Octrooiblog: Octrooiaanvraag schrijven, zelf doen of specialist inhuren?


Je hoort weleens dat mensen hun octrooiaanvraag zelf schrijven en indienen, zonder tussenkomst van een octrooigemachtigde. Mag dat zomaar? Ja, dat mag. In Nederland mag iedereen zelf z’n octrooiaanvraag indienen. Of dat verstandig is, is een andere vraag. Wat zijn de voor- en nadelen? Octrooiadviseur Arie van der Krans vertelt u er meer over.


Blog: "Langer zelfstandig thuis wonen vraagt om een overkoepelende aanpak"


Het Ondersteuningsteam Wonen en Zorg (OWZ) helpt gemeenten, corporaties en zorginstellingen bij vraagstukken over wonen, zorg en welzijn. Bijvoorbeeld om ouderen langer zelfstandig thuis te laten wonen. Guido de Ruiter, expert bij het OWZ, weet uit persoonlijke ervaring dat elk vraagstuk neerkomt op hetzelfde streven: hoe zorg je voor goede kwaliteit van leven? "Dat vraagt om een overkoepelende aanpak en een brede samenwerking, waar ik graag bij help."


Blog: "Eerst werken aan onderling begrip en vertrouwen, dan aan concrete resultaten"


Wonen, zorg en welzijn raken steeds meer met elkaar vervlochten. Zeker nu zorg en welzijn bij mensen thuis en in de wijk worden georganiseerd. Nanke Hofstra, expert bij het Ondersteuningsteam Wonen en Zorg (OWZ) helpt gemeenten, corporaties en zorginstellingen samenwerken. "De eerste stap is elkaar leren kennen, vertrouwen en begrijpen. Vervolgens begeleid ik hen om tot concrete uitvoering van plannen te komen."


Blog: "Met elkaar kun je je lokaal prima voorbereiden op vergrijzing"


"Nog lang niet alle gemeenten zijn zich bewust van het effect van de vergrijzing op de woningbouwopgave. Maar overal in Nederland krijg je ermee te maken." Dat zegt expert Ditty Blom van het Ondersteuningsteam Wonen en Zorg (OWZ). "Onze rol als onafhankelijke, landelijke partij helpt enorm om de samenwerking tot stand te brengen."


Octrooiblog: Start-up? Wake up! Dit moet je weten over octrooien


Als octrooiverlenende instantie weten wij van Octrooicentrum Nederland veel over octrooien. We weten ook dat start-ups nogal wat vooroordelen hebben over octrooien.


Octrooiblog: ThatsIP - handige lesmodule over intellectueel eigendom voor hoger onderwijs


Ken je die reclames waarin acteurs zeggen "Ik gebruik het zelf ook!"? Op mij komt dat nooit zo geloofwaardig over. En toch ga ik die woorden in deze blog ook gebruiken. Want hij ís gewoon heel handig, de kant-en-klare-onderwijstool over intellectueel eigendom waar ik het over wil hebben: ThatsIP. En ja, ik gebruik hem dus zelf ook!


Octrooiblog: Lang leve de uitvinders!


Elk jaar op 9 november staan ze wereldwijd in de spotlights: de uitvinders. Mensen die zeker weten dat hun innovatie nog niet eerder is bedacht. Zij die zich niet laten afschrikken door de lange weg van idee tot product. Alle reden om deze uitvinders vandaag te bedanken - dat ze de wereld beter, veiliger en fijner willen maken.


7 tips om internationaal duurzaam te ondernemen


Je bent mkb'er en van plan om internationaal te ondernemen. Of je hebt de eerste stappen in het buitenland zelfs al gezet. Dan ben je het begrip 'duurzaam ondernemen' vast al tegengekomen. Maar hoe begin je met duurzaam ondernemen, in Nederland en over de grens?


3 redenen waarom we zuinig moeten zijn op grondwater


Grondwater wordt steeds schaarser. Door klimaatveranderingen worden veel plaatsen op aarde droger. Hierdoor hebben ondergrondse waterbuffers – maar ook meren, sloten en poeltjes – steeds minder zoet water. Doordat de bevolking groeit en we steeds meer water gebruiken, neemt de beschikbare hoeveelheid grondwater nog sneller af. Grondwater wordt niet alleen schaarser maar ook kostbaarder. Michel de Zwart, grondwaterexpert bij RVO, legt uit waarom we zuinig moeten zijn op ons grondwater.


"Het wordt tijd om de aanpak van noodhulp te herzien"


Door wereldwijde conflicten stijgt de noodzaak voor de inzet van meer experts. Wij interviewden Placidia Vavirai, een Zimbabwaans werktuigbouwkundig ingenieur, gespecialiseerd in watervoorziening. Via Dutch Surge Support (DSS water) werkte zij in de Ethiopische Somali Region. Het bieden van hulp met een langetermijnvisie stond soms haaks op kortetermijnoplossingen; een behoorlijke uitdaging voor Placidia.


4 redenen voor innovatieve ondernemers om nú zaken te gaan doen in de VS


Silicon Valley kennen we allemaal, maar dat is niet de enige reden waarom de VS dé hub is voor technologische innovatie. Wat maakt de VS zo interessant voor u als innovatieve ondernemer?


Blog: Vroegefasefinanciering - waar moet je op letten?


Vroegefasefinanciering (VFF) is meer dan een heerlijk scrabblewoord. Starters en mkb-ondernemingen onderzoeken met deze lening of hun businessidee zal slagen op de markt. De regeling daagt ze uit hun idee om te zetten naar een succesvol proof-of-concept. Ik ben Marion van der Heden, adviseur Vroegefasefinanciering bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en deel graag tips en tricks met jullie die ik geregeld mee geef aan bedrijven die een aanvraag indienen. Zo zijn de lessen voor het ene bedrijf, handvatten voor het andere.


Blog: Green Deal The Green Village versnelt duurzame innovatie


De Green Deal The Green Village is afgerond. Marjan Kreijns, directeur van The Green Village, Lidewij van Trigt, projectmanager energietransitie, Robert van Roijen, projectmanager waterinnovatie en Jehan Daal, communicatieadviseur, blikken terug op zes jaar van deze Green Deal.


Tijdelijk werken in Zwitserland? Denk aan de regels!


Overweegt u om tijdelijk te werken in Zwitserland? Of heeft u werknemers die daar aan de slag gaan? Bij tijdelijk werk in Zwitserland gelden er regels voor u en uw werknemers. In sommige gevallen moet u bijvoorbeeld een melding maken bij de Zwitserse overheid. Ook krijgt u te maken met Zwitserse salaris- en arbeidsvoorwaarden. Op deze pagina leggen wij u uit hoe dit precies werkt.


Blog: Tips bij het voldoen aan de BENG3 voor het aandeel hernieuwbare energie


“Als je project aan de BENG1 en BENG2-eisen voldoet, dan voldoet het meestal ook meteen aan de BENG3-eis voor hernieuwbare energie” vertelt Mieke Timmerman, adviseur duurzaamheid en bouwfysica. In deze blog geeft zij tips aan architecten, uitvoerders en andere vaklieden over hoe te voldoen aan de BENG3.


Cultuurverschillen: Voorkom de stap van 'anders' naar 'afkeer'


Iedere ondernemer die zakendoet over de grens krijgt ermee te maken: cultuurverschillen. Hoe ga je ermee om en hoe kun je jezelf voorbereiden? Als contentspecialist Cultuurverschillen bij RVO ga ik in dit blog met Dol Soon Mulder (coördinator klantadviesteam bij RVO) en Brigitte Opel (consultant bij Hofstede Insights) op zoek naar tips die helpen bij de omgang met andere culturen.


Blog: Van gas naar waterstof; profiteer van de Duitse groene ambitie


Bent u actief in de waterstofsector en wilt u internationaal uitbreiden? Duitsland biedt kansen voor zakelijke groei en uitbreiding. Ik ben Bettina Denker-Gosch, Business Development Coach bij RVO, en deel graag mijn kennis over waterstoftechnologie in dit blog.


Blog: Zonne-energie in Nigeria; waarom u nu moet instappen in deze markt


Doet u al internationaal zaken in zonne-energie? Denk dan vooral eens aan een uitbreiding naar het kansrijke Nigeria. Ik ben Vincent van Reenen, Business Development Coach bij RVO, en vertel u graag waarom.


Cultuurverschillen: laten zien dat je 'de baas' bent


Veel van de culturele tips die we bij RVO meegeven aan ondernemers, hebben te maken met de manier waarop je jezelf presenteert. "Doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg" is typisch Nederlands. In veel andere culturen is het belangrijker om je positie te laten zien. Ga je op zakenreis naar een ander land, wat kun je dan verwachten, en hoe bereid je je voor?


'Future-Proof Exporteren' tijdens het Nationaal Export Event 2023


Meer dan 400 exporteurs en 85 partners & (buitenland)experts van de Nederlandse overheid uit 38 landen waren op 1 november aanwezig op het Nationaal Export Event (NEX) in Nieuwegein. Daarmee trok NEX23 meer bezoekers dan in de afgelopen vier jaar. Bent u ook op zoek naar nieuwe exportmarkten en heeft u dit evenement gemist? Of was u erbij en wilt u verdere stappen zetten op het exportpad? Lees dan verder!


Octrooiblog: Overtuig investeerders met jouw freedom-to-operate (FTO)


Als innovatieve ondernemer moet je niet alleen nadenken of je jouw eigen idee of uitvinding wil beschermen, het is ook verstandig om te checken of je zelf geen inbreuk maakt op ideeën of uitvindingen van anderen. Met een freedom-to-operate (FTO) onderzoek kom je daarachter. In dit blog vertelt Yp Kroon, octrooiadviseur van Octrooicentrum Nederland (OCNL), over FTO, het belang van intellectueel eigendom en waar je als ondernemer op moet letten.


Blog cultuurverschillen: Als vrouw ondernemen in een andere cultuur


Ben je een vrouwelijke ondernemer en heb je twijfels of zorgen over de cultuurverschillen in andere landen? Lees onze tips en kijk hoe je je hierop kunt voorbereiden.


Octrooiblog: In het zonnetje - 5 inspirerende innovatieve vrouwen


8 maart Internationale vrouwendag – is dat nog wel van deze tijd? Ja, ik vind van wel! Ik ben Britta Helwig, octrooiadviseur bij Octrooicentrum Nederland, en ik weet dat er enorm veel inspirerende vrouwen zijn die het verdienen om op deze dag in het zonnetje gezet te worden. Daarom vroeg ik mijn collega’s van Octrooicentrum Nederland: welke innovatieve vrouw inspireert jou? De mooiste reacties deel ik hier graag.


Blog: 3 vragen aan Eva Smulders over het MVO-steunpunt


Mijn naam is Eva Smulders, expert op het gebied van mensenrechten en bedrijven, en coördinator bij het MVO-steunpunt van de overheid. Ik help ondernemers met hun vragen over internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen (internationaal MVO) en due diligence (gepaste zorgvuldigheid). Dat is nodig omdat we voor grote maatschappelijke uitdagingen staan. Hoe kunnen we jou als ondernemer daarbij helpen?


Octrooiblog: Stem jij voor een kleiner stembiljet of een stemmachine?


Om het stemmen bij de Europese Parlementsverkiezing op 6 juni makkelijker te maken, kunnen kiezers in 5 gemeenten proefdraaien met een kleiner stembiljet. Geen overbodige luxe, want het gewone stembiljet heeft meer weg van een behangrol. Wordt het niet eens tijd om het rode potlood vaarwel te zeggen en een onhackbare stemmachine in te zetten? Want die bestaat al een tijdje. Ik ben Dynion Bakker, octrooiadviseur bij Octrooicentrum Nederland en ik vertel je graag meer over deze innovatie – uit 1897.


CE-markering en Chinees CE-logo: wat is het verschil?


Verkoopt u producten in de Europese Unie (EU)? Sommige producten moeten verplicht het logo van de CE-markering hebben. Er is veel verwarring met het Chinese 'China Export' CE-logo, wat hier op lijkt. Wij leggen u uit waar u op moet letten. Hulp nodig? Neem contact op


Het verbeteren van de keten maakt impact in Cambodja


Inzicht in de productieketen helpt ondernemers de samenwerking met lokale partners te verbeteren. Zo verbetert Ekoplaza met nieuwe inzichten de productieketen in de rijstsector. Dit leidt al tot mooie resultaten. Het inkomen van rijstboeren stijgt, maar de consumentenprijs voor rijst blijft gelijk. Hoe? Steven IJzerman, kwaliteitsmanager bij Udea (Ekoplaza), legt het uit.


"Bedrijven zijn de sleutel naar een verantwoorde en eerlijke wereld"


Hoe kunnen ondernemers negatieve effecten op mens en milieu in hun productieketen voorkomen, stoppen of verminderen? Naomi Kervel zet zich al jaren in voor ondernemers. Sinds 2023 werkt zij als adviseur bij het MVO-steunpunt. Hier helpt zij bedrijven met internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen (internationaal MVO).


Blog: Een digitaal veiliger Zweden, mede dankzij Nederland


Zweden is een van meest gedigitaliseerde landen van Europa. Voor Nederlandse specialisten in cybersecurity liggen hier kansen. "Nederland heeft op wereldniveau echt wel wat in huis, dat wordt ook in Zweden gezien."


'Groei door kennis, exporteer met succes!' tijdens NEX24


Op woensdag 6 november kwamen 400 exporteurs, NEX-partners en (buitenland)experts van de Nederlandse overheid bij elkaar op het Nationaal Export Event 2024 (NEX24) in Utrecht. Heeft u dit evenement gemist en zoekt u ook nieuwe exportmarkten? Of was u erbij en wilt u de volgende stap zetten? Lees dan verder!


Octrooiblog: 10 winterse uitvindingen


Begin oktober staat-ie al helemaal opgetuigd in de woonkamer: de kerstboom. Bij mijn kapster dan. Best bijzonder dat een van oorsprong heidens feest, de verering van een goedheilig man heeft verdrongen. Ook bijzonder: het aantal innovatieve winterse en kerstuitvindingen dat te vinden is in octrooidatabank Espacenet. Ik ben Sander Goossens, octrooiadviseur bij Octrooicentrum Nederland en ik heb 10 winterse (Kerst)uitvindingen uit de hele wereld voor je op een rij gezet. Wat zou jij wel onder de kerstboom willen vinden?


Blog: Innovatiekrediet aanvragen? Hier moet je op letten!


Het Innovatiekrediet helpt innovatieve bedrijven bij het ontwikkelen van baanbrekende producten, diensten of processen. Waar reguliere financiers afhaken vanwege technische of klinische risico’s, bieden wij de oplossing: een financiële basis waarmee je jouw innovatie kunt realiseren. Ik ben Bibi van Gijzel, adviseur Innovatiekrediet, en samen met mijn collega’s beoordeel ik kredietaanvragen. Maar hoe maak je de kans op een goede aanvraag zo groot mogelijk? In dit blog geef ik je belangrijke tips!


5 trends voor exporterende ondernemers in 2025


Welke ontwikkelingen zijn er in het internationaal zakendoen in 2025? Welke kansen zijn er en welke risico's? We vragen het aan Ada Cheang, Business Development Coördinator bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Zij vertelt u graag welke trends er zijn.


Het MVO-steunpunt: "Met onze trainingen en tools kun je zelf aan de slag"


Uitbuiting, kinderarbeid, milieuvervuiling. MVO-steunpunt adviseur Viola Heeneman heeft de harde wereld en de noodzaak achter maatschappelijk verantwoord ondernemen met eigen ogen gezien. Maar ze weet ook dat afspraken met leveranciers maken invloed heeft op het werken in een fabriek of op het land.


Handelsmissies als sleutel voor succes in Senegalese tuinbouwsector


In Senegal helpen de Nederlandse overheid en ondernemers de Senegalese tuinbouwsector met innovatieve verbeteringen. Dat betekent op termijn meer zakelijke kansen voor Nederlandse ondernemers in Senegal. Wij, Renate Douwes en Hanneke van Hoof zijn daar als RVO-experts bij betrokken. We vertellen je graag meer over de opkomende markt Senegal en hoe 'onze' combitrack Horticôte ook jou kan helpen.


Een combitrack als vliegwiel voor verandering in Egypte


In Egypte is een van de 22 combitracks gestart: Klimaat- en waterslimme landbouw. Daarbij helpen de Nederlandse overheid en ondernemers de sector vooruit met innovaties. Dat lost lokale problemen op én schept grote kansen voor Nederlandse ondernemers. Massimo Lindeman, private sector development coach, deelt 4 inzichten over de combitrack in Egypte.


Octrooiblog: de uitvinding achter de kloppende hartslag van de muziek


Zonder de uitvinding van het voetbediende bassdrumpedaal hadden we geen jazz, rock, hiphop of metal gehad. En dus geen Beatles of Nirvana! Ondenkbaar. Daarom neem ik je in deze octrooiblog mee in de verrassende geschiedenis en impact van deze voetbediende innovatie. Ik ben Maurice Mooijman, octrooiadviseur bij Octrooicentrum Nederland én drummer in hart en nieren.


Blog: Succesvol groeien als start-up - inzichten en tips


Groeien als ondernemer is een proces vol uitdagingen, zeker als start-up. Hoe ziet duurzame en gezonde groei er uit? Ik ben Marcel Vos, adviseur bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). In mijn blog deel ik waardevolle tips en laat ik je zien hoe RVO helpt bij de belangrijkste mijlpalen.


Ontdek je kansen tijdens het Nederlands-Frans Economisch Jaar!


Frankrijk en Nederland hebben 2025 uitgeroepen tot Nederlands-Frans Economisch Jaar. Hiermee staan beide regeringen stil bij de lange en sterke economische band tussen de 2 landen. Martijn Adelaar, Hoofd Economische Afdeling op de Nederlandse ambassade in Parijs, legt uit hoe je dit jaar kan benutten om jouw exportkansen te verzilveren.


Waarom het slim is om nu je kansen te pakken in de Nordics


In de sector Elektrisch Vervoer (kortweg EV) liggen grote exportkansen voor Nederlandse ondernemers. In onze buurlanden waren ze al regelmatig succesvol. Nu richten de ogen zich op de kansen in de Noordse landen. Experts van RVO en clusterorganisatie RAI Automotive Industry NL leggen uit waarom.


Internationaal groeien met innovatie? Zo helpen innovatiemissies je op weg


Jouw technologie of kennis internationaal verder brengen: dát wil je als innovatieve ondernemer of onderzoeker. Maar waar begin je en hoe leg je de juiste contacten? Innovatiemissies zijn hiervoor ideaal. Ik ben Tong Jiang, coördinator van de innovatiemissies bij Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Ik vertel je in dit blog graag wat onze innovatiemissies voor jou kunnen betekenen.


Blog: Op pad met octrooien - intellectueel eigendom en de Nijmeegse Vierdaagse


Wie denkt aan de Nijmeegse Vierdaagse, denkt aan blaren, feesten en het beroemde kruisje. Maar innovatie? Toch kom je onderweg verrassend veel technologie én intellectueel eigendom tegen. Ik ben Britta Helwig, octrooiadviseur voor de regio Limburg. In deze blog neem ik je mee op mijn wandeltocht door de wereld van IE.


Hoe een Innovatiekrediet-adviseur jou helpt bij je aanvraag


Innovatiekrediet kan je helpen je bedrijf te laten groeien. Maar welke stappen doorloop je? En hoe helpen de adviseurs van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) jou bij je aanvraag? Ik ben Bibi van Gijzel, adviseur Innovatiekrediet, en leg het uit.


Zakendoen in Spanje en Portugal: hoe je de Iberische markt slim benadert


Spanje en Portugal bieden een hoop zakelijke kansen voor Nederlandse ondernemers. Is het handig om beide landen gezamenlijk aan te vliegen, of juist niet? Business Developer bij RVO, Diana Bossman, geeft je een aantal handige tips.


Jouw aanvraag voor het Innovatiekrediet: 5 inhoudelijke tips


Een goed business-, project- en financieel plan zijn essentieel voor een succesvolle aanvraag van het Innovatiekrediet. Als adviseur bij Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) zie ik dagelijks wat wél en wat níet werkt. Ik ben Bibi van Gijzel, adviseur Innovatiekrediet en in dit blog deel ik 5 verdiepende tips met je, waarmee jouw aanvraag voldoet aan de eisen en overtuigt.


Maandelijks online vragenuur Innovatiekrediet


Bent u geïnteresseerd in het aanvragen van het Innovatiekrediet, maar heeft u nog bepaalde vragen? Bijvoorbeeld over welke bedrijfsactiviteiten kunnen worden gefinancierd met het Innovatiekrediet, hoe het aflossen werkt en wat de regels zijn rondom het samenwerken met buitenlandse investeerders? Meld u dan aan voor een online vragenuur.


Seed Business Angel informatiesessie


Bent u een investeerder en wilt u samen met minimaal één andere investeerder een technische of creatieve start-up al in een vroege fase financieren? Dat kan met de Seed Business Angel (SBA)-regeling. De Staat kan u een renteloze geldlening verschaffen van maximaal € 1 miljoen. Heeft u hier interesse in en wilt u meer weten? Meld u dan aan voor deze informatiesessie en leer meer over de SBA, de voorwaarden en meer.


NL Paviljoen op Pollutec Lyon 2025


Biedt u circulaire of duurzame oplossingen? Wilt u internationale deskundigen ontmoeten uit de milieusector? Of mogelijk ondernemen op een buitenlandse markt? Neem dan deel aan dit Nederland (NL) Paviljoen op Pollutec 2025 in Lyon, de internationale vakbeurs voor milieutechniek.


Innovatiemissie klimaataanpassing in de landbouw in Brazilië: technologische en datagedreven oplossingen


Werkt u als ondernemer of onderzoeker met dataverzameling en verwerking aan technologische oplossingen voor een klimaatrobuuste landbouw (inclusief teelt van weerbare gewassen)? Of aan gerichte klimaataanpassing voor de landbouw (bijvoorbeeld living labs)? En wilt u samen met Braziliaanse partners aan innovatie en productontwikkeling (R&D) werken voor deze uitdagingen? Ga dan mee met deze innovatiemissie naar Brazilië.


Handelsmissie duurzame landbouw en water naar Benin


Bent u actief in de landbouw en watersector? En wilt u meer weten over uw kansen en mogelijkheden van ondernemen in Benin? Ga dan van 8 tot en met 11 september 2025 mee met de handelsmissie duurzame landbouw en water naar Benin.


Handelsmissie duurzame chemie en geavanceerde materialen naar Japan


Bent u actief in duurzame chemie of in geavanceerde materialen? En wilt u zakendoen in Japan? Ga mee op missie en ontdek kansen op deze snelgroeiende markt. Ook bezoekt u Expo 2025 Osaka.


Nederland Paviljoen op Expo Agrofuturo 2025 in Colombia


Bent u actief in agrofood of de tuinbouwsector? Ontdek de kansen en mogelijkheden die Colombia te bieden heeft op de Expo Agrofuturo 2025. Verduurzaming van belangrijke waardeketens staat centraal. Bijvoorbeeld die van tropisch fruit, koffie en palmolie. Neem deel en draag bij aan een duurzamere toekomst.


Handelsmissie: Kansen in Polen voor de Metaalindustrie


Maakt u producten van metaal, of koopt u deze in? En bent u benieuwd naar zakelijke kansen en mogelijkheden in Polen? Ga dan van 2 tot en met 5 september mee met de handelsmissie naar Polen.


Nederland Paviljoen op AgTechbeurs Agritechnica 2025


Laat uw innovatie zien op de grootste beurs voor agrarische technologie: de Agritechnica in Hannover! Tijdens deze beurs organiseren wij een Nederland paviljoen, waarbij uw bedrijf een stand kan boeken. Dit is een unieke kans om uw innovatieve oplossingen voor smart farming en robotica te presenteren aan duizenden internationale bezoekers, investeerders en partners.


Economische missie naar Japan: Waterstof, Offshore wind, Circulaire bouw en ATES


Bent u actief in waterstof of in offshore wind? Onderneemt u in de circulaire bouw of in duurzame opslag en hergebruik van thermische energie (ATES)? Als u wilt ondernemen in Japan, ga dan mee met deze economische missie.


Innovatiemissie waterstof India 2025


Werkt u aan innovatie op het gebied van groene waterstoftechnologie of onderzoekt u hoe groene waterstof de energietransitie kan stimuleren? Bent u geïnteresseerd in het verkennen van kansen in één van de snelst groeiende waterstofmarkten ter wereld en het opzetten van sterke samenwerkingen met de Indiase waterstofsector? Neem dan deel aan de H2 India innovatiemissie.


Innovatiemissie Verenigde Staten: verduurzaming en digitalisering in de visserij


Werkt u als ondernemer of onderzoeker aan innovatieve digitale en duurzame oplossingen voor de vangst en verwerking van vis en zeevruchten? Wilt u met partners in de Verenigde Staten samenwerken aan innovatie en productontwikkeling (R&D)? Ga dan mee met de kennis en technologie innovatiemissie naar de westkust van de Verenigde Staten van 16-21 november.


Wekelijks online vragenuur STOZ


Bent u geïnteresseerd in het aanvragen van de Stimuleringsregeling Technologie in Ondersteuning en Zorg (STOZ) en heeft u specifieke vragen? Bijvoorbeeld over via welke route u het beste kunt aanvragen of in welke samenwerkingsvorm u het beste een aanvraag kunt indienen? Meld u dan aan voor het online vragenuur.


Handelsmissie Kritieke Grondstoffen naar Kazachstan


Bent u actief in de toeleveringsketen van kritieke grondstoffen, de mijnbouwsector of in gerelateerde sectoren? En bent u geïnteresseerd in de zakelijke kansen in Kazachstan? Ga dan mee met de handelsmissie naar deze opkomende markt in Centraal-Azië.


Innovatiemissie Waterstof Canada en VS


Bent u actief op het gebied van (vloeibare) waterstof gericht op opslag en transport? En wilt u met partners uit Canada en de Verenigde Staten (VS) aan innovatie-uitwisseling en technologieontwikkeling te werken? Bent u geïnteresseerd in de ontwikkelingen in deze landen op het gebied van waterstof en biedt uw organisatie oplossingen in deze sector? Ga dan mee met onze Innovatiemissie Waterstof naar Alberta (Canada) en Texas (VS).


Handelsmissie Automotive en Duurzame Mobiliteit naar Tsjechië


Bent u als Nederlandse ondernemer actief in automotive, of in duurzame mobiliteit? En benieuwd naar marktkansen in Tsjechië? Ga dan van 3 november tot en met 6 november mee met deze handelsmissie.


Vragensessie: intellectueel eigendom voor ondernemers


Bent u technisch innovatief ondernemer en bezig met innoveren? Dan is het verstandig om in een vroeg stadium te bedenken wat intellectueel eigendom (IE) voor uw bedrijf kan betekenen. Leer meer en stel uw vragen tijdens deze vragensessie over IE op 18 september 2025.


Bent u technisch innovatief ondernemer en bezig met innoveren? Dan is het verstandig om in een vroeg stadium te bedenken wat intellectueel eigendom (IE) voor uw bedrijf kan betekenen. Leer meer en stel uw vragen tijdens deze vragensessie over IE op 4 december 2025.


Handelsmissie naar Mainland China & Hongkong SAR: Duurzaam gebouwde omgeving


Bent u werkzaam op het gebied van de duurzaam gebouwde omgeving? Bijvoorbeeld in duurzame bouw, architectuur of stedelijke planning? Ga mee met de handelsmissie naar Mainland China en Hongkong SAR en ontdek uw zakelijke kansen in deze snelgroeiende markten.


Innovatiemissie Energy Materials China


Bent u actief op het gebied van energieopslag, waterstof en de benodigde materialen? Wilt u graag in contact komen met Chinese partners om kennis en ervaring uit te wisselen, en mogelijkheden voor samenwerking te verkennen? Ga dan mee met de innovatiemissie naar China.


Ga mee op handelsmissie naar New York


Bent u een vrouwelijke ondernemer met internationale ambities? Heeft u interesse in uitbreiding naar de Verenigde Staten, in het bijzonder New York? Ga dan mee op handelsmissie naar New York.


Ga mee op LSH handelsmissie naar Texas!


Bent u werkzaam op het gebied van medische technologie of digitale zorgoplossingen? En heeft u interesse in zakendoen in de VS? Ga dan mee met de LSH-missie naar Texas, de opkomende wereldwijde hub voor MedTech. En ontdek welke kansen er voor u zijn in de VS.


Innovatiemissie (advanced) nucleaire technologieën naar Canada en de VS


Bent u bezig met innovatie (R&D, kennisopbouw, technologie) en onderzoek in de nucleaire sector? Bijvoorbeeld met reactor- en splijtstoftechnologie, nucleaire brandstoffen of de verwerking en opslag van radioactief afval? Wilt u weten wat de ontwikkelingen zijn in de Verenigde Staten en Canada? Wilt u contacten leggen of versterken met Amerikaanse en Canadese experts? Ga dan mee met de Innovatiemissie nucleaire technologieën naar de Verenigde Staten en Canada.


Economische missie biotechnologie en hightech/ semicon naar Zwitserland


Is uw bedrijf actief in biotechnologie, of in innovatieve therapieën in dat vakgebied? Of bent u ondernemer in de hightechindustrie, of in semicon? Ga dan mee op missie naar Zwitserland met Hanneke Boerma, staatssecretaris Buitenlandse Handel. Ingrid Thijssen van VNO-NCW is zakelijk missieleider.


Missie naar ReBuild Ukraine conferentie 2025 - met NL Lounge


Bent u actief in de energie, bouw of watersector? En bent u benieuwd naar zakelijke mogelijkheden in het wederopbouwprogramma voor Oekraïne? Neem dan deel aan de NL Lounge op de ReBuild Ukraine conferentie in Warschau, Polen.


Start-up missie naar Slush Helsinki 2025


Is uw start-up klaar voor de volgende stap? Wilt u zakendoen en netwerken met investeerders en klanten? Ga dan mee met onze start-upmissie naar Slush 2025 in Helsinki.


Innovatiemissie België: Smart farming in akkerbouw en open teelten


Werkt u als ondernemer of onderzoeker aan digitale en duurzame oplossingen voor de akkerbouw en/of open teelt? Wilt u samen met partners in België aan innovatie en productontwikkeling (R&D) werken? Ga dan mee met deze innovatiemissie naar België van 2 tot en met 4 december 2025.


Economische missie naar Frankrijk


Is uw bedrijf werkzaam in de luchtvaart, agrotech, of de floating offshore windsector? En bent u benieuwd naar uw zakelijke kansen in de regio rond Toulouse in Frankrijk? Ga dan mee met deze missie, met Hanneke Boerma, staatssecretaris Buitenlandse Handel. Focco Vijselaar, directeur van VNO-NCW, is zakelijk missieleider.


Consortiumvormingssessie voor EU-financiering in cybersecurity


Is uw organisatie actief in cybersecurity en op zoek naar Europese partners? En wilt u uw kansen op EU-financiering vergroten? Neem dan deel aan een exclusieve sessie van het Nederlandse en Zweedse Cybersecurity Coördinatiecentrum (NCC-NL en NCC-SE) tijdens de ONE conferentie.


NL Paviljoen op BIOFACH 2026 in Neurenberg


Bent u actief in de biologische sector? En bent u benieuwd naar de marktkansen voor biologische producten in Duitsland en daarbuiten? Neem dan deel aan het NL Paviljoen op de vakbeurs BIOFACH 2026 in Neurenberg, Duitsland.


NL Paviljoen op de China Fisheries & Seafood Expo 2025


Bent u actief in de visserijsector? En wilt u de Chinese markt verkennen? Doe dan mee aan het NL Paviljoen op de China Fisheries & Seafood Expo 2025 in Qingdao. Hier ontdekt u alle zakelijke kansen, van vangst tot afzet.


Handelsmissie: Asian Development Bank Business Opportunities Fair in Manilla


Wilt u zakendoen met de Asian Development Bank? Dan is de Business Opportunities Fair in Manilla de ideale kans. U komt in contact met professionals en ontdekt wat de bank u te bieden heeft.


Start-upmissie naar GITEX/North Star 2025 in Dubai


Is uw start-up klaar voor voor het buitenland? Wilt u zakendoen, netwerken of investeerders aantrekken? Ga 11 - 15 oktober mee met onze start-upmissie naar GITEX/North Star in Dubai.


Ontdek uw kansen in Taiwan: handelsmissie circulaire economie


Wilt u uw bedrijf verder ontwikkelen en nieuwe markten verkennen? Ga mee op handelsmissie naar Taiwan en ontdek de unieke mogelijkheden binnen de circulaire economie op de Asia-Pacific Circular Economy Roundtable & Hotspot.


Handelsmissie VS: halfgeleiderbeurs SEMICON West 2025


Bent u actief in de halfgeleiderindustrie en wilt u uw positie in deze markt versterken? Wilt u uitbreiden naar of groeien in de Verenigde Staten? Ga dan mee met de handelsmissie naar SEMICON West 2025 in Phoenix: de grootste halfgeleiderbeurs van Noord-Amerika!


Start-upmissie naar Web Summit in Lissabon 2025


Is uw start-up klaar voor het buitenland? Wilt u zakendoen, gericht netwerken met bedrijven of investeerders aantrekken? Ga 10 - 13 november mee met onze start-upmissie naar Web Summit 2025 in Lissabon.


Save the date: WBSO Intermediairdag


Bent u intermediair en begeleidt u ondernemers met het aanvragen van de WBSO? Dan horen we graag uw visie op 28 oktober 2025 tijdens de WBSO intermediairdag. Op deze dag gaan we in gesprek met u over de toekomst van innovatie in Nederland.


Handelsmissie voor start-ups naar CES 2026 Las Vegas


Bent u klaar om de wereld te veroveren met uw innovatieve techoplossing? Wilt u zakendoen, netwerken met bedrijven of investeerders aantrekken? Ga mee met onze handelsmissie naar 's werelds grootste techbeurs: CES2026 in Las Vegas.


Handelsmissie Sport en Olympische Winterspelen naar Noord-Italië


Bent u actief in de sportsector? Dan is het goed om te weten dat er extra zakelijke kansen zijn in Noord-Italië, door de Olympische Winterspelen van 2026. Bent u benieuwd naar die kansen en samenwerkingsmogelijkheden? Meld u dan aan voor deze handelsmissie.


Kennis- en netwerkevenement over waterstof: GroeneWaterstofHuisNL


Werkt u in de waterstofsector? En bent u benieuwd naar innovaties, nieuwe technologieën en samenwerking op het gebied van waterstof? Meld u dan aan voor dit kennis- en netwerkevenement.


Handelsmissie sportsector naar Los Angeles, Verenigde Staten


Bent u actief in de sportsector en op zoek naar zakelijke kansen in de Verenigde Staten? Neem dan deel aan de handelsmissie naar Los Angeles van 12 tot en met 17 oktober 2025. Deze missie richt zich op de sportindustrie in aanloop naar grote internationale sportevenementen zoals het WK voetbal 2026 en de Olympische en Paralympische Spelen in 2028 (LA28).


RVO zet in op meer samenwerking met decentrale overheden


Gemeenten, provincies en waterschappen zijn belangrijk voor onze organisatie. Als doelgroep en als partner. In 2020 onderzochten we hoe het staat met de samenwerking en hoe ambtenaren onze organisatie zien. Eind 2023 herhaalden we dit onderzoek. Regio-liaisons Martine Tragter en Piet Sinke vertellen erover en over hun werk. "Er valt nog veel winst te behalen, daar gaan we de komende jaren mee aan de slag."


Procedure volgende vergunningen windenergie op zee bekend


De procedure voor de vergunningverlening van de volgende windparken op zee is bekend. Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) beoordeelt de vergunningaanvragen voor de kavels IJmuiden Ver Gamma en Nederwiek I op basis van een vergelijkende toets met financieel bod. Aan het einde van het 3e kwartaal van 2025 kunnen windparkontwikkelaars een vergunningaanvraag indienen voor de bouw en exploitatie van windparken op deze kavels op de Noordzee, samen goed voor 4 gigawatt (GW) aan windenergie op zee.


Sluit u aan bij het PIB-programma Afval en Circulaire Economie Nederland-Zuid-Afrika


Bent u actief op het gebied van afvalbeheer en circulaire economie en wilt u zakendoen in Zuid-Afrika? Dan is het Partners for International Business (PIB) programma Afval en Circulaire Economie Nederland - Zuid-Afrika misschien interessant voor u: meld u snel aan!


Alternatieve transportrechten helpen bij vol elektriciteitsnet


Alternatieve transportrechten helpen bij een vol elektriciteitsnet. Dat blijkt uit een proef bij het multifuel tank- en energiestation van Green Planet aan de A28 in Drenthe. Samen met netbeheerder Enexis is onderzocht hoe elektriciteit is over te brengen buiten de piekmomenten om.


28 nieuwe Eurostars-projecten binnenkort van start


In de afgelopen Eurostars-call zijn 35 Nederlandse organisaties in 28 nieuwe Eurostars-projecten goedgekeurd. Met 28 projecten ondersteunt Nederland het grootste aantal projecten van alle Eurostarslanden. In totaal vertegenwoordigen de winnende projecten ruim € 49 miljoen aan internationale R&D-kosten.


Veelbelovende innovaties in circulaire en biobased oeverbeschoeiing


Tijdens de netwerkbijeenkomst van de SBIR ‘Biobased en Circulaire Oeverbescherming’ presenteerden de ondernemingen NPSP en Van Aalsburg de resultaten van het pilotonderzoek naar hun innovatieve oplossingen voor duurzame oeverbescherming. NPSP ontwikkelde een oeverbescherming van biocomposiet, Van Aalsburg maakte een oeverbescherming van wilgentenen.


118 miljoen voor 11 Nederlandse start-ups uit het EIC Acceleratorprogramma


11 Nederlandse start-ups halen in totaal € 118 miljoen aan financiering op in de meest recente ronde van het European Innovation Council (EIC) Acceleratorprogramma. Het gaat onder andere om projecten die virussen tegengaan, quantumcomputers verbeteren en circulaire grondstoffen opleveren.


Extra subsidie voor systeemoplossingen vol elektriciteitsnet


Vanaf 18 maart kunnen ondernemers en onderzoekers een plan indienen voor subsidie voor systeemoplossingen die helpen bij een vol elektriciteitsnet. Dit kan via een extra ronde van de subsidie Missiegedreven Onderzoek, Ontwikkeling en Innovatie (MOOI): Systeemintegratie. Er is € 16,5 miljoen voor innovaties die het net voorbereiden op veel duurzaam opgewekte elektriciteit.


Meer geld voor extra woonlagen


Gemeenten kunnen sinds 3 februari weer flex- en transformatiewoningen financieren met de Stimuleringsregeling Flex- en Transformatiewoningen (SFT). Voor het eerst kunnen zij de regeling ook benutten voor het optoppen van woningen: één of meer verdiepingen bouwen op een bestaand gebouw.


Nieuwe subsidiemogelijkheden voor duurzame innovaties in gebouwen


Vanaf 1 april zijn er voor ondernemers en onderzoekers meer subsidiemogelijkheden voor innovaties in gebouwen. Zij kunnen die aanvragen via de regeling Energie & Klimaat Onderzoek en Ontwikkeling (EKOO). Ook is er nu subsidie voor meer specifieke thema’s. Bijvoorbeeld voor duurzaam verwarmen en koelen van gebouwen en buurten. Onderzoek dat eerder geen financiering kreeg, krijgt dat daarom nu mogelijk wel.


Meer tijd en hulp voor goede aanvraag: subsidie SDE++ dit jaar maand later open


De subsidie Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++) gaat dit jaar een maand later open dan gebruikelijk. Zo krijgen ondernemers meer tijd om een goede aanvraag in te dienen. Zij kunnen dat van 7 oktober tot en met 6 november doen bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). RVO biedt ook adviesgesprekken aan om ondernemers te helpen een goede subsidieaanvraag in te dienen.


Nieuwe subsidie helpt ondernemers die vastlopen door netcongestie


Bedrijven en instellingen ervaren steeds vaker problemen door een vol elektriciteitsnet. Daarom kunnen zij vanaf 1 april bij Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) Flex-e-subsidie aanvragen. Deze subsidie geeft hen financiële steun om hun elektriciteitsgebruik flexibeler te maken. Hierdoor kunnen zij mogelijk toch verder groeien of verduurzamen, ook als het elektriciteitsnet vol is.


Groen licht EU-steun voor duurzame groente- en fruitsector


RVO heeft de programma’s van 11 producentenorganisaties in de groente- en fruitsector goedgekeurd. De organisaties ontvangen ongeveer € 165 miljoen Europese subsidie. Zij krijgen dit geld om de Nederlandse groente- en fruitteelt te vergroenen en verbeteren.


Ondernemers delen hun ervaringen over internationaal zakendoen


De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) presenteert deze week de Handelsmonitor 2024. Dit onderzoeksrapport geeft een inkijk in de actuele trends en ontwikkelingen die van invloed zijn op de internationale activiteiten van Nederlandse ondernemers. Vanaf vandaag kunt u de Handelsmonitor 2024 downloaden.


Nieuwe Online Filing-applicatie maakt een octrooiaanvraag indienen eenvoudiger


Eind april 2025 komt er een nieuwe Online Filing-applicatie. Met deze applicatie gaat het aanvragen van octrooien gemakkelijker en sneller, en geeft het minder gedoe. Geen smartcards meer, maar veilig inloggen met tweestapsverificatie. "Veel octrooigemachtigden vonden smartcards onhandig", zegt Pepijn Duif, adviseur Processen en Systemen bij Octrooicentrum Nederland. "De cards werkten niet altijd en er waren regelmatig autorisatieproblemen. Dat is nu verleden tijd."


Mkb’ers testen met biogebaseerde polyesters (STCB)


Om plastic te maken is helaas nog veel fossiele grondstof nodig. De nieuwe subsidieregeling Testen circulaire biopolyesters (STCB) laat ondernemers testen met biogebaseerde polyesters. Dat draagt bij aan de circulaire economie van Nederland. Aanvragen kan vanaf 18 maart bij Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) .


Compounders en verwerkers testen met circulair plastic


De Tijdelijke subsidieregeling Omschakeling naar verwerking circulaire plastics (SOPV) was vorig jaar alleen voor plasticverwerkers. Dat is nu voor de 2e openstelling anders: ook compounders kunnen nu subsidie aanvragen. Ondernemers en onderzoekers mogen daarnaast vaker testen: zij krijgen nu maximaal 2 keer subsidie voor verschillende testen. Aanvragen kan vanaf 8 april bij RVO.


Grootste Nederlandse delegatie ooit bij deeptech summit Hello Tomorrow


De grootse Nederlandse delegatie ooit is bijeen op Hello Tomorrow, de Europese deeptech summit op 13 en 14 maart in Parijs. Meer dan 65 deeptechbedrijven uit verschillende sectoren zoals ruimtevaart, computing, electronics, industriële biotech en energie komen samen in Parijs om te netwerken, investeerders te vinden en kennis en inspiratie op te doen.


Meedenken over nieuwe subsidie voor waterstofhub-ondernemers


Met een mogelijke nieuwe subsidie willen Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en het ministerie van Klimaat en Groene Groei de ontwikkeling van waterstofhubs aanmoedigen. In een waterstofhub werken ondernemers samen om duurzame waterstof op te wekken en gebruiken. Ze kunnen daardoor mogelijk toch verduurzamen, ook al is het elektriciteitsnet in hun buurt vol. Ondernemers die geïnteresseerd zijn, kunnen tot 4 april meedenken over de subsidie.


Succesvol exporteren? Meld u aan voor het Oranje Handelsmissiefonds 2025


Nederlandse mkb-ondernemingen met internationale ambities kunnen zich weer aanmelden voor een nieuwe ronde van het Oranje Handelsmissiefonds. Uit alle aanmeldingen selecteert het fonds 10 winnaars. Zij krijgen een jaar lang professionele begeleiding bij hun entree op een nieuwe buitenlandse markt. Aanmelden kan tot en met 16 mei.


Steun voor circulaire projecten bijna verdubbeld


Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) meldt elke 2 jaar hoe het gaat met de circulaire economie in Nederland. Dat doen zij met de Integrale Circulaire Economie Rapportage (ICER). Daarin staan ook cijfers van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). De ICER 2025 laat zien dat het grondstoffengebruik in Nederland in 2022 steeg vergeleken met 2020. Maar er is ook goed nieuws: het aantal circulaire projecten dat steun kreeg uit subsidies verdubbelde in 4 jaar tijd bijna. En op 2 nieuwe kennispleinen van RVO krijgen ondernemers en organisaties een duidelijk overzicht van alle subsidies en regelingen.


Aanscherping exportcontrole productieapparatuur halfgeleiders per 1 april


Nederland past per 1 april 2025 de nationale exportcontrolemaatregel aan voor hightech productieapparatuur voor halfgeleiders. Vanaf die datum geldt voor meer soorten technologie een nationale vergunningplicht.


Innovatiemissies in 2024: gemiddeld 20 nieuwe contacten per deelnemer


Tijdens 24 innovatiemissies in 14 verschillende landen met 416 deelnemers legde elke deelnemer in 2024 gemiddeld 20 nieuwe contacten. We kijken dan ook terug op een succesvolle periode vol kansen en samenwerking.


Nederland hoog in innovatieranglijst van het EOB


In 2024 dienden Nederlandse bedrijven en uitvinders 7.054 octrooiaanvragen in bij het Europees Octrooibureau (EOB). Daarmee is Nederland onder de EU-lidstaten het derde land qua herkomst van octrooiaanvragen bij het EOB. Dit blijkt uit de Octrooi-index 2024 van het EOB.


Eén op de 3 elektrische rijders overweegt overstap naar brandstof bij afbouw belastingvoordelen


Eén op de 3 elektrische rijders overweegt terug te gaan naar een auto op benzine of diesel. De reden? Veranderingen in belastingen maken elektrisch rijden duurder. Dit en meer blijkt uit het jaarlijkse EV- en Berijdersonderzoek naar elektrische auto's in Nederland, mede uitgevoerd door RVO.


Innovatieve warmtenetten door koelmogelijkheid aantrekkelijk voor huiseigenaren


Het gebruik van zeerlagetemperatuur warmte- en koudenetten in bestaande gebouwen is nog nieuw. Ze hebben een belangrijk voordeel: deze nieuwe netten kunnen gebouwen ook koelen. Hiermee zijn ze aantrekkelijker voor huiseigenaren door de steeds warmere zomers en beter geïsoleerde huizen. Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) moedigt de ontwikkeling van ZLT-netten daarom aan met verschillende subsidies.


EU investeert € 1,7 miljard in digitale innovatie


Zoekt u financiering voor innovatieve projecten binnen AI, data, cloud, cybersecurity of het ontwikkelen van digitale vaardigheden? Dan is het Digital Europe Programme interessant voor u! De Europese Commissie publiceerde 28 maart de nieuwe werkprogramma’s voor de periode 2025-2027 met een totaalbudget van € 1,7 miljard.


Nieuwe subsidies voor circulaire innovaties


In een circulaire economie gebruiken we grondstoffen en producten opnieuw en is er bijna geen afval meer. Bedrijven en onderzoeksorganisaties die samenwerken om circulaire producten, processen en diensten te onderzoeken of ontwikkelen, kunnen in april en mei een aantal nieuwe subsidies aanvragen. Dit kan voor polyesters voor plastics, coatings en harsen op basis van biogrondstoffen (EKOO Biobased Circular) en het verwerken van plastic afval (EKOO Circulaire Plastics). Of voor andere nieuwe producten, processen en diensten (EKOO Circulaire Economie anders dan circulaire plastics of biobased circular, ook bekend als de KIA CE).


Aantal octrooien in Nederland stijgt door succes unitair octrooi


In 2024 steeg het aantal geldige octrooien in Nederland met bijna 20.000. Dat is te danken aan het unitair octrooi, zo blijkt uit het jaarbericht 2024 van Octrooicentrum Nederland. De Nederlandse innovatiedrang blijft op peil: ongeveer 60% van de aanvragen voor een Nederlands octrooi kwam van Nederlandse ondernemers.


Meedenken over nieuwe subsidie voor kernenergie


Met een nieuwe subsidie wil het ministerie van Klimaat en Groene Groei onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten voor kernenergie stimuleren. Ondernemers die samen met andere partijen innovaties voor kernenergie willen onderzoeken of ontwikkelen, kunnen tot 12 mei 2025 meedenken in een interessepeiling van RVO. Hun input helpt het ministerie bij het verder uitwerken van de subsidie.


Expo 2025 Osaka van start met Nederlands paviljoen


Op zondag 13 april opent de Expo Osaka 2025. De wereldtentoonstelling vindt 6 maanden lang plaats in Osaka, Japan. Nederland neemt deel met een eigen circulair gebouwd paviljoen onder het thema ‘Common Ground’. Naast het Paviljoen is er een uitgebreid programma voor Nederlandse bedrijven, kennisinstellingen en organisaties. Doel van het programma is kennismaken met Japan en nieuwe internationale contacten opdoen.


Subsidie voor veiliger en sneller goederenvervoer per spoor


Met de subsidie ERTMS goederenlocomotieven bereiden spoorwegvervoerders zich voor op het nieuwste Europese digitale systeem voor treinbeveiliging. Ondernemers in het goederenvervoer per spoor zetten zo stappen naar veiliger en sneller railvervoer.


Overheid blijft zich onverminderd inzetten voor ondernemen met impact in opkomende markten


De nieuwe kamerbrief over ontwikkelingshulp bevestigt dat de 'combitracks' – het combineren van hulp, handel en investeringen in opkomende markten – onverminderd blijft doorgaan. Dat is positief nieuws voor Nederlandse ondernemers die kansen zien in deze markten. RVO voert dit overheidsbeleid uit namens het ministerie van Buitenlandse Zaken.


Belastingvoordeel voor groen beleggen stopt vanaf 2027


Vanaf 1 januari 2027 krijgen beleggers en spaarders geen belastingvoordeel meer als zij investeren in duurzame projecten. Daardoor wordt het moeilijker voor ondernemers om geld op te halen voor groene en innovatieve plannen. Onderzoek van RVO toont aan dat veel beleggers zonder belastingvoordeel niet meer investeren in groene fondsen.


Vernieuwde rekenhulp maakt keuzes bij verduurzaming gebouwen betrouwbaarder


Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) heeft het rekenmodel van de Uniforme Maatlat Gebouwde Omgeving (UMGO) vernieuwd. Versie 5.1 van de UMGO gebruikt de cijfers uit de laatste Klimaat- en Energieverkenning. Hiermee is de CO2-uitstoot van bijvoorbeeld elektriciteit nauwkeuriger te berekenen. Nieuw is ook dat waterstof als energiedrager is toegevoegd.


16,2 miljoen extra voor AI, data, cloud, digitale vaardigheden en cyberveiligheid innovaties


De Europese Commissie heeft onlangs het nieuwe budget van € 1,7 miljard vastgesteld voor het Digital Europe Programme (2025–2027). Dit programma helpt innovatieve projecten op het gebied van AI, data, cloud, cyberveiligheid en digitale vaardigheden. Om deelname van Nederlandse partijen verder te stimuleren, stelt het ministerie van Economische Zaken € 16,2 miljoen beschikbaar aan nationale cofinanciering.


Nieuwe koers voor cybersecurity-ondersteuning: dcypher stopt, ondersteuning gaat door via bestaande partijen


Het ministerie van Economische Zaken (EZ) heeft aangekondigd dat het samenwerkingsplatform dcypher per 1 september 2025 stopt. Vanaf dat moment wordt de ondersteuning op het gebied van cybersecurity-kennisontwikkeling en -innovatie anders georganiseerd. NCC-NL (Nederlands Cybersecurity Coördinatiecentrum) en partijen die uitvoering geven aan de Nationale Technologiestrategie Cybersecurity Technologies (NTS-CST) zetten de werkzaamheden van dcypher voort.


Ondernemers investeren in 2024 met behulp van WBSO ruim 8 miljard in innovatie


Kleine en grote Nederlandse bedrijven blijven fors investeren in innovatie via de WBSO. Hiermee kunnen zij hun loonkosten en andere uitgaven voor het doen van onderzoek en ontwikkeling (R&D) verlagen. In 2024 ging het om € 8,36 miljard, de één na hoogste score ooit. Bijna 19.000 bedrijven maakten afgelopen jaar gebruik van de WBSO. 97,2% van deze bedrijven komen uit het mkb: een record.


Laagste toename windmolens sinds 2017


Vorig jaar bouwden we in Nederland voor 127 megawatt vermogen aan windmolens. Dat is de laagste toename sinds 2017. Daarmee is er nu in totaal bijna 7 duizend megawatt opwekvermogen vanuit windenergie op land. Dit blijkt uit de nieuwe monitor Wind op Land van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).


Internationale waterstofgids 2025 gelanceerd tijdens World Hydrogen Summit


Op 21 mei werd de eerste druk van de internationale waterstofgids 2025 officieel gelanceerd. Deze vijfde jaargang stelt de Nederlandse waterstofsector voor aan een internationaal publiek. De lancering vond plaats in Ahoy Rotterdam, tijdens de World Hydrogen Summit. Tijdens dit driedaagse evenement ontmoet de binnen- en buitenlandse waterstofsector elkaar voor kennis en inspiratie.


Bedrijven investeren ruim € 3,2 miljard in energiebesparing met belastingvoordeel


Ondernemers maakten vorig jaar minder gebruik van belastingvoordeel voor de aanschaf van energiebesparende middelen, zoals warmtepompen en zonnepanelen. De investeringen die zij meldden, leveren een energiebesparing op die vergelijkbaar is met het jaarlijkse energieverbruik van 584.000 huishoudens. De energiebesparing blijft hiermee ongeveer gelijk aan 2023. Dit blijkt uit het jaarverslag van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) over de Energie-investeringsaftrek (EIA).


Campus Universiteit van Amsterdam wint award voor bodemenergiesysteem


De Roeterseiland Campus van de Universiteit van Amsterdam is de winnaar van de WKO Duurzaamheid Award 2025. De campus gebruikt 2 systemen voor warmte- en koudeopslag (WKO’s), die 10 van de 11 gebouwen op de campus verwarmen en koelen. De campus kreeg de prijs van het Gebruikersplatform Bodemenergie, mede opgericht door Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).


Meer subsidie voor woonruimten kwetsbare groepen


Gemeenten kunnen in 2025 voor meer mensen subsidie aanvragen via de Regeling Huisvesting Aandachtsgroepen (RHA). Zo maken zij voor meer kwetsbare groepen woonruimtes beschikbaar. Vorig jaar was de RHA alleen voor studentenhuisvesting, maar dit jaar is er weer een budget voor andere aandachtsgroepen. Denk aan dak- en thuislozen en mensen met een medische urgentie. Gemeenten vragen de RHA vanaf 10 juni aan.


Bedrijven doen € 5,7 miljard aan milieuvriendelijke investeringen met belastingvoordeel


Bedrijven investeerden in 2024 voor € 5,7 miljard in innovatieve milieuvriendelijke bedrijfsmiddelen met belastingvoordeel van de regelingen Milieu-investeringsaftrek en Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (MIA\Vamil). Een groot deel hiervan investeerden zij in duurzame gebouwen (zoals circulaire woningen), elektrische bedrijfsvoertuigen en duurzame kassen. Dit blijkt uit het jaarverslag 2024 van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).


Nieuwe handreiking helpt gemeenten bij aanpak van netcongestie


Hoe werken gemeenten samen met andere partijen aan oplossingen voor het volle elektriciteitsnet (netcongestie)? En hoe helpen zij bedrijven verder die hier last van hebben? Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) geeft hier antwoord op in een nieuwe handreiking met mogelijkheden.


Subsidie voor warmtenetten makkelijker en duidelijker


De Warmtenetten Investeringssubsidie (WIS) opent dit jaar voor de 3e keer. Ondernemers kunnen hiermee subsidie aanvragen als ze willen investeren in een energie-efficiënt warmtenet om bestaande woningen en gebouwen van het aardgas te halen. Een belangrijke verandering is dat ze nu subsidie krijgen voor 30% van de investeringskosten. Hierdoor is voor ondernemers vooraf direct duidelijk hoeveel subsidie ze krijgen. Aanvragen kan vanaf 1 augustus bij Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).


Geef uw mening over nieuwe subsidie voor samenwerking in wegtransport


Er komt een nieuwe subsidieregeling die samenwerking tussen ondernemers in het wegtransport aanmoedigt. Samenwerking tussen ondernemers maakt vervoer efficiënter en het bespaart het aantal kilometers dat vrachtwagens rijden. Dit betekent minder CO2-uitstoot. Wilt u meedenken over deze subsidieregeling? Geef dan tot en met 29 juni uw mening in de internetconsultatie.


Sluit u aan bij het PIB-programma Hydrogen: The Netherlands–Gulf Region


Bent u actief in de waterstofsector, of werkt u aan innovatieve oplossingen binnen de energietransitie? En wilt u zakendoen in de Golfregio? Dan heeft u nu de kans om samen met andere bedrijven deze markt te betreden. Sluit u aan bij het PIB-cluster Hydrogen: The Netherlands–Gulf Region.


Sluit u aan bij het PIB-programma NLHortiWaterRoad2Egypt


Op 10 juni werd het PIB-programma NLHortiWaterRoad2Egypt cermonieel bevestigd in de Greentechbeurs in Amsterdam. Dit biedt mogelijkheden voor Nederlandse ondernemers in de klimaat- en waterslimme bedekte teelt, die zaken willen doen in Egypte. 9 bedrijven doen al mee. Sluit u zich ook aan?


Sluit u aan bij het PIB-programma Deeptech voor zakelijke kansen in Japan


Bent u actief in halfgeleiders (semiconductors), fotonica of quantumtechnologie? En wilt u zakendoen op de Japanse markt? Sluit u aan bij het PIB-cluster Deeptech Japan en grijp de kans om samen met andere bedrijven die markt te betreden.


FAQ Octrooien aanvragen: online filing


Meestgestelde vragen over online indienen van octrooiaanvragen.


Veel gestelde vragen Uw octrooi in stand houden


Vind hier antwoord op uw vragen over het in stand houden van een octrooi.


Stand van zaken elektrisch vervoer en laadpunten


Wat is de stand van zaken van het aantal elektrische voertuigen en laadpunten in Nederland? Of de internationale statistieken? Bekijk hier het overzicht.


Wereldwijd octrooi aanvragen


U kunt via één centrale procedure octrooi aanvragen bij alle landen die aangesloten zijn bij het Patent Cooperation Treaty (PCT). Ook Nederland is aangesloten bij dit wereldwijde octrooiverdrag.


Soorten octrooilicenties


U heeft verschillende mogelijkheden als u een licentie wilt verlenen.


Aziatische Ontwikkelingsbank (ADB)


De Aziatische Ontwikkelingsbank (ADB) verstrekt leningen aan landen in Azië en Oceanië. Daarmee stimuleert het de economische en sociale ontwikkeling van de regio. Meer weten? Team Internationale Organisaties (TIO) helpt u verder met advies op maat. Neem contact op via tio@rvo.nl


CE-markering in de Europese Unie: regels en richtlijnen


Wilt u een product verkopen in een land van de Europese Unie (EU), Liechtenstein, Noorwegen, of IJsland? Zoek dan uit of voor uw product een CE-markering verplicht is, voordat u het op de markt brengt. Wij leggen u graag uit wat CE-markering is en wat de regels zijn. Hulp nodig? Neem contact op


EU-wetgeving en zakendoen in de Europese Unie


Nederland maakt samen met de andere landen van de Europese Unie (EU) regels over handel. Denk aan afspraken over vrij verkeer, producteisen en handelsverdragen. Let wel op: een land kan naast EU-wetten ook eigen regels hebben voor bijvoorbeeld verpakkingen. Op deze pagina leest u ook meer over internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) in de EU.


EU-landen: handelswetgeving


Een overzicht van de belangrijkste richtlijnen en regels in het Europese handelsverkeer. Denk hierbij aan wederzijdse erkenning en invoer van landen buiten de Europese Unie.


EU-wetgeving: btw en intracommunautaire levering


De landen van de Europese Unie (EU) hebben gemeenschappelijke btw-regels: een geharmoniseerd btw-stelsel. Toch heeft elk land ook zijn eigen regels voor belasting en btw. U vindt deze regels bij de belastingdienst van het EU-land.


EU-wetgeving: producteisen


U mag handelen in EU-landen als uw product voldoet aan alle eisen van de Europese Unie. Of aan de producteisen van Nederland. Zorg ervoor dat u ook voldoet aan de andere of extra eisen van EU-landen voor productlabels, handleidingen en verpakkingen.


Producteisen biociden


Wie in de Europese Unie biociden of met biociden behandelde voorwerpen en materialen op de markt wil brengen, moet zich houden aan de eisen van Verordening (EU) nr. 528/2012.


EU-wetgeving: intellectueel eigendom


Bent u uitvinder, ontwerper, ontwikkelaar of auteur? Dan kunt u uw werk ook in landen van de Europese Unie (EU) beschermen via het intellectuele eigendomsrecht. Denk aan het merkenrecht voor een logo, maar ook auteursrecht voor een film en octrooirecht voor software.


EU-externe verdragen


De Europese Unie treedt namens de lidstaten op als onderhandelingspartner en verdragspartij bij het aangaan van handelsrelaties. Goede handelsrelaties zijn belangrijk voor een wereldwijde toegankelijke markt voor producten en diensten uit de EU.


Websites van de Europese Unie over wetgeving en zakendoen


Wilt u meer lezen over de afspraken, regelgeving en wetgeving van de Europese Unie? En over zakendoen in de EU? De Europese Unie heeft zelf websites die u verder kunnen helpen. Op deze pagina vindt u een overzicht.


EU-landen: intracommunautair goederenverkeer


Goederen die van het ene EU-land naar het andere worden vervoerd, vallen onder het intracommunautaire goederenverkeer. Hierover hoeft u geen invoerrechten te betalen. Deze regel geldt zowel voor goederen die geproduceerd zijn in de EU als goederen uit derde landen die al zijn ingevoerd in de EU.


EU-landen: invoerrechten


Binnen de Europese Unie (EU) geldt vrij verkeer van kapitaal, goederen en diensten. Dit betekent dat u geen invoerrechten hoeft te betalen. Voor goederen van buiten de EU betaalt u vaak wel invoerrechten, btw en eventuele accijnzen.


EU-wetgeving: eisen voor facturen en betalingstermijnen


Handelt u met ondernemers in andere landen van de Europese Unie (EU)? Dan gelden extra EU-eisen voor uw factuur. Facturen tussen bedrijven zonder contract moeten bijvoorbeeld binnen 30 dagen worden betaald.


EU-landen: e-business


Electronic business (e-business) komt in het kort neer op verkopen en zakendoen via internet. Hier vindt u de Europese richtlijnen over e-business.


EU-wetgeving: accijns


De Europese Unie (EU) heeft eigen regels voor producten waarover accijns betaald moet worden. Denk aan alcohol, tabak en brandstoffen. De regels bepalen over welke producten u accijns moet betalen en hoe.


EU-wetgeving: bedrijfsvormen, handelsagenten, aanbesteden en werkvergunningen


Bij het starten of uitbreiden van uw bedrijf in de Europese Unie (EU) krijgt u te maken met regels en rechten. Denk aan mogelijkheden voor Europese rechtsvormen en Europees aanbesteden. Ook mag u als EU-burger zonder werkvergunning in een ander EU-land wonen en werken.


EU-landen: arbeidswetgeving


Burgers uit de Europese Unie mogen zonder werkvergunning in een ander EU-land wonen en werken. Het maakt daarbij niet uit of het gaat om werk in loondienst of om werk als zelfstandige. Op deze pagina leest u waar u op moet letten als u zelf in een ander EU-land gaat werken of als u personeel uitzendt.


EU-landen: Arbo-wetgeving


Werkgevers en werknemers zijn zelf verplicht om maatregelen te nemen die beroepsongevallen en beroepsziekten moeten voorkomen. Zoals voorlichting, opleiding en raadpleging van instructies.


Producteisen chemische producten


De Europese regels voor chemische stoffen zijn vastgelegd in de REACH- en CLP-verordeningen. Deze verordeningen gelden ook voor de EER.


Producteisen dierlijke en plantaardige producten


Een exporteur van dierlijke producten kan bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) een verklaring vragen voor zijn producten. Voor het verhandelen van planten en plantaardige producten is geen certificaat nodig.


Producteisen cosmetica


EU-verordening 1223/2009 regelt de veiligheid, samenstelling, verpakking en etikettering van cosmetische producten. De verordening voorziet ook in een beoordeling van de veiligheid van deze producten en een verbod op dierproeven.


EU-landen: specifieke producteisen


De Europese Unie heeft voor veel producten en productgroepen specifieke richtlijnen op het gebied van veiligheid, gezondheid en duurzaamheid.


Producteisen textielproducten


Bij de productie, import en verkoop van kleding en textielproducten in de EU moeten ondernemers rekening houden met de producteisen uit Verordening (EU) Nr. 1007/2011.


Producteisen elektrische en elektronische apparatuur


Richtlijn 2012/19/EU gaat over de inzameling en verwerking van afgedankte elektrische en elektronische apparatuur.


Zoeken in octrooien


Heeft u een idee voor een nieuw product? Bent u op zoek hoe u uw product verder kunt ontwikkelen of hoe uw afzetmarkt eruit ziet? Of wilt u weten of een octrooi (nog) rechtsgeldig is of wie de eigenaar is? Dan is het zeker de moeite waard om een kijkje te nemen in een octrooidatabase of octrooiregister.


Auteursrecht en naburige rechten


Door het maken van een origineel letterkundig, wetenschappelijk of kunstzinnig werk, heeft u meteen bescherming onder het auteursrecht.


Octrooirecht


Technische vernieuwingen (uitvindingen) aan producten of processen kunt u beschermen met een octrooi.


Merkenrecht


Een merk is een teken waarmee u uw product of dienst onderscheidt van die van uw concurrenten. Bijvoorbeeld de naam van het product of de dienst, maar ook het beeldmerk (logo), de vorm van de verpakking of een kenmerkende kleur.


Tekeningen- of modellenrecht


Het uiterlijk van een gebruiksvoorwerp beschermt u door het tekeningen- of modellenrecht (kortweg 'modelrecht'). Dit uiterlijk, oftewel design, wordt bepaald door bijvoorbeeld de kleur, de vorm, de versiering of het materiaalgebruik.


Kwekersrecht


Het kwekersrecht is een intellectueel eigendomsrecht voor een nieuw plantenras. Om in aanmerking te komen, moet het voldoen aan een aantal eisen.


Chipsrecht


Met het chipsrecht beschermt u topografieën van halfgeleiderproducten. Halfgeleiders worden ook wel (geheugen-)chips, halfgeleiderproducten of microprocessors genoemd.


Octrooi? Of anders beschermen?


Stel u heeft een idee. Als u dat heeft uitgewerkt, kunt u het beschermen tegen gebruik door anderen. Het wordt dan uw 'intellectueel eigendom' (IE). Gaat het om een technisch product of productieproces, dan spreken we van een 'uitvinding'.


Zoeken met classificatiecodes


Het is voor de meeste zoekopdrachten essentieel dat u zoekt met classificatiecodes. Lees waarom en hoe u dat kunt aanpakken.


Hulp bij het zoeken naar octrooien


Het zoeken in octrooiregisters en octrooidatabank Espacenet is niet eenvoudig. Wij helpen u graag met zoekadviezen, workshops en webinars.


Zoekresultaten filteren, delen en monitoren


Als u in de octrooidatabase Espacenet octrooidocumenten zoekt, krijgt u de resultaten te zien in een lijst. Alle documenten in de resultaatlijst voldoen aan uw zoekopdracht. U kunt de documenten direct bekijken en er zijn nog enkele handige functies.


Samenwerken in R&D? Maak eerst goede afspraken


Voor innovatieve ondernemers die zich richten op het ontwikkelen van technische producten of diensten, speelt Research & Development (R&D) een cruciale rol. Een belangrijk onderdeel van een succesvolle R&D-samenwerking zijn de afspraken die u maakt rondom de bescherming van intellectueel eigendom (IE). Op deze pagina leest u waarom een samenwerking belangrijk is en hoe u uw innovatie effectief beschermt.


U heeft een octrooi


Om uw octrooi in stand te houden, moet u jaarlijks taksen betalen. Ook moet u ervoor zorgen dat uw gegevens correct zijn geregistreerd. Pleegt iemand inbreuk op uw octrooi, dan kunt u optreden. U kunt uw octrooi zelf houden, maar ook verkopen of een licentie uitgeven.


Nederlands octrooi aanvragen


Voor Nederland vraagt u octrooi aan bij Octrooicentrum Nederland, onderdeel van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). U kunt een octrooi krijgen voor een technische uitvinding.


Europees octrooi aanvragen


U kunt octrooi aanvragen voor meerdere Europese landen tegelijk: een Europees octrooi. Nadat het octrooi aan u is verleend, laat u dit registreren in de Europese landen waar u octrooi wil hebben, bijvoorbeeld in Nederland. Na de centrale aanvraag heeft u dus een 'bundel' octrooien.


Octrooi aanvragen


Als u uw uitvinding met een octrooi wilt beschermen dan moet u dit aanvragen. Een octrooi is geldig voor een bepaald land of een groep landen. U beslist zelf in welke landen u bescherming wilt. Het aanvragen van octrooi kan per land apart of in een keer voor een aantal landen tegelijk. De Nederlandse wet- en regelgeving gebruikt de term 'octrooi'. De term 'patent' betekent precies hetzelfde.


Gesprek met een octrooiadviseur - voor ondernemers


Wilt u uw innovatie op de markt brengen of gaan samenwerken met een andere partij? Daar komt veel bij kijken. Een van de dingen die u dan goed moet regelen, is uw intellectueel eigendom (IE). Octrooicentrum Nederland ondersteunt u daarbij. In elke regio in Nederland helpt een van onze lokale octrooiadviseurs u gratis op weg met deskundige en onafhankelijke informatie.


(Inter)nationale samenwerking


Octrooicentrum Nederland werkt samen met verschillende landelijke organisaties voor de begeleiding van uw innovatieproces.


Webinars en workshops over kennisbescherming en -benutting


Wilt u meer weten over het beschermen of het geheimhouden van uw product? Of wilt u weten hoe u met octrooi-informatie tijd en geld bespaart? Schrijf u dan in voor een van onze gratis webinars of workshops. U leert op welke manieren u uw creatieve idee, uitvinding of merk kunt beschermen en wat daarbij komt kijken.


Overzicht relevante websites


U vindt hier een overzicht met relevante websites die nuttig kunnen zijn bij uw innovatietraject.


Zelf aan de slag


Wij bieden u handige middelen aan die helpen u wegwijs te maken in de wereld van octrooien en intellectueel eigendom.


Landen en gebieden


Bij het betreden van een buitenlandse markt komt nogal wat kijken. Wij helpen u zich op buitenlandse markten te oriënteren en zakenpartners te vinden. Op onze pagina's over landen, gebieden of regio's vindt u alles over handelswetgeving, sectoren, handelscijfers en subsidies.


Missiegedreven innovatie en topsectoren


Nederland staat voor grote maatschappelijke uitdagingen. Die vragen om stevige oplossingen en succesvolle innovaties. Bedrijven, kennisinstellingen, overheden en maatschappelijke organisaties werken daarom samen in topsectoren aan deze 5 centrale missies voor de toekomst. Met toonaangevende innovatie en kennis over energie, voedsel, water, zorg en veiligheid. Deze missiegedreven samenwerking op innovatie noemen we de Innovatiehelix. U kunt hier ook van profiteren en impact maken. Zowel met technologische als met niet-technologische oplossingen.


Ondernemen in België


Ons buurland België biedt mooie kansen voor Nederlandse ondernemers. Bijvoorbeeld in de verduurzaming van de landbouw en circulaire bouw. Onderschat de cultuurverschillen tijdens het zakendoen niet. Belgen zijn formeler en beleefder dan Nederlanders en een vertrouwensband is heel belangrijk. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over België als algemene informatie voor uw exportplannen.


Ondernemen in Duitsland


Ons buurland Duitsland biedt mooie kansen voor Nederlandse ondernemers. Bijvoorbeeld in de sectoren hernieuwbare energie en duurzame mobiliteit. Onderschat de cultuurverschillen tijdens het zakendoen niet. De Duitse zakencultuur is formeler dan in Nederland en geduld is vaak nodig. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over Duitsland als algemene informatie voor uw exportplannen.


Ondernemen in Frankrijk


Frankrijk biedt mooie kansen voor Nederlandse ondernemers. Bijvoorbeeld in de landbouw- en waterstofsector. Let wel op de verschillen in de zakencultuur. Het is in Frankrijk belangrijk om vertrouwen op te bouwen en minder direct te zijn. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over Frankrijk als algemene informatie voor uw exportplannen.


Ondernemen in Bulgarije


Bulgarije biedt mooie kansen voor Nederlandse ondernemers. Bijvoorbeeld in ICT, transport en de textielsector. Zakendoen gaat wel iets anders dan in Nederland en kan langer duren dan u gewend bent. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over Bulgarije als algemene informatie voor uw exportplannen.


Ondernemen in Oostenrijk


Oostenrijk biedt mooie kansen voor Nederlandse ondernemers. Bijvoorbeeld in de (duurzame) mobiliteits- en auto-industrie. Het is verstandig om rekening te houden met cultuurverschillen tijdens het zakendoen. De Oostenrijkse zakencultuur is bijvoorbeeld formeler dan de Nederlandse. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over Oostenrijk als algemene informatie voor uw exportplannen.


Ondernemen in Zwitserland


Zwitserland biedt mooie kansen voor Nederlandse ondernemers. Bijvoorbeeld in de gezondheidszorg of fietsinfrastructuur. Wel is het handig om rekening te houden met de Zwitserse zakencultuur. Zo zijn Zwitsers precies, correct en formeel tijdens het zakendoen. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over Zwitserland als algemene informatie voor uw exportplannen.


Ondernemen in Hongarije


Hongarije biedt mooie kansen voor Nederlandse ondernemers. Bijvoorbeeld in precisielandbouw en hernieuwbare energie. Houd wel rekening met verschillen in de zakencultuur. Zo communiceren Hongaren niet zo direct als Nederlanders. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over Hongarije als algemene informatie voor uw exportplannen.


Ondernemen in Polen


Polen biedt mooie kansen voor Nederlandse ondernemers. Bijvoorbeeld in landbouw, waterstof en duurzaam vervoer. In Polen verschilt de bedrijfscultuur per bedrijf en regio. Houd hier rekening mee tijdens het zakendoen. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over Polen als algemene informatie voor uw exportplannen.


Ondernemen in Tsjechië


Wat maakt zakendoen in Tsjechië anders dan in Nederland? Hoewel Tsjechië net als Nederland bij de Europese Unie hoort, zijn er toch verschillen. Het land gebruikt bijvoorbeeld de Tsjechische kroon (CZK) in plaats van de euro en de zakencultuur is anders. Tegelijkertijd liggen er mooie zakelijke kansen.


Ondernemen in Roemenië


Roemenië biedt veel mooie kansen voor Nederlandse ondernemers. Denk aan de bloemen- en gezondheidsector. Vertrouwen en een persoonlijke aanpak is essentieel bij het opbouwen van zakenrelaties in Roemenië. Houd hier rekening mee. Bekijk onze specifieke informatie over Roemenië en algemene informatie voor uw exportplannen.


Ondernemen in Rusland


De oorlog in Oekraïne heeft invloed op het zakendoen in Rusland. Informeer uzelf over de geldende sancties en breng in kaart wat de gevolgen zijn voor uw bedrijf.


Ondernemen in Oekraïne


De Russische inval in Oekraïne heeft zakendoen in het land ingrijpend veranderd. Hoe gaat u hier als ondernemer mee om? Bekijk onze informatie of neem contact op voor advies op maat.


Ondernemen in Japan


Japan biedt mooie kansen voor Nederlandse ondernemers. Zoals in technologie, gezondheidszorg en duurzame energie. Er zijn grote verschillen tussen de Nederlandse en Japanse zakencultuur. Zo zijn Japanse bedrijven hiërarchisch en worden beslissingen niet direct genomen. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over Japan als algemene informatie voor uw exportplannen.


Ondernemen in Zuid-Korea


Zuid-Korea is een modern en snelgroeiend land met veel kansen voor Nederlandse bedrijven. Het land heeft een sterke economie, een goed opgeleide bevolking en een goede ligging als toegangspoort tot de grotere Aziatische markt. Ondernemen in Zuid-Korea vraagt wel om een goede voorbereiding en kennis van de lokale cultuur en regels.


Ondernemen in Taiwan


Taiwan is een van de snelstgroeiende economieen ter wereld en zet vol in op innovatie. Dat biedt enorme kansen voor Nederlandse ondernemers. Wel zijn er verschillen op het gebied van zakencultuur. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over Taiwan als algemene informatie voor uw exportplannen.


Zakendoen in China


Zakendoen in China? Ga goed voorbereid aan de slag. Verdiep u in de markt: hoe werkt exporteren naar China en hoe vindt u een betrouwbare zakenpartner? Gelukkig staat u er niet alleen voor. RVO helpt u met uw internationale ambities. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie informatie over China als algemene informatie voor uw export- en investeringsplannen. Begin uw verkenning met de China Business Tool. U ontvangt dan binnen enkele minuten een rapport met uitgebreide relevante informatie.


Ondernemen in Argentinië


Wat maakt zakendoen in Argentinië anders dan in Nederland? Het Zuid-Amerikaanse land biedt veel interessante sectoren om zaken in te doen, vooral in de dienstensector en energiewinning. Daarnaast maakt het EU-Mercosur akkoord het voor Nederlandse ondernemers gemakkelijker om zaken te doen in Argentinië.


Zakendoen in Brazilië


Wilt u ondernemen in Brazilië? Ga goed voorbereid aan de slag. Verdiep u in de markt: hoe werkt export naar Brazilië en hoe vindt u een betrouwbare zakenpartner? Gelukkig staat u niet alleen. RVO helpt u met uw internationale ambities. Heeft u zakelijke hulp ter plaatse nodig? Dan staat de ambassade in Brasilia voor u klaar.


Ondernemen in Chili


Chili is een van de meest stabiele en open economieën in Latijns-Amerika, met een sterk juridisch kader, lage corruptie en een goed ontwikkelde infrastructuur. Het land biedt aantrekkelijke kansen voor ondernemers. Het land is ook een uitstekende basis voor internationale handel. Een goed netwerk en samenwerking met lokale partners maken het verschil.


Zakendoen in Mexico


Wilt u ondernemen in Mexico? Ga goed voorbereid aan de slag. Gelukkig staat u er niet alleen voor. RVO helpt u met uw internationale ambities. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over Mexico als algemene informatie voor uw exportplannen.


Ondernemen in Spanje


Wat maakt zakendoen in Spanje anders dan in Nederland? Hoewel Spanje net als Nederland bij de Europese Unie hoort, zijn er toch verschillen. De Spaanse bureaucratie is soms complex. Ook de zakencultuur is anders. Tegelijkertijd liggen er mooie kansen voor Nederlandse ondernemers.


Ondernemen in Portugal


Wilt u ondernemen in Portugal? Ga goed voorbereid aan de slag. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over Portugal als algemene informatie voor uw exportplannen. Van exportregels tot internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen, wij helpen u verder.


Zakendoen in Italië


Wat maakt zakendoen in Italië anders dan in Nederland? Hoewel Italië net als Nederland bij de Europese Unie hoort, zijn er toch verschillen. De logistiek is soms complex, regio's hebben een sterke eigen identiteit en de zakencultuur is even wennen. Tegelijkertijd liggen er mooie kansen voor Nederlandse ondernemers.


Ondernemen in Turkije


Turkije biedt mooie kansen voor Nederlandse ondernemers. Denk aan duurzame energie of de circulaire economie. Houd wel rekening met verschillen in de zakelijke cultuur. Zo zijn oogcontact houden, mimiek en gebaren belangrijk in de Turkse communicatie. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over Turkije als algemene informatie voor uw exportplannen.


Ondernemen in Zuid-Afrika


De Zuid-Afrikaanse economie is een van de grootste economieën van Afrika. Er liggen mooie kansen voor Nederlandse ondernemers, bijvoorbeeld in de sectoren landbouw en infrastructuur. Ook de ontwikkelingen op het gebied van e-health en gezondheidszorgtechnologie bieden kansen. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over Zuid-Afrika als algemene informatie voor uw exportplannen.


Ondernemen in India


Wat maakt zakendoen in India anders dan in Nederland? India is een grote en snelgroeiende economie, maar de manier van zakendoen verschilt. Relaties zijn belangrijk en onderhandelingen kunnen langer duren. Ook de regels en bureaucratie kunnen ingewikkeld zijn. Toch biedt India veel kansen voor Nederlandse ondernemers, vooral in technologie, infrastructuur en duurzaamheid.


Ondernemen in Saoedi-Arabië


Saoedi-Arabië biedt mooie kansen voor Nederlandse ondernemers, bijvoorbeeld in duurzame energie, mobiliteit en landbouw. Maar houd ook rekening met zakelijke cultuurverschillen. Neem de tijd om een zakenrelatie op te bouwen in Saoedi-Arabië. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over Saoedi-Arabië als algemene informatie voor uw exportplannen.


Ondernemen in Qatar


Qatar biedt mooie kansen voor Nederlandse ondernemers. Zoals in duurzame energie en mobiliteit. Let op culturele verschillen in het zakendoen. Zo zijn goede persoonlijke relaties belangrijk in Qatar. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over Qatar als algemene informatie voor uw exportplannen.


Ondernemen in de Verenigde Arabische Emiraten (VAE)


De Verenigde Arabische Emiraten bieden mooie kansen voor Nederlandse ondernemers, bijvoorbeeld op het gebied van waterstof en zonne-energie. Maar er zijn ook cultuurverschillen op zakelijk gebied. Zo is het belangrijk te investeren in persoonlijk contact en zakenrelaties. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over de VAE als algemene informatie voor uw exportplannen.


Zakendoen in Vietnam


Wilt u ondernemen in Vietnam? Ga goed voorbereid aan de slag. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over Vietnam als algemene informatie voor uw exportplannen. Van exportregels tot internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO), wij helpen u verder.


Ondernemen in Australië


Australië is een belangrijke handelspartner voor Nederland. De Australische zakenmentaliteit is vergelijkbaar met die in West-Europa. Het land heeft een sterke economie, transparante regelgeving en veel grondstoffen. Kansen voor ondernemers liggen er vooral in de sectoren agrifood, energie en afvalverwerking. Ook in de bouwsector zijn er mogelijkheden. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over Australië als algemene informatie voor uw exportplannen.


Ondernemen in Egypte


Egypte biedt mooie kansen voor Nederlandse ondernemers en hun expertise. Bijvoorbeeld als het gaat om het moderniseren van de agrosector of watermanagement. Tegelijkertijd zijn er wel uitdagingen, bijvoorbeeld op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over zakendoen in Egypte als algemene informatie voor uw exportplannen.


Zakendoen in Thailand


Wilt u ondernemen in Thailand? Ga goed voorbereid aan de slag. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over Thailand als algemene informatie voor uw exportplannen. Van exportregels tot internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO), wij helpen u verder.


Ondernemen in Indonesië


Indonesië is een opkomende markt met veel potentie, maar de manier van zakendoen is anders dan we in Nederland gewend zijn. Persoonlijke relaties spelen een grote rol en vertrouwen opbouwen kost tijd. Toch liggen er volop kansen, vooral op het gebied van waterbeheer, agrofood en duurzame energie.


Zakendoen in Maleisië


Wilt u ondernemen in Maleisië? Ga goed voorbereid aan de slag. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over Maleisië als algemene informatie voor uw exportplannen. Van exportregels tot internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO), wij helpen u verder.


Ondernemen in Ghana


Ghana biedt mooie kansen voor Nederlandse ondernemers. Bijvoorbeeld in de landbouw, tuinbouw en cacaosector. Houd wel rekening met verschillen in de zakencultuur. Zo zijn Ghanezen indirect in de communicatie en is oogcontact belangrijk. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over Ghana als algemene informatie voor uw exportplannen.


Ondernemen in Hongkong SAR


Wilt u ondernemen in Hongkong SAR (Special Administrative Region)? Ga goed voorbereid aan de slag. Verdiep u in de markt: hoe werkt export naar Hongkong SAR en hoe vindt u een betrouwbare zakenpartner? Gelukkig staat u niet alleen. RVO helpt u met uw internationale ambities. Heeft u zakelijke hulp ter plaatse nodig? Dan staat het consulaat-generaal in Hongkong SAR voor u klaar.


Ondernemen in Marokko


De Marokkaanse economie groeit hard. Het land is na Egypte onze belangrijkste handelspartner in Noord-Afrika. Zonne-energie is een van de meest veelbelovende markten in Marokko. Maar ook op het gebied van klimaatslimme landbouw en waterbeheer liggen er veel zakelijke kansen. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over Marokko als algemene informatie voor uw exportplannen.


Zakendoen in Colombia


Wilt u ondernemen in Colombia? Ga goed voorbereid aan de slag. Gelukkig staat u niet alleen. RVO helpt u met uw internationale ambities. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over Colombia als algemene informatie voor uw exportplannen.


Zakendoen in Irak


Wilt u ondernemen in Irak? Wij helpen u verder met bruikbare informatie over de markt, internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen en zakelijke ondersteuning. Denk hierbij aan marktinformatie op maat, leningen, een subsidie voor juridisch advies of het vinden van een zakenpartner. Zo kunt u goed voorbereid aan de slag met uw internationale ambities.


Ondernemen in Iran


Sancties beïnvloeden de handel tussen Iran en Nederland. Als u zaken wilt doen in Iran, moet u rekening houden met de uitdagingen die hierbij horen en u goed voorbereiden. Van exportregels tot internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen, wij helpen u verder.


Ondernemen in Kenia


Kenia biedt mooie kansen voor Nederlandse ondernemers. In de agrologistiek en duurzame energie bijvoorbeeld. Maar let op de grote verschillen tussen de Nederlandse en Keniaanse zakencultuur. Hiërarchie is erg belangrijk in Kenia en er is meer respect voor autoriteit dan in Nederland. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over Kenia, als algemene informatie voor uw exportplannen.


Zakendoen in Singapore


Wilt u ondernemen in Singapore? Ga goed voorbereid aan de slag. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over Singapore als algemene informatie voor uw exportplannen. Van exportregels tot internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO), wij helpen u verder.


Ondernemen in Suriname


Suriname is een veelbelovende bestemming voor Nederlandse ondernemers. Door de strategische ligging aan de Atlantische kust, veel natuurlijke hulpbronnen en een groeiende economie biedt het land veel kansen voor investeringen. Suriname vormt een uniek knooppunt waar u succesvol zaken kan doen.


Zakendoen in Bangladesh


Wilt u ondernemen in Bangladesh? Ga goed voorbereid aan de slag. Gelukkig staat u er niet alleen voor. RVO helpt u met uw internationale ambities. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over Bangladesh als algemene informatie voor uw exportplannen. Van exportregels tot internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO), wij helpen u verder.


Ondernemen in Estland


Estland biedt veel mooie kansen voor Nederlandse ondernemers. Vooral in de ICT-sector, omdat Estland uitblinkt in digitalisering. Ook in de infrastructuursector is veel mogelijk. De Baltische staten, waaronder Estland, voeren namelijk een groot project uit om hun spoorwegen aan te sluiten op het Europese spoorwegnetwerk.


Ondernemen in Ierland


Ierland biedt mooie kansen voor Nederlandse ondernemers. Bijvoorbeeld in de sectoren agrifood en energie. Zo heeft Ierland veel potentie voor de productie van offshore windenergie. Ieren bouwen graag een persoonlijke band op met hun zakenpartners. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over Ierland als algemene informatie voor uw exportplannen.


Zakendoen in Israël


Wilt u ondernemen in Israël? Ga goed voorbereid aan de slag. Op deze pagina vindt u zowel specifieke informatie over Israël als algemene informatie voor uw exportplannen. Van exportregels tot internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen, wij helpen u verder.


IM Efficiency verduurzaamt transportsector met zonnepanelen op vrachtwagens


IM Efficiency is een innovatieve start-up uit Heerlen die vrachtwagens van zonnepanelen voorziet. Die zonnepanelen wekken schone elektriciteit op waardoor vrachtwagens fors minder brandstof gebruiken. Via het slimme en geoctrooieerde SolarOnTop-systeem van IM Efficiency zijn de zonnepanelen met elkaar verbonden. Het bedrijf versterkte zijn octrooi na een gedegen zoektocht in octrooidatabases.


“Emotioneel blijft het heel zwaar”


Erik Derksen is eigenaar van vier café-restaurants in Utrecht: Buurten. Van de twee jaar corona zijn de café-restaurants ongeveer een jaar dicht geweest. “De TVL-steun heeft ons absoluut geholpen. Maar we hadden ook problemen met de steun voor één van de vestigingen, die pas in 2020 is geopend."


"Mijn werk heeft een tastbaar effect voor onze maatschappij"


In 2021 maakte informatie-architect Edwin Habraken de overstap naar de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). “Een stap die ik op voorhand niet had ingecalculeerd. Op dat moment was ik van plan om naar Friesland te verhuizen. Een nieuwe baan in de Randstad stond niet op mijn planning. Maar toen RVO mij benaderde, besloot ik toch te reageren op de vacature. Gelukkig heb ik die kans niet aan mij voorbij laten gaan!"


Hoe een documentairemaker sapmaker werd en zorgde voor leefbaar loon


Wereldwijd worden miljarden liters sap van de cacaovrucht weggegooid. Lars Gierveld, journalist en documentairemaker, vond dat pure verspilling en wilde er iets aan doen. Wie het sap weet te verkopen, zorgt ervoor dat cacaoboeren minder afhankelijk zijn van de cacaobonen. Door de boeren een leefbaar loon te betalen, verdienen zij genoeg om onder de armoedegrens vandaan te komen. Zo werd Lars van documentairemaker ineens sapmaker.


'Het is fijn dat je geen rente hoeft te betalen'


Irene van Beek, eigenaar van Café De Vrije Handel in Ouderkerk aan de Amstel, moest te veel ontvangen TVL terugbetalen. Bekijk haar verhaal.


"Ik vind het belangrijk dat we het voor de klant zo makkelijk en begrijpelijk mogelijk maken"


Barbara Enting is RVO’er in hart en nieren. Kersvers vanaf het hbo startte ze destijds aan de telefoon om vragen te beantwoorden over de mestboekhouding. Een aantal jaren en functies verder werd ze opdrachtmanager. Dat vraagt om uitleg, want wat doet een opdrachtmanager nu precies?


Haarlemse grachten schoon dankzij elektrische zwerfafvalboot


Openbaar onderhoudsbedrijf Spaarnelanden NV bespaart jaarlijks 2600 liter diesel met een elektrische boot, die zwerfafval uit het water haalt. “Een uitkomst”, vindt schipper Eelco van Vleuten. “De motor maakt geen lawaai, dus ik heb geen gehoorbeschermers meer nodig.”


"Regenwater vasthouden verkleint kans op wateroverlast én verdroging"


Regenwater opvangen en vervolgens gecontroleerd in de grond infiltreren: een plan met vele voordelen. In Limburg brachten ze dit met succes in de praktijk. "We houden het regenwater nu vast op de plek waar het valt", vertelt Paul Janssen, beleidsadviseur Riolering in de gemeente Beek.


"Tijdens stage ingezien dat werken echt leuk kan zijn"


Tijdens haar master International Development studies dacht Núria Stikvoort, wat vind ik eigenlijk écht leuk om te doen als ik straks afgestudeerd ben? Ze merkte dat ze nog niet klaar was voor het werkende leven. Omdat haar master geen ruimte bood voor een stage, ging ze naast haar studie zelf op zoek. Ze solliciteerde voor een stagevacature bij Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en ging aan de slag. "Deze meeloopstage was voor mij een moment om te leren voor de toekomst, maar ook om te onderzoeken wat ik leuk vind om later te doen."


"We bouwen in eigen tuin levensloopbestendige woningen"


Toen in 2016 de kinderen uit huis waren en het einde van z’n loopbaan in zicht kwam, gingen Huub van Berlo en zijn vrouw nadenken over hoe zij in de toekomst wilden wonen. “Wij hadden het geluk dat we een heel grote tuin en groot huis hadden, maar dat werd meer last dan lust. Onze buren zaten in dezelfde situatie.” Zo werd het idee van Ózzen Hôf geboren. Nu wonen Van Berlo en zijn vrouw samen met 12 gelijkgestemden in 8 duurzame, levensloopbestendige woningen die ze zelf lieten bouwen.


"Duurzame bouw maakt de wereld een stukje mooier"


In Hillegom zijn de watertoren en het bedrijventerrein klimaatbestendig gemaakt. Ook is aandacht besteed aan circulaire maatregelen, zoals het doorspoelen van toiletten met regenwater. De investeringen zijn gedaan met belastingvoordeel van de Milieu-investeringsaftrek (MIA) en Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (Vamil). "We proberen op allerlei fronten duurzaam te zijn", vertelt bedrijfsleider Hans Koppenol van AW Groep. Hoe precies?


"Met energiezuinige gebouwen trekken we huurders aan"


Gebouweigenaren moesten voldoen aan de informatieplicht energiebesparing; één van die eigenaren is verhuurder Hannover Leasing. "We zijn met de huurders in gesprek over de rapportage", vertelt Managing Director Richard Wikaart.


Geld besparen met energieopslag door te investeren in zonnepanelen én een batterij


Zelfstandig ondernemer Jos van Os uit Erp investeert al jaren met zijn agrarische bedrijf in technologie die helpt om volledig over te stappen op duurzame energie. Eerder plaatste hij al zonnepanelen op een bedrijfspand, waarmee hij fors bespaarde op energiekosten. Begin 2022 besloot hij om nog meer te profiteren van die energieopbrengst, door ook te investeren in batterijopslag. Jos: “Zonder de Energie-investeringsaftrek had ik deze investering voorlopig niet gedaan.”


Van stagiair naar trotse medewerker


Sam Dijsselbloem is tijdens zijn studie bos-en natuurbeleid bij RVO begonnen als stagiair. Nu werkt hij bij ons als adviseur op het gebied van duurzaam bouwen. Hij is erg blij met deze functie. "Ik merkte dat RVO vertrouwen in mij had", aldus Sam. Zijn afstudeeronderzoek ging over houtbouw, dat is het toepassen van hout als bouwmateriaal. Tijdens dat onderzoek kwam hij met ons in aanraking. "Via RVO vond ik veel informatie, hierdoor raakte ik enthousiast. Daarom regelde ik een interview met een expert bij RVO. Dat kon ik goed gebruiken als input voor mijn onderzoek. Ook leek het mij tof om stage te lopen bij RVO. Zo kon ik verder met mijn interesse voor houtbouw. Ik zag het al helemaal voor me!”


"Met het Fonds Bestrijding Kinderarbeid (FBK) konden we kinderen een toekomst geven."


Het Nederlandse bedrijf ADMC Group – actief in de gezondheidszorg – laat haar medische apparatuur in Egypte maken. Bij dat proces komt veel afval vrij. Uit lokaal onderzoek blijkt dat vaak kinderen dit afval verzamelen, sorteren en recyclen. Het is niet alleen gevaarlijk werk, het weerhoudt kinderen er ook van naar school te gaan. Sara Benjamin van ADMC Group vertelt over het project 'El Kassib' dat kinderarbeid bestrijdt.


Energiehandel tussen de bollen: ‘bijverdienen’ met duurzame energieopwekking en -opslag


Cor de Graaf, eigenaar van bloembollenkwekerij Zwanendal B.V. in Sint-Maartensvlotbrug, wekt op zijn bedrijf al tientallen jaren duurzame energie op. Om de overtollige stroom te kunnen verhandelen, liet hij een batterijopslagsysteem installeren – een forse, maar draagbare investering met de Energie-investeringsaftrek.


“Energiebesparing is de beste manier om CO2–uitstoot terug te dringen”


Veolia levert aan klanten duurzame oplossingen op het gebied van energie, water en grondstoffen. Zelf bewaakt de onderneming het energiegebruik van haar eigen kantoren en fabrieken. District Manager Ronald Remijn vertelt over de energiebesparende maatregelen: “Wij monitoren alles.”


"Met blockchain kunnen we circulair ondernemen garanderen en de wereld verbeteren"


Het recyclen van producten hoort bij internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO). Maar, circulair ondernemen kan nog best lastig zijn. Een product bestaat vaak uit verschillende materialen, afkomstig van diverse bronnen. Het Haagse bedrijf Circularise, opgericht door Jordi de Vos en Mesbah Sabur, biedt hier een oplossing voor! Hun blockchain laat precies zien uit welke materialen een product bestaat.


"Laten zien dat verantwoord ondernemen wél kan"


Internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) in de textielindustrie staat op veel vlakken nog in de kinderschoenen. Esther Smit, medeoprichter en verkoopdirecteur van textielproducent Oxious, merkt dat producenten en markten afwachten en vooral naar elkaar kijken. Smit: "Maar we moeten juist iets doen om de textielindustrie te verduurzamen en sociaal gezond te maken."


De wereld op speelse wijze cyberweerbaar maken


Jezelf wapenen tegen cybercriminaliteit is belangrijk voor alle leeftijden. De sociale onderneming Hackshield wil met 'serious gaming' aan kinderen uitleggen hoe je dat doet. Met de subsidieregeling voor demonstratieprojecten, haalbaarheidsstudies en investeringsvoorbereidingsprojecten (DHI) van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) demonstreerde het bedrijf hun product in Brazilië.


"We ontwikkelden een productielijn voor bananenpuree van afgekeurde bananen"


Jaarlijks worden in Europa 120.000 ton bananen afgekeurd voor verkoop in de winkel, ook al zijn ze nog eetbaar. Food scale-up SUNT | The Banana Factory zag hier kansen in en trok op met voedingsmiddelenfabrikant COROOS. "De financiële steun van de investeringsaftrek verkleint het risico bij innovaties", vertelt productiemanager Sander Bel van COROOS.


"Wij willen koploper zijn in energiebesparing"


Ondernemers uit de detailhandel moeten ook voldoen aan de informatieplicht energiebesparing. Hoe pakken supermarktketens dit aan? Arnold Baas, teamleider Energie bij Lidl, deelt zijn kennis en ervaringen: "Meten is weten".


"Weet wat je wilt bereiken met energiebesparing"


Ook monumenten en musea moeten voldoen aan de informatieplicht energiebesparing. Hoe heeft het Rijksmuseum dat aangepakt? Coördinator Duurzaamheid Brique Sibbing vertelt: "We doen alles zo duurzaam mogelijk, maar lopen soms tegen grenzen aan."


"We maken eiwitpoeder met behulp van een schimmel"


The Protein Brewery verkoopt mede dankzij subsidie sinds dit jaar een eiwitpoeder dat smaakloos en geurloos is. Hierdoor kan het gemakkelijk gebruikt worden om de voedingswaarde van eten te verhogen. "Ons product bevat ongeveer 50% eiwitten en 50% vezels, en heeft een 20 keer lagere CO2-voetafdruk dan vlees", vertelt Jan Hendrik van Gilst, CFO.


Van extra zonne-energie naar groene waterstof met subsidie


Het zonnepark Vloeivelden Hollandia in het Drentse Nieuw-Buinen produceert op zonnige dagen meer elektriciteit dan aan het net kan worden geleverd. Het consortium H2 Hollandia wil die gebruiken om jaarlijks 300 ton groene waterstof te maken. "Wij laten zien dat er een markt is voor groene waterstof", aldus projectmanager Jeroen Jansen.


"We willen inwoners mee laten doen aan de energietransitie"


In het afgelopen anderhalve jaar hielp bewonersinitiatief EnergieWending zo’n 1000 woningen met energiebesparende maatregelen in Amsterdam stadsdeel West. Het initiatief groeide in die tijd van 2 naar een divers team van 12 inwoners en werkt samen met tal van organisaties en initiatieven in het stadsdeel. Wendela Troll vertelt hoe zij ook de sociale huurder betrekken.


Hoe borg je het belang van water in je project?


Water speelt hoe dan ook een rol bij projecten. De vraag is: Hoe maken we ons waterverbruik duurzamer, eerlijker en effectiever? De Verenigde Naties pakt deze vraag aan met het Valuing Water Initiative (VWI). RVO-adviseur Sofia De La Rosa Solano legt uit hoe VWI dient als leidraad voor beter watermanagement. Ook vertelt Sofia hoe de 5 principes van die aanpak bijdragen aan projecten die niet of niet primair over water lijken te gaan.


Hoe is het nu met oud-winnaar van het OHMF: Oxipack?


Oxipack was in 2015 een van de winnaars van het Oranje Handelsmissiefonds (OHMF). Dit bedrijf produceert een lekdetectie-oplossing die voor minder afval en onkosten zorgt. Wat heeft deelname aan het OHMF hen opgeleverd? En hoe gaat het nu met Oxipack? We vroegen het aan de Managing Director, Serge Smit.


"SIG&F helpt ons verder te groeien in de groente- en fruitsector"


Coöperatie The Greenery U.A. is sinds 1 januari 2024 een erkende producentenorganisatie in de groente- en fruitsector. Dit jaar vraagt het bedrijf voor het eerst de subsidie Sectorale Interventie Groenten en Fruit (SIG&F) aan. "Wij willen op een duurzame wijze verse groenten en fruit voor iedereen bereikbaar maken. Met respect voor mens en natuur ", zegt David Markowski, CEO van The Greenery.


"Van sportkleding kun je sportkleding maken"


Een enorme hoeveelheid Nederlandse sportkleding komt al na kort gebruik bij het restafval terecht. Een verspilling van grondstoffen en slecht voor het milieu, vindt circulair ondernemer Josse Kunst van CuRe Technology. “Het gaat niet alleen om techniek, maar ook om betrokkenheid van sporters.”


"Onze installaties leveren schoon water én een nieuwe grondstof"


In Zutphen en Epe wordt een nieuwe grondstof gewonnen uit afvalwater: Kaumera. Dit is een gel die water vasthoudt of afstoot, brandvertragend werkt, stoffen aan elkaar bindt en mogelijk ook werkt als biostimulant voor planten. Woordvoerder van het ontwikkelteam Sandra de Wit vertelt: “Kaumera betekent ‘kameleon’ in het Maori, de taal van de oorspronkelijke bewoners van Nieuw-Zeeland. Die naam kozen we vanwege de veelzijdige eigenschappen van Kaumera. Er zijn veel toepassingen waarin het aardolie vervangt.”


"Ons onderzoek toont de voordelen van nieuwe technologieën voor zonnepanelen"


Zonnepanelen die gebruikmaken van nieuwe technologieën halen hogere rendementen. Ook zien de panelen er mooier uit en gaat het productieproces makkelijker. Deze nieuwe technologieën zijn klaar voor de markt, maar willen fabrikanten ermee aan de slag? Het doel van het Whooper-project is een zonnepaneel ontwikkelen dat meer stroom opwekt en de elektriciteitskosten verlaagt. Bas van Aken van TNO vertelt.


Met cacaomassa maatschappelijk verschil maken in Ivoorkust


Royal Duyvis Wiener (RDW) is een Nederlandse leverancier van machines voor (onder andere) cacaoverwerking. Via een fabriek in Ivoorkust koppelt RDW economische voorspoed aan maatschappelijke impact. Frank Coné, chief commercial officer bij RDW, vertelt wat hem drijft.


"Wij gaan groot verpakkingsmateriaal ontwikkelen van zetmeel en vezel"


Plastic- en piepschuimverpakkingen worden vaak uit olie geproduceerd. Dat zorgt voor veel CO2-uitstoot. PaperFoam maakt al klein biologisch afbreekbaar verpakkingsmateriaal op basis van zetmeel en vezels. Met subsidie van RVO onderzoekt PaperFoam nu de juiste formule om ook groot verpakkingsmateriaal te maken. "Dankzij de subsidie kunnen we experimenten uitvoeren die we zelf moeilijk kunnen financieren", vertelt directeur Mark Geerts.


"Opnieuw kijken hoe we de binnenstad inrichten"


De Langestraat-Noord in Winschoten was ooit een goedlopende winkelstraat. Maar nadat in 2008 de kredietcrisis begon, ontstond er steeds meer leegstand. Nu transformeert Winschoten een aantal winkelpanden naar kleinere winkels en woningen met de Impulsaanpak Winkelgebieden. Dit brengt nieuw leven in de winkelstraat.


Plasmatechnologie kan chemische industrie radicaal veranderen