Huic rei testes interfuerunt : Hugo , decanus ; Goslenus , cantor ; Willelmus , subdecanus ; Hugo , succentor ; Henricus , Dunensis archidiaconus ; Philippus , Pissiacensis archidiaconus ; Johannes , Vindocinensis archidiaconus ; Milo de Garne ; Robertus de Orrevilla ; Willelmus de Valeia ; Rembaudus Craton ; Germundus de Levesvilla ; Johannes de Petra-Fontis ; Henricus Capicerii ; Petrus de Cuneo ; Henricus de Corbolio ; Gervasius Regine ; Philippus Moreher ; Willelmus de Cantuaria ; Guismundus ; Gervasius de Castro-Novo ; Matheus de Timer ; Raginaldus Regine ; Nicholaus Hoel ; Radulfus de Sauneriis , tunc camerarius episcopi ; Hubertus , cerarius ; Garinus de Osenvilla ; magister Radulfus ; Odo Bechart , castellanus Carnotensis ; Fulcherius Pulchra-Avis ; Willelmus de Tuvilla ; Hugo de Vilais ; Petrus de Pateio ; Gaufridus de Luco-Plantato , milites ; Stephanus Bretel ; Hugo Sauger ; ; Gaufridus , cambitor ; Radulfus Rembaudi ; Savericus de Muret ; Johannes Collum-Rubeum ; Michael Sauger ; Raginaldus Siccus ; Willelmus , frater Tiquet ; Philippus Isembardi ; Sanson ; Willelmus de Sancto-Martino ; Robertus Troellebout .


« Ego Nivelo , dominus Fractevallis , notum facio presentibus et futuris quod dilectus et fidelis meus Hugo de Vilais , miles , in presentia mea constitutus , confessus est se , assensu Eramburgis uxoris sue et filiorum suorum Jocelini , Symonis , et filiarum suarum Johanne , Agnetis , Eremburgis , et Aeline , et Odoini fratris sui , et Marie sororis sue , vendidisse Capitulo Carnotensi campum unum terre , quem habebat in territorio de Vilais , in loco qui vocatur Versus Novum-Vicum , qui fuit Hemmardi ; qui campus , ad perticam Capituli , continet decem et novem sextarios semeure terre ; ita quod idem Hugo , miles , quadraginta septem libras et decem solidos parisienses habuit a Capitulo nomine emptionis .


Capitulum eidem Hugoni et ipsius heredibus pro prefato campo reddet annui census , in festo sancti Remigii , solummodo tres solidos parisienses sine omni alia obnoxietate et justicia .


Ego vero , de cujus feodo dictus Hugo miles prefatum campum tenebat venditionem supradictam ratam habeo , volo , laudo , guarandire promitto et presenti scripto et sigilli mei munimine confirmo ; ita quod si dictus Hugo , miles , in aliquo mihi forefaceret , non campum dictum , sed illos tres solidos census solummodo possem saisire .


« Villelmus , decanus , et universitas Capituli Carnotensis , omnibus ad quos littere iste pervenerint , in Domino salutem .


Ad universorum noticiam pervenire volumus quod nos , considerato et audito tenore litterarum venerabilis patris nostri Raginaldi , episcopi Carnotensis , super quitatione majorie de Baigneaus , et de Basochiis , et aliis que Herbertus , quondam major dictorum locorum , ei et ejus successoribus episcopis Carnotensibus in perpetuum quitavit , et hiis etiam que dictus episcopus eidem Herberto et ipsius heredibus , in recompensatione dicte quitationis , dedit in perpetuum et concessit , sicut in litteris episcopi memorati plenius continetur , approbamus , et , quantum in nobis est , sigilli nostri karactere , facto cyrographo , eidem Herberto confirmamus .


« Henricus , Carnotensis archidiaconus . . . . . .


Datum Carnoti , anno gracie MºCCº sexto . »


« Amicia , comitissa Leicestrensis , domina Montisfortis , universis , tam presentibus quam futuris , ad quos littere iste pervenerint , salutem .


Noverit universitas vestra quod nos ecclesie Beate-Marie Carnotensis centum solidos monete parisiensis de annuo redditu , in perpetuam elemosinam , concedimus et donamus , expendendos in opus ipsius fabrice , dum vivemus , post nostrum autem decessum , distribuendos canonicis ecclesie ejusdem qui nostro intererunt anniversario .


Assignamus autem eosdem centum solidos in censu nostro apud Sanctum-Leodegarium , castrum nostrum , ab ejusdem castri preposito , annuatim , in crastino festi sancti Remigii , dicte ecclesie persolvendos , hoc tenore quod idem prepositus , nisi eos ad terminum predictum reddiderit , per singulos dies quibus eos reddere differret quinque solidos parisienses tenebitur reddere dicte ecclesie pro emenda .


« Philippus , Dei gracia , Francorum rex , amicis et fidelibus suis Decano et Capitulo Carnotensi , salutem et dilectionem .


Venientes ad nos nuncii vestri , ecclesie vestre negocium deferentes , post varias rationes , tam ab ipsis quam Comitissa Blesensi , super causas quas adversus eam habebatis propositas , tandem , de utriusque partis assensu , super variis querelis quas ad invicem habebatis , compositio et pacis reformatio coram nobis facta est in hunc modum : Prepositus Comitisse emendabit nobis hoc quod ipse noluit mulierem reddere , vel recredere , vel sufficientem rationem ostendere quare eam cepisset , et , si tale quid de cetero contingeret , forisfactum hinc inde monstraretur ubi deberet monstrari , et vos facietis ipsam mulierem tradi preposito Comitisse , et ille reddet eam vobis cum rebus suis ablatis vel equivalens .


Item , de contentione illa de homine cui auricula fuit abscisa , compromissum est hinc inde in eo quod Petrus de Vilebeton , et Willelmus Menerii , et Symon de Berou , concanonicus vester , legitime per sua sacramenta inquisierint , scilicet cujus est magna justicia de Tievilla ubi captus fuit homo ille , et quod ipsi tres arbitri , vel eorum duo , per sua sacramenta fuerint arbitrati tenebitur ab utraque parte .


Si vero alter dictorum militum moreretur antequam esset eorum arbitrium promulgatum , nos alium loco illius legitimum arbitrum poneremus , et vos similiter unum alium de canonicis vestris , si predictum Symonem mori contingeret , poneretis .


De Michaele Medi ita est ordinatum : Comitissa reddet eum vobis , salvo jure vestro et salvo jure suo et heredum suorum .


Actum Parisius , anno Domini MºCCº sexto , mense marcio . »


« Philippus Moreher , canonicus Carnotensis , omnibus presentis scripti noticiam casu quolibet habituris , salutem in salutis auctore .


Notum volo fieri universis quod ego quicquid decimarum bladi apud Carnotensevillare , tam in proprio territorio quam alieno , jure hereditario possidebam , pro remedio anime mee et patris mei , scilicet Garnerii Moreheir , et Crispini Drocensis , quondam cantoris Carnotensis , et aliorum antecessorum meorum , dedi in perpetuam elemosinam ecclesie Carnotensi , approbantibus et concedentibus hoc fratribus meis , scilicet Guillelmo Moreher , a quo feodaliter prefatas decimas tenebam , et Garnerio et Johanne .


Actum sollempniter et publice in capitulo Carnotensi , anno incarnati Verbi MºCCºVIIº , mense octobri . »


« Raginaldus , Dei gracia , Carnotensis episcopus , universis Christi fidelibus ad quos presens scriptum pervenerit , salutem in Domino .


Noverit universitas vestra quod nos Capitulo Carnotensi decimam de novalibus nemorum , quos faciunt extirpari apud Breesart et Cusse , que sita sunt in parrochiis de Avundanz et Mi sterolio , concedimus , perpetuo possidendam .


« Ego Radulfus de Bellovidere , canonicus Carnotensis . . . . . .


Actum in capitulo Carnotensi , anno Domini MºCCº septimo , mense januario . »


« Guillelmus , decanus , et universitas Capituli Carnotensis , universis Christi fidelibus ad quos presens scriptum pervenerit , salutem in omnium Salvatore .


Ad universorum noticiam volumus pervenire quod nos , voluntate et assensu communi , vineam quandam , in Valle-Radulfi sitam , quam plantavit dilectus frater et concanonicus noster Petrus de Cuneo , Calvello de Pressorio et Leodegario de Valle-Radulfi concessimus in perpetuum , hereditarie possidendam : ita videlicet quod eam poterunt , si voluerint , vendere , invadiare , seu quocumque modo transigere tanquam suam , tali interveniente pactionis tenore quod ipsi , seu quicumque eam tenuerint , dicto Petro , et post ipsum , canonicis in loco dicte prebende quem nunc habet ei successuris , reddent ex ea , singulis annis , tresdecim solidos censuales , in Nativitate beate Marie ; qui si non essent redditi die illo , postea redderentur cum recto .


« Herveus , comes Nivernensis , universis presentes litteras inspecturis , salutem .


Universitati vestre notum facimus quod karissimus frater noster Raginaldus de Monte-Mirabili , ad sepulchri dominici visionem quondam Jerusolimam prefecturus , cum itineris esset in procinctu , pia motus animi consideratione , quinquaginta solidos reddituum ecclesie Beate- Marie Carnotensi , in perpetuum , contulit et concessit .


Nos autem hanc collationem ratam habentes et acceptam Domino considerantes , ampliori eam beneficio curavimus augmentare , videlicet centum et decem solidos , cum predictis quinquaginta , in pedagio nostro de Aluia , singulis annis , in Purificatione beate Marie , percipiet ecclesia memorata .


Insuper etiam homines , terras et villas dicte ecclesie , istas scilicet : Genervillam , Ronciam , Colummers , Prata et Husseium , ab omnimoda justicia et consuetudine , corveia et exactione qualibet quitamus , retentis tantummodo redditibus tensamenti quos pro terra tensanda singulis annis habebimus , et feodis illorum qui a nobis tenent , et tali pedagio cujusmodi ab hominibus predictarum villarum nobis debetur ; approbante et concedente tam donationem quam quitationem predictas karissima uxore nostra Matilde comitissa .


Preterea , ad majorem cumulum karitatis , idem Capitulum nobis concedens , diebus singulis , missam unam de Sancto-Spiritu , quamdiu vixerimus , et post decessum nostrum , pro anime nostre et amicorum nostrorum remedio , in perpetuum celebrandam , in uno ecclesie oratorio , videlicet in oratorio Beati-Stephani , assignavit .


« Raginaldus , Dei gracia , Carnotensis episcopus . . . . .


Robert le Noir fait remise à l'église de Chartres de six deniers , quos , de recognitione et pro garantia decime de Busseto , site in parrochia de Ulmeto , percipere annuatim solebat . . . . .


« Ego Robertus , comes Drocensis , omnibus ad quos littere presentes pervenerint , salutem .


Noverit universitas vestra quod cum inter nos et dilectos nostros decanum et Capitulum Carnotense , super avena de Briensac , controversia verteretur , nos eisdem concedimus quod dictam avenam nec aliquid pro eadem de cetero capiemus , donec questio que inter nos et ipsos super hoc vertitur pace vel judicio terminetur .


« Willermus , decanus , et universitas Capituli Carnotensis , universis Christi fidelibus presentes litteras inspecturis , salutem in omnium Salvatore .


Ad universorum noticiam scripto presenti volumus pervenire quod Johannes , major de Menvesin , duos trituratores et cetera omnia que habebat in granica de Menvesin , excepta una mina avene quam retinuit pro submonitione saccorum , et preterea custodiam pratorum de Mentenon et de Boignevilla que sunt ecclesie Carnotensis , et omnino quicquid in eisdem habebat , nobis in perpetuum vendidit et quitavit , pro viginti libris monete carnotensis , quas dilectus frater et concanonicus noster Philippus Morehers nobis donans ei solvit pro nobis .


Dictus autem Philippus , de voluntate et assensu nostro communi , quandocumque apud Menvesin prebendam suam percipiet , acquisita illa tenebit , reddendo proinde nobis , singulis annis , decem solidos in die obitus patris sui Garnerii Moreher , ad opus anniversarii ejusdem , quod celebrare debemus , duplicatis eo die , dum idem Philippus vixerit , Matutinarum stipendiis .


Quando autem prebendam suam in loco illo non percipiet , quicumque prebendas suas ibi habuerint , pro predictis acquisitis que tenebunt , triginta solidos , singulis annis , reddere tenebuntur , ex quibus decem solidi predicti , obitus die , ad usum predictum , reliqui autem viginti solidi , in festo sancti Remigii , annuatim , prefato Philippo , dum ipse vixerit , persolventur .


Post decessum autem ipsius , deinceps illi triginta solidi dividentur et cedent equaliter in augmentum perpetuum trium anniversariorum , ad ejusdem Philippi procurationem in nostra ecclesia statutorum : scilicet , anniversarii Crispini , nostri quondam cantoris ; ita quod unumquodque illorum decem exinde solidos , preter alia precollata , a predicto Philippo in sui crementum super adhibitos obtinebit .


Actum Carnoti publice in capitulo , anno ab incarnatione Domini millesimo ducentesimo nono . »


« Ursio , dominus Mereville , domini Regis Francie camerarius , omnibus ad quos littere iste pervenerint , salutem .


Noverint universi presentis scripti paginam inspecturi quod venditiones terre Beate-Marie Carnotensis que est apud Fromundivillare et Perveirecort , omnino proprie sunt ejusdem ecclesie Carnotensis .


« Petrus , Dei gracia , Senonensis archiepiscopus , omnibus ad quos presentes littere pervenerint , salutem in vero salutari .


Ad omnium volu mus noticiam pervenire quod cum , auctoritate apostolice indulgentie , ad nos et decanum Senonensem , pro Katerina , nobili comitissa Blesensi , directe ita quod nos exequeremur si decanus interesse non posset , inter dictam comitissam , ex una parte , et venerabilem fratrem nostrum episcopum et dilectos filios Capitulum Carnotense , ex altera , coram nobis controversia verteretur super quadam sentencia contra prepositum Carnotensem ipsius comitisse a judiciis ordinariis , scilicet decano et subdecano Carnotensibus , lata , de emendatione facienda , pro detentione Morelli , clerici chori Carnotensis , et cujusdam servientis Drocensis archidiaconi , et super sentencia interdicti propter hoc prius per dictos judices prolata in civitatem et banleugam Carnotensem , et postmodum per episcopum Carnotensem in archidiaconatibus Blesensi et Dunensi , nos , super hiis omnibus inquisita diligentius veritate , habito magnorum jurisperitorum consilio , decano Senonensi collega nostro per suas litteras legittime excusato , parte comitisse contumaciter absente , predictas sentencias judicavimus nullatenus irritandas , sed firmas manere et usque ad emendationem congruam inviolabiliter observandas .


Datum Senonis , anno Domini MºCCºIXº , pridie nonas februarii . »


« Ego Hugo , dominus Trembleii . . . . . . . . . .


« Ego Girardus de Carnoto , miles , notum facio universis quod ego unum modium avene equivalentis Loenio et unum modium avene , quos in granariis episcopi Carnotensis , annuatim , infra festum Omnium-Sanctorum , jure percipiebam hereditario , quos etiam idem episcopus sumptu proprio , ubi vellem , intra Carnoti muros , deportari facere tenebatur , Roberto de Bero , Carnotensi canonico , xxxª libris carnotensis monete vendidi , sub hac forma : quod predictus Robertus de Bero eundem redditum cuicumque placuerit vendere poterit , vel in elemosinam conferre perpetuam , vel modis quibuslibet obligare .


Ego preterea Robertum de Carnoto , militem , ad cujus feodum dictus pertinebat redditus , instanter peciit ut venditionem istam manucaperet garantire , ita etiam quod , si a pretaxata venditionis forma recederem , vel aliquis alius dicte venditioni resisteret , vel aliquo modo turbaret eandem , ipse Robertus de Carnoto , miles , sine fidei transgressione , residuum feodi quod ab eodem teneo inde manu sua caperet , et prefatum redditum , cum dampnorum , si qua incidissent , restitutione , a predicto Roberto de Bero , vel ab alio ad quemcumque per ipsum idem redditus devenisset , pacifice faceret possideri .


Venditionem autem istam concesserunt Enjossendis , mater mea , et Elisabel , uxor mea , eamque , fide interposita , garantire manucapientes , quicquid ratione dotalicii in predictis rebus habebant spontanee quitaverunt , concedentibus etiam venditionem istam fratribus meis Herberto , Philippo , et Jacobo , et sororibus meis Eremburgi et Ysabel , et filiis meis Judoino et Guillelmo .


« Ego Milo , Barri comes et Carnotensis vicecomes , omnibus notum facio quod cum essem in capitulo Carnotensi audivi Matheum , majorem de Masengeio , publice confitentem quod ipse et ejus heredes erant Capituli Carnotensis capitales servi , etiam ejus antecessores .


Juravit etiam idem major quod de cetero ipse fidelis erit tam Capitulo quam preposito Masengei , tam de illa servitute quam de omni alia redevantia eis Capitulo et preposito ab illo debita .


Testibus : Galcherio , filio meo , Garino de Guillonivilla , Hugone de Essea , Gilone de Barjovilla , et pluribus aliis .


Actum anno gracie MºCCºXº , mense maio , regnante Philippo Francorum rege . »


« Ego Gaufridus , dominus de Illeriis , notum facio omnibus presentibus et futuris quod totam emptionem quam vir venerabilis Henricus , Dunensis archidiaconus , fecit quondam a Huberto Viario , milite apud Marchesvillam , et quicquid idem Henricus circa Marchesvillam emit quod de meo sit feodo , ego , tanquam dominus feodalis , laudavi et concessi , et garandizandam in perpetuum manucepi , et ab omni omnium hominum violentia defendendam , quamdiu ipse archidiaconus , aut ecclesia Carnotensis cujus nomine ea possidet , non negaverit de eisdem emptionibus ubi debuerit stare juri .


Ad quod siquidem laudandum et concedendum , ea precipue ratio me induxit quod de testimonio bonorum virorum didici , quorum super hoc juramenta recepi , Willelmum de Ilerio , patrem meum , cujus anima in benedictione quiescat , predictas concessisse emptiones suo tempore , et easdem , de sua voluntate et assensu , fuisse Carnotensi ecclesie in perpetuam elemosinam assignatas .


« Raginaldus , Dei gracia , Carnotensis episcopus . . . .


« Communi capitulo Sancte Marie Carnotensis ecclesie Stephanus comes et Adelicia comitissa ; salutem .


Volumus vobis notum esse nos conces sisse ecclesie Sancte Marie vobisque terram Hervei , filii Arnaldi , scilicet illam quam habet apud Bullanam Villam . »


« Robertus , divina permissione abbas Morigniacensis , et Goslenus , cantor Carnotensis , universis sancte matris ecclesie filiis presentes litteras inspecturis , salutem in Domino .


Ad universorum noticiam presenti scripto volumus pervenire quod , cum inter ecclesie Carnotensis prepositum de Au vers , nomine Stephanum , ex una parte , et dominam Adeliciam , relictam Arnulphi de Auvers , militis , et liberos eorum , scilicet Philippum , Ansellum , et Hugonem , ex altera , contencio verteretur , super quibusdam decimis et campipartibus sitis in territorio de Auvers , tandem partes in nos duos compromiserunt , fide corporaliter utrinque prestita quod nostro super hoc arbitrio atque dicto quod , inquisitione premissa per testes ab utraque parte productos , pronunciaremus , parerent penitus atque starent .


De terra granicam Bartholomei de Gravella , canonici Carnotensis , in se sitam habente et prope circa eamdem granicam adjacente , tota decima est predictorum Adelicie et liberorum suorum .


De terris vero que dicuntur Defeis , quas colunt coloni de Villa-Nova , scilicet Hugo Agnetis , Roscelinus filius Tecie , Robertus filius defuncti Johannis , Arnulphus filius majoris et Raginaldus Rosce , et de terra de Berdiz , que dicitur Hasta-Henrici , quam tenet predicta domina , et de terris sitis super Fossam-Luporum , si colantur , tota decima et campipars est prepositi supradicti .


De magna vero cultura predicti Bartholomei , que protenditur usque ad fundum de Boenval , et de terra ejusdem Bartholomei sub nemore Sancti-Germani , et de terris que fuerunt Hamerici More , nunc autem sunt filiorum Roberti Chevaler , et de terris Petri Turgault de Cumbis , que protenduntur a vineis de Auvers usque ad Châtelers , quas ipse et heredes sui tenent , et universaliter de terris communibus , medietas decime est prepositi de Auvers et medietas domine Adelicie atque sue familie supradicte .


« Raginaldus , Dei gracia , episcopus , et Adam , capicerius Carnotensis , omnibus presentibus et futuris , salutem in Domino .


Ad universorum noticiam volumus pervenire quod nos , de voluntate et assensu sacristarum ecclesie Carnotensis , redditus eorumdem , ad donationem et institutionem nostram pertinentes , obligamus ad faciendum , per manus eorum , servitium unius cerei , quantitatis et ponderis aliorum desuper altare beate Marie constitutorum , in perpetuum arsuri de nocte et de die , cum aliis , ante capsam , in remedium et salutem anime viri nobilis domini Galteri Juvenis , regis Francie chamerarii , et predecessorum suorum , qui ducentas libras parisienses propter hoc in elemosinam ecclesie Carnotensi contulit ad presentes sacristarum redditus ampliandos .


Actum Carnoti , anno gracie MºCCº undecimo , mense februario . »


« Magister Philippus , curie Senonensis officialis , omnibus presentes litteras inspecturis , in Domino salutem .


Noverint universi quod cum controversia que vertebatur inter nobilem virum comitem Drocensem , ex una parte , et canonicos Carnotenses , ex altera , fuisset ad curiam Senonensem per appellationem delata , partibus in nostra presentia constitutis , ex parte comitis fuit propositum quod animalia quorumdam hominum dictorum canonicorum capta fuerant in pasturis ipsius Comitis ad presens forefactum , et ideo volebat ut ei emendarent , vel venirent in curia sua jus audituri ; ex parte vero canonicorum fuit responsum quod spoliati litem ingredi non debebant , et quare comes eos usuario dictarum pasturarum , de quo longuo tempore in pacifica possessione fuerant , spoliarat , in foro ecclesiastico super dicta spoliatione litigare volebant , et per ecclesiasticum judicem restitutionem optinere , et , obtenta modo debito restitutione , super proprietate ubi deberent litigare .


« Nos duo fratres , videlicet Burchardus , dominus Malliaci , et Maheus de Malliaco , et uxores nostre Matildis et Mabilia , per presentes litteras notum fieri volumus universis quod , cum inter nos fratres et uxores nostras sorores , ex una parte , et Capitulum Beate-Marie Carnotensis , ex altera , contentio haberetur super jure viarie quod in terra dicti Capituli nos duo dicebamus , ex parte predictarum Matildis et Mabilie uxorum nostrarum , habere , asserente Capitulo quod defunctus Hugo , quondam dominus Galardonis , antecessor uxorum nostrarum , eidem Capitulo remiserat penitus et quitaverat in perpetuum totum jus illius viarie , sub firma quindecim librarum carnotensium , sibi et heredibus suis post eum , annuatim , certis ac statutis terminis , solvendarum : cujus firme medietas cum ad nos duos per uxores nostras ab eodem Hugone derivata esset , sicut Capitulum asserebat , nichil amplius poteramus nobis , in terra Capituli , pro eadem viaria vendicare , tandem , mediante domino Philippo rege , in hanc formam pacis convenimus quod quitationem perpetuam dicte viarie , quam sibi factam a jam dicto Hugone , antecessore uxorum nostrarum , memoratum Capitulum asserebat , nos et uxores nostre ratam habuimus , et concessimus absolute , ex parte nostra , quicquid predictus Hugo de predicta quitatione fecerit aut non fecerit eidem Capitulo Carnotensi , nos ipsi et uxores nostre concessimus et quitavimus viariam illam , in perpetuum ipsi Capitulo remansuram , in tota ipsius Capituli terra nichil prorsus viarie retinentes .


Ego etiam Bucardus et Matildis , uxor mea , procuravimus quod Theobaldus , Petrus , Maheus et Buchardus , filii nostri , predicte concessioni nostre et quitationi suum expresse prebuerunt assensum et viariam illam totam similiter quitaverunt Capitulo Carnotensi .


Et ut hec etiam quitatio nostra firmior haberetur , super ea fideliter observanda plegium assignavimus ipsi Capitulo dominum Philippum , regem , et heredes suos .


Domino etiam regi Philippo et heredibus suis in contraplegium concessimus et obligavimus quicquid de feodo suo tunc temporis tenebamus .


Qui ad peticionem nostram ipsi Capitulo premissam quitationem nostram se garandaturum promisit et manucepit , heredes suos statuens obligatos haberi dicto Capitulo super eadem garendia prestanda .


Actum Meleduni , in palatio domini regis Philippi , coram ipso , anno Domini millesimo ducentesimo duodecimo , mense julio . »


« Universitas Capituli Carnotensis , omnibus presentes litteras inspecturis , in Domino salutem .


Noverint universi quod nos Radulfo Tesson , Herveo Tesson , Hugoni cognomine Quatremins , Guilloto Quatremins , Godescalo , Hugoni Morel , Hamerico de Fraxineto , Ricardo Normanno , Benedicto Quatremins , quandam terram apud Burgum-Novum constitutam concessimus ad duodecim hostisias , quarum unaqueque censum quinque solidorum , in festo sancti Remigii , nobis annuatim in perpetuum solvet , aut illi vel illis qui ex concessione nostra preerunt loco .


« Henricus , Carnotensis archidiaconus , omnibus Christi fidelibus presentes litteras inspecturis , in Domino salutem .


Noverint universi , presentes pariter et futuri , quod jurisdictionem ecclesiasticam , quam tam in villa de Gardeis quam in burgo monachorum Tyronensium habemus , ad nos temporaliter , quamdiu in partibus illis prebendam nostram habebimus , non de jure archidiaconatus Carnotensis sed de jure Capituli Carnotensis pertinere .


Quod ut memoriter habeatur , memorato Capitulo Carnotensi presentes dedimus litteras sigilli nostri munimine confirmatas .


« Ego Willelmus Aguillon , miles , notum facio universis , presentibus pariter et futuris , ad quos presens scriptum pervenerit quod ego , vite preterite et injuriarum quas intuli Carnotensi ecclesie recordatus , necnon excommunicationum quas propter hec multociens incurri , absque ulla quam inde solverim satisfactione emende , ductus penitencia et compunctus , in horum recompensationem et in remissionem peccatorum meorum et antecessorum meorum , dicte ecclesie in perpetuam contuli elemosinam et donavi totam viariam quam habebam tam in parrochia Barjoville , quam in parrochia de Morenceis , concedente hoc uxore mea Margarita , fide interposita , et concedentibus hoc filiabus meis Helisende et Isabel , retentis et salvis michi aliis redditibus meis quos ad modum antecessorum meorum ibidem debeo possidere .


« Petrus , Dei gracia , Senonensis archiepiscopus , viris venerabilibus et peritis et amicis in Christo karissimis Bartholomeo , decano , et Capitulo Carnotensi , salutem et spiritum consilii et fortitudinis assuete .


Cum venerabilis frater noster Carnotensis episcopus speciali vos semper amore dilexerit , presertim quos omnes et singulos fere promovit , et promotos semper fovit et protexit tanquam opus suarum manuum , providere vobis debetis , tanquam devoti filii , ne forte , quod absit , de ingratitudine redargui merito debeatis , indebite contra ipsum in aliquo veniendo .


Miramur etenim quod , sicut nuper audivimus , cum vacantem prebendam Carnotensis ecclesie nuper conferre vellet persone congrue , vos contra ipsum respondistis prebendam illam ad vestram donationem devolutam esse , quare ipsam non dederat tempore congruenti .


Ego Ivo , licet indignus aecclesie Carnotensis episcopus , notum volo fieri omnibus , tam presentibus quam futuris , quod domnus Hugo , venerabilis abbas Cluniacensis monasterii , cum grege sibi commisso , et maxime fratres de Karitate parvitatem nostram humiliter adierunt , petentes ut eis concederem fieri et consecrari monasterium extra urbem Carnotanam , in loco quem Guillelmus ad edificandum monasterium elegerat .


Quorum peticio quia digna impetratione et multis profutura visa est , assensu confratrum nostrorum canonicorum Beate Marie , in supradicto loco monasterium fieri et consecrari concessimus , ea conditionis lege ut omnem obedientiam et subjectionem michi et ecclesie michi commisse , et successoribus meis quam monachi circumquaque positi exibent , exibeant , et jura aecclesie nostre et aecclesiarum ei commissarum , absque meo consensu et capituli Beate Marie et successorum nostrorum , invadere non presumant .


« Raginaldus , Dei gracia , Carnotensis episcopus , omnibus presentes litteras inspecturis , salutem in salutis auctore .


Ad universorum noticiam volumus pervenire quod nos furnum sacristarum Beate-Marie , cum pertinentiis , et habitatores ab ipsis sacristis ibidem receptos et recipiendos in posterum , ab omni consuetudine et exactione reputantes liberos et immunes , juxta largitionem bone memorie Adele , quondam comitisse Blesensis , que quicquid juris in eisdem habebat , pro servitio luminaris duorum cereorum , singulis sabbatis et diebus dominicis ante sacrum scrinium beate Virginis ardentium , dinoscitur ab antiquo contulisse sacristis memoratis , controversiam motam de teloneo panis , et si quid aliud juris in predictis habuimus aut habemus , salva tamen justicia christianitatis ad episcopalem dignitatem pertinentis , omnino remittimus et quitamus , ad preces Capituli Carnotensis et ipsorum sacristarum .


Nolumus enim eos qui tanta libertate donati sunt ab antiquo super inductis consuetudinibus aliquando nostris temporibus molestari .


« Ego Johannes , comes Vindocinensis , universis tam presentibus quam futuris notum facio quod , cum inter predecessores meos comites Vindocinenses , ex una parte , et Capitulum Carnotense et specialiter prepositos de Masengeio , ex alia , super majore justicia de Masengeio , videlicet : homicidio , furto , duello et raptu , diu habita fuisset contentio , ego tandem , mihi jure Capituli declarato , pro anime mee et antecessorum meorum remedio , si quid juris habebam in rebus predictis , aut aliis apud Masengeium , aut in territorio ei adjacente , de assensu Marie , uxoris mee , sororis comitis Sancti-Pauli , illud penitus bona fide in perpetuum quitavi Capitulo Carnotensi , et titulo elemosine illud super altare beate Marie optuli in ecclesia Carnotensi , ibidem astante et assensum prebente domino et patre meo Raginaldo , episcopo Carnotensi , et multis aliis ejusdem ecclesie canonicis et personis ; ita etiam quod eundem episcopum , cujus hominem me esse confiteor feodalem , plegium constitui erga Capitulum supradictum de illo facto meo inviolabiliter observando .


Pro hujus siquidem quitationis remedio , dicti canonici Carnotenses anniversarium meum et patris mei in ecclesia Carnotensi annuatim tenentur celebrare .


Ego autem in Masengeio et toto territorio appendente aut in hominibus , tantummodo hec retinui , scilicet : quod homines de Masengeio , pro necessitate mea , castro meo Vindocino reddent custodiam , et si tandem in expeditionem fecerim iter per villam de Masengeio personaliter , propriam personam meam sequentur , ita etiam quod eodem die quo moti fuerint poterunt ad propria remeare , et cos tumam communem eorumdem hominum de Masengeio reddent quam antea semper pacifice reddere consueverunt .


Hujus rei testes sunt : Philippus , celarius Sancti-Mauricii Turonensis ; Odo , canonicus ejusdem ecclesie ; Willelmus , capellanus episcopi Carnotensis et canonicus Carnotensis ; Willelmus de Capella , canonicus Carnotensis ; magister Stephanus , presbyter de Vi ; magister Johannes Cerarii ; Petrus de Saluce ; Nicholaus Cardinalis ; Radulfus , magister Leprosorum Vindocinesium ; Gaufridus Rousel ; Willelmus de Corseraut ; Gaufridus de Cremise , milites ; et magister Robinus viarius .


Ut hoc autem factum meum perpetuam firmitatem obtineat , presentem paginam sigilli mei robore roboravi .


« Licet moderne pateat , future tamen etati scripti demonstratione notificetur quod Germundus de Herluat , concessione filiorum suorum , scilicet Droconis et Adam , et uxoris sue Isabel , dedit Carnotensi ecclesie Beate-Marie et Amaurico , ejusdem ecclesie precentori , et ejus successori , novem agripennos terre apud Tornesvillam , omnis juris immunes , octo hospitationibus , nonum vero majori quem tenet ab omni consuetudine quietum .


Si predictus tamen Germondus vel ejus heres captus fuerit et se redimat , vel filiam suam maritet , vel filium suum militem faciat , unusquisque hospitum predicte ville XII nummos ei dabit .


Concessit etiam Germondus et ejus heres hospitibus quotquot essent agripennos in alia sua terra , de quibus reddent sua jura , duos videlicet sextarios avene et duas gallinas , et pro panibus tres denarios , quorum dimidia pars est predicti Germondi vel heredis ejus , altera autem pars Amaurici vel ejus successoris .


Terram restantem de agripennis que est sub via que vadit ad Feulcheriolas usque ad aliam viam que vadit ad Roberti-Curiam hospitibus dedit colendam , de qua tamen reddent agripartem et decimam , hac sola conditione quod , terra ista inculta relicta , aliam non colerent .


Si autem aliqua causa inter hospites et Germundum vel ejus heredem emergat de redditu terre , vel de alia re , ante majorem ville tractetur , cultu terre non cessante .


Si ante majorem terminari non poterit , ante Amauricum vel ejus successorem procedat .


Aliam vero terram que est desuper viam que vadit ad Feulcheriolas proprio aratro colendam retinuit , pactione tali quod si eam non coleret , hospitibus colenda remaneret cum predicte terre consuetudine .


Ex utraque parte , testes affuerunt : Symon de Mairoliis , Rogerius major , Radulfus , Galterius Parvus , Durandus . »


« Raginaldus , Dei gracia , Carnotensis episcopus , omnibus ad quos littere iste pervenerint , salutem in Domino .


Noverint universi Capitulum Carnotense karissimo amico nostro Bartholomeo de Roia , Francie camerario , pro beneficiis ab ipso ecclesie Carnotensi collatis , unam sollempnem missam de Sancto-Spiritu , quamdiu vixerit , concessisse , celebrandam pro dicto Bartholomeo ad majus altare .


Nos autem , pensata affectione quam habemus erga ipsum Bartholomeum , luminare sollempne eidem habendum in perpetuum concedimus annuatim .


« Ego Robertus de Vadis , miles , . . . . . . . .


Facta fuit hec donatio publice in capitulo Carnotensi , anno Domini MºCCº quarto decimo , mense aprili . »


« Universis presentes litteras inspecturis , Odo , Beate-Marie-Magdalene dictus abbas , et Guillelmus , domus elemosinarie minister Castridunensis , et Stephanus , Dunensis decanus , salutem : Universitati vestre volumus declarare quod Nicholaus , miles , de Burgo-Guarini , et Nivelo , filius ejus , Joia , Matildis et Maria , sorores ejus , Efforcei , maritus Matildis , et filii ejus Hugo et Gaufridus , et Nivelo , maritus Marie , protestati sunt coram nobis , Castriduni , in capitulo Beate-Marie-Magdalene , presentibus videlicet Phylippo , Dunensi archydiacono , Theobaldo et Henrico Capicerii , canonicis Carnotensibus , qui loco Capituli venerant , se convenisse Capitulum Carnotensis ecclesie super quibusdam teneturis sitis apud Berjovillam , a defuncto Symone , fratre suo , quondam Carnotensi canonico , diu possessis nomine Capituli , quas dicebant ad se jure hereditario possidere .


Sed cum postea inquisissent utrum de jure predictas teneturas possent reclamare , post inquisitionem diligenter factam , confessi sunt coram nobis quod nullum jus in predictis teneturis habebant , nec ad se nec ad aliquem de genere suo jure hereditario pertinebant , sed ab impetitione quam fecerant , Capitulum ecclesie Carnotensis penitus absolvebant ; rogantes tam nos quam universos astantes quod si ipsi vel aliqui ex parte ipsorum contra concessionem suam predictam insurgerent , nos et circumastantes super predictis veritati testimonium perhiberemus .


Huic facto affuere isti : Fulcherius , prior ; Raginaldus , Bartholomeus , Willelmus , capellani ; Martinus , cellerarius ; Girardus , bursarius ; Willelmus Tuebouf ; Arnulphus ; Petrus , cerarius , et Gervasius , Beate-Marie-Magdalene canonici ; magister Johannes de Bena .


« Petrus , Parisiensis , Manasses , Aurelianensis , Garinus , Silvanectensis , Dei gratia , episcopi , omnibus ad quos littere iste pervenerint , salutem in Domino .


Notum vobis facimus quod , cum controversia verteretur inter Capitulum Carnotense , ex una parte , et nobilem virum Theobaldum , Blesensem et Claremontensem comitem , ex altera , super eo quod prepositus ejusdem comitis de Carnoto Laurentium , servientem Hugonis , canonici Carnotensis , ceperat , et captum detinebat , et , requisitus , ipsum nec reddere nec exhibere nec recredere voluit ; item , super eo quod quosdam homines ejusdem ecclesie et equos ceperat , occasione cujusdam viarie , et captos detinebat , requisitus , nec reddere nec recredere voluit ; tandem , super taxatione emende et dampnorum , et pro homine distracto et suspenso , in nos fuit a partibus compromissum , sub pena trecentarum marcharum , solvenda ab illa parte que stare nollet dicto nostro vel duorum ex nobis .


Cum igitur , mandato predicti Comitis , prefatus prepositus de Carnoto super premissis in capitulo Carnotensi , pro ipso comite , fecerit eidem Capitulo emendam manualem , salvo jure hereditatis comitis , et ecclesie Carnotensis , nos in dicto nostro ita procedimus , volumus et dicimus quod , pro homine distracto et suspenso , qui , requisitus , nec redditus nec recreditus nec exhibitus fuit , . . . .


prepositus , Hugo Saugiers tunc marescallus , . . . .


castellanus Carnotensis , servum aliquem comitis Blesensis personaliter ferent , in lecto , vivum , a loco furcarum usque ad majorem ecclesiam Carnotensem , in instanti festo beate Marie Magdalene , hora tercia , et dictus servus remaneat in perpetuum et sit ecclesie Carnotensis .


Dicimus etiam quod comes faciat dari a preposito Carnotensi , pro dampno equorum captorum et detentorum , hominibus dampnificatis , viginti libras carnotensis monete et decem libras ejusdem monete sorori Laurentii defuncti suspensi .


Canonico vero cujus serviens erat predictus Laurentius faciet prefatus prepositus emendam manualem tantum .


Actum Meleduni , anno Domini MºCCº XV , mense julio . »


« Raginaldus , Dei gracia , Carnotensis episcopus , omnibus presentes litteras inspecturis , salutem in omnium Salvatore .


Notum facimus universis quod , cum prebendam Carnotensem in manu nostra vacantem teneremus et eandem Jacobo , nepoti nostro , conferre volentes , locum consuetum capituli Carnotensis , in quo prebende conferri solent , intrare commode non possemus , rogavimus dilectos nostros Bartholomeum , decanum , et Capitulum Carnotense ut hanc nobis graciam facerent quod , ad donationem illius predicte prebende nepoti nostro faciendam , in alio loco quam in consueto convenirent et capitulum suum tenerent .


« Ego Radulfus de Bellovidere , chamerarius ecclesie Carnotensis , teneo a Capitulo ejusdem ecclesie : Apud Adeium , omnes hospites ejusdem ville , cum justicia et censu quatuor denariorum et unius sextarii avene de singulis hospitiis , exceptis tribus novis hospitiis que , tempore meo , facta sunt in terra mea propria de patrimonio meo ; unusquisque hospes ecclesie , si habet equos et quadrigam , de illis debet mihi , ex parte ecclesie , corveiam unius diei per annum , ita quod eodem die possint reverti ad domum suam , et ego debeo eis , in reditu , dare ad comedendum panem et vinum tantum , nisi plus faciam eis de gracia ; qui vero habet equum sine quadriga , debet mihi similiter equum , ita quod illum equum potero adjungere cum alio vel aliis , in una vel pluribus quadrigis , et qui non habet equum , debet corveiam corporis sui similiter .


Item , apud Moncellum-Beate-Marie teneo sex hospites , qui fuerunt positi per Capitulum , tempore defuncti Mahei de Rofin , in sex quarteriis vinearum , et habeo in illis hospitibus totam justiciam , et , de unoquoque , pro quarterio et hebergamento suo ibi posito , censum trium solidorum et medietatem minute decime de nutrimentis eorumdem hospitiorum , et similiter medietatem decime de vineis illorum quarteriorum remanentibus post eadem hebergamenta .


Et , apud Mucecoart , xiii hospites , positos similiter tempore Mahei predicti , in xiii quarteriis terre , pro censu xii denariorum de unoquoque quarterio cum hebergamento suo , et minutam decimam similiter dimidiam et justiciam totam ; et utrique predicti hospites sunt extra banleugam , et viaria nostra est non comitis vel alterius , et faciunt tabernas suas in temporibus bannorum sine banno , vicinis suis ex altera parte vie non valentibus hoc facere .


Et insuper habeo apud Boarvillam omnes hospites , cum justicia tota et censu xii solidorum de unoquoque hospitum , etiam de hospitio heredum defuncti Garini de Morviler quem ego acquisivi cum censibus aliorum x hospitum ; et apud Valbrun , juxta Nogentum-Eremberti , iii arpennos terre de dono Hugonis de Fai , militis , ad hospites ibi ponendos ; et fuerunt ibi aliquando v , sub censu v solidorum , modo vero sunt duo tantum , sub censu duorum solidorum , quia miles gravat homines , sicut dicunt , et ideo nolunt ibi diu manere : in illis hospitibus habeo justiciam totam et garendiam .


Ex hoc , in festo sancti Remigii , annuatim debeo ad Matutinas iii solidos , pro recognitione .


Item , apud Boeletum-Terrici , teneo omnes hospites ville , cum tali justicia quod placita ibi tenentur , prius saltem semel coram majore nostro , et si ibi non terminantur , advocat major dominum Hugonem , militem , cujus antecessores dederunt nobis villam , pro garendia ; tandem , si nec tunc ibi terminantur , possunt trahi ad me , petente altero litigantium , vel me ipso evocante ad me negocium , et a me ipso potest apellari ad Capitulum .


Ex hoc debeo Matutinis , in festo sancti Remigii , x solidos annuatim .


Item , decimam vini teneo in bannileuga Carnotensi et in villis extrincesis , ubi decima bladi est ecclesie Carnotensi , tali tenore quod si aliqua terra arabilis est et fiat ibi vinea , mea est decima , si vero vinea est et deveniat ad terram arabilem , de prebendis est decima .


Procuravi etiam , multo labore meo et sumptu , quod , cum in tempus meum non redderent debitores decime , pro decima , vinum de pressoragio , modo reddent mihi tale vinum pro decima quale est illud quod ipsi retinent sibi et reponunt in doliis suis .


Hanc decimam querit major Sancti-Mauritii feodaliter , cum clerico illius qui habet eam a Capitulo , et habet cotidie , quamdiu equitat pro querenda decima , iii denarios , et obolum pro sua procuratione , et , ad equum suum ferrandum toto tempore vindemiarum , vi denarios tantum , et in Loeno dimidium modium avene et de decima unum modium vini .


Ex hoc debeo annuatim Matutinis , in Nativitate beati Johannis , pro una medietate decime , xii libras , et , pro altera , xxxiiii libras .


Habeo etiam in eisdem duas partes minute decime et oblationum suarum in majoribus festis per custodiam servientis mei , et ibidem habeo quatuor arpennos vinearum ad perticam sancti Martini , cum hebergamento ibi posito juxta vineas ; nec possunt hospites vindemiare vineas suas in clausura vinearum donec ego vindemiem meas , quia sue claudunt meas ; et habeo censum de omnibus censivis ejusdem precarie , cum vendis et justicia .


Ex hoc debeo Matutinis vii libras , v solidos minus , annuatim , in Purificatione beate Marie .


Item , apud Penchat , teneo circa ii arpennos vinearum , cum justicia , de quibus debeo Capitulo , ad parvum compotum , x solidos , et in Valle-Radulfi vi quarteria vinearum quas Radulfus de Ibreio , clericus , vendicabat sibi , jure hereditario , per curiam Senonensem , eo quod duo vel tres de cognatione sua tenuerant eas unus post alium immediate ; sed tandem quitavit eas ecclesie dictus Radulfus labore meo , et eidem satisfeci decem libras , per compositionem inde factam , de meo proprio , sine auxilio Capituli : ex hoc debeo Capitulo , ad parvum compotum , annuatim xii solidos .


Item , teneo apud Chartenvillare omnes hospites ville , cum justicia tota et censu de hospitiis suis , cum oblitis xi sextariorum avene , et fornamentis , v solidos v denarios minus , scilicet pro unoquoque sextario v denarios ; et habeo ibi campipartem valentem mihi , ex donatione Capituli , circa ii modios , et , ex acquisitione mea , tantumdem inter annonam et avenam .


Ex hoc debeo Capitulo annuatim , in anniversario defuncti Milonis archidiaconi , xl solidos .


Item , apud Calniacum , de acquisitione mea , iiii modios bladi inter annonam et avenam , paulo plus et paulo minus , in teneura que fuit Radulfi Plombarii , et v solidos inter censum et campipartagium ; et , apud Joi , Capitulo acquisivi , ad usus quos voluero , vi solidos in prato quod prius erat commune Capitulo pro tercia parte , et Valeie pro alia tercia , et majori de Joi , cum cognatis suis , pro alia tercia parte .


Ego enim et defunctus Willelmus , decanus , et Willelmus Capellanus , qui tunc recipiebamus prebendas nostras apud Joi , acquisivimus partem illam que erat majoris et cognatorum ejus , et reliquimus duabus prebendis et dimidie que ibi sunt , approbante Capitulo , pro xv solidis , de quibus competunt mihi vi solidi , et defuncto Willelmo , decano , vi solidi , et Willelmo Capellano , qui tunc tenebat ibi dimidiam prebendam , iii solidi .


« Raginaldus , Dei gracia , episcopus Carnotensis , . . . . . . . .


Preterea sciendum est quod omnes exactiones quas mei servientes , me ignorante , faciebant hominibus Beate-Marie , in redditione avenarum suarum , videlicet in retentione avene que terre cadebat , et in ea que in sacis hominum remanebat post solutionem unius sextarii de unoquoque bove , bona fide pretermisi , et . . . . .


assensu et voluntate Eglentine , uxoris mee , Johannis filii mei et Agnetis filie mee .


Nobilem autem virum dominum meum et avunculum karissimum Johannem , Comitem Vindocini , exoravi ut , ad majorem rei confirmationem , omnia , sicut sunt suprascripta , confirmaret . . .


« Symon Montis-Fortis , Dei providentia , dux Narbone , comes Tholosensis et Leycestrensis , Biterrensis , Carcasonensis vicecomes , universis presentes litteras inspecturis , salutem in Domino .


Universitati vestre notum facimus quod , cum orta esset contentio inter nos et ecclesiam Carnotensem , super consuetudine telonei seu pedagii quam , in terra nostra , de hominibus et hospitibus Capituli Carnotensis habere volebamus , de nutrituris suis et de rebus aliis quas propter usus suos emebant , vel vendebant , nos , pro anima nostra et animabus antecessorum nostrorum , predicte ecclesie Carnotensi dictam contentionem liberaliter dimisimus , et , si quid juris in ea consuetudine habebamus , omnino in perpetuum quitavimus , ut videlicet , sine reclamatione nostra et successorum nostrorum , homines et hospites Carnotensis ecclesie a predicte prestatione consuetudinis sint immunes .


Actum apud Pontem-super-Yonam , anno Domini Mº CCº XVIº , sexto nonas maii . »


« Universis Christi fidelibus ad quos presens scriptum pervenerit , Radulfus Harenc , clericus , salutem in Domino . . . . . . . .


« Bartholomeus , decanus , et universitas Capituli Carnotensis , . . . . . . .


« Universis Christi fidelibus ad quos littere iste pervenerint , Guido , Sancti-Petri-de-Valle , Garnerius , Beate-Marie de Josaphat , abbates Carnotenses , salutem in Domino .


Noverit universitas vestra quod , cum verteretur contentio inter viros venerabiles Thomam de Sancto-Dionisio , archidiaconum Pissiacensem , et Guismundum , canonicum Carnotensem , ex una parte , et Jacobum , presbiterum de Maceriis , ex altera , super decima novalium de eadem parrochia , tandem , mediantibus bonis viris , intervenit talis pax et compositio : quod dictus presbyter in grangia canonicorum loci illius prebendariorum , ultra duos modios , ad mensuram Drocensem , quos ibi percipit ab antiquo , inter annonam , ordeum et avenam , percipiet amodo annuatim dimidium modium , medietatem annonam , et medietatem avenam , ad mensuram supradictam .


Ipse autem omne jus , si quod habebat aut habere poterat in futurum in decimis novalium quorumcumque de parrochia illa , cujuscumque sint , temporis seu presentis , seu preteriti , seu futuri , cujuscumque sint , manerii , seu vinearum , seu agrorum arabilium , seu cultuum aliorum , omnino et in perpetuum cessit et quitavit dictis canonicis atque ecclesie Carnotensi .


« Bartholomeus , et universitas Capituli Carnotensis , salutem in Domino .


Noverit universitas vestra quod nos viro venerabili Johanni , cantori Aurelianensi , precariam de Bertonvillare a nobis tenenti , concessimus , quoad vixerit , approbantibus et assensum prebentibus venerabilibus patribus et concanonicis nostris Gosleno cantore , Bartholomeo subdecano , et Willelmo de Capella , illius loci tunc prebendariis , omnem campipartem quam debebat nobis ex terra predicte precarie , pro annua modiatione sex modiorum , medietate de communi annona et medietate de avena , ad mensuram carnotensem , infra festum Omnium-Sanctorum annuatim solvendorum ; ita quod predictus cantor Aurelianensis adducet , Carnotum , in domo prebendariorum qui pro tempore fuerint , quatuor modios , hospites Beate-Marie de illo territorio residuum .


Si autem hospites illi contra predictum cantorem Aurelianensem evincere poterunt quod totam campipartem debeat idem cantor Aurelianensis adducere Carnotum , ipse cantor Aurelianensis totos sex modios adducet Carnotum .


Ego Henricus , comes , cognomine Stephanus , necnon et Adela uxor mea , cum filiis nostris , notum fieri volumus omnibus sancte Dei ecclesie fidelibus , tam laicis quam clericis , presentibus et futuris , quia Ivo , humilis Dei servus , venerabilis Carnotensis ecclesie episcopus , presentiam nostram adiit , et a nobis obnixe postulavit quatinus domum pontificalem , domum scilicet quam ex lignea lapideam , ex vili reddidit speciosam , ab illa prava consuetudine , quam predecessores nostri et nos habuimus in ea huc usque , liberam esse concederemus , ne scilicet , episcopis ab hac vita migrantibus , vel aliqua occasione decedentibus , prefata domus dissiparetur , ne quid ferri , vel plumbi , vel vitri , vel ligni , vel lapidis absportaretur , vel obrueretur , ne qualibet sua supellectili spoliaretur ; annona quoque , vinum , fenum , oves et boves , et cetera animalia , omniaque mobilia , que , sive in urbe , sive extra urbem , congregata vel collecta fuerint ante obitum vel discessum episcoporum , a nobis et a nostris intacta dimitterentur , illis profutura quibus episcopus reservare , vel donare , seu per se , seu per euchonomum suum , decreverit , vel majores ecclesie persone , si id episcopo , aliqua occasione prevento , facere non licuerit .


Et quia tam benigne ista concessimus , concesserunt mihi et Adele uxori mee episcopus et congregatio tota canonicorum Beate Marie ut per singulos annos anniversaria nostra celebrarentur temporibus suis in ecclesia Beate Marie .


« Raginaldus succentor , Radulfus camerarius , Rembaldus Craton et Willelmus de Capella , canonici Carnotenses , omnibus presentis scripti casu quolibet noticiam habituris , salutem in omnium Salvatore . . . . . .


« Vulgrinus , Beati-Evurcii Aurelianensis abbas , et ejusdem ecclesie conventus . . . . . .


« Guillelmus , Dei gracia , Catalaunensis episcopus et comes Perticensis , universis Christi fidelibus ad quos presentes littere pervenerint , in Domino salutem .


Noverit universitas vestra quod nos , pro salute anime nostre et animarum patris et matris et aliorum antecessorum nostrorum , dedimus et concessimus unum cereum super altare beatissime virginis Marie Carnotensis , ante capsam in qua reposita est gloriosissime Virginis camisia , semper arsurum ; et ad hoc assignavimus redditum decem librarum monete carnotensis , a matriculariis ecclesie Carnotensis annuatim percipiendarum , videlicet centum solidos in prepositura de Molandon et centum solidos in prepositura de Longovillari , quorum medietas in Natali Domini singulis annis persolvetur .


« Ego , Galcherius de Barro-Super-Secanam , notum facio omnibus ab quos littere iste pervenerint quod ego , in extrema voluntate mea , pro remedio anime mee , precepi fieri , de meo proprio , de triginta marchis argenteis , quendam militem muntatum super equum suum , et illum tradi ecclesie Beate-Marie Carnotensi .


Precepi etiam quod nisi dicta ecclesia dictum militem cum equo possit habere , quod terram meam del Puisat supponet interdicto donec super hoc voluntas mea esset adimpleta .


In cujus rei testimonium , presentes litteras sigillo meo feci communiri .


« Ego Gervasius de Castro-Novo , canonicus Carnotensis , notum facio tam presentibus quam futuris quod , pro remedio anime mee et antecessorum meorum , dono et concedo in perpetuam elemosinam ecclesie Carnotensi centum solidos annui redditus , in redditibus meis pedagii de Braioto , annis singulis , in fine mensis novembris , percipiendos , laudantibus et concedentibus fratribus meis Hugone , domino Castri-Novi , et Herveo de Castro-Novo ; de quibus centum solidis , de voluntate et assensu Capituli Carnotensis , sic duxi commode statuendum : quod in quatuor festivitatibus beate Marie , videlicet in Purificatione , in Annuntiatione , in Assumptione , in Nativitate ejusdem virginis , quatuor libre illis solis non canonicis clericis de choro qui sex diurnis horis festivitatum illarum intererunt , in perpetuum distribuentur ; ita tamen quod qui omnibus horis non intererit nichil se noverit percepturum .


Volo similiter et statuo , de assensu predicti Capituli , quod , post obitum meum , in die anniversarii mei , decem solidi de eisdem centum solidis presbiteris omnibus de torno ecclesie Carnotensis et criptis veterum et novorum altarium communiter dividantur ; residuum vero in Nativitate beate Marie cum viginti solidis distribuatur .


« Henricus , archidiaconus Carnotensis , omnibus ad quos presentes littere pervenerint , salutem in Domino .


Noverit universitas vestra quod cum inter Capitulum Carnotense , ex una parte , et Matheum , majorem de Perroto , Radulfum et Robertum fratres , et Milesendim et Richoldim et Mariam , sorores ipsius Mathei majoris , ex altera , super quadam terra et nemore , sitis apud Ballolium-Pinus , que Gaufridus de Ponceio , nomine ecclesie Carnotensis , diu et pacifice tenuit , et que idem Gaufridus servitio ejusdem ecclesie in perpetuam dedit elemosinam , coram nobis , in capitulo Carnotensi , contentio verteretur , tandem inter Capitulum et predictos Matheum , majorem , et fratres et sorores ipsius compositum est in hunc modum : quod Matheus et tam fratres quam sorores ipsius Mathei et eorum filii , videlicet Willotus et Amelota filii ipsius majoris , Willotus et Radulfus filii Richoldis , Robinus , filius Radulfi fratris majoris , in capitulo Carnotensi constituti , terram illam cum nemore penitus quitaverunt ecclesie Carnotensi , fide media se astringentes quod si in dicta terra vel in nemore aliquid juris habuerant vel habebant , nichil de cetero in eisdem reclamarent .


Insuper dictus major in contraplegium dedit Capitulo quicquid de ecclesia Carnotensi tenebat quod dictam terram , cum nemore , ipse et fratres et sorores ipsius et eorum heredes , contra omnes , ecclesie Carnotensi fideliter et firmiter garandirent .


« Johannes , Blesensis archidiaconus , omnibus presentes litteras inspecturis . . . . . . . . . .


« Jacobus , Drocensis archidiaconus , omnibus presentes litteras inspecturis , salutem in omnium Salvatore .


Noveritis quod Matheus Hagenon , sacramento corporaliter prestito , juravit quod ipse , singulis annis , solvet Capitulo Carnotensi decem solidos , in octabis Pentecostes , pro quodam prato apud Torceium sito ; qui decem solidi assignati sunt ad anniversarium bone memorie Simonis de Burgo-Garini , canonici Carnotensis , in ecclesia Carnotensi celebrandum . . . . .


Actum in capitulo Carnotensi , anno Domini millesimo ducentesimo vicesimo tercio , mense junio . »


« Omnibus presentes litteras inspecturis , Bartholomeus , Carnotensis ecclesie dictus decanus , salutem in omnium Salvatore .


Notum esse volumus universis quod cum decanus et subdecanus Carnotensis archidiaconatum habeant civitatis et banleuge Carnotensis , canonici tamen majoris ecclesie Carnotensis et clerici eorum et clerici chori immunes sunt a jurisdictione nostra , excepto hoc quod clerici de oratoriis sive ecclesiis suis , si quas habent infra banleugam Carnotensem , coram nobis juri starent .


Servientes quoque predictorum scilicet canonicorum et clericorum chori , sicut sunt immunes a jurisdictione seculari comitis Carnotensis , ita quoque a nostra jurisdictione ecclesiastica sunt immunes .


« Galterus , divina miseratione , Carnotensis ecclesie minister humilis . . . .


Actum publice in capitulo Carnotensi , anno Domini MºCCºXXº tercio . »


« Consentimus nos universi et singuli , tam persone quam canonici Carnotenses , qui ad eligendum conveneramus decanum , quod stalla merceriorum que solent esse in capitellis , collocantur in claustro , a parte meridiana , inter gradus ecclesie et majorem turrim , ita quod omnis justicia stallorum et domus in qua collocata fuerunt et ipsorum merceriorum sit Capituli , nec ille qui electus fuerit in decanum valeat reclamare , sed in omni libertate possideantur a Capitulo in qua erant , in loco in quo sunt hodie collocata , in platea que fuit archidiaconi Milonis .


« Hugo , decanus , et universitas Capituli Carnotensis , omnibus presentes litteras inspecturis , salutem in omnium Salvatore . . . . . .


« Universis presentes litteras inspecturis , Willelmus , cancellarius , Stephanus , archidiaconus , et Johannes Blesensis , archidiaconus Carnotensis , salutem in Domino .


Cum inter viros venerabiles decanum et Capitulum Carnotense , ex una parte , et viros religiosos Guidonem abbatem et conventum Beati-Petri Carnotensis , ex altera , super diversis articulis dissensio multiplex haberetur , placuit partibus quod in nos compromitterent et compromissum vallarent legitime sub hac forma . . . . . . .


Nos itaque , de utriusque partis controversiis et querelis , pro bono pacis , bona fide et de consensu partium , taliter ordinamus : Medietas decime de Illeiis , cum jure patronatus ecclesie ejusdem ville eandem medietatem decime contingentis , et quicquid spectabat vel spectaverat ibidem ad monachos , cum omnibus pertinentiis et proventibus , quod petebat Capitulum Carnotense , abbati et monasterio Sancti-Petri Carnotensis jure perpetuo remanebit , nec in hiis , nec in fructibus preterito tempore perceptis , vel in posterum percipiendis , ex eis Capitulum Carnotense aliquid de cetero poterit reclamare .


Duos vero presbyteratus ecclesie de Illeiis conferent alternatim monasterium Sancti-Petri et Capitulum Carnotense , quia idem Capitulum habet et tenet ad presens , ex concessione reverendi patris Gaufridi , Dei gracia , Carnotensis episcopi , alteram medietatem ejusdem decime , cum jure patronatus eandem medietatem contingentis et quicquid ibidem olim spectaverat ad episcopatum vel episcopum Carnotensem .


Ordinamus etiam ut Capitulùm Carnotense remittat et quittet abbati et monachis Sancti-Petri omne personale et reale quod in dicta medietate decime de Illeiis , vel proventibus , vel pertinenciis ejusdem medietatis decime , et jure patronatus ecclesie ejusdem ville eandem medietatem contingentis , habebat vel habere poterat Capitulum Carnotense .


Preter hec ordinamus ut Capitulum Carnotense remittat , quantum in se est , abbati et monachis Sancti-Petri juramentum quod dicebat dictos abbatem et monachos sibi , de liberanda predicta decima cum jure patronatus et pertinentiis , per suas litteras obligatos .


Quarum litterarum tenorem presentibus litteris duximus inserendum : . . . . . .


Abbas vero et monasterium Sancti-Petri , pro procurationibus , pastillis et potu , quas procurationes idem abbas et monasterium canonicis Beate-Marie consueverant exhibere , annuatim solvent Capitulo viginti quinque libras carnotenses , videlicet xii libras tercia feria Paschalis ebdomade , tredecim libras in festo apostolorum Petri et Pauli et sex denarios in utraque processione , pueris quos cereis contigerit et thuribulo deservire ; quas summas pecunie abbas et monachi tenebuntur suis terminis solvere Capitulo . . . . . . .


De querelis et controversiis quas abbas et monachi habebant contra decanum et Capitulum taliter ordinamus : Prepositure antique de Nogento , de Fontaneto , de Amiliaco , de Belsia , cum omnibus prepositurarum proventibus et redditibus , qui olim fuerunt prepositis deputati , et omnes prepositurarum pertinencie , cum omni suo emolumento et honore , Carnotensi Capitulo , integre et pacifice , in perpetuum remanebunt .


Prepositure nove de Normannia , de Masengiaco , de Auversio et de Uno-Gradu , que fuerant olim precarie , cum omni emolumento et honore , novis preposituris remanebunt ; nec abbas nec monachi Sancti-Petri in preposituris antiquis , vel redditibus , seu proventibus et pertinentiis , quas Capitulum Carnotense modo habet , nec in preposituris novis que fuerunt precarie olim , vel in redditibus , seu proventibus et pertinenciis quas novi prepositi modo habent , nec in futuris preterito tempore perceptis vel percipiendis ex antiquis preposituris vel novis aliquid in posterum poterunt reclamare .


« Omnibus presentes litteras inspecturis , Philippus Moreher et magister Robertus de Cuneo , canonici Carnotenses , salutem in Domino . . . . .


Nos attendentès pium esse mortuis subvenire et eisdem de beneficiis ecclesie largius impartiri , statuendo decrevimus ut quandocumque aliquis de canonicis Carnotensibus decesserit , vel prebendam suam quoquo modo demiserit , facta residentia sua secundum consuetudinem ejusdem ecclesie , foraneitates illius anni de cetero , prorata sua , percipiat , sine aliquo detrimento .


Si vero canonicum Carnoten sem decedere vel prebendam suám quoquo modo resignare contigerit , residentia sua non perfecta , foraneitatis illius anni porcio , que ipsum contingeret si suam residentiam complevisset , ad Capitulum Carnotense , tanquam ejusdem Capituli propria , libere revertatur .


« Omnibus presentes litteras inspecturis , officialis curie Carnotensis , salutem in Domino . . . . . .


« Universis presentes litteras inspecturis , Hugo , divina miseratione , Beccensis monasterii minister humilis , et ejusdem loci conventus , salutem in Domino . . . .


« Ego Milo , dominus Noeriorum , notum facio omnibus presentes litteras inspecturis quod ego dedi et concessi Deo et ecclesie Beate-Marie Carnotensi , in perpetuam elemosinam , viginti solidos turonenses , annui redditur , percipiendos in censibus meis de Noeriis ; ita videlicet quod de dictis viginti solidis fient octo cerei et expendentur super majus altare , ante sacrum scrinium beate Marie , per mandatum ebdomadarii presbyteri , in hunc modum , videlicet : in Annunciatione beate Virginis , duo cerei de quinque solidis , in Assumptione ejusdem , duo cerei de quinque solidis , in Nativitate ejusdem , duo cerei de quinque solidis .


Et notandum quod , per singulos annos , in Annunciatione beate Marie , jamdictos viginti solidos , propriis sumptibus et expensis , ego vel successor meus dominus Noeriorum , quicumque sit ille , mittere tenemur apud Carnotum .


« Omnibus presentes litteras inspecturis , Hugo , decanus , et universitas Capituli Carnotensis , in Domino salutem . . . . . .


« Hugo , decanus , et universitas Capituli Carnotensis . . . .


« Ego Garnerius , miles , notum facio universis presentes litteras inspecturis . . . . . .


« Ego dominus de Miliaco , miles , notum facio . . . . . . . .


Et de hoc insuper dedi plegios sua fide astrictos Goslenum de Leugis , Johannem de Leugis , fratres meos , et Symonem de Gaseranno , milites . . . . .


« Paschalis episcopus , servus servorum Dei , venerabili fratri Ivoni , Carnotensi episcopo , et tocius capituli fratribus , salutem et apostolicam benedictionem .


Secundum capitulum Cartaginiense et secundum institutum pape Gelasii , plus accipiat presbiter quam diaconus , diaconus quam subdiaconus , et qui studiosus militat tardioribus plus stipendiorum accipiat .


Illam sane excommunicationem quam , de domibus que ecclesie tue contigue fuerant , pro ejusdem ecclesie utilitate dictasti , nos assertionis nostre auctoritate firmamus .


« Omnibus presentes litteras inspecturis , Stephanus , archidiaconus , et magister Henricus , frater ejus , canonicus Carnotensis , salutem in Domino . . . .


« Frater Raginaldus , Dei miseratione , abbas Sancti-Karileffi , totusque conventus ejusdem loci . . . . . .


« Magister Galterus , officialis curie Carnotensis . . . .


Simon de Huxo , chevalier , et Mathilde , sa femme , engagent au Chapitre , pour soixante livres parisis , toute la dîme qu'ils possèdent dans la paroisse de Bleury , de Blure , et Guérin de Bosco , chevalier , seigneur du fief , garanti la dite dîme au Chapitre .


« Ego Johannes de Monasteriis , miles . . . . . .


« Universis presentes litteras inspecturis , Garinus , abbas , et conventus Beati-Johannis-de-Valleia Carnotensis , salutem in Domino .


Cum , ex pia antecessorum nostrorum devotione , processio ecclesie Beate-Marie Carnotensis ad ecclesiam nostram accedens , procurationem , quarta feria Paschalis ebdomade , et potum cum chenetellis , in vigilia Decollationis beati Johannis-Baptiste , sine contradicione , perciperet , quia in dicte procurationis et potus et chenetellorum , ob turbarum instantiam , nobis importune pluries et dampnose , sibi etiam inhoneste res fieri videbatur , decanus et Capitulum ejusdem ecclesie , ad fugam discordie et mutue affectionis custodiam et evitanda prorsus incommoda , predictam procurationem , potum et chenetellos nobis in perpetuum quitaverunt , processione Beate-Marie Carnotensis ad ecclesiam nostram , more solito , prefatis diebus nichilominus accedente , salvis tamen in utraque processione sex denariis puerorum quos in missa contigerit cereis et thuribulo deservire .


Preterea cum decanus et Capitulum Carnotense ad communitatem suam , ob ipsorum communem utilitatem , redegissent quarteria sua prebendalia , in quibus jus habere videbamur , ratione annualium ex obitu canonicorum Carnotensium ad nos pertinentium , ipsi , indempnitati nostre necnon et honestati proprie consulentes , concesserunt nobis , in hujus rei recompensationem , quadraginta solidos annui redditus , annuatim , in crastino Purificationis beate Marie , de sua camera persolvendos .


Nos autem dictis decano et Capitulo Carnotensi , super his et aliis pluribus beneficiis merito non ingrati , in recompensationem dictorum beneficiorum , furnum quem habebamus in vico Vassalorum , nobis non multum utilem , sibi vero plurimum necessarium , concessimus , dedimus et quitavimus , ab eisdem , in perpetuum , quiete et pacifice possidendum .


In cujus rei robur , testimonium et munimen , ad peticionem ipsorum , presentes litteras fecimus conscribi et sigillorum nostrorum munimine roborari .


« Notum sit omnibus hominibus , tam presentibus quam futuris , quod quando Adela , Blesensis comitissa , prospiciens anime sue saluti , hujus vani fallacisque seculi , vitam suam mutans in melius , oblectamenta dimisit , ipsa , et ego Theobaldus , Blesensis comes , filius ejus , pro remedio animarum nostrarum et antecessorum nostrorum , dedimus et in perpetuum concessimus ecclesie Beate-Marie Carnotensis palefridum quem canonici Sancti-Martini-de-Valle soliti erant habere quando novus episcopus ab eorum ecclesia in ecclesiam Beate-Marie , more solito , deferebatur . »


Quod ego Ludovicus , Dei gracia , Francorum rex , ab interpretibus scripturarum audiens , et pro gracia michi divinitus collata intelligens , admonitionibus et consilio episcoporum regni nostri , statui apud me ut speciali privilegio possessiones ecclesiarum et monasteriorum sub tuitionem regie protectionis susciperem et ab oppressionibus et injustis occasionibus in perpetuum liberarem .


Inde est quod municipium quoddam , in Aurelianensi episcopatu situm , presenti anno destruximus , propter insupportabilem et execrabilem maliciam quam exercebant dominatores ejusdem municipii et eorum ministri in possessionibus sanctorum locorum , que nullo rigore ecclesiastice discipline poterat coherceri .


De cetero superest ut quod , Deo prosperante , felici successu incepimus non dissimili fine concludere studeamus , et , ad peticionem ecclesiarum seu monasteriorum , libertatem et immunitatem prediorum eorumdem diu vexatam , a Puteacensibus dominis oppressam , in debitum statum principali nostra pietate reformemus .


Nominatim ergo , propter reverentiam beate Marie et beati Petri apostol i , in prediis Carnotensis ecclesie tam episcopalibus quam canonicalibus et prediis monasterii Beati-Petri apostoli , pretaxatas oppressiones funditus abolemus , ut , neque sub nomine nostre regie majestatis neque sub nomine alicujus alterius potestatis , alique angarie vel violentie ingerantur , nulle exactiones , nulle gravamina ingerantur , sed omnis eorumdem utilitas usibus eorum tantum proficiat pro quorum sustentatione sacratis locis predicta predia fidelium collatione sunt concessa et predecessorum nostrorum astipulatione confirmata .


Ad hec , ut testatior sit nostra constitutio , metropolitanis et eorum suffraganeis concedimus ut pretaxatos decreti nostri contemptores et in hoc majestatem regiam minuentes , tandiu a liminibus ecclesie extorres faciant quousque ad plenum satisfactionis remedium confugiant .


Actum Aurelianis , in palatio , publice , anno incarnati Verbi MºCºXI , anno vero consecrationis nostre iiiº , presentibus de palatio nostro quorum nomina subtitulata sunt et signa : Signum Anselli de Guerlandia , tunc temporis dapiferi nostri .


Signum Hugonis , constabularii nostri .


Signum Guidonis , buticularii nostri .


« Innocentius , episcopus , servus servorum Dei , venerabili fratri episcopo Carnotensi , salutem et apostolicam benedictionem .


Sane lecta nobis ex parte tua peticio continebat quod , cum olim , sicut moris est , in tua promotione juravisti te antiquas et approbatas , scriptas et non scriptas , consuetudines Carnotensis ecclesie servaturum , in quibus inter alia continetur quod prebendas , personatus , dignitates et alia beneficia , que pro tempore vacare contingeret , personis ydoneis conferre deberes infra menia civitatis et in capitulo Carnotensi , tandem bone memorie Gilo , archiepiscopus Senonensis , una cum suffraganeis suis , in detestacionem erudelitatis horrende , per excidium quondam Raginaldi , cantoris Carnotensis , apud Carnotum , nequiter perpetrate , provinciali concilio convocato , de voluntate et assensu majoris et sanioris partis Capituli Carnotensis , duxit , deliberatione provida , ordinandum ut , cum Capitulum ipsum secure apud Carnotum morari non posset , infra certum tempus civitatem egredientes eamdem , ad castrum Medunte , ipsius diocesis , se tranferrent , ac residentes apud ecclesiam Beate-Marie loci ejusdem de omnibus negociis spiritualibus et temporalibus , ac etiam de electionibus , inibi libere tractarent et disponerent , sicut in ecclesia Capitulo Carnotensi infra muros civitatis ejusdem tractare et disponere licebat , donec super ipsis esset aliter ordinatum ; prolata nichilominus in eodem concilio sentencia excommunicationis in omnes qui contra hujusmodi ordinacionem aliquid attemptarent .


Quare nobis humiliter supplicasti ut , dicta ordinacione durante , prebendas et beneficia , necnon personatus et dignitates que in predicta ecclesia Carnotensi vacare contigerit in dicto castro libere valeas , prout ad te pertinet , ydoneis conferre personis , ac de eis ordinare et disponere , ac si in civitate et capitulo existeres memoratis , non obstante juramento predicto quod de consuetudinibus vel statutis memorate Carnotensis ecclesie observandis fecistis , etiam si eodem consuetudines vel statuta generaliter vel specialiter sint a sede apostolica confirmata , indulgere tibi de benignitate sedis apostolica curaremus .


Nulli ergo omnino hominum liceat . . .


« Viris venerabilibus et dilectis suis decano et Capitulo Carnotensis ecclesie , Guillelmus , divina miseratione , Aurelianensis ecclesie minister indignus , salutem et sinceram in Domino caritatem .


Noveritis quod discordia que inter vos , ex una parte , et nobilem virum Johannem , comitem Blesensem , ex alia parte , vertebatur , nobis mediantibus est sopita , et , si in compromissione facta inter vos et dictum comitem aliquid durum vobis forsitan videatur , aut etiam minus dictum , hoc equanimiter sustinere velitis , et nobis potius quam venerabilibus viris archidiaconis Carnotensi et Blesensi et magistro Petro de Castra , concanonico vestro , imputetis .


Hoc autem factum est pro bono pacis et pro affectione bona quam videtur habere dictus comes erga vos et ecclesiam Carnotensem .


Formam autem compositionis predicte fratres Hugo et Galeranus , de ordine Fratrum Predicatorum , latores presentium , vobis exponent plenius viva voce , quibus , quantum de hoc , fidem adhibere velitis .


Sciatis insuper quod dictus Comes precepit , in presentia nostra , castellano suo Carnotensi quod dictus castellanus , vel pre positus suus Carnotensis , emendam faciant de interdicto posito in ecclesia vestra , vel alius , loco dicti comitis , secundum quod de emenda interdicti per comitem Carnotensem vel ejus gentes consuetum est fieri in ecclesia Carnotensi .


Prepositus vero Carnotensis , pro negligentia sua , factum per se specialiter nichilominus emendabit .


Ego Ivo , Dei gratia , Carnotensis humilis episcopus , notum fieri volo cunctis sancte aecclesie fidelibus , tam presentibus quam futuris , quia canonici ecclesie michi commisse , meam adeuntes presentiàm , clamorem et querimoniam fecerunt de prepositis suis , videlicet Milone , Hugone , Hainrico aliisque , qui , privatis commodis inhiantes , communem fratrum utilitatem in quibuscumque poterant minuebant , et quasdam res eis jure debitas per injuriam sibi retinebant , pauperes ecclesie sub eorum patrocinio constitutos diversis calamitatibus afficiebant , et seve rapacitati inservientes exigebant ab eis nummos , annonam , oves , agnos , anseres , gallinas , et habebant medietates cum rusticis ecclesiae , quod non licet , et mittebant servientes suos cum equis , per preposituras , qui querebant annonam a rusticis , sicut et domini , et faciebant sibi parari sepe ingentia prandia , tam prepositi quam servientes , sine licentia Capituli , leta capiebant et de hominibus ecclesie relevationem terrarum , de conjugandis feminis venditiones , et plurima carritia faciebant , quod non licet , exceptis duobus ; presbiteros in ecclesiis ponebant sine licentia Capituli , capiebant homines ecclesie et verberabant eos , et in carceres mittebant sine jussione Capituli ; de arietibus accipiebant plus quam duodecim nummos , de porcis plus quam duos solidos , quod non licet ; mittebant etiam alios servientes sine equis qui exigebant a rusticis annonam et alia plura ; faciebant etiam plura quae sui juris esse diratiocinari non poterant , et ut tantis injuriis finem imponerem multimodis suppli cationibus postulabant .


Concessimus etiam quod beneficia ecclesie que precarie dicuntur , et facte erant prenarie , quia quod omnium erat quatuor vendebant , in communes redigerentur usus : sic , scilicet , Capella et ad eam pertinentia , villa que dicitur Cathenas et ad eam pertinentia , Tuetvilla cum appenditiis , Dionvillare cum decima , terra capicerii de Fontanis , terra de Calniaco et Casis , junioratus omnes , villa que dicitur Landelle et ad eam pertinentia , molendini novi de Ferrariis , molendini de Britiniaco et Iei , Capella-Vindocinensis , ecclesia de Carannivilla , terra de Monte-Oduini et de Afrancvilla , et cetera omnia que censum vel annonam reddunt .


« Paschalis episcopus , servus servorum Dei , dilectis filiis Carnotensis ecclesie clericis , salutem et apostolicam benedictionem .


Ex venerabilis fratris nostri Ivonis , vestri per Dei gratiam episcopi , litteris intelleximus quod pro quibusdam querimoniis decretum instituerit .


De domibus etiam canonicorum , concessionem ab eodem episcopo factam , sicut a predecessore ipsius Froboldo episcopo constituta est , decreti presentis assertione corroboramus .


« Ego Gaufridus , Dei gracia , Carnotensis ecclesie humilis minister , notum fieri volo tam futuris quam presentibus quod , clericis ecclesie nostre unanimiter sepe reclamantibus proprium jus quod in eligendo sibi deeano sese habere dicebant , tandem , intuitu fraterne pacis , nec non amore et gracia ipsorum nullam eis injuriam seu violentiam inferre volens , concessi eis ut liberam et canonicam electionem decani , absque impedimento et calumpnia , de cetero habeant .


« Martinus , episcopus , servus servorum Dei , dilectis filiis decano et Capitulo ecclesie Carnotensis , salutem et apostolicam benedictionem .


Inter universas ecclesias in regno Francie constitutas , venerabilem ecclesiam Carnotensem , in qua , laudande sollicitudinis studio , devotum et sedulum exhibetis Altissimo famulatum , specialis dilectionis prosequentes affectu et favoris exhibitione precipui confaventes , ad ea faciles reddimus et benigni per que vobis et eidem ecclesie gaudia pacis proveniant et quietis commoda perducantur .


Actum apud Urbem-Veterem , kalendas novembris , pontificatus nostri anno tercio . »


« Calixtus episcopus , servus servorum Dei , venerabili fratri Gaufrido , Carnotensi episcopo , salutem et apostolicam benedictionem .


Similiter , post decessum simplicium canonicorum qui modo in Carnotensi ecclesia vivunt , nullus in locum eorum canonicus efficiatur , nisi ante in communi capitulo juret , vel tutor suus pro eo si ipse infra annos fuerit , se pro prebenda nichil dedisse , aut promisisse , nec per se , nec per suppositam manum .


Preterea debitam volentes ecclesie vestre reverentiam conservari , decernimus ut canonici Sancti-Martini-de-Valle ab obedientia episcopi Carnotensis et ecclesie non recedant , sicut ipsi eis in capitulo promiserunt .


Si quis igitur , confirmationis hujus tenore cognito , temere , quod absit , contraire temptaverit , honoris et officii sui periculum patiatur , aut excommunicationis ultione plectatur , nisi presumptionem suam digna satisfactione correxerit .


Ego Willelmus , Tyronensis cenobii abbas , et omnis conventus ejusdem loci , notum fieri omnibus volumus quod communicamus ecclesiam nostram de Bofferi , per manum Richerii , archidiaconi , Capitulo Beate Marie Carnotensis ecclesie , tali pacto quod quicquid reddituum , tam in decimis quam in aliis , idem Richerius seu predictum Capitulum ibi acquisivit , vel acquisierit , post decessum ejusdem Richerii , commune erit inter nos et ipsum Capitulum .


Hospites nostri omnes de Fonte-Radulfi et de Foetellis parrochiani erunt predicte ecclesie et ibi parrochialia jura exsolvent , hoc excepto quod decime omnes eorumdem hospitum et tocius nostre terre , tam minute quam primitie vocantur quam alie , nostre proprie erunt sicut modo sunt .


« Notum fieri volumus tam futuris quam presentibus quod ego Odo , abbas de Fontanis , totusque ejusdem loci conventus donamus et concedimus Richerio , archidiacono , ad opus Beate Marie Carnotensis ecclesie , quicquid habebamus ad locum qui dicitur Desconfectura , tam in terra quam in edificiis , solutum et quietum in perpetuum , absque retentione et reclamatione aliqua quam inde ulterius faciamus , concedente hoc Berta de Insula , et filiis et filiabus et sororiis suis , Bartholomeo , Hugone , Hamelino , Fulcherio .


Dedit tamen predictus Richerius nobis , pro recompensatione hujus doni , quadraginta libras andegavensis monete . »


« Ludovicus , Dei misericordia , rex Francorum , omnibus Christi fidelibus .


Noverint igitur universi quia fidelis noster Goffridus , venerabilis Carnotensium episcopus , et Beate Marie Carnotensis ecclesie conventus majestatis nostre presentiam adierunt , humiliter conquerentes et ostendentes quatinus servi prefate ecclesie secularibus personis tanto contemptui habebantur quod in forensibus et in civilibus causis , vel placitis , adversus liberos homines in testimonium nullatenus recipiebantur , et ecclesiastica mancipia secularibus servis fere in nullo preferebantur .


Cognita vero predicte ecclesie querela , moti tam ratione quam dilectione , necessarium duximus ab eadem ecclesia tantum scandalum omnino removere et Carnotensem Beate-Marie illius gloriosissime virginis et regine ecclesiam regio beneficio sublimare .


Ego igitur Ludovicus , divina in regem Francorum clementia sublimatus , antiquam consuetudinem Carnotensis ecclesie recognoscens , communi episcoporum et procerum nostrorum assensu et consilio , necnon et uxoris mee Adelaidis et filii mei Philippi , in regem designati , instituo et decerno ut servi sancte Carnotensis ecclesie , tam qui ad episcopum quam qui ad canonicos pertinent , adversus omnes , tam liberos quam servos , in omnibus causis , placitis et negociis liberam et perfectam habeant testificandi et bellandi licentiam , et nemo umquam , servitutis occasionem eis opponens , in eorum testimonio ullam dare presumat calumpniam .


Aliud etiam statuimus ut predictus calumpniator , nisi de tanta calumpnie culpa Carnotensi ecclesie satisfecerit , ad testimonium proferendum ulterius non admittatur .


Quod ne valeat oblivione deleri , scripto commendavimus et , ne possit a posteris infirmari , sigilli nostri auctoritate et nominis nostri karactere subterfirmavimus .


Astantibus in palatio nostro quorum nomina subtitulata sunt et signa .


Signum Ludovici , buticularii .


Signum Hugonis , constabularii .


« In nomine sancte et individue Trinitatis , ego Ludovicus , Dei gracia , Francorum rex , omnibus tam futuris quam presentibus notum fieri volumus quod Goffridus , Carnotensis episcopus , Berneerium tociusque generis sui familiam , super quos servitutis calumpniam imponebamus , in curia sua , dictante justicia et juditio , in servos suos disrationavit .


Datum per manum Symonis , cancellarii . »


« Ego Gaufridus , Dei gracia , Carnotensis episcopus , apostolice sedis legatus , omnibus Dei fidelibus ad quorum noticiam presens cartula producetur , notum fieri volo quod Ricardus , major de Campo-Serico , spontaneus veniens in capitulum sancte Carnotensis ecclesie , me presente et multis personis et canonicis ejusdem ecclesie , necnon et laicis quam plurimis quorum nomina subscripta sunt , dedit et concessit in perpetuum , absque penitus omni calumpnia deinceps et reclamatione , omnes integre pastus de majoria Campi-Serici .


Quidam frater ejusdem ecclesie nostre qui hoc donum fecerat , prelocutus dominus Zacharias , decanus ipsius ecclesie , dedit predicto majori viginti septem libras carnotensium , pro predicto dono , et pastus supradicte majorie omnes , cum sua integritate , assensu nostro et tocius Capituli nostri , dedit et concessit , disposuit et assignavit specialiter usui illorum canonicorum qui ad matutinas surgerent et misse dominice celebrationi interessent , et , preter canonicos , unicuique clericorum qui in septimana paschali ad matutinas surgerent , et misse dominice celebrationi et vesperis interessent nummum unum disposuit .


Tum vero , nos peticioni tam clericorum nostrorum quam predicti majoris , postulantium ut donum istud auctoritate nostra confirmaremus , annuentes , eo ordine quo prolocutum et factum fuit , ante nos ipsum donum scripto mandavimus , et auctoritate nostra confirmavimus , et sigilli nostri impressione munivimus , et presenti carte , cum sigillo nostro , sigillum beatissime virginis Marie , assentiente et postulante Capitulo sancte ecclesie nostre , annecti precepimus .


« Innocentius episcopus , servus servorum Dei , venerabili fratri Gaufrido , Carnotensi episcopo , ejusque successoribus canonice substituendis , in perpetuum .


Quia ergo te , venerabilis frater Gaufride , Carnotensis episcope , matrem tuam sanctam romanam ecclesiam toto mentis desiderio venerari ac diligere , et , emergentibus persecutionum scandalis , tamquam virum in religione probatum et in fide catholica firmum , pro ejus utilitate et servitio , viriliter desudasse manifestis persensimus argumentis , personam tuam ampliori caritatis affectione diligimus et ecclesiam tibi a Deo commissam ex injuncto nobis pontificalis officii culmine libentius honoramus .


Tuis igitur , frater in Christo karissime , rationabilibus postulationibus gratum prebentes assensum , possessiones et bona que in presentiarum juste et canonice possides tibi et successoribus tuis et per vos Carnotensi beate et gloriose Marie Dei genitricis ecclesie presentis privilegii pagina confirmamus .


In quibus hec propriis nominibus annotanda subjunximus : Terram videlicet de Frauxineto , cum appenditiis suis , ab exactione avene et aliis pravis consuetudinibus quas Hugo de Puteolo in eam induxerat , liberam et omnino quietam , quemadmodum , in presentia karissimi filii nostri Lodovici , Francorum regis , idem Hugo , in manu predecessoris tui , bone memorie , Ivonis episcopi , refutavit ; sane libertatem ab eodem antecessore tuo episcopali domui acquisitam integram illibatamque servari , precipimus , ut videlicet , decedentibus episcopis , nulli penitus liceat episcopalem domum invadere aut ea que ibi fuerint ullatenus occupare vel aliquid eorum presumere , que predecessoris nostri sancte recordationis Paschalis pape privilegio prohibentur .


Preterea villam Pontis-Goeni vobis similiter confirmamus et eandem libertatem optinere sancimus .


Hermenoldi quoque villam , Luthun , Balleolum Henartmont , Mundunvillam , Dundunvillam , Luceum , Bercherie , Chambleum et Basoches vobis duximus confirmanda .


Quod autem canonici Sancti-Martini-de-Valle palefridum Carnotensis episcopi in promotione ipsius capere presumebant , deinceps omnino fieri prohibemus .


Ad hec , a fraternitate tua instantius exorati , ea que juris sunt canonicorum Carnotensium ipsis decreti hujus robore communimus , scilicet Fontaenetum , Sendarvillam , Loivillam , Magnenes , Luplante , Marchesvillam , Benes , Granthous , Autou et Varceias , Masengeium , Nougent-de-Feis , Joe , Bercherie , Bugleinval ; Seint-Prest , Vallis-Amance , Voves , Domus-Marie , Reboli , Puisols , Piretum et Pireolum , Vileises , Tyvillam , Villam-Sancti-Albini , Cluvillare , Catenas , Fontanas , Amille , terram de Auvers cum suis appenditiis , quecumque etiam in Normannia ad eandem ecclesiam noscitur pertinere , canonicis Carnotensibus firma et illibata perpetuis temporibus conservari decernimus .


Preterea capellam Monzonville , Ungregium , Macerias , Perumvillare , Escubleium , Billehut , Guastellas et alias villas ubicumque sitas , que utique tam ad jus canonicorum quam etiam ad decanatum et preposituras Carnotensis ecclesie spectare videntur , eis inconcussas , absque refragatione aliqua , liceat possidere .


Adicimus autem ut quicquid in posterum , largitione regum vel principum , seu aliorum oblatione fidelium , aut aliis justis modis , tam tibi , venerabilis frater Gaufride episcope , quam eisdem canonicis conferri contigerit , quietum vobis intemeratumque servetur .


Statuimus autem ut homines de familia Beate-Marie ad jus tuum vel canonicorum pertinentes , quemadmodum a predicto filio nostro Lodovico , illustri Francorum rege , concessum est , ad omnia testimonia et omnes probationes sicut liberi laici admittantur .


« In nomine sancte et individue Trinitatis , amen , ego Ludovicus , Dei gracia , Francorum rex .


Hujus ergo rationis consideratione habita , notum fieri volumus cunctis fidelibus , tam futuris quam instantibus , quod nos villam episcopi Carnotensis que est in Belsia , que scilicet villa Fraxinetum appellatur , pro Dei amore et peticione Gaufridi , venerabilis Carnotensis episcopi , amici nostri karissimi , ab omni consuetudine , a tolta scilicet et tallia et hospitatione et omni violentia et exactione , insuper ab omni consuetudine , liberam et quietam in perpetuum esse concessimus , astante et annuente filio nostro Ludovico , jam in regem coronato .


Nos ergo predicte ville et omnibus inibi habitantibus et omnibus rebus ad eandem villam pertinentibus perpetuam immunitatem ab omni consuetudine , ut dictum est , concessimus , ita ut neque nos , neque successores nostri reges , neque omnino aliquis , preter Carnotensem episcopum , in predicta villa aliquid capere presumat .


Actum Parisius , in palatio nostro publice , anno incarnati Verbi MºCºXXXVIIº , regni nostri xxixº , Ludovico filio nostro in rege sublimato anno iiiiº .


« Ego Gaufridus , Dei gracia , Carnotensis episcopus , apostolice sedis legatus , omnibus Dei fidelibus ad quorum noticiam presens cartula producetur , notum fieri volo quod Hugo , major de Vovis , et filius ejus Gauterius , spontanei venientes in capitulum sancte Carnotensis ecclesie , me presente et multis personis et canonicis ejusdem ecclesie , necnon et laicis quam plurimis quorum nomina subscripta sunt , dederunt et concesserunt in perpetuum , absque omni penitus calumpnia deinceps et reclamatione , omnes integre pastus de majoria Vovarum ; et hoc ipsum donum filia predicti Hugonis Vulpilla concessit .


Quedam vero alia filia ipsius majoris , nomine Falca , que tunc gravida erat ad partum et que tunc equitare non poterat , in presentia canonicorum nostrorum , hoc ipsum donum postea libens concessit .


Quidam autem venerabilis frater ejusdem ecclesie nostre qui hoc donum fecerat , prelocutus dominus Zacharias , decanus ipsius ecclesie , dedit predicto majori viginti libras carnotensium pro predicto dono , et pastus illos supradicte majorie omnes , cum sua integritate , assensu nostro et tocius Capituli nostri , dedit , concessit , disposuit et assignavit specialiter usui illorum canonicorum qui ad matutinas surgerent et misse dominice celebrationi interessent .


Tum vero nos peticioni , tam clericorum nostrorum quam predicti majoris , postulantium ut donum illud auctoritate nostra confirmaremus , annuentes , eo ordine quo prolocutum et factum fuit ante nos , ipsum donum scripto mandavimus , et auctoritate nostra confirmavimus , et sigilli nostri impressione munivimus , et presenti carte cum sigillo nostro sigillum beatissime virginis Marie , assentiente et postulante Capitulo sancte ecclesie nostre , annecti precepimus .


Testes hujus doni , qui viderunt et audierunt , venerabiles fratres nostri : Zacharias , sancte Carnotensis ecclesie decanus ; Salomon , precentor ; Hugo , succentor ; Goslenus , prepositus ; Henricus , prepositus ; Paganus , archidiaconus , et omne Capitulum .


Interfuerunt et alii testes homines laici : Girardus Avesgoth ; Bodardus de Iselers ; Hugo de Gaisvilla ; Gauterius de Loesvilla ; Rainaldus Vitalis ; Vitalis Algardi ; Gilo Belot ; Fulcherius de Fresnaico ; Gervasius , major ; Ernaudus , salinarius ; Radulfus Ardea ; Beroldus de Offunvilla ; Herbertus , miles de Dalleomonte ; Bernerius Herberti ; Garinus Morardi ; Gosbertus Achath ; Julduinus Herberti Envissent ; Richardus Allec ; Goscelinus de Freenvilla ; Ivo de Freenvilla ; Gaufridus de Monasteriis , major de Trisiaco ; Garinus de Free ; Symon de Belevilla ; Villanus de Monasteriis ; Adam Allec , et alii quamplures .


Factum est hoc MºCº tricesimo octavo anno ab incarnatione Domini , regnante Ludovico Juvene primo anno , et Gaufrido , episcopo , vigesimo et iiiº anno .


Superius diximus quod una de filiabus predicti majoris , nomine Falcha , quia priori concessioni interesse non potuit , ut mulier matura partui , postea in festo Purgationis sancte Marie venit in capitulum , ibique , coram cunctis qui aderant , donum patris sui concessit , his presentibus : Hosberto , Hinnardo , Willelmo , Effredo , Hugone , Huberto Mordante , Hugone , Drochone , Gaufrido , Adam , Guidone Galeranni , Nevelone de Cruce , Ivone Hosberti , Andrea presbitero , Gaufrido , Ernaudo , Symone de Sancto-Stephano , Aelardo de Valeia . »


Quapropter nos omnes Carnotensis Capituli fratres notum fieri volumus , et presentibus et posteris , quod dominus Ursio de Merlaio injuste accipiebat pedagium in quadam parte terre Beate Marie de Belsia .


Tandem , Deo miserante et inspirante , rediens ad cor , venit in capitulum , ibi culpam suam cognovit et vadimonium rectitudinis , primum in manu decani , postea vero , multis tam clericis quam laicis adstantibus et videntibus , super altare beate Marie humiliter posuit ; et ut omnibus pateret quale et quantum esset jus canonicorum , utriusque partis consilio et consensu , decem legitimi homines de ipsa terra , vidente ipso , juraverunt in capitulo quia injuste hoc pedagium acciperet , videlicet a Novo-Vico et a calciato calle Blesensi qui transit ante Merlaium , de tota terra Beate Marie versus Belsiam , quacumque via , quacumque semita irent vel redirent Carnotum , nisi inciderent in predictum calciatum callem ante Vallem-Brachiorum .


Sunt tamen infra has metas due ville , Plancavilla et Auvillare , de quibus domnus Ursio dicebat se non concessisse ; nobis econtra dicentibus quod non debebat accipere , retento jure Capituli , quacumque hora vellemus reclamare , loco et tempore .


Insuper etiam concessit , hinc precibus canonicorum , inde pro anima sua et antecessorum suorum , inde etiam data sibi caritate sexaginta librarum , quod in clauso Beate Marie , in quo , et ante vindemias et in ipsis vindemiis , tam ipse quam sui homines , plus quam deberent accipiebant , per singulos quadrantes in quibus consuetudinem habebat , nichil aliud deinceps nisi tantum vii sextarios vini , secundum justam mensuram , acciperet ; hoc etiam concesso quod canonicis bene liceret deportare vindemias suas ad quodcumque vellent pressorium , in clauso , seu clauso pertinens , ubi consuetudinem suam domnus Ursio accipit .


Definitum est etiam et concessum quod si operarii canonicorum conducticii , constat enim de domesticis quod in eos nullus habet manummittere nisi canonicus , si , inquam , illi in clauso forifecerint dum in opere erunt , licebit quidem servientibus domni Ursionis eos retinere ; quod si canonicus , cujus operarii erunt , in manu ceperit ut de eis justiciam faciat in curia canonici , juditio ejus et curie sue domnus Ursio justiciam suam accipiet .


Hec ut prescripta sunt concessit ipse domnus Ursio in capitulo , et filius ejus primogenitus Nivelo , et frater ejus junior Hamelinus ; et apud Fractamvallem hoc idem concesserunt Philippus et Raginaldus , filii ejusdem Ursionis primogeniti , et apud Sanctum-Avitum filia ejus Beatrix hoc idem concessit .


Concessis igitur et collaudatis ab utraque parte omnibus , ut in presenti carta continentur , processit domnus Ursio ad altare beate Marie , cum universo clero , militibus et populo multo , et cyrographum , in duas partes sectum , accercitis duobus filiis suis Nivelone et Hamelino , genibus flexis , obtulit super altare beate Marie , et unam partem levavit ipse cum prenominatis filiis suis , alteram , ad monumentum et munimentum prefate libertatis et perpetue pacis , in archivis ecclesie in perpetuum servandam dereliquit .


Hec acta sunt anno incarnationis dominice millesimo centesimo tricesimo octavo , anno domni Ludovici , regis Junioris , secundo , episcopatus autem domni Gaufridi , Carnotensis episcopi , vigesimo quarto , nono kalendas februarii , luna vigesima , feria quarta , hora diei tercia .


« Universis sancte matris ecclesie filiis tam presentibus quam futuris , Arnoldus , Lexoviensis ecclesie humilis minister , salutem .


Qua nimirum consideratione , bona quelibet tam ecclesiastica quam secularia que in episcopatu Lexoviensi sancta et venerabilis Carnotensis ecclesia ab antiquo possedisse dinoscitur , sub Lexoviensis ecclesie et nostra protectione suscepimus , eique jure perpetuo possidenda concedimus , scriptique presentis valituro in perpetuum munimine confirmamus .


Utraque igitur bona predicte sancte Carnotensis ecclesie presentis scripti pagina confirmamus , data in eos nimirum excommunicationis sentencia qui tam sancte constitutioni nostre presumpserint qualibet malicia contraire .


Ex quibus quedam que omni jure necesse est ecclesiastica reputari propriis duximus exprimenda vocabulis : ecclesiam Sancti-Taurini de Anglicavilla , ecclesiam Sancti-Martini de Runcevilla , ecclesiam Sancti-Juliani-super-Carlonam , ecclesiam Sancti-Petri de Altaribus , capellam Sancti-Nicholai in eadem villa .


Has igitur ecclesias , sicut ab antiquis retro temporibus a sancta Carnotensi ecclesia possesse fuerunt , eidem habendas in perpetuum concedimus , et confirmamus cum omnibus pertinentiis suis , ut , cum vacaverint , presentationes habeant sacerdotum , et in ecclesiis ipsis cuncta percipiant que eam ibi ab antiquo certum est percepisse , salvo nimirum ecclesie Lexoviensi et nobis omni jure episcopali , et sacerdotibus qui in eis ministraverint jure parrochiali , in omnibus scilicet beneficiis que tam isti quam predecessores eorum usque ad tempora nostra in omni jure et beneficio perceperunt . »


Ego Ludowicus , Dei gratia , rex Francorum et dux Aquitanorum , notum fieri volumus quod villam episcopi Carnotensis que Basoche nominatur in nostra custodia et protectione eustodimus , et illam pravam et injustam consuetudinem quam Villana et ejus filii , videlicet Willelmus Potardi et Albertus et Rodbertus et Petrus et Hugo , in eadem villa reclamabant , in nostra presentia penitus dimiserunt , dicentes nobis in publico et manifeste recognoscentes quod in villa prenominata et in ejus territorio de rebus episcopi Carnotensis et hospitum qui ibidem commorabantur injuste et per rapinam multociens habuerunt .


Nobis igitur presentibus , predicte persone omnes de illa rapina et maleficio nullam excusationem pretendentes , et suam culpam nullatenus defendentes , in manu Reginaldi , cantoris ecclesie Carnotensis , condignam satisfactionem fecerunt , asserentes quidem et pro certo promittentes quod in prefata villa nichil deinceps reclamarent , sed ejus libertatem , quam in presentia nostra promiserunt , pro posse suo , in nostra curia et alibi , custodirent et defenderent .


Actum publice Aurelianis , anno Mº Cº XLº IIº , regni vero nostri viº , astantibus in palatio nostro quorum nomina subtitulata sunt et signa : Signum Radulfi , Viromandorum comitis , dapiferi nostri .


Signum Willelmi , buticularii .


Signum Mathei , camerarii .


Signum Mathei , constabularii .


Data per manum Cadurci , cancellarii . »


« Ego Goslinus , Dei gratia , Carnotensis episcopus , notum facio tam futuris quam presentibus quod nobilis mulier Elizabet , vicedomina , Carnoti egrotans , cum exitum hujus vite se in proximo habituram speraret , misit ad me , supplicans ut ad eam venirem .


Recordata est itaque inter cetera cujusdam elemosine quam mater sua domina Helissendis , tempore suo , devotissime fecerat , et ipsa eadem postea in diebus suis non minus attente observaverat , duorum scilicet cereorum quos ante memoriam perpetue virginis Marie in singulis sabbatis offerre consueverant .


Voluit autem et precepit ut hec elemosina quam ad tempus fecerant , pro salute antecessorum suorum et sua , perpetua esset ; et ad hoc perficiendum redditus assignavit , videlicet quinquaginta duos solidos annuatim habendos de Furno-Vicedomine , et me , de cujus feodo illa elemosina est , obnixe rogavit ut concederem , et concessi .


Hoc vidit , audivit et concessit domina Loreta , soror ejus ; Willelmus quoque , filius ejusdem vicedomine , libens postea hoc concessit et in manu nostra eandem elemosinam posuit et dimisit .


Hoc viderunt et audierunt : Robertus , decanus ; Hugo , subdecanus ; Johannes , archidiaconus ; Radulphus , capicerius ; Willelmus , camerarius ; et alie multe persone et canonici ecclesie nostre , necnon et laici quamplures . »


Id sibi injungens officii , ego Goslenus , Dei gracia , Carnotensis episcopus , earum interpretatione posteritati notum relinquo fratres nostros ecclesie Carnotensis concanonicos penes nos deposuisse clamorem adversus Radulfum , prepositum de Nogento , super oblitis agripennorum de culturis que apud Unum-Pilum sunt , asserentes eas de proprietate debere esse Capituli , juxta ejus pactionis modum quam cum eis inivimus , tempore quo preposituram de Nogento habebamus .


Compositione itaque , communi utriusque partis assensu , in eum modum facta , decanum pro toto Capitulo exinde investivimus , a quo deinceps antedictus Radulfus , tanquam de precaria , fuit investitus .


Actum publice , residentibus in capitulo nostro : Roberto , decano ; Hugone , precentore ; Hugone , subdecano ; Roberto , succentore ; Milone , archidiacono ; Gaufrido , preposito de Nogento-super-Auduram ; Raherio , preposito de Belsica ; Odone , preposito de Fontaneto ; Gosleno , capicerio .