ejus Adelaidis , concedentibus filiis suis Yvone , Johanne , Hugone Tosart , Gaufredo , Hermanno et Hugone juniore , dederunt et gratanter concesserunt Deo et Sancte Marie Molismensi ecclesiam Sancti Moderati , id est presbiteratum , offerendas , et quicquid ad presbiteratum pertinet .


Post mortem vero supradicti Yvonis uxor ejus Adelaidis et filii ejus hoc donum injuste calumpniati sunt una et altera vice ; qui multis raciociniis et placitis conventi tandem se recognoverunt et omnia , sicut supradictum est , gratanter laudaverunt , et pro salute animarum suarum ipsi et amici eorum societatem ecclesie sibi dari pecierunt et impetraverunt .


Factum est hoc apud Avalense oppidum in refectorio canonicorum XIII .


kalendas octobris .


Hujus conventionis testes sunt Lambertus archipresbiter , Henricus Autissioderensis clericus , Eldrecus presbiter , Robertus de Sancto Medardo , Odo Dives , Artaldus Balbus , Nicholaus vicecomes , Rotbertus de Castelliolo , Wido Richardus , Radulfus de Nemeio , Hugo infans .


Omnibus sancte ecclesie fidelibus notum sit quod Guillelmus comes Nivernensis , pater Rainaldi et Willelmi , laudavit atque in perpetuum concessit Sancte Marie et ecclesie Molismensi quicquid eis apud Sanctum Moderatum datum fuerit , et etiam piscationem aque ubicumque in sua aqua piscari voluerint .


Testes sunt Ilerannus de Monte Celso , Rorgo Autissioderensis , Wido prepositus de Malliaco , Rufus cocus .


Factum est hoc Autissiodoro in castelliolo sub ulmo .


Post mortem vero hujus Guillelmi senioris Guillelmus juvenis , filius Rainaldi , avo suo in honore successit : qui hoc donum , quod avus suus fecerat , iterum laudavit atque firmiter concessit presente Hugone Grosso et Rainaldo , Bauduino et Andrea preposito et Gaufredo de Vincellis .


Landricus Pulcra Mater cognomine dedit Deo et Sancto Moderato et monachis Molismensibus pratum illud et terram que est inter fluvium Core et ecclesiam Sancti Moderati , pro salute anime sue ac pro Xcem .


solidis , quos a Johanne et Hugone monachis tunc ibi manentibus accepit .


Ipsa vero ecclesia Sancti Moderati obtinet unum jornalem terre , quem antiqui fideles dederunt qui ipsam ecclesiam in proprio alodio fundaverunt .


Sciant presentes et futuri quod Eldreus de Verzeliaco et Theobaudus Resbet conjuxque ejus et soror conjugis ejus pro redemptione animarum suarum ecclesiam de Nalleiaco et omne atrium et dimidiam decimam , et quicquid ad eamdem ecclesiam pertinet , videlicet sepulturas et omnes oblationes atque omnem decimationem laborum suorum , Deo et Sancte Marie Molismi , abbati et fratribus ibi Domino servientibus , nullo contradicente , in perpetuum dederunt .


Hujus rei testes sunt Otbertus , Rainaldus et Martinus .